Αθανάσιος Ζελέγκος
| Αθανάσιος Ζελέγκος | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Γέννηση | Δεκαετία του 1820 Γουμένισσα, Εγιαλέτι της Θεσσαλονίκης |
| Θάνατος | Δεκαετία του 1890 Γουμένισσα, Βιλαέτι της Θεσσαλονίκης |
| Χώρα πολιτογράφησης | Οθωμανική Αυτοκρατορία |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | Αγρότης |
| Τίτλος | Ευεργέτης |
Ο Αθανάσιος Ζελέγκος (περισσότερο γνωστός ως Θάνος Ζελέγκος) ήταν σημαντικός Έλληνας άνθρωπος των γραμμάτων, και τοπικός ευεργέτης της Γουμένισσας Κιλκίς. Γεννήθηκε την δεκαετία του 1820 στην Γουμένισσα, γιος του Χρήστου Ζελέγκου. Ήταν γόνος μεγάλης και παλιάς αγροτικής και κτηνοτροφικής οικογένειας της περιοχής, η οποία με την πάροδο του χρόνου είχε δημιουργήσει μεγάλη ακίνητη περιουσία. Μέρος της περιουσίας αυτής κληρονόμησε ο Θάνος Ζελέγκος, την οποία αύξησε με τη δική του εργασία και την κληρονομιά της συζύγου του, το γένος Γλαύτση.[1]
Ο Θάνος Ζελέγκος, αν και με περιορισμένη μόρφωση, θυσίασε πολλά για την τοπική δημόσια εκπαίδευση. Το έργο του ξεκίνησε το 1879, όταν έγινε η πρώτη προσπάθεια συγκέντρωσης πόρων για την θεμελίωση και ανοικοδόμηση διδακτηρίου στην Γουμένισσα που θα στέγαζε τάξεις αρρένων και θηλέων. Τότε ο Ζελέγκος ανέλαβε προσωπικά, και κατέθεσε μεγάλο χρηματικό ποσό, ενώ κατάφερε να συγκεντρώσει από την πρώτη μέρα 120 τουρκικές λίρες, οι οποίες σε σύντομο διάστημα έγιναν 260[2]. Το μεγαλύτερο επίτευγμα του όμως ήταν η ανέγερση του Διδακτηρίου Γουμένισσας, η οποία πραγματοποιήθηκε εξ ολοκλήρου από την δική του περιουσία, την οποία ο ίδιος πρόσφερε (κατά τη παράδοση, πολλές εκατοντάδες χρυσές λίρες). Τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν το 1894, όπως μαρτυρεί η εντοιχισμένη μαρμάρινη πλάκα στην ανατολική πλευρά του κτιρίου:
...ΙΔΡΥΘΗ ΔΑΠΑΝΗ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΟΙΠΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΕΥΕΡΓΕΤΟΥ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΘΑΝΟΥ ΧΡ. ΖΕΛΕΓΚΟΥ 13 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1894...
Το Διδακτήριο, βρισκόμενο στο κέντρο του χωριού, λειτούργησε με δαπάνες του Ζελέγκου για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ σήμερα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα αξιοθέατα της Γουμένισσας και έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέο μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού[3]. Ο Θάνος Ζελέγκος απεβίωσε την δεκαετία του 1890[1]. Σήμερα το όνομα του φέρει το 1ο Δημοτικό Σχολείο Γουμένισσας[4], η πλατεία του χωριού, καθώς και δρόμος της.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 «Σύλλογοι». www.goumenissa.eu. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2025.
- ↑ «Wayback Machine» (PDF). ikee.lib.auth.gr. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2025.
- ↑ «Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού | Παλαιό Διδακτήριο στη Γουμένισσα». odysseus.culture.gr. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2025.
- ↑ «1ο Δημοτικό Σχολείο Γουμένισσας "Θάνος Ζελέγκος"».
Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Χρήστος Π. Ίντος, Θάνος Ζελέγκος. Ένας μεγάλος ευεργέτης της Γουμένισσας και των ελληνικών γραμμάτων, Ελληνική Ιστορική Εταιρεία Θεσσαλονίκης, 2005