Αγία Βαρβάρα Κόνιτσας Ιωαννίνων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°N 21°E / 40°N 21°E / 40; 21

Για οικισμούς με ίδιο όνομα στα Ιωάννινα, δείτε: Αγία Βαρβάρα Ιωαννίνων
Για άλλες χρήσεις, δείτε: Αγία Βαρβάρα (αποσαφήνιση).
Αγία Βαρβάρα Κόνιτσας Ιωαννίνων
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Αγία Βαρβάρα Κόνιτσας Ιωαννίνων
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΗπείρου
ΔήμοςΚόνιτσας
Γεωγραφία και στατιστική
ΝομόςΙωαννίνων
Πληθυσμός17 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΠλάβαλη

Η Αγία Βαρβάρα είναι οικισμός και έδρα ομωνύμου τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας και δήμου Κόνιτσας, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Ιωαννίνων, στην περιφέρεια Ηπείρου, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης. [1]

Πρίν το πρόγραμμα Καλλικράτης και το σχέδιο Καποδίστριας, ανήκε στην επαρχία Κονίτσης του νομού Ιωαννίνων, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Ηπείρου. [2][3]

  • Μέχρι το 1928, ο οικισμός ονομαζόταν Πλάβαλη. [4]

Στην κοινότητα υπάγεται και ο οικισμός Πυξαριά. [5]

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αγία Βαρβάρα βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα του νομού, στις νοτιοανατολικές απολήξεις του όρους Γράμμος, σε φαράγγι όπου ρέει παραπόταμος του Σαραντάπορου. Η κοινότητα είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ορεινός οικισμός, με έκταση 29,938 χμ² (2011), σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 693 (720 ο οικισμός). Aπέχει από τα Ιωάννινα, 85 χλμ. περίπου, προς τα Β.ΒΑ. [6][7][5][2][3]

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μόνιμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1991 2001 2011
63 (77) 27 (58) 17 (29)

[5] (σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)

Πραγματικός (De Facto)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1961 1971 1981 1991 2001 2011
196 (287) 84 (131) 56 (71) 82 (102) 87 (113) 17 (30)

[2][3][5] (σε παρένθεση ο πληθυσμός της τοπικής κοινότητας)

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Με το ΦΕΚ 184Α - 19/08/1919 συστάθηκε η κοινότητα με έδρα τον οικισμό Πλάβαλη
  • Με το ΦΕΚ 81Α - 14/05/1928 ο οικισμός Πλάβαλη μετονομάζεται σε Αγία Βαρβάρα, και η κοινότητα μετονομάζεται σε κοινότητα Αγίας Βαρβάρας
  • Με το ΦΕΚ 244Α - 4/12/1997 ο οικισμός αποσπάστηκε από την κοινότητα Αγίας Βαρβάρας και προσαρτήθηκε στο δήμο Κόνιτσας.

(Πηγή: https://www.eetaa.gr/metaboles/dkmet_details.php?id=3672)

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τον 17ο αιώνα, το χωριό βρισκόταν στις θέσεις Τσέροβο και Κατάκωλο, είχε γύρω στα 100 σπίτια και ονομαζόταν Πλάβαλη. Πρώτη αναφορά για το χωριό αποτελεί επιγραφή στα Μπάζια Ζαγορίου με την πληροφορία ότι, το 1779, Πλαβαλίτες μαστόροι έχτισαν την εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Επί Τουρκοκρατίας, η Πλάβαλη ήταν ελεύθερο κεφαλοχώρι, αλλά το 1801 Τουρκαλβανοί την κατέστρεψαν. Μετά την απελευθέρωση της Ηπείρου, το 1912-3, εξαγοράστηκε όπως και όλα τα τσιφλίκια της περιοχής. Σήμερα οι κάτοικοι του χωριού ασχολούνται με την γεωργία, την κτηνοτροφία και τις οικοδομικές εργασίες. Όπως σε όλα τα Μαστοροχώρια, έτσι και στην Αγία Βαρβάρα, οι άντρες του χωριού ταξίδευαν στις γύρω περιοχές αλλά και αρκετά μακριά (όπως στην Ρουμανία και την Αμερική) όπου εργάζονταν κυρίως σαν μαστόροι της πέτρας. [8]

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Η Δεντροκκλησιά, ένα εκκλησάκι μέσα σε δέντρο (βελανιδιά), προς τιμήν του Αγίου Παϊσίου, ο οποίος στα νεανικά του χρόνια περνούσε από την περιοχή για να εκτελέσει ξυλουργικές εργασίες κι επισκευές σε ντόπιες κατοικίες. Το υπεραιωνόβιο δέντρο στο εσωτερικό του είχε υποστεί αρκετές φορές καταστροφές και πυρκαγιές, (περαστικοί άναβαν φωτιά για να ζεσταθούν, ή ακόμα και για μπάρμπεκιου) με αποτέλεσμα κάθε χρόνο η κατάσταση του να επιδεινώνεται και να είναι έτοιμο να καταρρεύσει. Χάρη, όμως, στην ιδέα και πρωτοβουλία ενός κατοίκου του χωριού σώθηκε για να μετατραπεί σε προσκυνηματικό τόπο του Άγιου Παΐσιου. Το δέντρο θωρακίστηκε εσωτερικά με πέτρα από την περιοχή. Εξωτερικά υπάρχει μια μικρή καμπάνα ενώ στο εσωτερικό που χωρούν μόλις δύο άτομα, υπάρχει εσοχή, ένα καντήλι και η εικόνα του Αγίου Παϊσίου. Στην Ελλάδα υπάρχουν ελάχιστα παρόμοια εκκλησάκια και προκαλούν το ενδιαφέρον Ελλήνων και ξένων επισκεπτών.
  • Η πετρόχτιστη εκκλησία του Αγίου Νικολάου στην πλατεία του χωριού (1770)
  • Η Αγία Βαρβάρα (στον πάνω μαχαλά),
  • Το παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου των Ιωαννίνων
  • Τα ξωκκλήσια του Αγίου Χαράλαμπου, του Αγίου Μηνά, του Προφήτη Ηλία, του Αγίου Ιωάννη, του Αγίου Αθανασίου, το εκκλησάκι προς τιμήν του Αγίου Κοσμά Αιτωλού και της Παναγίας στη θέση «Βλαχομαχαλάς».
  • Το μικρό πέτρινο γεφύρι του χωριού
  • Η διαδρομή προς την κορυφή «Κάμενικ» του Γράμου, μέσω του χωριού Αμάραντος

(Πηγές: [9][10][11][12])

Έθιμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το έθιμο του Καζανιού, την πρώτη Κυριακή μετά τον Δεκαπενταύγουστο, με διήμερο γλέντι στην πλατεία του χωριού συνοδεία παραδοσιακής μουσικής

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]