Μετάβαση στο περιεχόμενο

Όρμος Πανόρμου Τήνου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Συντεταγμένες: 37°39′3.960″N 25°3′0.360″E / 37.65110000°N 25.05010000°E / 37.65110000; 25.05010000

Όρμος Πανόρμου
Μερική άποψη του Όρμου Πανόρμου
Όρμος Πανόρμου is located in Greece
Όρμος Πανόρμου
Όρμος Πανόρμου
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα[1]
Αποκεντρωμένη ΔιοίκησηΑιγαίου
ΠεριφέρειαΝοτίου Αιγαίου
Περιφερειακή ΕνότηταΤήνου
ΔήμοςΤήνου
Δημοτική ΕνότηταΠανόρμου
Γεωγραφία
Γεωγραφικό διαμέρισμαΝησιά Αιγαίου Πελάγους
ΝομόςΚυκλάδων
Υψόμετρο13
Πληθυσμός
Μόνιμος108
Έτος απογραφής2021
Πληροφορίες
Ταχ. κώδικας842 01

Ο Όρμος Πανόρμου είναι παραθαλάσσιος οικισμός[2][3] και λιμάνι της Τήνου[4] στις Κυκλάδες και το Νότιο Αιγαίο.

Γεωγραφικά - ιστορικά στοιχεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Όρμος Πανόρμου βρίσκεται στο βορειοανατολικό τμήμα του νησιού και τα παράλιά του, στον μυχό του ομώνυμου όρμου, σε υψόμετρο 20 μέτρα.[2] Απέχει 83 ναυτικά μίλια βορειοδυτικά από τον Πειραιά[4] ενώ οδικά περίπου 26 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από την πόλη της Τήνου και 3 χιλιόμετρα βορειοανατολικά από τον Πύργο (ή Πάνορμο) του οποίου αποτελεί το επίνειο.

Μερική άποψη από το λιμάνι.

Το λιμάνι του αποτελούσε πάντα φυσικό καταφύγιο για τους άγριους βοριάδες και σε ιστορικές αναφορές καταγράφεται ως “Palermo”. Σήμερα, παρέχει τη δυνατότητα υποδοχής και ελλιμενισμού μικρών σκαφών. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ‘60 υπήρξε σταθμός μεταφοράς για τα εξαγόμενα προϊόντα (κυρίως μάρμαρο της Έξω Μεριάς) και τα εισαγόμενα προϊόντα (κυρίως σιτάρι για τους ανεμόμυλους).[5]

Στο χωριό, τα τέλη του 19ου αιώνα, δημιουργήθηκε ατμοκίνητο εργοστάσιο επεξεργασίας ταλκ (γλυσόλιθου) λόγω των εξορύξεων που ξεκίνησαν στην περιοχή. Επίσης, εδώ κατασκευάζονταν και ναυπηγούνταν καΐκια και ξύλινα πλοία. Την περίοδο της Ελληνοϊταλικής Κατοχής ήταν κέντρο πληροφοριών και σταθμός διαφυγής στρατιωτικών και πολιτικών προς τη Μέση Ανατολή ενώ το 1941 βομβαρδίστηκε με αποτέλεσμα την καταστροφή του συνόλου των ελλιμενισμένων σκαφών.[5]

  • Το Σπήλαιο Σταλακτιτών, στο βορειοδυτικό άκρο του όρμου και στην περιοχή "Καβαρουλκό", το οποίο αποκαλύφθηκε το 1859 μέσα σε ένα λατομείο μαρμάρου. Το εξωτερικό μέρος του είναι αρκετά βραχώδες και γεμάτο με ανισόρροπες στιβάδες βράχων, η είσοδος του μικρή και κατηφορική, και διαθέτει τέσσερις αίθουσες με δύο εισόδους ενώ η ροή σταγόνων είναι διαρκής και το σπήλαιο προσφέρεται για εξερεύνηση.[6]
  • Η βραχονησίδα Πλανήτης, στα βορειοανατολικά και την περιοχή "Καβαρουλκό" με τον ερειπωμένο φάρο (που λειτούργησε πρώτη φορά το 1886 και αποτελεί διατηρητέο ιστορικό μνημείο) να διακρίνεται στην κορυφή της.[7]
  • Οι παραλίες: "Σταφίδα" - στην βορειοδυτική άκρη του οικισμού, με χαμηλά δέντρα, με άμμo αλλά και βότσαλо, της "Aγίας Θάλασσας" - στα βόρεια, τоυ "Кαβαλoύρκоυ" - κοντά στο μικρό ακρωτήρι Καμάρα, απέναντι από τη νησίδα Πλανήτη кαι τoυ "Ρоχάρη" - στα νοτιοανατολικά.[8]
Νικόλαος Λύτρας, Βάρκα με πανί (Πάνορμος Τήνου), 1923-1926, Λάδι σε καμβά, ιδιωτική συλλογή.

Διοικητικά - πληθυσμιακά στοιχεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφέρεται επίσημα, ως ξεχωριστός οικισμός, το 1920 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Πανόρμου Τήνου.[9] Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης και την τροποποίησή του Κλεισθένης Ι, ανήκει στην Κοινότητα Πανόρμου[10], που υπάγεται Δημοτική Ενότητα Πανόρμου του Δήμου Τήνου και σύμφωνα με την απογραφή 2021 απογράφησαν 108 κάτοικοι.[11]

Οι απογραφές πληθυσμού μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο είναι:

Έτος Πληθυσμός
1951 7[12]
1961 11[13]
1971 8[14]
1981 24[15]
1991 59[16]
2001 176[17]
2011 92[18]
2021 108

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. (Ελληνικά) Βάση δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής.
  2. 1 2 Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα. 47. Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. 1996. σελ. 160.
  3. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. 26. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 16.
  4. 1 2 «ΠΑΝΟΡΜΟΣ (Λιμάνι) ΤΗΝΟΣ - Greek Travel Pages». www.gtp.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2025.
  5. 1 2 «Πάνορμος, Τήνος χωριά». Tinosecret. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2025.
  6. Saltamanikas, Nikos (19 Δεκεμβρίου 2017). «Τα μοναδικά σπήλαια». Tinos About. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2025.
  7. «Πλανήτης, στον Πάνορμο». Aegean Islands. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2025.
  8. «Όρμος Πανόρμου, Τήνος». Feel Greece. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2025.
  9. «Όρμος Πανόρμου Κυκλάδων». Διοικητικές μεταβολές των ΟΤΑ. Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2025.
  10. «Νόμος 4555/2018 - Πρόγραμμα «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ Ι»». e-nomothesia.gr | Τράπεζα Πληροφοριών Νομοθεσίας. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2024.
  11. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2021». σελ. 22005 (σελ. 423 του pdf).
  12. Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951, σελ. 123 του pdf. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-05-14. https://web.archive.org/web/20130514080510/http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf.
  13. Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961, σελ. 120 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1961_1.pdf.
  14. Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971, σελ. 117 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1971_1.pdf.
  15. Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981, σελ. 128 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1981_1.pdf.
  16. Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991, σελ. 153 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1991_1.pdf.
  17. Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001, σελ. 155 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_2001_1.pdf.
  18. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10857 (σελ. 383 του pdf)