Ίαν Γουίλμουτ
| Σερ Ίαν Γουίλμουτ | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Ian Wilmut (Αγγλικά) |
| Γέννηση | 7 Ιουλίου 1944 Hampton Lucy |
| Θάνατος | 10 Σεπτεμβρίου 2023 Εδιμβούργο |
| Αιτία θανάτου | νόσος του Πάρκινσον |
| Συνθήκες θανάτου | φυσικά αίτια |
| Κατοικία | Εδιμβούργο |
| Χώρα πολιτογράφησης | Ηνωμένο Βασίλειο |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Αγγλικά |
| Σπουδές | Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ (έως 1971) |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | εμβριολόγος εφευρέτης |
| Εργοδότης | Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου Ινστιτούτο Ρόσλιν |
| Αξιοσημείωτο έργο | d:Q25379401 Ντόλι |
| Αξιώματα και βραβεύσεις | |
| Βραβεύσεις | εταίρος της Βασιλικής Εταιρίας (2002) Αξιωματικός του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (1999) Βραβείο Κλιγκέραν (1998) βραβείο Ερνστ Σέρινγκ (2002) Εταίρος της Ακαδημίας Ιατρικών Επιστημών (1999) Knight Bachelor (2008) μέλος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (2003) εταίρος της Βασιλικής Εταιρείας του Εδιμβούργου (2000) Shaw Prize in Life Science and Medicine (2008) βραβείο Πάουλ Έρλιχ και Λούντβιχ Ντάρμστεντερ (2005) |
Ο σερ Ίαν Γουίλμουτ (αγγλ. Ian Wilmut, 7 Ιουλίου 1944 – 10 Σεπτεμβρίου 2023) ήταν Βρετανός εμβρυολόγος, πρόεδρος του Κέντρου Αναγεννητικής Ιατρικής[1] στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου.[2] Είναι ευρύτερα γνωστός ως ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας που το 1996 κλωνοποίησε για πρώτη φορά στην ιστορία ένα θηλαστικό από μη αναπαραγωγικό κύτταρο ενηλίκου ζώου του είδους, δημιουργώντας έτσι το πρόβατο Ντόλυ.[3][4]
Ο Γουίλμουτ παρασημοφορήθηκε με OBE το 1999 «για συμβολή στην εμβρυΐκή ανάπτυξη»[5] και χρίσθηκε «ιππότης» («σερ») με τις «Τιμήσεις του Νέου Έτους» του 2008.[6] Μαζί με τον Κηθ Κάμπελ και τον Σίνια Γιαμανάκα βραβεύθηκαν με το Βραβείο Σω Ιατρικής και Βιοεπιστημών το 2008 για το έργο τους στην κυτταρική διαφοροποίηση στα θηλαστικά.[7]
Οικογένεια και σπουδές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Γουίλμουτ γεννήθηκε στο χωριό Χάμπτον Λούσυ του Ουόρικσαϊρ, στην Αγγλία.[8] Ο πατέρας του, ο Λέοναρντ Γουίλμουτ, ήταν εκπαιδευτικός (μαθηματικός), αλλά υπέφερε από σακχαρώδη διαβήτη επί 50 χρόνια, πάθηση που τελικώς τον άφησε τυφλό.[9] Ο νεαρός Ίαν φοίτησε στο Γυμνάσιο αρρένων Γκρέιαμ στην πόλη Σκάρμπρα, όπου δίδασκε ο πατέρας του.[10] Η αρχική επιθυμία του Ίαν ήταν μια σταδιοδρομία στο Ναυτικό, αλλά τον απέρριψαν επειδή είχε colour blindness.[11] Στα μαθητικά του χρόνια εργαζόταν ως βοηθός σε αγρόκτημα τα σαββατοκύριακα, γεγονός που του δημιούργησε το ενδιαφέρον να σπουδάσει γεωπονία στο Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ.[10][12]
Το 1966 ο Γουίλμουτ πέρασε οκτώ εβδομάδες εργαζόμενος στο εργαστήριο του Κρίστοφερ Πολτζ, που ανέπτυξε (το 1949) την τεχνική της κρυοσυντηρήσεως βιολογικών δειγμάτων.[13] Το επόμενο έτος ο Γουίλμουτ συμφώνησε να διεξαγάγει εκεί την έρευνα για να πάρει ένα διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, όπως και έγινε το 1971 με μια διατριβή με θέμα την κρυοσυντήρηση του σπέρματος.[14]
Σταδιοδομία και έρευνες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μετά την ολοκλήρωση του διδακτορικού του, ο Γουίλμουτ ασχολήθηκε με έρευνες πάνω στους γαμέτες και την εμβρυογένεση με μέρος από τις έρευνες να διεξάγεται στο Ινστιτούτο Ρόσλιν της Σκωτίας.[10]
Στα πλαίσια αυτά ήταν ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας που το 1996 κλωνοποίησε για πρώτη φορά στην ιστορία ένα θηλαστικό από μη αναπαραγωγικό κύτταρο ενηλίκου ζώου του είδους, δημιουργώντας έτσι το πρόβατο Ντόλυ[15][16] Ωστόσο η Ντόλυ ψόφησε πρόωρα πάσχουσα από σπάνια αναπνευστική ασθένεια (για την ακρίβεια της έγινε ευθανασία) το 2003 και το 2008 ο Γουίλμουτ ανεκοίνωσε ότι θα εγκατέλειπε την τεχνική της μεταφοράς πυρήνα μη αναπαραγωγικού κυττάρου για κλωνοποίηση[17], καθώς θεωρούσε ότι μια εναλλακτική τεχνική που αναπτύχθηκε από τον Shinya Yamanaka ήταν καλύτερη. Αυτή η μέθοδος έχει εφαρμοσθεί σε ποντίκια για την παραγωγή πολυδύναμων βλαστοκυττάρων από ήδη διαφοροποιημένα δερματικά κύτταρα ενηλίκων ζώων, έχοντας το πλεονέκτημα ότι παρακάμπτει την ανάγκη για εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα. Ο Γουίλμουτ πίστευε ότι η μέθοδος αυτή ενέχει μεγαλύτερες this method holds greater potential για τη θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων, όπως η νόσος του Πάρκινσον, καθώς και για τη βελτίωση της καταστάσεως όσων έχουν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο ή έμφραγμα του μυοκαρδίου.[18]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Scottish Centre for Regenerative Medicine». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Μαρτίου 2014. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2013.
- ↑ «Redirecting Cell Fate, Group leader: Ian Wilmut FRS, FRSE». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Απριλίου 2020. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2011.
- ↑ Campbell, K.H.S.; McWhir, J.; Ritchie, W.A.; Wilmut, I. (1996). «Sheep cloned by nuclear transfer from a cultured cell line». Nature 380 (6569): 64-66. doi:. PMID 8598906. Bibcode: 1996Natur.380...64C. https://archive.org/details/sim_nature-uk_1996-03-07_380_6569/page/64.
- ↑ Schnieke, A.E.; Kind, A.J.; Ritchie, W.A.; Mycock, K.; Scott; Ritchie, M.; Wilmut, I.; Colman, A. και άλλοι. (1997). «Human Factor IX Transgenic Sheep Produced by Transfer of Nuclei from Transfected Fetal Fibroblasts». Science 278 (5346): 2130-2133. doi:. PMID 9405350. Bibcode: 1997Sci...278.2130S. https://archive.org/details/sim_science_1997-12-19_278_5346/page/2130.
- ↑ «Times Higher Education: Queen's Birthday Honours». Times Higher Education. 18 Ιουνίου 1999. Ανακτήθηκε στις 16 Απριλίου 2009.
- ↑ «Dolly creator heads Scots honours». BBC News. 29 Δεκεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 16 Απριλίου 2009.
- ↑ «The 2008 Prize in Life Science & Medicine». Shaw Prize Foundation. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2022.
- ↑ «Sir Ian Wilmut obituary». The Guardian. 11 Σεπτεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2023.
- ↑ Berry, S. (2001). «Profile – Ian Wilmut». Trends in Biotechnology 19 (12): 525-526. doi:. https://archive.org/details/sim_trends-in-biotechnology_2001-12_19_12/page/525.
- 1 2 3 «Autobiography of Sir Ian Wilmut». The Shaw Prize. 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Ιουνίου 2009. Ανακτήθηκε στις 16 Απριλίου 2009.
- ↑ «Dolly the sheep creator knighted». BBC. 29 Δεκεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2007.
- ↑ «Ian Wilmut Interview: Pioneer of Cloning». Academy of Achievement. 23 Μαΐου 1998. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαρτίου 2009. Ανακτήθηκε στις 16 Απριλίου 2009.
- ↑ Rall, W. (2007). «Ernest John Christopher Polge FRS (1926-2006)». Cryobiology 54 (3): 241-242. doi:.
- ↑ Wilmut, Ian (1971). The preservation of boar semen (Διδακτορική διατριβή). University of Cambridge. OCLC 500590369. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Σεπτεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 2012.
- ↑ «The Third Culture: Ian Wilmut». Edge.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Ιανουαρίου 2009. Ανακτήθηκε στις 16 Απριλίου 2009.
- ↑ Giles, J.; Knight, J. (2003). «Dolly's death leaves researchers woolly on clone ageing issue». Nature 421 (6925): 776. doi:. PMID 12594470. Bibcode: 2003Natur.421..776G. https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-02-20_421_6925/page/776.
- ↑ Wilmut, I.; Beaujean, N.; De Sousa, P. A.; Dinnyes, A.; King, T. J.; Paterson, L. A.; Wells, D.N.; Young, L.E. (2002). «Somatic cell nuclear transfer». Nature 419 (6709): 583–586. doi:. PMID 12374931. Bibcode: 2002Natur.419..583W. https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-02610622/file/Wilmut%202002%20Nature.pdf.
- ↑ Highfield, Roger (16 Νοεμβρίου 2007). «Dolly creator Prof Ian Wilmut shuns cloning». The Sunday Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Δεκεμβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2007.