Άσμα των πλασμάτων
 Ο Άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης (1181–1226) | |
| Συγγραφέας | Φραγκίσκος της Ασίζης |
|---|---|
| Γλώσσα | Ιταλικά |
| Ημερομηνία δημοσίευσης | 1226 |
| Τόπος δημοσίευσης | Ιταλία |
| Μορφή | τραγούδι ποίημα |
 Σχετικά πολυμέσα | |
| δεδομένα () | |
Το Άσμα των πλασμάτων ή Άσμα του Αδελφού Ήλιου (ιταλικά: Cantico delle creature/Cantico di Frate Sole) γνωστό και ως Αίνοι στη Δημιουργία (Laudes Creaturarum) ή Ύμνος στον Ήλιο, είναι λυρικό θρησκευτικό άσμα του 13ου αιώνα, που συνέθεσε ο Άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης γύρω στο 1224. Είναι γραμμένο στην ουμβριακή διάλεκτο της ιταλικής γλώσσας και θεωρείται το παλαιότερο ποιητικό κείμενο στην ιταλική λογοτεχνία που γράφτηκε από γνωστό συγγραφέα.[1][2]
Παρουσίαση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το άσμα είναι γραμμένο σε ρυθμική πρόζα που θυμίζει στίχους της Βίβλου και χρησιμοποιεί την παρήχηση αντί για ομοιοκαταληξία για να υμνήσει τον Θεό για όλα τα δημιουργήματά Του. Σε αντίθεση με άλλους θρησκευτικούς ύμνους εκείνης της εποχής που είναι στα λατινικά, είναι γραμμένο στην καθομιλουμένη ουμβριακή διάλεκτο, με τοσκανικές και γαλλικές επιρροές, καθώς και λατινισμούς. Το κείμενο συνοδευόταν από μουσική υπόκρουση, που πιθανόν συνέθεσε ο ίδιος ο Φραγκίσκος, η οποία έκτοτε έχει χαθεί.[3]
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Φραγκίσκος συνέθεσε το μεγαλύτερο μέρος του άσματος στα τέλη του 1224, δύο χρόνια πριν από τον θάνατο του, ενώ ανάρρωνε από μια ασθένεια στο Σαν Νταμιάνο, σε ένα μικρό σπίτι που είχε χτιστεί γι' αυτόν από την Αγία Κλάρα και άλλες γυναίκες του Τάγματος των Φτωχών Κυριών. Λέγεται ότι η πρώτη φορά που τραγουδήθηκε ολόκληρο ήταν από τον Φραγκίσκο και τους αδελφούς Άντζελο και Λέοντα, δύο από τους μαθητές του, στην επιθανάτια κλίνη του Φραγκίσκου, με τον τελευταίο στίχο να υμνεί τον «Αδελφό Θάνατο». Ωστόσο, είναι πιο πιθανό, όπως αναφέρεται στις βιογραφίες του, η σύνθεση να γράφτηκε σε τρεις διαφορετικές χρονικές στιγμές.
Το Άσμα του Ήλιου είναι ένα εγκώμιο του Θεού και τον ευχαριστεί για τα δημιουργήματά Του: τον ήλιο, το φεγγάρι, τα αστέρια, τον άνεμο, τη φωτιά και το νερό, που τα αποκαλεί αδελφούς και αδελφές. Αποτελεί επιβεβαίωση της προσωπικής θεολογίας του Αγίου και μαρτυρία του σεβασμού του για τον φυσικό κόσμο, καθώς συχνά αναφερόταν στα ζώα και τη φύση ως αδελφούς και αδελφές της Ανθρωπότητας, απορρίπτοντας την υλικά πλούτη και τις αισθησιακές απολαύσεις υπέρ της πενίας. [4]
Κείμενο και μετάφραση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Πρωτότυπο κείμενο | Ελληνική μετάφραση |
|---|---|
Altissimu, omnipotente bon Signore, |
Ύψιστε, παντοδύναμε, αγαθέ Κύριε, |
Επιρροή και διασκευές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ο Φραντς Λιστ (1811–1886) συνέθεσε αρκετά κομμάτια με τίτλο Cantico del sol di Francesco d'Assisi, με εκδοχές για σόλο πιάνο, όργανο και ορχήστρα, που γράφτηκαν ή διασκευάστηκαν μεταξύ 1862 και 1882.
- Ο Ουίλιαν Ντρέιπερ (1855–1933) έγραψε τον ύμνο Όλα τα πλάσματα του Θεού και Βασιλιά μας περιέχει μια παράφραση του τραγουδιού του Αγίου Φραγκίσκου.
- Ο Αμερικανός ποιητής Ρόμπερτ Λαξ έδωσε στο ποίημά του του 1959 τον τίτλο Το Τσίρκο του Ήλιου προς τιμήν του άσματος.
- Ο οργανίστας-συνθέτης από το Σαν Φρανσίσκο, Ρίτσαρντ Πέρβις έγραψε τη Σουίτα του Αγίου Φραγκίσκου το 1964, η οποία περιελάμβανε το Άσμα του Ήλιου ως καταληκτικό της μέρος.
- Ο Βρετανός συνθέτης Χάουαρντ Μπλέικ συνέθεσε Το τραγούδι του Αγίου Φραγκίσκου το 1977.
- Ο Πολωνός συνθέτης Maciej Prochaska συνέθεσε το 2025 ένα ορατόριο με τίτλο Άσμα του Ήλιου (για την 800ή επέτειό του), το οποίο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά τον Οκτώβριο του 2025 στην Φραγκισκανική Εκκλησία του Αγίου Αντωνίου της Πάντοβα στο Πόζναν της Πολωνίας.
- Το 1923, ο Ελβετός συνθέτης Χέρμαν Ζούτερ συνέθεσε ένα ορατόριο για σολίστ, χορωδίες και ορχήστρα, έργο 25: Le Laudi di San Francesco d'Assisi, cantico del sol, βασισμένο στο κείμενο του άσματος.
- Η Ρωσίδα συνθέτριας Σοφία Γκουμπαϊντουλίνα συνέθεσε Το άσμα του ήλιου για τσέλο, κρουστά, τσελέστα και χορωδία, αφιερωμένο στον τσελίστα Μστισλάβ Ροστροπόβιτς για τα 70ά γενέθλιά του.
- Το κείμενο έχει μελοποιηθεί και ερμηνευτεί σε πεζό λόγο πολλές φορές, τόσο στην πρωτότυπη εκδοχή του όσο και σε διασκευές στα σύγχρονα ιταλικά. Μεταξύ των πιο πρόσφατων ερμηνειών, αξίζει να αναφερθούν η ανάγνωση του Ρομπέρτο Μπενίνι και η μελοποίηση του Άντζελο Μπραντουάρντι. [5]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ . «franciscanfriarscresson.org/the-canticle-of-the-sun/».
- ↑ . «britannica.com/art/Italian-literature/».
- ↑ . «ideostrovilos.gr/anthropon-erga/o-agios-fragkiskos-tis-assizis».
- ↑ . «mypet.gr/mypet-news/fragkiskos-tis-asizis-o-agios-ton-zoon-kai-tis-fysis/».
- ↑ . «youtube.com/Il Cantico delle Creature - Branduardi Live in London, National Gallery».
