Άρις Μεσσηνίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°06′00″N 22°00′20″E / 37.10000°N 22.00556°E / 37.10000; 22.00556

Για άλλες χρήσεις, δείτε: Μεσοποταμία (αποσαφήνιση).
Άρις Μεσσηνίας
Δημοτική Ενότητα Άριος
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Άρις Μεσσηνίας
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
Αποκεντρωμένη ΔιοίκησηΠελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου
ΠεριφέρειαΠελοποννήσου
Περιφερειακή ΕνότηταΜεσσηνίας
ΔήμοςΚαλαμάτας
Δημοτική ΕνότηταΆριος
ΚοινότηταΆριος
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΠελοπόννησος
ΝομόςΜεσσηνίας
Υψόμετρο26 μέτρα
Πληθυσμός968 κάτοικοι (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασίαΜεσοποταμία, Ασλάναγα
Ταχ. κωδ.24009
Τηλ. κωδ.2721
Η πλατεία του χωριού

Ο Άρις είναι οικισμός της Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας, στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, με πληθυσμό 968 κατοίκων, σύμφωνα με την Απογραφή του 2011.[1] Διοικητικά ανήκει στην Κοινότητα Άριος και υπάγεται στη Δημοτική Ενότητα Άριος, του Δήμου Καλαμάτας.[2] Βρίσκεται σε υψόμετρο 26 μέτρων.[3]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μάχη του Ασλάναγα

Ολόκληρη η περιοχή της κάτω Μεσσηνιακής πεδιάδας (το νότιο τμήμα της πεδιάδας, η «Μακαρία γη»), δεν είχε κατοικηθει πριν την περίοδο της Φραγκοκρατίας, λόγω της βαλτώδους φύσης της. Στο τέλος της Τουρκοκρατίας και στα πρώτα χρόνια μετά την Επανάσταση του 1821, το χωριό ονομαζόταν Ασλάναγα. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Μετονομασιών Ν. Γ. Πολίτης πρότεινε να μετονομαστεί το χωρίο σε "Μακαρία", καθώς ήταν το μεγαλύτερο χωριό της Κάτω Μεσσηνιακής Πεδιάδας, γνωστής στην Αρχαιότητα ως "Μακαρία γη".[4] Τελικά προκρίθηκε η ονομασία Μεσοποταμία,[5] ονομασία προφανώς εμπνευσμένη από το ότι το χωριό ήταν κτισμένο μεταξύ δύο ποταμών, του Άριος και του Πάμισου. Στη συνέχεια το χωριό άλλαξε εκ νέου όνομα, μετονομαζόμενο σε Άρι, από τον παρακείμενο ποταμό.[6]

Από τον Άρι κατάγονταν ο οπλαρχηγός Αναστάσιος ΤζαμαλήςΤσαμαλής), γνωστός για τη δράση του κατά την Επανάσταση του 1821. Ο Τζαμαλής υπήρξε ένας από τους αρχηγούς της Μεσσηνιακής Επανάστασης του 1834, μαζί με τον Γιαννάκη Γκρίτζαλη και τον Μητροπέτροβα. Η Μεσσηνιακή Επανάσταση γνώρισε κάποιες επιτυχίες μέχρι τη Μάχη του Ασλάναγα, στην οποία οι δυνάμεις των επαναστατών, νικήθηκαν από τις κυβερνητικές δυνάμεις.[7] Ένα μικρό μνημείο έξω από το χωριό, τιμά τον Αναστάσιο Τζαμαλή.

Διοικητικές μεταβολές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 21-04-1835, ο οικισμός Ασλάναγα ορίζεται έδρα του Δήμου Άριος.[8]
  • 31-08-1912, ο οικισμός Ασλάναγα αποσπάται από το Δήμο Άριος και ορίζεται έδρα στην Κοινότητα Ασλάναγα.
  • 30-11-1922, ο οικισμός Ασλάναγα μετονομάζεται σε Μεσοποταμία και η Κοινότητα Ασλάναγα, σε Κοινότητα Μεσοποταμίας.
  • 03-05-1929, ο οικισμός Μεσοποταμία μετονομάζεται σε Άρις[9] και η Κοινότητα Μεσοποταμίας, σε Κοινότητα Άριος.[10]
  • 04-12-1997, ο οικισμός Άρις αποσπάται από την Κοινότητα Άριος και ορίζεται έδρα Δήμου (Δήμος Άριος).[11]
  • 07-06-2010, ο οικισμός Άρις αποσπάται από το Δήμο Άριος και προσαρτάται στο Δήμο Καλαμάτας.[12]

Οικονομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Άρις παράγει κυρίως ελαιόλαδο και ελιές, αλλά και ποικίλα οπωροκηπευτικά προϊόντα. Διαθέτει δύο ελαιοτριβεία.

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Το ξυλόγλυπτο τέμπλο της κεντρικής εκκλησίας του χωριού, κατασκευασμένο από Ηπειρώτες καλλιτέχνες, τον 19ο αιώνα.
  • Το φράγμα του Πάμισου συγκρατεί τα νερά του ποταμού. Τα αργοκινούμενα και άφθονα νερά του ποταμού ευνοούν την ανάπτυξη πλούσιας χλωρίδας και πανίδας στις όχθες του.
  • Στην απέναντι από το χωριό όχθη του ποταμού, είναι κατασκευασμένη η Αεροπορική Βάση Καλαμάτας, κέντρο εκπαίδευσης της Πολεμικής Αεροπορίας.
  • Οι εγκαταστάσεις του πρώην Α.Σ.Ο., έχουν παραχωρηθεί στο Δήμο, για δημιουργία Πολιτισμικού Κέντρου. Τα κτίσματα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την άποψη της Βιομηχανικής Αρχαιολογίας.

Δραστηριότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ο παραδοσιακός σαϊτοπόλεμος και το Κάψιμο του Ιούδα, πραγματοποιούνται κάθε χρόνο τη Δευτέρα του Πάσχα, στον Άρι, προσελκύοντας θεατές από όλο το Νομό.
  • Το χωριό εορτάζει πανηγυρικά στις 15 Αυγούστου, ημέρα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Προσωπικότητες από τον Άρι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αναστάσιος Τζαμαλής (ή Τσαμαλής), οπλαρχηγός της Επανάστασης του 1821 και της Μεσσηνιακής Επανάστασης.
  • Αναστάσιος Π. Τζαμαλής, Νομισματολόγος.
  • Αλέξανδρος Μπρούμας, Αγωνιστής της Αντίστασης, παππούς του Χάρη Τερζίδη.

Παραπομπές - Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «ΑΠΟΓΡΑΦΗ 2011 (ΦΕΚ 630Β - 20/03/2013, σελ. 286)» (PDF). 
  2. «E-GO.GR - ΑΡΙΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ». 
  3. «BUK.GR - ΑΡΙΣ». 
  4. Διαδυκτιακός Τόπος Συλλόγου Άμμου Μεσσηνίας,[1][νεκρός σύνδεσμος] (Ανακτήθηκε: 11.09.2011)
  5. ΦΕΚ 71/1922. Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών/Πανδέκτης, Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας, s.v. Άρις.[2] (Ανακτήθηκε: 11.09.2011)
  6. ΦΕΚ 164/1929, με ημερομηνία 30/4/1929. Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών/Πανδέκτης, Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας, s.v. Ασλάναγα.[3] (Ανακτήθηκε: 11.09.2011)
  7. Ομιλία Κατερίνας Κατριβάνου, 2010.[4][νεκρός σύνδεσμος] (Ανακτήθηκε: 18.05.2011)
  8. «Ε.Ε.Τ.Α.Α. - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ = ΔΗΜΟΣ ΑΡΙΟΣ (1835-1912)». 
  9. «Ε.Ε.Τ.Α.Α. - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥ = ΑΡΙΣ (ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ, ΑΣΛΑΝΑΓΑ)». 
  10. «Ε.Ε.Τ.Α.Α. - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ = ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΡΙΟΣ (ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑΣ, ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΣΛΑΝΑΓΑ)». 
  11. «Ε.Ε.Τ.Α.Α. - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ = ΔΗΜΟΣ ΑΡΙΟΣ (1997-2010)». 
  12. «Ε.Ε.Τ.Α.Α. - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ = ΔΗΜΟΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ (ΔΗΜΟΣ ΚΑΛΑΜΩΝ)». 

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Αναστάσιος Π. Τζαμαλής (2002). Μερικές Σημειώσεις για το χωριό μας, τη Μεσσηνιακή Επανάσταση του 1834 και την εικόνα της μάχης του Ασλάναγα.