Μετάβαση στο περιεχόμενο

Άνω άκρο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Άνω άκρο
Πρόσθιο μέρος του δεξιού άνω άκρου.
Οπίσθιο μέρος του δεξιού άνω άκρου.
Λεπτομέρειες
ΣύστημαΜυοσκελετικό σύστημα.
Αναγνωριστικά
MeSHD034941
TAA01.1.00.019
FMA7183
Ορολογία ανατομίας

Το άνω άκρο είναι μια λειτουργική μονάδα του ανθρώπινου σώματος που αποτελείται από τον ώμο, το βραχίονα, το αντιβράχιο και την άκρα χείρα, και περιέχει 32 οστά, πολλούς μύες και ένα σύνθετο δίκτυο νεύρων και αιμοφόρων αγγείων. Χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό κινητικότητας, που επιτρέπει λειτουργίες όπως η σύλληψη, η γραφή και η ανύψωση.[1][2][3]

Κάθε άνω άκρο συνδέεται με τον αξονικό σκελετό μέσω της στερνοκλειδικής άρθρωσης.[1][4] Οι μύες των άνω άκρων μπορούν να χωριστούν σε τέσσερις κύριες περιοχές: σε μύες της ωμικής ζώνης, του βραχίονα, του αντιβράχιου και της άκρα χείρας.[5][6]

Το άνω άκρο νευρώνεται από ένα σύνθετο δίκτυο νεύρων του βραχιόνιου πλέγματος, το οποίο βρίσκεται στον νωτιαίο μυελό στο ύψος του αυχένα (Α5–Θ1). Αυτά τα νεύρα παρέχουν κινητική λειτουργία στους μύες του άνω άκρου και παρέχουν αίσθηση στο δέρμα.[7][8][9]

Η κύρια αρτηρία του άνω άκρου είναι η υποκλείδια αρτηρία, η οποία γίνεται μασχαλιαία αρτηρία στη μασχάλη και στη συνέχεια βραχιόνια αρτηρία. Η βραχιόνια αρτηρία διαιρείται περαιτέρω στις κερκιδικές και ωλένιες αρτηρίες στο αντιβράχιο, οι οποίες αιματώνουν την άκρα χείρα μέσω των επιπολής και εν τω βάθει παλαμιαίων τόξων. Το φλεβικό σύστημα αντικατοπτρίζει αυτή τη διέλευση, με τις εν τω βάθει κερκιδικές και ωλένιες φλέβες να συγχωνεύονται για να σχηματίσουν τη βραχιόνια φλέβα, η οποία γίνεται μασχαλιαία φλέβα και στη συνέχεια υποκλείδια φλέβα.[10][11][12][13]

Οι παθήσεις των άνω άκρων περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων που επηρεάζουν τον ώμο, τον αγκώνα, τον καρπό και την άκρα χείρα, τα οποία προκαλούνται από τραυματισμό, υπερβολική χρήση ή υποκείμενες παθήσεις. Συνηθισμένα παραδείγματα είναι τα κατάγματα, τα διαστρέμματα και οι εξαρθρώσεις, καθώς και οι τραυματισμοί από επαναλαμβανόμενη καταπόνηση, όπως το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα και η έξω επικονδυλίτιδα αγκώνα. Άλλες παθήσεις περιλαμβάνουν την αρθρίτιδα, τους τραυματισμούς του στροφικού πετάλου ώμου και τα σύνδρομα συμπίεσης νεύρων.[14][15]

Οστά του άνω άκρου.
Ωμική ζώνη, όπου είναι εμφανής η στερνοκλειδική άρθρωση, η οποία αποτελείται από το στέρνο και την κλείδα.

Κάθε άνω άκρο περιέχει 32 οστά, συμπεριλαμβανομένης της στερνοκλειδικής άρθρωσης, του βραχίονα, του αντιβραχίου και της άκρας χειρός. Η στερνοκλειδική άρθρωση έχει δύο οστά (κλείδα και ωμοπλάτη), ο βραχίονας έχει ένα οστό, το αντιβράχιο έχει δύο οστά (κερκίδα και ωλένη) και η άκρα χείρα περιέχει 27 οστά (8 καρπιαία οστά, 5 μετακάρπια και 14 φάλαγγες).[1][16][17][18]

Η ωμική ζώνη μέσω στερνοκλειδικής άρθρωσης συνδέει τα άνω άκρα με τον αξονικό σκελετό και παρέχει υψηλό βαθμό κινητικότητας.[19][20][21]

  • Κλείδα: Ένα οστό σε σχήμα S που εκτείνεται οριζόντια κατά μήκος της πρόσθιας πλευράς του ώμου. Συνδέει το άνω άκρο με τον αξονικό σκελετό στην στερνοκλειδική άρθρωση.
  • Ωμοπλάτη: Ένα επίπεδο, τριγωνικό οστό που βρίσκεται στην οπίσθια πλευρά του ώμου. Η ωμοπλάτη είναι ένα σημείο πρόσφυσης για τους μύες και αρθρώνεται με το βραχιόνιο οστό για να σχηματίσει την γληνοβραχιόνια άρθρωση.
Τρισδιάστατη αναπαράσταση των οστών του καρπού.
Οστά άκρας χείρας.

Το υπόλοιπο άνω άκρο, το οποίο περιλαμβάνει τον βραχίονα, το αντιβράχιο και την άκρα χείρα, αποτελείται από 30 οστά.[16][22][23][24]

  • Βραχιόνιο οστό: Το μοναδικό, μακρύ οστό του βραχίονα, που βρίσκεται ανάμεσα στις αρθρώσεις του ώμου και του αγκώνα. Αρθρώνεται με την ωμοπλάτη στον ώμο και με την κερκίδα και την ωλένη στον αγκώνα.[16][17][25]
  • Κερκίδα: Βρίσκεται στην πλάγια πλευρά του αντιβραχίου, αυτό το οστό εκτείνεται από τον αγκώνα μέχρι τον καρπό. Περιστρέφεται γύρω από την ωλένη, επιτρέποντας τις στροφικές κινήσεις του αντιβραχίου (υπτιασμός και πρηνισμός).
  • Ωλένη: Βρίσκεται στην έσω πλευρά του αντιβραχίου, αυτό το οστό είναι μακρύτερο από την κερκίδα. Χρησιμεύει ως βασικό οστό σταθεροποίησης και σχηματίζει το κύριο μέρος της άρθρωσης του αγκώνα.[26]
  • Καρπιαία οστά: Ένα σύνολο οκτώ μικρών οστών που σχηματίζουν τον καρπό. Αυτά τα οστά, σε συνδυασμό με τον εγκάρσιο σύνδεσμο του καρπού, σχηματίζουν τον καρπιαίο σωλήνα. Είναι διατεταγμένα σε δύο σειρές των τεσσάρων[27]:
    • Εγγύς (πρώτη) σειρά (από τον αντίχειρα έως το μικρό δάχτυλο): Σκαφοειδές, μηνοειδές, τριγωνικό και πιστοειδές.
    • Άπω (δεύτερη) σειρά (από τον αντίχειρα έως το μικρό δάχτυλο): Τραπέζιο, τραπεζοειδές, κεφαλωτό και αγκιστρωτό.
  • Μετακάρπια: Πέντε μακρά οστά που σχηματίζουν την παλάμη του χεριού. Αριθμούνται από το 1 έως το 5, ξεκινώντας από τον αντίχειρα.
  • Φάλαγγες: Τα 14 οστά που αποτελούν τα δάχτυλα και τον αντίχειρα. Ο αντίχειρας έχει δύο φάλαγγες (εγγύς και άπω), ενώ τα άλλα τέσσερα δάχτυλα έχουν από τρεις (εγγύς, μέση και άπω).

Οι μύες του άνω άκρου κατηγοριοποιούνται σε περιοχές, με κύριους μύες να περιλαμβάνουν τους δελτοειδή, τον δικέφαλο βραχιόνιο, τον τρικέφαλο βραχιόνιο και τους μύες του στροφικού πετάλου ώμου. Ο βραχίονας διαιρείται σε ένα πρόσθιο (καμπτικό) διαμέρισμα (δικέφαλος βραχιόνιος, βραχιόνιος, κορακοβραχιόνιος) και ένα οπίσθιο (εκτεινόμενο) διαμέρισμα (τρικέφαλος βραχιόνιος). Το αντιβράχιο και η άκρα χείρα περιέχουν επίσης πολυάριθμους μύες που ελέγχουν τις κινήσεις του καρπού, της άκρας χείρας και των δακτύλων.[6][28][29][30][31]

Απεικόνιση κάποιων βασικών μυών του άνω άκρου.

Η ωμική ζώνη περιλαμβάνει μύες που συνδέουν το άνω άκρο με τον κορμό και άλλους που σταθεροποιούν και κινούν την ίδια την στερνοκλειδική άρθρωση του ώμου.[32][33][34][35]

  • Μύες που προσφύονται στον αξονικό σκελετό:
    • Τραπεζοειδής: Ένας μεγάλος, τριγωνικός μυς που ανυψώνει, συστέλλει και συμπιέζει την ωμοπλάτη.
    • Πλατύς ραχιαίος: Ένας μεγάλος, τριγωνικός μυς της πλάτης που εκτείνεται, προσάγει και έσω περιστρέφει το βραχιόνιο οστό.
    • Μείζων θωρακικός: Ένας μυς σε σχήμα βεντάλιας στο άνω μέρος του θώρακα που κάμπτεται, προσάγει και έσω περιστρέφει το βραχιόνιο οστό.
    • Ελασσών θωρακικός: Ένας μικρότερος θωρακικός μυς που σταθεροποιεί και συμπιέζει την ωμοπλάτη.
    • Πρόσθιος οδοντωτός: Ένας μυς στο πλάι του θώρακα που προεξέχει και περιστρέφει την ωμοπλάτη, επιτρέποντας κινήσεις ώθησης.
  • Μύες του στροφικού πετάλου: Τέσσερις εν τω βάθει μύες που σταθεροποιούν την άρθρωση του ώμου και επιτρέπουν την περιστροφή του βραχίονα.
    • Υπερακανθίος: Απάγει το βραχίονα.
    • Υπακανθίος: Περιστρέφει πλάγια το βραχίονα.
    • Ελάσσων στρογγύλος: Περιστρέφει πλάγια το βραχίονα.
    • Υποπλάτιος: Περιστρέφει έσω το βραχίονα.
  • Άλλοι μύες της ωμικής ζώνης:
    • Δελτοειδής: Ένας παχύς, τριγωνικός μυς που καλύπτει τον ώμο και απάγει, κάμπτει και εκτείνει το βραχίονα.
    • Μείζων στρογγύλος: Εκτείνει, προσάγει και έσω στρέφει το βραχιόνιο οστό.
    • Κορακοβραχιόνιος: Κάμπτει και προσάγει το βραχίονα στον ώμο.

Οι μύες του βραχίονα διαιρούνται σε πρόσθιο (καμπτήρες) και οπίσθιο (εκτείνοντες) διαμέρισμα μέσω της περιτονίας και του βραχιόνιου οστού.[33][36]

  • Πρόσθιο διαμέρισμα:
    • Δικέφαλος βραχιόνιος: Ένας δικέφαλος μυς που κάμπτει το αντιβράχιο και υποβάλλει το χέρι σε υπτιασμό.
    • Βραχιόνιος: Βρίσκεται βαθιά στον δικέφαλο μυ και είναι ο κύριος καμπτήρας του αγκώνα.
  • Οπίσθιο διαμέρισμα:
    • Τρικέφαλος βραχιόνιος: Ο τρίκεφαλος μυς στο πίσω μέρος του βραχίονα που είναι ο κύριος εκτείνων του αντιβραχίου.
    • Αγκωνιαίος: Ένας μικρός, τριγωνικός μυς κοντά στον αγκώνα που βοηθά τους τρικέφαλους στην έκταση του αντιβραχίου.
Μύες που κινούν το αντιβράχιο.

Οι μύες του αντιβραχίου οργανώνονται σε πρόσθιο (καμπτήρες/πρηνιστές) και οπίσθιο (εκτείνοντες/υπτιαστές) διαμέρισμα που ελέγχουν τις κινήσεις του καρπού και της άκρας χειρός.[36][37][38]

  • Πρόσθιο διαμέρισμα:
    • Επιπολής στρώμα: Περιλαμβάνει τον στρογγλό πρηνιστή, τον κερκιδικό καμπτήρα του καρπού, τον μακρύ παλαμικό και τον ωλένιο καμπτήρα του καρπού, οι οποίοι κάμπτουν κυρίως τον καρπό.
    • Ενδιάμεσο στρώμα: Περιέχει τον επιπολή κοινό καμπτήρα των δακτύλων, ο οποίος κάμπτει τα δάχτυλα.
    • Εν τω βάθει στρώμα: Περιλαμβάνει τον εν τω βάθει καμπτήρα των δακτύλων (κάμπτει τα δάχτυλα στην περιφερική άρθρωση), τον μακρύ καμπτήρα του αντίχειρα (κάμπτει τον αντίχειρα) και τον τετράγωνο πρηνιστή (κάμπτει το αντιβράχιο).
  • Οπίσθιο διαμέρισμα:
    • Επιπολής στρώμα: Περιέχει μύες όπως ο βραχιονοκερκιδικός, ο μακρος κερκιδικός εκτείνων τον καρπό και ο εκτείνων των δακτύλων, οι οποίοι εκτείνουν τον καρπό και τα δάχτυλα.
    • Εν τω βάθει στρώμα: Περιλαμβάνει μύες όπως ο υπτιαστής και εκείνους που κινούν τον αντίχειρα, συμπεριλαμβανομένου του μακρού απαγωγού του αντίχειρα και του βραχέος και μακρού εκτείνοντα του αντίχειρα.

Η άκρα χείρα περιέχει πολλούς μικρούς, εσωτερικούς μύες που είναι υπεύθυνοι για ακριβείς και λεπτές κινητικές λειτουργίες.[39]

  • Μύες θέναρος: Ομάδα μυών στη βάση του αντίχειρα που παρέχουν την κίνησή του.
  • Μύες οπισθέναρος: Ομάδα μυών στη βάση του μικρού δακτύλου που επιτρέπουν την κίνησή του.
  • Ενδιάμεσοι μύες:
    • Ελμινθοειδείς: Μύες που κάμπτουν τα δάχτυλα στις αρθρώσεις.
    • Μεσόστεοι: Μύες που βρίσκονται μεταξύ των μετακαρπίων και απάγουν και προσάγουν τα δάχτυλα.
Αρτηρίες άνω άκρου.

Η κύρια παροχή αίματος στο άνω άκρο προέρχεται από την υποκλείδια αρτηρία, η οποία συνεχίζει στις μασχαλιαίες, στη συνέχεια στις βραχιόνιες αρτηρίες και τέλος διακλαδίζεται στις κερκιδικές και ωλένιες αρτηρίες του αντιβραχίου.[40]

Υποκλείδια αρτηρία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυτή είναι η αρχή της αρτηρίας, που βρίσκεται ακριβώς κάτω από την κλείδα. Η δεξιά υποκλείδια αρτηρία διακλαδίζεται από τον βραχιονοκεφαλικό κορμό, ενώ η αριστερή διακλαδίζεται απευθείας από το αορτικό τόξο. Καθώς διασχίζει την πρώτη πλευρά, μετατρέπεται σε μασχαλιαία αρτηρία.[40][41]

Μασχαλιαία αρτηρία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μασχαλιαία αρτηρία διέρχεται κάτω από τη μασχάλη και διαιρείται σε τρία μέρη από τον ελάσσονα θωρακικό μυ, με έξι κύριους κλάδους[42][43][44]:

  • Μέρος 1 (πρόσθια του ελάσσονος θωρακικού μυός): Ανώτατη θωρακική αρτηρία.
  • Μέρος 2 (οπίσθια του ελάσσονος θωρακικού μυός): Ακρωμιοθωρακική και έξω θωρακική αρτηρία.
  • Μέρος 3 (απώτερα του ελάσσονος θωρακικού μυός): Υποπλάτια, πρόσθια περισπώμενη βραχιόνια αρτηρία και οπίσθια περισπώμενη βραχιόνια αρτηρία.

Βραχιόνια αρτηρία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυτή η αρτηρία αποτελεί συνέχεια της μασχαλιαίας αρτηρίας πέρα ​​από το κάτω όριο του μείζονος στρογγύλου μυός και αποτελεί την κύρια παροχή αίματος στον βραχίονα. Οι κύριοι κλάδοι της περιλαμβάνουν[40][45][46][47]:

  • Εν τω βάθει βραχιόνια αρτηρία: Αιμοδοτεί την οπίσθια επιφάνεια του βραχίονα, συμπεριλαμβανομένου του τρικέφαλου μυός.
  • Άνω και κάτω ωλένιες παράπλευρες αρτηρίες: Συμβάλλουν σε ένα δίκτυο αιμοφόρων αγγείων γύρω από την άρθρωση του αγκώνα.
  • Κερκιδικές και ωλένιες αρτηρίες: Η βραχιόνια αρτηρία διακλαδίζεται σε αυτούς τους δύο τελικούς κλάδους στον ωλένιο βόθρο κοντά στον αγκώνα.

Κερκιδικές και ωλένιες αρτηρίες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυτές οι δύο αρτηρίες είναι οι κύριοι τροφοδότες αίματος στο αντιβράχιο και στην άκρα χείρα[40][48][49].

  • Κερκιδική αρτηρία: Διατρέχει την πλάγια (αντίχειρας) πλευρά του αντιβραχίου. Ο σφυγμός μπορεί να γίνει αισθητός κοντά στον καρπό σε αυτήν την αρτηρία.
  • Ωλένια αρτηρία: Διατρέχει την έσω (μικρό δάχτυλο) πλευρά του αντιβραχίου.

Αρτηριακά τόξα άκρας χείρας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην άκρα χείρα, η κερκιδική και η ωλένια αρτηρία συνδέονται για να σχηματίσουν δύο τόξα που τροφοδοτούν με αίμα τα δάχτυλα[7][40]:

  • Επιπολής παλαμιαίο τόξο: Σχηματίζεται κυρίως από την ωλένια αρτηρία, από την οποία ξεκινούν οι αρτηρίες των δακτύλων.
  • Εν τω βάθει παλαμιαίο τόξο: Σχηματίζεται κυρίως από την κερκιδική αρτηρία και τροφοδοτεί τον καρπό και τα δάχτυλα.

Φλεβική παροχέτευση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το φλεβικό σύστημα του άνω άκρου αποτελείται από δύο κύρια δίκτυα: το επιπολής και το εν τω βάθει. Ξεκινώντας από την άκρα χείρα και κινούμενο προς την καρδιά, το δίκτυο παροχετεύει το αποξυγονωμένο αίμα και τελικά το διοχετεύει στην άνω κοίλη φλέβα. Οι επιπολής φλέβες είναι ορατές κάτω από το δέρμα, ενώ οι εν τω βάθει φλέβες βρίσκονται παράλληλα με τις κύριες αρτηρίες.[10][12]

Οι επιπολής (επιφανειακές) φλέβες είναι οι πιο εμφανείς και χρησιμοποιούνται συχνά για την αιμοληψία ή για άλλες ιατρικές επεμβάσεις.[50]

  • Ραχιαίο φλεβικό δίκτυο: Βρίσκεται στο πίσω μέρος της άκρας χείρας και συλλέγει αίμα από τα δάχτυλα και την παλάμη. Χρησιμεύει ως η αρχή για τις δύο κύριες επιπολής φλέβες του άνω άκρου: την κεφαλική και τη βασιλική φλέβα.
  • Κεφαλική φλέβα: Αυτή η μακριά φλέβα ξεκινά από την κερκιδική πλευρά του ραχιαίου φλεβικού δικτύου, ανεβαίνει στην πλάγια όψη του αντιβραχίου και του βραχίονα και ρέει στην δελτοθωρακική αύλακα στον ώμο. Διαπερνά την εν τω βάθει περιτονία και εκβάλλει στη μασχαλιαία φλέβα.
  • Βασιλική φλέβα: Προερχόμενη από την ωλένια πλευρά του ραχιαίου φλεβικού δικτύου, η βασιλική φλέβα ανεβαίνει στην έσω πλευρά του αντιβραχίου και του βραχίονα. Γίνεται μια εν τω βάθει φλέβα στο μέσο του βραχίονα διαπερνώντας την βραχιόνια περιτονία και ενώνεται με τις βραχιόνιες φλέβες για να σχηματίσει τη μασχαλιαία φλέβα.
  • Μέση ωλένια φλέβα: Αυτή η φλέβα συνδέει τις κεφαλικές και τις βασιλικές φλέβες στον ωλένιο βόθρο (το μπροστινό μέρος του αγκώνα). Είναι μια κοινή και προσβάσιμη θέση για φλεβοκέντηση.

Εν τω βάθει φλέβες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι εν τω βάθει φλέβες συνήθως βρίσκονται σε ζεύγη, γνωστές ως συνοδεύουσες φλέβες (venae comitantes), διατρέχουν το άνω άκρο παράλληλα με τις κύριες αρτηρίες και έχουν ανάλογη ονομασία.[10][51][52][53]

  • Κερκιδικές φλέβες: Αυτές οι φλέβες συνοδεύουν την κερκιδική αρτηρία στο αντιβράχιο και παροχετεύουν το εν τω βάθει παλαμικό φλεβικό τόξο.
  • Ωλένιες φλέβες: Αυτές οι φλέβες συνοδεύουν την ωλένια αρτηρία στο αντιβράχιο και παροχετεύουν το επιπολής παλαμικό φλεβικό τόξο.
  • Βραχιόνιες φλέβες: Σχηματίζονται από την ένωση των κερκιδικών και ωλενίων φλεβών στον ωλένιο βόθρο, αυτές οι εν τω βάθει φλέβες πορεύονται παράλληλα με τη βραχιόνια αρτηρία στον βραχίονα.
  • Μασχαλιαία φλέβα: Αυτή η κύρια φλέβα σχηματίζεται από τη σύνδεση των βραχιόνιων φλεβών και της βασιλικής φλέβας στο κάτω άκρο του μείζονος στρογγύλου μυός. Διατρέχει τη μασχάλη και επίσης δέχεται παροχέτευση από την κεφαλική φλέβα.
  • Υποκλείδια φλέβα: Η μασχαλιαία φλέβα γίνεται υποκλείδια φλέβα στο εξωτερικό άκρο της πρώτης πλευράς. Η υποκλείδια φλέβα τελικά ενώνεται με την έσω σφαγίτιδα φλέβα για να σχηματίσει τη βραχιονοκεφαλική φλέβα, η οποία οδηγεί στην άνω κοίλη φλέβα και στην καρδιά.

Συνδέσεις μεταξύ συστημάτων

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα επιπολής και τα εν τω βάθει φλεβικά συστήματα δεν είναι απομονωμένα. Είναι διασυνδεδεμένα με διατιτραίνουσες φλέβες. Αυτές οι συνδέσεις επιτρέπουν στο αίμα να παρακάμπτεται από το επιπολής σύστημα στο εν τω βάθει σύστημα. Αυτό παρέχει παράπλευρη κυκλοφορία και διασφαλίζει την αποτελεσματική επιστροφή του αίματος στην καρδιά.[10][12]

Τα κύρια νεύρα του άνω άκρου είναι το κερκιδικό, το μέσο και το ωλένιο νεύρο, τα οποία προέρχονται όλα από το βραχιόνιο πλέγμα. Το βραχιόνιο πλέγμα είναι ένα σύνθετο δίκτυο νεύρων που σχηματίζεται από τις ρίζες των νωτιαίων νεύρων Α5-Θ1 και παρέχει κινητικές και αισθητηριακές λειτουργίες σε ολόκληρο το άνω άκρο.[7][9][54][55][56]

Νεύρα του άνω άκρου

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Βραχιόνιο πλέγμα: Αποτελεί την αρχή όλων των κύριων νεύρων στο βραχίονα.
    • Σχηματίζεται από τις ρίζες των νωτιαίων νεύρων Α5, Α6, Α7, Α8 και Θ1.
    • Διαιρείται σε ρίζες, πρωτεύοντα στελέχη, δευτερεύοντα στελέχη και τελικούς κλάδους.
  • Μασχαλιαίο νεύρο: Ένας από τους κύριους τελικούς κλάδους, που νευρώνει τον δελτοειδή μυ και παρέχει αίσθηση.
  • Μυοδερματικό νεύρο: Ένας κλάδος που νευρώνει τους μύες του πρόσθιου βραχίονα (όπως τον δικέφαλο) και παρέχει αισθητηριακές πληροφορίες στο αντιβράχιο.
  • Κερκιδικό νεύρο: Ταξιδεύει κατά μήκος της οπίσθιας και εξωτερικής πλευράς του βραχίονα και είναι υπεύθυνο για την έκταση του καρπού και των δακτύλων.
  • Μέσο νεύρο: Διέρχεται κατά μήκος του μπροστινού μέρους του βραχίονα και τροφοδοτεί τους περισσότερους από τους μύες στο πρόσθιο αντιβράχιο που είναι υπεύθυνοι για την κάμψη, καθώς και ορισμένους μύες του χεριού.
  • Ωλένιο νεύρο: Διατρέχει την εσωτερική πλευρά του βραχίονα και τροφοδοτεί ορισμένους από τους καμπτήρες μύες στο αντιβράχιο και τους περισσότερους από τους μικρούς μύες στην άκρα χείρα.

Οι παθήσεις των άνω άκρων περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα διαταραχών που επηρεάζουν τους μύες, τους τένοντες, τα νεύρα, τα οστά και τις αρθρώσεις του ώμου, του βραχίονα, του αγκώνα, του καρπού και της άκρας χειρός. Αυτές οι παθήσεις μπορεί να προκύψουν από τραύμα, επαναλαμβανόμενες κινήσεις ή υποκείμενα ιατρικά προβλήματα και μπορεί να προκαλέσουν πόνο, μούδιασμα, δυσκαμψία και αδυναμία.[57][58][59]

Συνήθεις παθήσεις του ώμου

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Τραυματισμοί του στροφικού πετάλου του ώμου: Αυτοί περιλαμβάνουν βλάβες ή ρήξεις στην ομάδα των μυών και των τενόντων που σταθεροποιούν την άρθρωση του ώμου.
  • Εξάρθρωση ώμου: Η κεφαλή του οστού του βραχίονα βγαίνει από την υποδοχή του ώμου, συχνά από χτύπημα ή πτώση.
  • Σύνδρομο πρόσκρουσης ώμου: Οι τένοντες ή ο θύλακος του στροφικού πετάλου παγιδεύονται και συμπιέζονται κατά διαστήματα κατά την κίνηση του ώμου, προκαλώντας πόνο και φλεγμονή.
  • Κολλητική καψουλίτιδα (παγωμένος ώμος): Η κάψα της άρθρωσης του ώμου παχύνεται και γίνεται άκαμπτη, οδηγώντας σε πόνο και απώλεια κίνησης.
  • Ρήξη του επιχειλίου χόνδρου: Τραυματισμός στον χόνδρινο δακτύλιο (labrum) που περιβάλλει την υποδοχή του ώμου.

Συνήθεις παθήσεις του αγκώνα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Έξω επικονδυλίτιδα: Τραυματισμός από υπερβολική χρήση που προκαλεί πόνο στο εξωτερικό μέρος του αγκώνα.
  • Έσω επικονδυλίτιδα: Προκαλεί πόνο και φλεγμονή στην εσωτερική πλευρά του αγκώνα.
  • Ωλένια νευρίτιδα: Συμπίεση του ωλενίου νεύρου καθώς διέρχεται από τον αγκώνα, οδηγώντας σε μούδιασμα και μυρμήγκιασμα.
  • Θυλακίτιδα: Φλεγμονή του γεμάτου με υγρό σάκου (θύλακας) στην άκρη του αγκώνα.
  • Κατάγματα αγκώνα: Συνήθεις τραυματισμοί που προκύπτουν από πτώσεις ή τραύματα.

Συνήθεις παθήσεις του καρπού και της άκρας χείρας

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα: Πίεση στο μέσο νεύρο στον καρπό, προκαλώντας μούδιασμα, μυρμήγκιασμα και αδυναμία στο χέρι.
  • Τενοντίτιδα De Quervain: Φλεγμονή των τενόντων του καρπού από την πλευρά του αντίχειρα.
  • Εκτινασσόμενος δάκτυλος (trigger finger): Ένα δάχτυλο ή ο αντίχειρας κολλάει σε λυγισμένη θέση λόγω φλεγμονής στο έλυτρο του τένοντα.
  • Γάγγλιο (ή γαγγλιακή κύστη): Ένας μη καρκινικός, γεμάτος με υγρό σάκος που σχηματίζεται στο χέρι ή στον καρπό, συχνά σε έναν τένοντα ή άρθρωση.
  • Σύσπαση Dupuytren: Μια πάθηση όπου ο ιστός κάτω από το δέρμα στην παλάμη παχύνεται, προκαλώντας την κάμψη των δακτύλων προς τα μέσα.
  • Αρθρίτιδα αντίχειρα: Οστεοαρθρίτιδα της άρθρωσης στη βάση του αντίχειρα.

Άλλες διαταραχές του άνω άκρου

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Επαναλαμβανόμενη καταπόνηση (Repetitive strain injury): Ένας γενικός όρος για μια σειρά παθήσεων, συχνά σχετιζόμενων με την εργασία, που προκαλούν πόνο στους μύες, στους τένοντες και στα νεύρα από επαναλαμβανόμενες εργασίες.
  • Αρθρίτιδα: Φλεγμονή των αρθρώσεων, συμπεριλαμβανομένης της οστεοαρθρίτιδας και της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, που μπορεί να επηρεάσει τον ώμο, τον αγκώνα, τον καρπό και το χέρι.
  • Κατάγματα και διαστρέμματα: Τραυματισμοί οστών και συνδέσμων στο άνω άκρο, με ιδιαίτερα συχνά κατάγματα δακτύλων και κατάγματα καρπού.
  • Τραυματισμοί νεύρων: Παθήσεις όπως τραυματισμοί του βραχιόνιου πλέγματος, οι οποίες περιλαμβάνουν βλάβη στο δίκτυο νεύρων που ελέγχουν το άνω άκρο.
  • Σύνδρομο δόνησης χεριού-βραχίονα (Hand-arm vibration syndrome): Μια πάθηση που προκαλείται από την παρατεταμένη χρήση δονούμενων εργαλείων, που επηρεάζει τα αιμοφόρα αγγεία, τα νεύρα και τις αρθρώσεις.
  1. 1 2 3 Forro, Stephen D.· Munjal, Akul (2025). Anatomy, Shoulder and Upper Limb, Arm Structure and Function. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
  2. «Regions of the upper limb». Kenhub (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2025.
  3. «Wrist and Hand». Physiopedia (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2025.
  4. «Bones of the Upper Limb - TeachMeAnatomy». teachmeanatomy.info. Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2025.
  5. Biga, Lindsay M.; Bronson, Staci; Dawson, Sierra; Harwell, Amy; Hopkins, Robin; Kaufmann, Joel; LeMaster, Mike; Matern, Philip και άλλοι. (2025-09-01) (στα αγγλικά). 11.6 Muscles of the Pectoral Girdle and Upper Limbs. https://open.oregonstate.education/anatomy2e/chapter/muscles-pectoral-girdle-upper-limbs/.
  6. 1 2 «Muscles of the Upper Limb - TeachMeAnatomy». teachmeanatomy.info. Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2025.
  7. 1 2 3 «Body Anatomy: Upper Extremity Nerves | The Hand Society». www.assh.org (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2025.
  8. «The Brachial Plexus - Sections - Branches - TeachMeAnatomy». teachmeanatomy.info. Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2025.
  9. 1 2 Bayot, Marlon L.· Nassereddin, Ali (2025). Anatomy, Shoulder and Upper Limb, Brachial Plexus. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
  10. 1 2 3 4 Nguyen, John D.· Duong, Hieu (2025). Anatomy, Shoulder and Upper Limb, Veins. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
  11. «Blood Supply of the Upper Limb | Anatomy | Geeky Medics» (στα Αγγλικά). 20 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2025.
  12. 1 2 3 «Veins of the upper limb». Kenhub (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2025.
  13. «Major arteries, veins and nerves of the body». Kenhub (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2025.
  14. «Hand & Upper Extremity Conditions». Froedtert & the Medical College of Wisconsin (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2025.
  15. «Upper & Lower Extremities | Parts, Injuries & Management». study.com. Ανακτήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2025.
  16. 1 2 3 Betts, J. Gordon· Young, Kelly A.· Wise, James A.· Johnson, Eddie· Poe, Brandon· Kruse, Dean H.· Korol, Oksana· Johnson, Jody E.· Womble, Mark (20 Απριλίου 2022). «8.2 Bones of the Upper Limb - Anatomy and Physiology 2e | OpenStax». openstax.org (στα English). Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
  17. 1 2 «Bones of the upper limb: Video, Causes, & Meaning». Osmosis (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  18. «Skeleton of upper limb (overview)». anatomy.app (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  19. «Shoulder girdle». Kenhub (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  20. «Pectoral girdle | Description, Anatomy, & Function | Britannica». www.britannica.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  21. «Pectoral Girdle (Shoulder Girdle) Anatomy and Function». Healthline (στα Αγγλικά). 10 Απριλίου 2018. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  22. Bair, Michael M.· Zafar Gondal, Anoosh (2025). Anatomy, Shoulder and Upper Limb, Forearm Radius. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
  23. «Hand Surgeon Lone Tree CO | Wrist Surgeon Colorado Springs Hand & Wrist Surgery». www.orthotree.com. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  24. «6.2: The Upper Limbs». Biology LibreTexts (στα Αγγλικά). 13 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  25. Biga, Lindsay M.; Bronson, Staci; Dawson, Sierra; Harwell, Amy; Hopkins, Robin; Kaufmann, Joel; LeMaster, Mike; Matern, Philip και άλλοι. (2019-09-26) (στα αγγλικά). 8.2 Bones of the Upper Limb. https://ecampusontario.pressbooks.pub/structureandfunctionofhumanbodymohawkedition/chapter/8-2-bones-of-the-upper-limb/.
  26. «ulna». my.clevelandclinic.org. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  27. «Bones of the Hand | Carpal Bones - Metacarpal bones | Geeky Medics» (στα Αγγλικά). 5 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  28. Next, Anatomy. «Muscles of upper limb (overview)». anatomy.app (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  29. «Arm muscles». Kenhub (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  30. Backus, Gillian; Wangerin, Heidi W.; Rodgers, Paula (2025-05-24) (στα αγγλικά). Muscles Lab. https://pressbooks.nvcc.edu/ap1labmanual/chapter/muscles-lab/.
  31. «Muscles of the hand: Video, Causes, & Meaning». Osmosis (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  32. 11.5 Muscles of the Pectoral Girdle and Upper Limbs. 2017-08-31. https://pressbooks.bccampus.ca/dcbiol11031109/chapter/11-5-muscles-of-the-pectoral-girdle-and-upper-limbs/.
  33. 1 2 «Muscles of the Upper Arm - Biceps - Triceps - TeachMeAnatomy». teachmeanatomy.info. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  34. «Muscles of the shoulder girdle». ouhsc.edu. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  35. «Muscles of the Pectoral Girdle and Upper Limbs | Anatomy». courses.lumenlearning.com. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  36. 1 2 «Elbow and forearm». Kenhub (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  37. Mitchell, Brittney· Whited, Lacey (2025). Anatomy, Shoulder and Upper Limb, Forearm Muscles. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
  38. «Muscles of the Anterior Forearm - Flexion - Pronation - TeachMeAnatomy». teachmeanatomy.info. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  39. Okwumabua, Ebubechi· Sinkler, Margaret A. (24 Ιουλίου 2023). Anatomy, Shoulder and Upper Limb, Hand Muscles. StatPearls Publishing.
  40. 1 2 3 4 5 «Arterial Supply to the Upper Limb - Subclavian - Brachial - TeachMeAnatomy». teachmeanatomy.info. Ανακτήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025.
  41. Rahimi, Osman· Geiger, Zachary (2025). Anatomy, Thorax, Subclavian Arteries. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
  42. «Axillary artery». Kenhub (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2025.
  43. «Neurovasculature of the upper limbs - Knowledge @ AMBOSS». www.amboss.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2025.
  44. Thiel, Robert· Munjal, Akul (2025). Anatomy, Shoulder and Upper Limb, Axillary Artery. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
  45. «Brachial artery». radiopaedia.org. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2025.
  46. Epperson, Thomas N.· Varacallo, Matthew A. (2025). Anatomy, Shoulder and Upper Limb, Brachial Artery. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
  47. «Brachial Artery». my.clevelandclinic.org. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2025.
  48. Marchese, Richard M.· Launico, Marjorie V. (2025). Anatomy, Shoulder and Upper Limb, Forearm Radial Artery. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
  49. «Radial Artery». my.clevelandclinic.org. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2025.
  50. «Cephalic vein». Kenhub (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2025.
  51. «Brachial vein». Kenhub (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2025.
  52. «Veins of the upper limb». Kenhub (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2025.
  53. «Axillary vein». Kenhub (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2025.
  54. «Neurovasculature of the upper limb». Kenhub (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2025.
  55. «The Brachial Plexus - Sections - Branches - TeachMeAnatomy». teachmeanatomy.info. Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2025.
  56. «Nerves Of The Arm | NYP». NewYork-Presbyterian (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2025.
  57. «Manchester Orthopaedic Group | Orthopaedic Specialists Manchester». www.manchesterorthopaedicgroup.co.uk (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2025.
  58. «Upper Extremity Injuries». Yale Medicine (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2025.
  59. «Shoulder Trauma (Fractures and Dislocations) - OrthoInfo - AAOS». www.orthoinfo.org. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2025.