Άντρας Μπάκα
.png)
Ο Άντρας Μπάκα (András Bálint Baka[α]}}) (γεννημένος στις 11 Δεκεμβρίου 1952) είναι Ούγγρος νομικός και πολιτικός που υπηρετεί ως πρόεδρος της Ουγγαρίας από τον Αύγουστο του 2026. Προηγουμένως υπηρέτησε ως πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ουγγαρίας από το 2009 έως το 2011 και ήταν μέλος της Εθνοσυνέλευσης από το 1990 έως το 1991.
Πρώτα χρόνια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Μπάκα γεννήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 1952 στη Βουδαπέστη.[1] Απέκτησε πτυχίο νομικής από τη Νομική Σχολή του ELTE το 1978.[2]
Πρώιμη σταδιοδρομία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η σταδιοδρομία του Μπάκα ξεκίνησε ως νομικός επιστήμονας στο Ινστιτούτο Νομικών Μελετών της Ουγγρικής Ακαδημίας Επιστημών. Στη συνέχεια υπηρέτησε ως γενικός διευθυντής του Κολεγίου Δημόσιας Διοίκησης.[3] Από το 1988 έως το 1990 ο Μπάκα υπηρέτησε ως πρόεδρος του Συνδικάτου Επιστημονικών και Καινοτόμων Εργαζομένων.[4] Από το 1989 έως το 1990 υπηρέτησε ως πρόεδρος της Συνομοσπονδίας Συνδικάτων Επαγγελματιών.[4] Από το 1990 έως το 1991 ήταν ανεξάρτητο μέλος της Εθνοσυνέλευσης, εκλεγμένος από τον κομματικό κατάλογο του Ουγγρικού Δημοκρατικού Φόρουμ.[1]
Δικαστής του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (1991–2008)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Για δύο θητείες, από το 1991 έως το 2008, ο Μπάκα ήταν ο Ούγγρος δικαστής του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.[3][5]
Πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου (2009–2011)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Από το 2009 έως το 2011 ο Μπάκα υπηρέτησε ως πρόεδρος (αρχιδικαστής) του Ανώτατου Δικαστηρίου.[6] Διορίστηκε στο αξίωμα με ψηφοφορία της Εθνοσυνέλευσης.[3] Έχει περιγραφεί ως ανεξάρτητος και «κάπως παλαιάς σχολής» δικηγόρος.[3] Ο Μπάκα απομακρύνθηκε από το αξίωμα το 2011 από την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, τρία χρόνια πριν τη λήξη της θητείας του.[7] Αυτό επιτεύχθηκε από το πολιτικό κόμμα του Όρμπαν, το Fidesz, το οποίο χρησιμοποίησε την κοινοβουλευτική υπερπλειοψηφία του για να αλλάξει το σύνταγμα και να μετονομάσει το «Ανώτατο Δικαστήριο» σε «Κούρια». Με τη μετονομασία του δικαστηρίου, το Fidesz ουσιαστικά αναδημιούργησε το δικαστήριο ως νέο θεσμό, στον οποίο το κοινοβούλιο μπορούσε στη συνέχεια να διορίσει νέο αρχιδικαστή.[3] Στην υπόθεση Μπάκα κατά Ουγγαρίας, που αποφασίστηκε το 2014, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έκρινε ότι η απομάκρυνση του Μπάκα ήταν παράνομη.[8] Το δικαστήριο έκρινε ότι η απομάκρυνση του Μπάκα από την κυβέρνηση παραβίασε το δικαίωμά του σε δίκαιη δίκη και στην ελευθερία της έκφρασης.[3] Η απόφαση διαπίστωσε επίσης ότι ο Μπάκα απομακρύνθηκε λόγω της κριτικής του προς την κυβέρνηση Όρμπαν και ότι η απομάκρυνσή του από την κυβέρνηση Όρμπαν έβλαψε τις δημοκρατικές ελευθερίες στην Ουγγαρία. Ο Όρμπαν απέρριψε τα ευρήματα της απόφασης.[7]
Προεδρία (2026–σήμερα)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στις 8 Αυγούστου 2026 το Κόμμα Τίσα πρότεινε τον Μπάκα για εκλογή από την Εθνοσυνέλευση ως νέο πρόεδρο της Ουγγαρίας.[8] Τα κοινοβουλευτικά μέλη του κόμματος τον επέλεξαν ως υποψήφιό τους μεταξύ άλλων υποψηφίων σε σύντομη λίστα με μυστική ψηφοφορία.[9] Αυτό συνέβη αφού η αρχικά προτιμώμενη υποψήφια του πρωθυπουργού Πέτερ Μάγκιαρ για την προεδρία, η Γιούντιτ Πόλγκαρ, αρνήθηκε να εξεταστεί για το αξίωμα. Η Εθνοσυνέλευση επρόκειτο να ψηφίσει για τον διορισμό νέου προέδρου στις 11 Αυγούστου.[8] Με το Κόμμα Tisza να κατέχει υπερπλειοψηφία στο νομοθετικό σώμα, ο διορισμός του Μπάκα πέτυχε χωρίς εμπόδια.[7] Ο Μπάκα παραμένει πολιτικά ανεξάρτητος, χωρίς να είναι μέλος κανενός κόμματος.[10] Ο δήμαρχος της Βουδαπέστης Γκέργκελι Καράκσονι χαιρέτισε την υποψηφιότητα του Μπάκα λέγοντας ότι «το NER [δηλαδή το σύστημα του Όρμπαν] ξεκίνησε με την απόλυση του Άντρας Μπάκα και τώρα τελειώνει με την εκλογή του ως Προέδρου της Δημοκρατίας».[11]
Ο προηγούμενος πρόεδρος, Τάμας Σούλιοκ, είχε απομακρυνθεί με τροποποίηση του συντάγματος. Ο πρωθυπουργός Μάγκιαρ είχε επιδιώξει την απομάκρυνση του Σούλιοκ, υποστηρίζοντας ότι ο Σούλιοκ ήταν πιστός στον έκπτωτο ισχυρό άνδρα πρώην πρωθυπουργό Όρμπαν.[12] Αν και εξέφρασε αντιρρήσεις, ο Σούλιοκ υπέγραψε ο ίδιος την τροποποίηση μετά την ψήφισή της από την Εθνοσυνέλευση.[10] Τρεις εβδομάδες πριν προταθεί ο ίδιος για την προεδρία, ο Μπάκα είχε εκφράσει συγκρατημένη αισιοδοξία για την απομάκρυνση του Σούλιοκ· δήλωσε στο καναδικό ραδιοφωνικό πρόγραμμα As It Happens ότι πιστεύει πως η επιτυχής μετάβαση από την εποχή της εδραιωμένης εξουσίας του Όρμπαν απαιτεί «έκτακτα μέτρα».[13] Η ίδια τροποποίηση που απομάκρυνε τον Σούλιοκ ορίζει επίσης ότι ο νέος πρόεδρος θα παραμείνει στη θέση είτε για μέγιστο διάστημα πέντε ετών είτε μέχρι την έναρξη ισχύος νέου συντάγματος. Η προεδρία της Ουγγαρίας είναι κυρίως τελετουργικό αξίωμα.[12]
Στις 11 Αυγούστου 2026 ο Μπάκα εκλέχθηκε ως ο όγδοος πρόεδρος της Ουγγαρίας από την κοινοβουλευτική υπερπλειοψηφία του Κόμματος Tisza.[14] Η θητεία του ξεκίνησε στις 19 Αυγούστου 2026.[15]
Σημειώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 «Baka András jogtudós életrajza». Infostart.hu (στα Ουγγρικά). 8 Αυγούστου 2026. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Αυγούστου 2026. Ανακτήθηκε στις 8 Αυγούστου 2026.
- ↑ «Baka Andrást jelöli köztársasági elnöknek a Tisza». telex (στα Ουγγρικά). 8 Αυγούστου 2026. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Αυγούστου 2026. Ανακτήθηκε στις 10 Αυγούστου 2026.
- 1 2 3 4 5 6 Gábor, Tanács (8 Αυγούστου 2026). «Tisza Party group nominates András Baka for president». euronews (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Αυγούστου 2026. Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2026.
- 1 2 «Az államfő Baka Andrást jelölte főbírónak». Heti Világgazdaság (στα Ουγγρικά). 30 Απριλίου 2008. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Αυγούστου 2026. Ανακτήθηκε στις 7 Αυγούστου 2026.
- ↑ «A nagykamara előtt folytatódik Baka András ügyének tárgyalása Strasbourgban». Híradó (στα Ουγγρικά). 16 Δεκεμβρίου 2014.
- ↑ «Még idén leváltják Baka Andrást». Index (στα Ουγγρικά). 18 Νοεμβρίου 2011.
- 1 2 3 «Hungary's Ruling Party Nominates Former Supreme Court Head András Baka as President». NBC News (στα Αγγλικά). 8 Αυγούστου 2026. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Αυγούστου 2026. Ανακτήθηκε στις 8 Αυγούστου 2026.
- 1 2 3 Halász, Péter (8 Αυγούστου 2026). «Magyar's Party Backs Former Supreme Court Head for Hungarian President». Politico. Ανακτήθηκε στις 8 Αυγούστου 2026.
- ↑ «Hungary's ruling party selects Orban-critic judge as pick for president». Le Monde (στα Αγγλικά). 8 Αυγούστου 2026. Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2026.
- 1 2 «Hungary's ruling party proposes appointing former Supreme Court head as president». 1news.az (στα Αγγλικά). 8 Αυγούστου 2026. Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2026.
- ↑ «Karácsony: A NER Baka András kirúgásával kezdődött, most a köztársasági elnökké választásával ér véget». 444 (στα Ουγγρικά). Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2026.
- 1 2 «Hungary's Ruling Party Nominates Former Supreme Court Head Baka as President». Reuters. 8 Αυγούστου 2026. Ανακτήθηκε στις 8 Αυγούστου 2026.
- ↑ «Hungarian judge cautiously optimistic after Parliament passes constitutional amendment to oust Orbán-era president». CBC. 15 Ιουλίου 2026. Ανακτήθηκε στις 9 Αυγούστου 2026.
- ↑ Székely, Ferenc (11 Αυγούστου 2026). «A Magyar Köztársaság 9. elnöke Baka András volt bíró». Euronews (στα Ουγγρικά). Ανακτήθηκε στις 11 Αυγούστου 2026.
- ↑ «Mától Baka András a köztársasági elnök». 24.hu (στα Ουγγρικά). 19 Αυγούστου 2026. Ανακτήθηκε στις 19 Αυγούστου 2026.