Άντερς Ζορν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Άντερς Ζορν
Anders Zorn - Självporträtt i rött (1915).jpg
Προφορά
Γέννηση18  Φεβρουαρίου 1860[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15]
Mora Parish[16][12]
Θάνατος22  Αυγούστου 1920[1][17][2][3][4][5][6][8][9][10][11][18][14][15]
Mora Parish[19]
Τόπος ταφήςd:Q80227053 (61°0′26″ s. š., 14°32′31″ v. d.)[20][21]
Χώρα πολιτογράφησηςΣουηδία[22][23]
ΣπουδέςRoyal Swedish Academy of Fine Arts
Ιδιότηταζωγράφος[16], γλύπτης, ακουαρελίστας, χαράκτης, φωτογράφος[24] και χαράκτης[25]
ΣύζυγοςΈμμα Ζορν (από 1885)
ΓονείςΛέοναρντ Ζορν[16] και Γκρούντ Άννα Άντερσντότηρ[16]
Είδος τέχνηςπορτραίτο και γυμνό
Σημαντικά έργαQueen Sophie, Morgonbad και In Wikströms studio
ΒραβεύσειςΙππότης της Λεγεώνας της Τιμής
Υπογραφή
Anders Zorn signature.svg
Commons page Πολυμέσα σχετικά με τον καλλιτέχνη
Άντερς Ζορν "Μετά το Λουτρό" (1895)

Ο Άντερς Λέοναρντ Ζορν (Anders Leonard Zorn, 18 Φεβρουαρίου 186022 Αυγούστου 1920) ήταν Σουηδός καλλιτέχνης, ο οποίος απέκτησε παγκόσμια φήμη ως ζωγράφος, γλύπτης και χαράκτης στη γραμμική οξυγραφία.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στην Μόρα (Mora) της επαρχίας Ντάλαρνα (Dalarna) της κεντρικής Σουηδίας. Από το 1875 ως το 1880 σπούδασε στη Σουηδική Βασιλική Ακαδημία Τεχνών της Στοκχόλμης. Ταξίδεψε σ’ όλη την Ευρώπη και Αμερική: Λονδίνο, Παρίσι, Βαλκάνια, Ισπανία, Ιταλία και Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, πριν εγκατασταθεί οριστικά στη γενέτειρά του Μόρα, το 1896, αποκτώντας τη φήμη ως ένας από τους πιο διάσημους ζωγράφους της εποχής του.

Τα πρώτα έργα του ήταν φωτεινές υδατογραφίες, αλλά από το 1887 στράφηκε αποκλειστικά στις ελαιογραφίες. Η τεχνοτροπία του τον κατατάσσει στους εμπρεσιονιστές καλλιτέχνες της σκανδιναβικής ζωγραφικής των αρχών του 20ού αιώνα. Ζωγράφισε πορτρέτα, ρωπογραφικές σκηνές με απεικονίσεις της αγροτικής ζωής και των συνηθειών στην ύπαιθρο. Ο Ζορν έγινε επίσης διάσημος για τα γυμνά στους πίνακές του. Διακρίνεται για τις ευαίσθητες φωτοσκιάσεις και τη φυσικότητα των γυμνών σωμάτων, όπως η γυμνή νύμφη «Ντάγκμαρ» (1911), που θαυμάζει το είδωλό της στην επιφάνεια μιας λίμνης, ενώ η στάση της και το χυμώδες κορμί της αποπνέει μια αισθησιακή αθωότητα. Στο ίδιο ύφος κινούνται τα γυμνά στους πίνακες «Μετά το Λουτρό» (1895), «På Sandhamn» (1906) ή «Κορίτσια από τη Ντάρλανα παίρνουν το μπάνιο τους» (1906).

Τα έργα του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα πιο πολλά έργα του βρίσκονται στο Εθνικό Μουσείο Καλών Τεχνών της Στοκχόλμης, μεταξύ των οποίων το περίφημο «Χορός στο μεσοκαλόκαιρο» (1897). Έργα του υπάρχουν επίσης στο Μουσείο Ορσέ στο Παρίσι, το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης και το Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστόνης στις ΗΠΑ. Στα πιο γνωστά έργα του περιλαμβάνονται: «Αυτοπροσωπογραφία» (1882), «Καλοκαιρινές διακοπές» (Sommarnöje, 1886), «Το μικρό εργοστάσιο μπύρας» (1890), «Το λιμάνι του Αμβούργου» (1891), «Αυτοπροσωπογραφία με μοντέλο» (1896), «Μουσική οικογένεια» (1905), «Χορός στο Gopsmor» (1906), «Ο ζωγράφος Μπρούνο Λίλγεφορς» (1906), «Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ουίλιαμ Χάουαρντ Ταφτ» (1911), «Αυτοπροσωπογραφία με κόκκινα» (1915) κ. ά. Στη γενέτειρά του Μόρα λειτουργεί το «Μουσείο Άντερς Ζορν».

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Γερμανική Εθνική Βιβλιοθήκη, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 27  Απριλίου 2014.
  2. 2,0 2,1 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) BnF authorities. data.bnf.fr/ark:/12148/cb119684960. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 3,0 3,1 artist list of the National Museum of Sweden. 10  Μαΐου 2016. kulturnav.org/1a98ed35-7f97-48f8-9194-1908279809b4. Ανακτήθηκε στις 23  Οκτωβρίου 2016.
  4. 4,0 4,1 «Anders Leonard Zorn». RKDartists. 86559.
  5. 5,0 5,1 (Αγγλικά) Benezit Dictionary of Artists. 2006. B00202400. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017. ISBN-13 978-0-19-977378-7.
  6. 6,0 6,1 (Αγγλικά, Μποκμάλ, σουηδικά, Φινλανδικά, Δανικά, Εσθονικά) KulturNav. 1a98ed35-7f97-48f8-9194-1908279809b4. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  7. «Encyclopædia Britannica» (Αγγλικά) biography/Anders-Zorn. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  8. 8,0 8,1 (Αγγλικά) SNAC. w6v98fgc. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  9. 9,0 9,1 (Αγγλικά) Find A Grave. 7960943. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  10. 10,0 10,1 Ακαδημία τεχνών του Βερολίνου. 50426. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  11. 11,0 11,1 (Γερμανικά) Εγκυκλοπαίδεια Μπρόκχαους. zorn-anders-leonard. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  12. 12,0 12,1 «Mora kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/ULA/11069/C/10 (1854-1873), bildid: C0013340_00126». Swedish church birth records. Ανακτήθηκε στις 29  Νοεμβρίου 2019.
  13. Jean-Pierre Delarge: (Γαλλικά) Le Delarge. Gründ, Jean-Pierre Delarge. Παρίσι. 2001. 10443_artiste_ZORN_Andjers. ISBN-13 978-2-7000-3055-6. ISBN-10 2-7000-3055-9.
  14. 14,0 14,1 «Grove Art Online» (Αγγλικά) Oxford University Press. 12  Νοεμβρίου 1998. T093627.
  15. 15,0 15,1 GeneaStar. zorna.
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 16,5 (σουηδικά) Swedish Census 1880. National Archives of Sweden. sok.riksarkivet.se?postid=Folk_116938601. Ανακτήθηκε στις 10  Απριλίου 2018.
  17. «Большая советская энциклопедия» (Ρωσικά) Great Russian Entsiklopedia, JSC. Μόσχα. 1969. Ανακτήθηκε στις 28  Σεπτεμβρίου 2015.
  18. «Store norske leksikon». (Μποκμάλ, Νεονορβηγικά) Great Norwegian Encyclopedia. 1978. Anders_Zorn.
  19. «Mora kyrkoarkiv, Död- och begravningsböcker, SE/ULA/11069/F/17 (1912-1926), bildid: 00190262_00058, sida 55». death record. Ανακτήθηκε στις 29  Νοεμβρίου 2019.
  20. 20,0 20,1 «Anders Zorns gravmonument vid Mora kyrka, Mora, Dalarna 1939». Ανακτήθηκε στις 29  Δεκεμβρίου 2019.
  21. 21,0 21,1 Gravar.se. gravar.se/forsamling/mora-kyrkogardsforvaltning/gamla-kyrkogarden/s/0/anders-leonard-zorn. Ανακτήθηκε στις 29  Δεκεμβρίου 2019.
  22. artist list of the National Museum of Sweden. 15  Φεβρουαρίου 2016.
  23. (Αγγλικά) Museum of Modern Art online collection. 6584. Ανακτήθηκε στις 4  Δεκεμβρίου 2019.
  24. Ανακτήθηκε στις 14  Ιουνίου 2019.
  25. 61616. Ανακτήθηκε στις 4  Δεκεμβρίου 2019.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • “THE ART BOOK” (ελληνική έκδοση), σελ. 501, ΤΕΡΖΟ-ΒΙΒΛΙΑ, Άρης Τερζόπουλος – Ειδικές Εκδόσεις Α.Ε., Αθήνα, 1994.
  • Χέρμπερντ Ρηντ: «Λεξικό Εικαστικών Τεχνών», λήμμα «Τσορν, Άντερς Λέοναρντ», σελ. 349, Εκδόσεις ΥΠΟΔΟΜΗ Ε.Π.Ε., Αθήνα, 1986.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Anders Zorn της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).