Άλιοθ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Άλιοθ
Ursa major star name.png
Άλιοθ (ε Μεγάλης Άρκτου)
Αστερισμός: Μεγάλη Άρκτος
Συντεταγμένες
(εποχή 2000.0):
α = 12h:54m:02s ,
δ = +55°.57′.35″
Φαινόμενο μέγεθος: 1,77
Φασματικός τύπος: A0p
Απόσταση από τη Γη: 81 έτη φωτός

Με το όνομα Άλιοθ ονόμαζαν οι Άραβες τον αστέρα ε (έψιλον) του αστερισμού της Μεγάλης Άρκτου, ο οποίος κατά τους αρχαίους Έλληνες αστρονόμους (Ίππαρχο και Πτολεμαίο) προσδιοριζόταν ως «ο μετά την έκφυσιν πρώτος των επί της ουράς τριών αστέρων» (της Μ. Άρκτου). Είναι ένας φωτεινός αστέρας, ο φωτεινότερος του μεγάλου αυτού αστερισμού.

Το παραδοσιακό όνομα Άλιοθ προέρχεται από την αραβική λέξη alyat, που σημαίνει «(χονδρή) ουρά προβάτου». Ιστορικά, τον αστέρα χρησιμοποιούσαν οι ναυτικοί στη ναυσιπλοΐα.

Αστροφυσικά χαρακτηριστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Άλιοθ έχει μάζα σχεδόν τριπλάσια της μάζας του Ηλίου (2,91 φορές μεγαλύτερη) και διάμετρο 4,2 ± 0,2 φορές μεγαλύτερη της ηλιακής. Η πραγματική του λαμπρότητα είναι 108 φορές μεγαλύτερη της ηλιακής, ποσότητα που αντιστοιχεί σε απόλυτο μέγεθος −0,2. Η μέση θερμοκρασία της επιφάνειάς του είναι 10.800 K. Ο αστέρας πλησιάζει το Ηλιακό Σύστημα με ταχύτητα 9,3 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο (33.500 χιλιόμετρα την ώρα).

Παρότι η μεταλλικότητά του είναι ίδια με αυτή του Ηλίου, το φάσμα του Άλιοθ είναι ιδιόμορφο (το «p» στον φασματικό τύπο), όμοιο με το χαρακτηριστικό φάσμα των μεταβλητών τύπου α2 CVn: Το ισχυρό μαγνητικό πεδίο του αστέρα διαχωρίζει τα διάφορα χημικά στοιχεία, και επειδή ο μαγνητικός άξονας διαφέρει από τον άξονα περιστροφής (κατά σχεδόν 90° στον συγκεκριμένο αστέρα), οι φασματικές γραμμές τους παρεμβάλλονται διαδοχικά στο φως που φθάνει ως εμάς με περίοδο 5,1 ημέρες. Ξεχωρίζουν οι φασματικές γραμμές του χρωμίου. Μία πρόσφατη μελέτη προτείνει ότι η περίοδος των 5,1 ημερών ίσως να οφείλεται στην ύπαρξη ενός υποαστρικού σώματος, ενός πλανήτη με μάζα περίπου 14,7 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του Δία σε τροχιά μεγάλης εκκεντρότητας (e = 0,5), σε μέση απόσταση από τον αστέρα 0,055 AU (8,2 εκατομμύρια χιλιόμετρα).

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λαμπρότεροι αστέρες ανά αστερισμό
Αετός (150) Αλτάιρ Διαβήτης (49) Άλφα Διαβήτη Ιχθύες (175) Ήτα Ιχθύων Λυγξ (135) Άλφα Λυγκός Οκρίβας (62) Άλφα Οκρίβαντος Τηλεσκόπιον (72) Άλφα Τηλεσκοπίου
Αιγόκερως (104) Ντενέμπ Αλτζέντι Δίδυμοι (182) Πολυδεύκης Καμηλοπάρδαλις (163) Βήτα Καμ. Λύκος (147) Άλφα Λύκου Οκτάς (77) Νι Οκτάντος Τοξότης (226) Έψιλον Τοξότη
Αλώπηξ (123) Άλφα Αλώπεκος Δίκτυον (34) Άλφα Δικτύου Κάμινος (74) Άλφα Καμίνου Λύρα (163) Βέγας Οφιούχος (201) Ρας Αλχάγκ Τουκάνα (67) Άλφα Τουκάνας
Ανδρομέδα (179) Αλφεράτζ Δοράς (82) Άλφα Δοράδος Καρκίνος (183) Βήτα Καρκίνου Μεγάλη Άρκτος (247) Άλιοθ Όφις (134) Ουνουκαλχάι Τράπεζα (39) Άλφα Τραπέζης
Αντλία (53) Άλφα Αντλίας Δράκων (242) Ελτανίν Κασσιόπη (315) Γάμμα Κασσιόπης Μέγας Κύων (171) Σείριος Παρθένος (209) Στάχυς Τρίγωνον (42) Βήτα Τριγώνου
Ασπίς (71) Άλφα Ασπίδος Εξάς (63) Άλφα Εξάντος Κένταυρος (315) Άλφα Κενταύρου Μικρά Άρκτος (59) Β. πολικός αστέρας Περιστερά (76) Άλφα Περιστεράς Τρόπις (313) Κάνωπος
Βέλος (50) Γάμμα Βέλους Ζυγός (117) Ζουμπενεσαμάλι Κήτος (229) Βήτα Κήτους Μικρός Κύων (57) Προκύων Περσεύς (173) Άλφα Περσέως Ύδρα (269) Άλφα Ύδρας
Βόρειος Στέφανος (55) Αλφέκκα Ηνίοχος (181) Αίγα Κηφεύς (224) Άλφα Κηφέως Μικρός Λέων (54) 46 Μικρού Λέοντος Πήγασος (198) Έψιλον Πηγάσου Ύδρος (45) Βήτα Ύδρου
Βοώτης (164) Αρκτούρος Ηρακλής (285) Βήτα Ηρακλέους Κόμη Βερενίκης (106) Β.Κ. Βερενίκης Μικροσκόπιον (59) Γάμμα Μικροσκοπίου Πρύμνα (255) Ναός Υδροχόος (201) Βήτα Υδροχόου
Βωμός (101) Βήτα Βωμού Ηριδανός (222) Αχερνάρ Κόραξ (39) Γάμμα Κόρακος Μονόκερως (223) Άλφα Μονόκερω Πτηνόν (47) Άλφα Πτηνού Φοίνιξ (92) Άλφα Φοίνικος
Γερανός (73) Αλ Ναΐρ Θηρευτικοί Κύνες (86) Καρδία Καρόλου Κρατήρ (51) Δέλτα Κρατήρος Μυία (84) Άλφα Μυίας Πυξίς (53) Άλφα Πυξίδος Χαμαιλέων (45) Άλφα Χαμαιλέοντος
Γλύπτης (77) Άλφα Γλύπτου Ινδός (55) Άλφα Ινδού Κριός (114) Άλφα Κριού Νότιον Τρίγωνον (47) Άλφα Νοτίου Τρ. Σαύρα (105) Άλφα Σαύρας Ωρίων (303) Ρίγκελ
Γλυφείον (21) Άλφα Γλυφείου Ιππάριον (25) Άλφα Ιππαρίου Κύκνος (373) Ντενέμπ Νότιος Ιχθύς (55) Φομαλώ Σκορπιός (274) Αντάρης Ωρολόγιον (37) Άλφα Ωρολογίου
Γνώμων (69) Γ2 Γνώμονος Ιπτάμενος Ιχθύς (37) Γ2 Ιπτ. Ιχθύος Λαγώος (89) Αρνέμπ Νότιος Σταυρός (67) Β. Στ. του Νότου Ταύρος (245) Αλντεμπαράν
Δελφίν (64) Βήτα Δελφίνου Ιστία (260) Γ2 Ιστίων Λέων (151) Βασιλίσκος Νότιος Στέφανος (59) Βήτα Ν. Στεφάνου Ταώς (103) Άλφα Ταώ
Γκρι κελί = Αστερισμός με σύνδεσμο προς τον κατάλογο των αστέρων του, και το σύνολο των αστέρων του καταλόγου σε παρένθεση
Λευκό κελί = Λαμπρότερος αστέρας του αστερισμού