Μετάβαση στο περιεχόμενο

Άγριος νεροβούβαλος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Άγριος νεροβούβαλος στο Εθνικό Πάρκο Καζιράνγκα.

Ο άγριος νεροβούβαλος (Bubalus arnee), γνωστός επίσης ως ασιατικός βούβαλος και άγριος βούβαλος, είναι μεγάλο βοοειδές που απαντάται ιθαγενώς στην Ινδική υποήπειρο και τη Νοτιοανατολική Ασία. Περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1792.

Ο άγριος νεροβούβαλος θεωρείται ο πιθανότερος πρόγονος του εξημερωμένου νεροβούβαλου. Έχει καταχωριστεί ως κινδυνεύον είδος στην Κόκκινη Λίστα Απειλούμενων Ειδών της Διεθνούς Ένωσης Προστασίας της Φύσης (IUCN) από το 1986, καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός του αριθμεί λιγότερα από 4.000 ενήλικα άτομα.

Ταξινομία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Γλυπτό νεροβούβαλου, Λοπμπούρι, Ταϊλάνδη, 2300 π.Χ.

Το επιστημονικό όνομα Bos arnee προτάθηκε από τον Ρόμπερτ Κερ το 1792, ο οποίος περιέγραψε ένα κρανίο με κέρατα από ζωολογικό δείγμα βουβαλιού προερχόμενο από τη Βεγγάλη, στη βόρεια Ινδία.[1] Το όνομα Bubalus arnee προτάθηκε από τον Τσαρλς Χάμιλτον Σμιθ το 1827, ο οποίος εισήγαγε το γένος Bubalus για τα βοοειδή με μεγάλο κεφάλι, στενό και κυρτό μέτωπο, επίπεδα κέρατα που κάμπτονται προς τα πλάγια, αυτιά σε σχήμα χωνιού, μικρό προγούλι και λεπτή ουρά.[2] Μεταγενέστεροι συγγραφείς κατέταξαν τον άγριο νεροβούβαλο είτε στο γένος Bos είτε στα γένη Bubalus ή Buffelus.[3]

Το 2003, η Διεθνής Επιτροπή Ζωολογικής Ονοματολογίας συμπεριέλαβε το Bubalus arnee στον Επίσημο Κατάλογο Ειδικών Ονομάτων στη Ζωολογία, αναγνωρίζοντας την εγκυρότητα αυτού του ονόματος για ένα άγριο είδος.[4] Οι περισσότεροι συγγραφείς έχουν υιοθετήσει τη διωνυμική ονομασία Bubalus arnee για τον άγριο νεροβούβαλο ως έγκυρη για τη συγκεκριμένη τάξη.[5]

Ο άγριος νεροβούβαλος θεωρείται ο πιθανότερος πρόγονος του εξημερωμένου νεροβούβαλου.[6][7]

Υπάρχουν διαθέσιμες μόνο λίγες αλληλουχίες DNA από πληθυσμούς άγριου νεροβούβαλου.[8] Οι άγριοι πληθυσμοί θεωρούνται πρόγονοι του σύγχρονου εξημερωμένου νεροβούβαλου, ωστόσο η γενετική ποικιλότητα εντός του είδους δεν είναι σαφώς προσδιορισμένη, όπως επίσης δεν είναι πλήρως κατανοητή η συγγένειά του με τους εξημερωμένους ποτάμιους νεροβούβαλους και τους νεροβούβαλους Καραμπάο του βάλτου.[9]

Ετυμολογία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ειδική ονομασία arnee παραπέμπει στην κλασική σανσκριτική λέξη arnī, η οποία σημαίνει θηλυκός άγριος βούβαλος.[10]

Χαρακτηριστικά

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο άγριος νεροβούβαλος έχει δέρμα σταχτογκρίζου έως μαύρου χρώματος. Το τρίχωμά του είναι μέτριου μήκους, τραχύ και αραιό, ενώ κατευθύνεται προς τα εμπρός, από τους γλουτούς έως τη μακριά και στενή κεφαλή. Στο μέτωπο φέρει θύσανο τριχών, ενώ τα αυτιά του είναι συγκριτικά μικρά. Το μήκος του σώματος, χωρίς την ουρά, κυμαίνεται από 240 έως 300 εκατοστά, η ουρά έχει μήκος 60 έως 100 εκατοστά και το ύψος στους ώμους κυμαίνεται από 150 έως 190 εκατοστά. Και τα δύο φύλα φέρουν κέρατα, τα οποία είναι παχιά στη βάση και εκτείνονται πλατιά προς τα έξω, φθάνοντας μήκος έως 2 μέτρα κατά μήκος της εξωτερικής τους καμπύλης, ξεπερνώντας σε μέγεθος τα κέρατα κάθε άλλου ζώντος βοοειδούς. Η άκρη της ουράς καταλήγει σε φούντα, ενώ οι οπλές είναι μεγάλες και πλατιές.[11] Ο άγριος νεροβούβαλος είναι μεγαλύτερος και βαρύτερος από τον εξημερωμένο νεροβούβαλο, με βάρος που κυμαίνεται από 600 έως 1.200 κιλά.[12][13] Το μέσο βάρος τριών άγριων νεροβούβαλων που ζούσαν σε αιχμαλωσία υπολογίστηκε στα 900 κιλά. Συγκαταλέγεται μεταξύ των βαρύτερων σύγχρονων άγριων ειδών της οικογένειας των βοοειδών και είναι ελαφρώς μικρότερος από το γκαούρ.[14]

Κατανομή και ενδιαίτημα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο άγριος νεροβούβαλος απαντάται στην Ινδία, το Νεπάλ, το Μπουτάν, την Ταϊλάνδη και την Καμπότζη, ενώ η παρουσία του στη Μιανμάρ δεν έχει επιβεβαιωθεί. Έχει εκλείψει από το Μπανγκλαντές, το Λάος, το Βιετνάμ και τη Σρι Λάνκα.[15] Το ενδιαίτημά του περιλαμβάνει υγρά λιβάδια, έλη, πλημμυρικές πεδιάδες και κοιλάδες ποταμών με πυκνή βλάστηση.

Στην Ινδία, η εξάπλωσή του περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό εντός και γύρω από τα εθνικά πάρκα Καζιράνγκα, Μάνας και Ντίμπρου-Σαϊκόουα, το Καταφύγιο Άγριας Ζωής Λαοκόουα και το Καταφύγιο Άγριας Ζωής Μπούρα Τσαπόρι, καθώς και σε λίγους διάσπαρτους θύλακες στην πολιτεία Άσαμ. Απαντάτε επίσης εντός και γύρω από το Καταφύγιο Άγριας Ζωής «Μνημείο Ντ'Έρινγκ» στην πολιτεία Αρουνάτσαλ Πραντές. Ένας μικρός πληθυσμός επιβιώνει στο Εθνικό Πάρκο Μπαλπακράμ στην πολιτεία Μεγκαλάγια, καθώς και στην πολιτεία Τσατίσγκαρ, στο Εθνικό Πάρκο Ιντραβάτι και το Καταφύγιο Άγριας Ζωής Ουντάντι.[15] Είναι πιθανό ο πληθυσμός αυτός να εκτείνεται και σε γειτονικές περιοχές της πολιτείας Ορίσα. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, εκτιμάται ότι υπήρχαν ακόμη περίπου 3.300–3.500 άγριοι νεροβούβαλοι στην Άσαμ και τις γειτονικές πολιτείες της βορειοανατολικής Ινδίας.[16] Το 1997, ο αριθμός των ενήλικων ατόμων εκτιμήθηκε σε λιγότερα από 1.500.

Κοπάδι άγριων νεροβούβαλων στο Εθνικό Πάρκο Καζιράνγκα, Άσαμ.

Πιστεύεται ότι πολλοί από τους πληθυσμούς που έχουν επιβιώσει έχουν διασταυρωθεί με εξημερωμένους ή οικόσιτους άγριους νεροβούβαλους. Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, στη Μαντία Πραντές είχαν απομείνει λιγότεροι από 100 άγριοι νεροβούβαλοι.[17] Έως το 1992, εκτιμήθηκε ότι είχαν επιβιώσει εκεί μόλις 50 άτομα.[16]

Ο μοναδικός πληθυσμός του Νεπάλ ζει στο Καταφύγιο Άγριας Ζωής Κόσι Τάπου και αυξήθηκε από 63 άτομα το 1976 σε 219 άτομα το 2009.[18] Το 2016, 18 άτομα μεταφέρθηκαν από το Καταφύγιο Άγριας Ζωής Κόσι Τάπου στο Εθνικό Πάρκο Τσιτουάν.[19]

Άγριος νεροβούβαλος στο Καταφύγιο Άγριας Ζωής Κόσι Τάπου, Νεπάλ.

Μικρός αριθμός άγριων νεροβούβαλων απαντάται εντός και γύρω από το Εθνικό Βασιλικό Πάρκο Μάνας του Μπουτάν. Ο πληθυσμός αυτός αποτελεί τμήμα του υποπληθυσμού που απαντάται στο Εθνικό Πάρκο Μάνας της Ινδίας.[15] Στη Μιανμάρ, λίγα άτομα ζουν στο Καταφύγιο Άγριας Ζωής Κοιλάδας Χουκάουνγκ.

Στην Ταϊλάνδη, έχει αναφερθεί η παρουσία άγριων νεροβούβαλων σε μικρά κοπάδια με λιγότερα από 40 άτομα. Ένας πληθυσμός 25–60 ατόμων κατοικούσε στις πεδινές περιοχές του Καταφυγίου Άγριας Ζωής Χουάι Κάχαενγκ μεταξύ Δεκεμβρίου 1999 και Απριλίου 2001. Ο πληθυσμός αυτός δεν έχει παρουσιάσει σημαντική αύξηση κατά τη διάρκεια 15 ετών και ενδέχεται να διασταυρώνεται με οικόσιτους νεροβούβαλους.[20]

Ο πληθυσμός στην Καμπότζη περιορίζεται σε μια μικρή περιοχή στο ανατολικότερο τμήμα των επαρχιών Μοντολκίρι και πιθανώς Ρατανακίρι. Έως το 2005, είχαν απομείνει μόνο μερικές δεκάδες άτομα.

Οι άγριοι νεροβούβαλοι στη Σρι Λάνκα θεωρείται ότι κατάγονται από εισαχθέντες οικόσιτους νεροβούβαλους. Είναι απίθανο να έχουν απομείνει σήμερα εκεί πραγματικοί άγριοι νεροβούβαλοι. Οι πληθυσμοί που ζουν ελεύθερα σε άλλες περιοχές της Ασίας, στην Αυστραλία, την Αργεντινή και τη Βολιβία, αποτελούνται από οικόσιτους άγριους νεροβούβαλους.[11]

Οικολογία και συμπεριφορά

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο άγριος νεροβούβαλος είναι δραστήριος τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και της νύχτας. Τα ενήλικα θηλυκά και τα μικρά τους σχηματίζουν σταθερές ομάδες, οι οποίες μπορούν να αριθμούν έως και 30 άτομα και διαθέτουν επικράτειες έκτασης 170 έως 1.000 εκταρίων, που περιλαμβάνουν περιοχές για ανάπαυση, βόσκηση, κύλισμα στη λάσπη και πόση νερού. Οι ομάδες αυτές καθοδηγούνται από ηλικιωμένα θυληκά, ακόμη και όταν στην ομάδα συμμετέχουν αρσενικά άτομα. Αρκετές ομάδες σχηματίζουν κοπάδια 30 έως 500 ατόμων, τα οποία συγκεντρώνονται σε περιοχές ανάπαυσης. Τα ενήλικα αρσενικά σχηματίζουν ομάδες αρσενικών έως 10 ατόμων, ενώ τα μεγαλύτερης ηλικίας αρσενικά συχνά ζουν μοναχικά και περνούν την ξηρή περίοδο χωριστά από τις ομάδες των θηλυκών. Στο μεγαλύτερο μέρος της εξάπλωσής τους είναι εποχικά αναπαραγόμενα ζώα, με την αναπαραγωγική περίοδο να λαμβάνει χώρα συνήθως τον Οκτώβριο και το Νοέμβριο. Ωστόσο, ορισμένοι πληθυσμοί αναπαράγονται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Τα κυρίαρχα αρσενικά ζευγαρώνουν με τα θηλυκά μιας ομάδας και στη συνέχεια απομακρύνονται από αυτά. Η περίοδος κύησης διαρκεί 10 έως 11 μήνες, με μεσοδιάστημα μεταξύ των γεννήσεων περίπου ενός έτους. Συνήθως γεννιέται ένα μόνο μικρό, αν και είναι δυνατή και η γέννηση διδύμων. Η ηλικία σεξουαλικής ωρίμανσης είναι περίπου 18 μήνες για τα αρσενικά και 3 έτη για τα θηλυκά. Η μέγιστη γνωστή διάρκεια ζωής στη φύση είναι 25 έτη.[11] Στην Άσαμ, το μέγεθος των κοπαδιών κυμαίνεται από 3 έως 30 άτομα.[15]

Ο άγριος νεροβούβαλος είναι πιθανότατα κατά προτίμηση βοσκούν ζώο, το οποίο τρέφεται κυρίως με αγρωστώδη όταν αυτά είναι διαθέσιμα, όπως η αγριάδα και τα φυτά του γένους κύπειρος. Καταναλώνει επίσης άλλα ποώδη φυτά, καρπούς και φλοιούς, ενώ τρέφεται με φύλλα και βλαστούς δέντρων και θάμνων.[21] Τρέφεται ακόμη και με καλλιέργειες, όπως το ρύζι, το ζαχαροκάλαμο και η γιούτα, προκαλώντας σε ορισμένες περιπτώσεις σημαντικές ζημιές.[22] Κατά το Πλειστόκαινο, η διατροφή του ήταν πολύ πιο ποικίλη· αναζητούσε τροφή σε δάση και δασικές εκτάσεις με κυριαρχία φυτών τύπου C3, καθώς και σε λιβάδια με κυριαρχία φυτών τύπου C4, ενώ σήμερα περιορίζεται στο δεύτερο είδος περιβάλλοντος.[23]

Οι τίγρεις και οι κροκόδειλοι του βούρκου θηρεύουν ενήλικους άγριους νεροβούβαλους, ενώ έχει καταγραφεί ότι και οι ασιατικές μαύρες αρκούδες μπορούν να τους σκοτώσουν.

Απειλές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μείωση του πληθυσμού κατά τουλάχιστον 50% κατά τη διάρκεια των τελευταίων τριών γενεών θεωρείται πιθανή, δεδομένης της σοβαρότητας των απειλών, ιδίως της υβριδοποίησης. Η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί και στο μέλλον. Οι σημαντικότερες απειλές είναι οι εξής:

  • διασταύρωση με εξημερωμένους και οικόσιτους άγριους νεροβούβαλους εντός και γύρω από προστατευόμενες περιοχές,
  • κυνήγι, ιδιαίτερα στην Ταϊλάνδη, την Καμπότζη και τη Μιανμάρ,
  • απώλεια ενδιαιτημάτων σε πλημμυρικές περιοχές λόγω μετατροπής τους σε γεωργικές εκτάσεις και ανάπτυξης υδροηλεκτρικών έργων,
  • υποβάθμιση των υγροβιότοπων λόγω χωροκατακτητικών ειδών,
  • ασθένειες και παράσιτα που μεταδίδονται από τα οικόσιτα ζώα,
  • διαειδικός ανταγωνισμός για τροφή και νερό μεταξύ άγριων νεροβούβαλων και κτηνοτροφικών ζώων.

Διατήρηση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο άγριος νεροβούβαλος περιλαμβάνεται στο Παράρτημα III της CITES και προστατεύεται νομικά στο Μπουτάν, την Ινδία, το Νεπάλ και την Ταϊλάνδη.

Το 2017, 15 άγριοι νεροβούβαλοι επανεισήχθησαν στο Εθνικό Πάρκο Τσιτουάν του Νεπάλ, με στόχο τη δημιουργία ενός δεύτερου βιώσιμου υποπληθυσμού στη χώρα.[24]

Το 2023, τέσσερις άγριοι νεροβούβαλοι μεταφέρθηκαν στο Καταφύγιο Τίγρεων Ουντάντι-Σιτανάντι, με σκοπό την αντιστροφή της μείωσης του πληθυσμού του στην πολιτεία.[25]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Kerr, R. (1792). «Arnee Bos arnee». The Animal Kingdom or zoological system of the celebrated Sir Charles Linnaeus. Class I. Mammalia. Edinburgh & London: A. Strahan & T. Cadell. σελ. 336.
  2. ↑ Smith, C. H. (1827). «Sub-genus I. Bubalus». Στο: Griffith, E., επιμ. The animal kingdom arranged in conformity with its organization. 5. Class Mammalia. London: Geo. B. Whittaker. σελίδες 371–373.
  3. ↑ Ellerman, J. R.· Morrison-Scott, T. C. S. (1966). «Genus Bubalus H. Smith, 1827». Checklist of Palaearctic and Indian mammals 1758 to 1946 (Second έκδοση). London: British Museum of Natural History. σελίδες 383–384.
  4. ↑ International Commission on Zoological Nomenclature (2003). «Opinion 2027 (Case 3010). Usage of 17 specific names based on wild species which are pre-dated by or contemporary with those based on domestic animals (Lepidoptera, Osteichthyes, Mammalia)». The Bulletin of Zoological Nomenclature 60 (1): 81–84. https://archive.org/stream/bulletinofzoolog602003int#page/80/mode/2up.
  5. ↑ Gentry, A.; Clutton-Brock, J.; Groves, C. P. (2004). «The naming of wild animal species and their domestic derivatives». Journal of Archaeological Science 31 (5): 645–651. doi:10.1016/j.jas.2003.10.006. Bibcode: 2004JArSc..31..645G. https://www.researchgate.net/publication/222518224.
  6. ↑ Lau, C. H.; Drinkwater, R. D.; Yusoff, K.; Tan, S. G.; Hetzel, D. J. S.; Barker, J. S. F. (1998). «Genetic diversity of Asian water buffalo (Bubalus bubalis): mitochondrial DNA D-loop and cytochrome b sequence variation». Animal Genetics 29 (4): 253–264. doi:10.1046/j.1365-2052.1998.00309.x. PMID 9745663. http://psasir.upm.edu.my/id/eprint/40058/1/Genetic%20diversity%20of%20Asian%20water%20buffalo%20%28Bubalus%20bubalis%29.pdf.
  7. ↑ Groves, C. P. (2006). «Domesticated and Commensal Mammals of Austronesia and Their Histories». Στο: Bellwood, P., επιμ. The Austranesians. Canberra: Research School of Pacific Studies, The Australian National University. σελίδες 161–176.
  8. ↑ Flamand, J.R.B.; Vankan, D.; Gairhe, K.P.; Duong, H.; Barker, J.S.F. (2003). «Genetic identification of wild Asian water buffalo in Nepal». Animal Conservation 6 (3): 265–270. doi:10.1017/s1367943003003329. Bibcode: 2003AnCon...6..265F. https://www.researchgate.net/publication/43506186.
  9. ↑ Yang, D.Y.; Li Liu; Chen, X.; Speller, C.F. (2008). «Wild or domesticated: DNA analysis of ancient water buffalo remains from north China». Journal of Archaeological Science 35 (10): 2778–2785. doi:10.1016/j.jas.2008.05.010. Bibcode: 2008JArSc..35.2778Y. https://www.sfu.ca/~donyang/adnaweb/Yang%20et%20al.%202008.pdf.
  10. ↑ Platts, J. T. (1884). «अरनी arnī». A Dictionary of Urdu, Classical Hindi, and English. London: W. H. Allen & Co. σελ. 41.
  11. 1 2 3 Nowak, R. M. (1999). «Asian water buffalo». Walker's Mammals of the World. 1. Baltimore, USA and London, UK: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-5789-8.
  12. ↑ Aryal, A.; Shrestha, T.K.; Ram, A.; Frey, W.; Groves, C.; Hemmer, H.; Dhakal, M.; Koirala, R.J. και άλλοι. (2011). «Call to conserve the Wild Water Buffalo (Bubalus arnee) in Nepal». International Journal of Conservation Science 2 (4): 261–268. http://ijcs.ro/pub/IJCS-11-23-Aryal.pdf.
  13. ↑ Ahrestani, F.S.· Heitkönig, I.M.A. (2016). «Grazing and Browsing by Large Herbivores in South and Southeast Asia». Στο: Ahrestani, F.S., επιμ. The Ecology of Large Herbivores in South and Southeast Asia. Ecological Studies. 225. Springer. σελίδες 99–120. ISBN 978-94-017-7570-0.
  14. ↑ MacKinon, J. (2008). «Subfamily Bovinae». Στο: Smith, A. T., επιμ. A Guide to the Mammals of China. Oxfordshire: Princeton University Press. σελ. 472. ISBN 978-1-4008-3411-2.
  15. 1 2 3 4 Choudhury, A. (2010). The Vanishing Herds: The Wild Water Buffalo. Guwahati, India: Gibbon Books.
  16. 1 2 Choudhury, A. (1994). «The decline of the wild water buffalo in northeast India». Oryx 28 (1): 70–73. doi:10.1017/s0030605300028325. https://archive.org/details/sim_oryx_1994-01_28_1/page/70.
  17. ↑ Divekar, H. K. (1988). Status of wild Asiatic buffalo (Bubalus bubalis) in the Raipur and Bastar Districts of Madhya Pradesh (Report).
  18. ↑ Heinen, J. T. (1993). «Population viability and management recommendations for wild water buffalo (Bubalus bubalis) in Kosi Tappu Wildlife Reserve, Nepal». Biological Conservation 65 (1): 29–34. doi:10.1016/0006-3207(93)90193-5. Bibcode: 1993BCons..65...29H. http://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/31022/1/0000698.pdf.
  19. ↑ Kandel, R. C.; Poudel, R. C.; Sadaula, A.; Kandel, P.; Gairhe, K. P.; Pokheral, C. P.; Bajracharya, S. B.; Chalise, M. K. και άλλοι. (2019). «Revisiting genetic structure of Wild Buffaloes Bubalus arnee Kerr, 1792 (Mammalia: Artiodactyla: Bovidae) in Koshi Tappu Wildlife Reserve, Nepal: an assessment for translocation programs». Journal of Threatened Taxa 11 (15): 14942–14954. doi:10.11609/jott.4940.11.15.14942-14954.
  20. ↑ Chaiyarat, R.; Lauhachinda, V.; Kutintara, U.; Bhumpakphan, N.; Prayurasiddhi, T. (2004). «Population of Wild Water Buffalo (Bubalus bubalis) in Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuary, Thailand». Natural History Bulletin Siam Society 52 (2): 151–162. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2011-07-28. https://web.archive.org/web/20110728134019/http://www.thaiscience.info/journals/Article/Population%20of%20wild%20water%20buffalo%20(bubalus%20bubalis)%20in%20huai%20kha%20khaeng%20wildlife%20sanctuary,%20thailand.pdf. Ανακτήθηκε στις 2011-03-24.
  21. ↑ Daniel J. C.; Grubh, B. R. (1966). «The Indian wild buffalo Bubalus bubalis (Linn), in peninsular India: a preliminary survey». Journal of the Bombay Natural History Society 63: 32–53. https://www.biodiversitylibrary.org/page/47950304.
  22. ↑ Lēkhakun, B.· McNeely, J. A. (1988). Mammals of Thailand (Second έκδοση). Bangkok, Thailand: Saha Karn Bhaet.
  23. ↑ Shaikh, S.; Bocherens, H.; Suraprasit, K. (2025). «Stable isotope ecology of Quaternary cervid and bovid species in Southeast Asia with implications for wildlife conservation». Scientific Reports 15 (1). doi:10.1038/s41598-025-88065-6. PMID 39890811. Bibcode: 2025NatSR..15.3939S.
  24. ↑ Dhungel G.; Thanet D.R. (2019). «Investigating Habitat Suitability and Conservation Issues of Re-introduced Wild Water Buffalo in Chitwan National Park, Nepal». Forestry: Journal of Institute of Forestry, Nepal 16 (16): 1–13. doi:10.3126/forestry.v16i0.28350. https://www.nepjol.info/index.php/forestry/article/download/28350/23279.
  25. ↑ «Translocation of wild buffaloes brings hope for conservation in Chhattisgarh». The Times of India. 16 Απριλίου 2023. ISSN 0971-8257. Ανακτήθηκε στις 12 Αυγούστου 2024.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Άγριος_νεροβούβαλος&oldid=11715062"