Άγιος Προκόπιος Κέρκυρας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 39°24′33″N 20°5′48″E / 39.40917°N 20.09667°E / 39.40917; 20.09667

Άγιος Προκόπιος
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Δήμος Κέρκυρας
Γεωγραφία και στατιστική
Νομός Κέρκυρας
Υψόμετρο 130
Πληθυσμός 378 (2011)
Άλλα
Παλαιά ονομασία Ψωραροί

Ο Άγιος Προκόπιος είναι παραδοσιακός οικισμός και κοινότητα της Κέρκυρας από το 1936 μέχρι το 1995, οπότε μαζί με τις Κοινότητες Γαστούρι και Κυνοπιάστες αποτέλεσαν το Δήμο Αχιλλείων. Από το 2011 υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Κέρκυρας. Το 1936 μετονομάσθηκε από "Ψωραροί" σε "Άγιος Προκόπιος". Στις ιστορικές πηγές πρώτο συναντάται το 1381 ως βαρονία ή φέουδο Psorarci, ενώ από το 1497 εμφανίζεται ως 'χωρίον των Ψωραραίων'. Απέχει από την πόλη της Κέρκυρας 8,8 χλμ..

Διοικητικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διοικητικά ανήκε πάντοτε στην περιοχή της Μέσης, μια και βρίσκεται σχεδόν στο κέντρο του νησιού. Η τοπική διοίκηση ασκούνταν από κατοίκους του χωριού, που αποκαλούνταν γέροντες ή προεστοί. Με τη δημιουργία των πρώτων Δήμων (1866) αποτέλεσε ομώνυμο οικισμό του Δήμου Αστυγειτόνων, που μετέπειτα (1869) συγχωνεύθηκε στο Δήμο Μεσοχωριτών. Με Βασιλικό Διάταγμα της 5ης Μαρτίου 1919 ιδρύθηκε η Κοινότης Ψωραρών.
Στο χωριό υφίστανται τρεις ναοί αφιερωμένοι στους Άγιος Βασίλειο, Άγιο Προκόπιο και στην Αγία Τριάδα. Εκκλησιαστικά υπάγεται στην Αρχιερατική Περιφέρεια Συναράδων της Ιεράς Μητροπόλεως Κερκύρας.

Έθιμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όπως όλα τα χωριά της Κέρκυρας, κι ειδικά της περιοχής της Μέσης, τηρεί τα πατροπαράδοτα έθιμα μέχρι σήμερα. Πέρα από τις θρησκευτικές εκδηλώσεις της Μεγάλης Εβδομάδας, τη δεύτερη ημέρα της διακαινήσιμου εβδομάδας (Νια Δευτέρα) λιτανεύεται η αμφιπρόσωπη εικόνα της Παναγίας (Madre della Consolazione) και της Αναστάσεως του Κυρίου. Η λιτάνευση αυτή μαρτυρείται ήδη από το 1671.

Την Κυριακή των Αγίων Πάντων γίνεται πανηγύρι δίπλα στον φερώνυμο Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδος και των Αγίων Πάντων. Λίγες εβδομάδες αργότερα πραγματοποιείται ένα από τα παλαιότερα και πλέον ονομαστά πανηγύρια του νησιού, προς τιμήν της εορτής του Αγίου Προκοπίου (8 Ιουλίου).

Σύλλογοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά καιρούς λειτούργησαν στο χωριό διάφορα σωματεία με πολιτιστικό ή αγροτικό χαρακτήρα (Ωδικός Σύλλογος από το 1925, Λαϊκή Τράπεζα από το 1926, Σύλλογος Αγροτοπαίδων από το 1950, κ.ά.).

Σήμερα, στους κόλπους του Πολιτιστικού Συλλόγου (1980) λειτουργεί μικτή χορωδία και φωτογραφική ομάδα, ενώ κατά καιρούς διοργανώνονται ποικίλες εκδηλώσεις (θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις, συναυλίες, εκθέσεις, κ.ά.) από μέλη του Συλλόγου ή από φιλοξενούμενα συγκροτήματα.

Το blog του Πολιτιστικού Συλλόγου: http://www.agiosprokopios.blogspot.com/

Αρχιτεκτονική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χωριό έχει κηρυχθεί παραδοσιακός οικισμός από το 1978. Οικιστικά, αποτελεί ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα της ντόπιας αρχιτεκτονικής, καθώς απαρτίζεται από οικιστικά σύνολα (γειτονιές), που φέρουν αμιγή παραδοσιακά στοιχεία. Απαρτίζεται από τις γειτονιές: Καρδάτικα, Μαμαλάτικα και Κάτω Γειτονιά. Για αρκετές κατοικίες, που διατηρούνται μέχρι σήμερα, σώζονται μαρτυρίες ήδη από το 16ο αι..

Οι ναοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ένα από τα παλαιότερα κτίσματα είναι ο ναός του Αγίου Βασιλείου, ο οποίος υπήρχε ήδη στις αρχές του 16ου αι. (1511). Οι αγιογραφίες είναι δείγματα της εγχώριας λαϊκής παραγωγής.
  • Ο ναός του Αγίου Προκοπίου μνημονεύεται στις πηγές ήδη από τις αρχές του 16ου αι . Περί τα τέλη του 19ου αι. καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά. Στα θεμέλια του μικρού αυτού ναού κτίστηκε μεγαλύτερος ναός και ανηγέρθη πυργωτό κωδονοστάσιο, του οποίου οι εργασίες περατώθηκαν το 1937.
  • Ο ναός της Αγίας και Ζωαρχικής Τριάδος εγκαινιάστηκε το έτος 1745. Φέρει αντιπροσωπευτικά δείγματα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής των ναών του νησιού. Το τέμπλο -από πέτρα και γύψο- διατρέχεται από την «άμπελο» και κοσμείται από αγιογραφίες ονομαστών αγιογράφων της εποχής τους, όπως του ιερέα Θεοδώρου Αγγελάτου και του ιερομόναχου Δανιήλ Κόκλα. Πέρα από τις φορητές εικόνες σώζονται τοιχογραφίες των μέσων του 18ου αι. (δεξιά μονή Αγίας Τριάδας, ποδιές δεσποτικών).

Σημαντικό στοιχείο του φυσικού περιβάλλοντος του χωριού είναι η ελιά τ’ Άη Προκοπιού, που είναι μάλλον η γηραιότερη και μεγαλύτερη σε μέγεθος ελιά του νησιού. Η ελιά αυτή βρίσκεται νοτιοανατολικά του λόφου του Αγίου Προκοπίου, μέσα στο χωριό.

Ιστορικά στοιχεία για το χωριό αυτό έχουν γράψει οι:

Σπύρος Χ. Καρύδης "Άγιος Προκόπιος (Ψωραροί)", ΧΡΟΝΙΚΑ ΤΩΝ ΚΟΡΥΦΩΝ τ. 6 (1986) και

Δημήτριος Ε-Γ Καρύδης "Το χωρίον των Ψωραραίων", Κέρκυρα 1997 (εκδ. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΙΟΥ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ) http://psorari.blogspot.com/

Εξέλιξη πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος απογραφής Κάτοικοι
1940 497
1951 424
1961 413
1971 338
1981 260
1991 388
2001 380
2011 378