Citroën AX

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Citroën AX
AX GTi av.jpg
AX GTi ar.jpg Citroën AX GTi του 1991 - 1996
Κατασκευαστής Citroën
Μητρική εταιρεία PSA Peugeot Citroën
Παραγωγή 1986 — 1998
Συναρμολόγηση Ρεν, Γαλλία (1986-1998)
Μανγκουάλντε, Πορτογαλία (1990-1998)
Προηγούμενο μοντέλο Citroën LNA
Citroën Axel
Citroën Visa
Επόμενο μοντέλο Citroën Saxo
Κατηγορία Αυτοκίνητο πόλης
Αμάξωμα 3-πορτο hatchback
5-πορτο hatchback
Διαμόρφωση Κινητήρας μπροστά, εμπρόσθια κίνηση / τετρακίνηση
Κινητήρας Βενζίνη: 954 cm³
1.124 cm³
1.294 cm³
1.360 cm³
Diesel: αρχικά 1.360 cm³ και από 9/1994 1.527 cm³ / Όλοι 4-κύλινδροι σε σειρά (I4)
Ηλεκτροκινητήρας (1994-1996)
Μετάδοση 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο
(4-τάχυτο ή 5-τάχυτο στο 1.0 L και από 7/1992 μόνο 5-τάχυτο)
Μεταξόνιο 2.280 χιλιοστά
Μήκος 3.525 χιλιοστά
Πλάτος 1.555 χιλιοστά
Ύψος 1.355 χιλιοστά
Κενό Βάρος 630 - 848 κιλά
Μεταφερόμενο Καύσιμο 43 λίτρα
Σχεδιαστής Trevor Fiore
Carl Olsen

Το Citroën AX ήταν ένα αυτοκίνητο πόλης της κατηγορίας Α, που παρήχθη από τη γαλλική αυτοκινητοβιομηχανία Citroën, μεταξύ του 1986 και του 1998. Συνολικά κατασκευάστηκαν 2.561.432 αντίτυπα σειράς ΑΧ κατά τη διάρκεια των 12 ετών παραγωγής του. Ως αποτέλεσμα, το AX παραμένει μέχρι σήμερα το δεύτερο σε αριθμό αντιτύπων μοντέλο αυτοκινήτου στην ιστορία της Citroën, πίσω μόνο από το θρυλικό 2CV του 1948 - 1990.

Εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το «πρότζεκτ S9» (λευκό μπροστά) δίπλα σε Citroën AX (λευκό πίσω).

Το σχετικό «πρότζεκτ S9» ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1981, με σκοπό την αντικατάσταση των Citroën LNA, Citroën Axel και Citroën Visa ταυτόχρονα, με έναν ενιαίο διάδοχο. Ο πρωταρχικός στόχος της ανάπτυξης του AX ήταν η δημιουργία ενός μικρού αυτοκινήτου, με την καλύτερη δυνατή εκμετάλλευση εσωτερικών χώρων και οικονομία καυσίμων, με αποτέλεσμα να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην μείωση του βάρους και την βελτίωση της αεροδυναμικής. Καθοριστικό ρόλο στο τελευταίο έπαιξε ο σχεδιαστής Nuccio Bertone (Νούκιο Μπερτόνε), ο οποίος συνέβαλε σε αρκετά από τα εξελικτικά σχέδια. Μεγάλο μέρος της τεχνογνωσίας ελήφθη και από το ξεχωριστό σχεδιαστικό πρότζεκτ του 1981 - 1984 που δημιούργησε το πρωτότυπο Citroën ECO 2000.

Παρουσίαση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Citroën AX παρουσιάστηκε κατά το άνοιγμα του Σαλονιού Αυτοκινήτου του Παρισιού στις 2 Οκτωβρίου 1986,[1] αρχικά μόνο ως 3-πορτο και με κινητήρες βενζίνης, ενώ το 1988 έφτασε και το 5-πορτο. Απέσπασε θετικά σχόλια από τον Τύπο αυτοκινήτου και το κοινό για το χαμηλό βάρος του (630 κιλά χωρίς φορτίο, στη βασική έκδοση των 954 cm³), την εξαιρετικά χαμηλή του κατανάλωση και την κορυφαία του αεροδυναμική για ένα αυτοκίνητο πόλης εν έτει 1986, με συντελεστή Cd 0,31.[2] Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τους υπεραρκετούς εσωτερικούς του χώρους, την ευελιξία του στην κίνηση μέσα στην πόλη και τις άκρως ανταγωνιστικές τιμές του, είχαν ως αποτέλεσμα να σημειώσει από την πρώτη στιγμή τεράστια εμπορική επιτυχία σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα.

Είναι εντυπωσιακό ότι παρέμεινε στην αγορά για 12 έτη και έφτασε να γίνει το δεύτερο σε αριθμό αντιτύπων μοντέλο αυτοκινήτου στην ιστορία της Citroën, πίσω μόνο από το θρυλικό 2CV. Παρά την απήχηση αυτή, ωστόσο, παραδόξως το AX δεν γνώρισε ποτέ σαν όνομα την ιστορική αίγλη που κατάφεραν τα τότε αντίπαλα Peugeot 205 και Renault 5.

Εξοπλισμός και ασφάλεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

To ταμπλό του Citroën AX Σειράς 1

Το επίπεδο του διαθέσιμου εξοπλισμού του Citroën AX, με τα δεδομένα της δεκαετίας του 1980, ήταν υψηλό για αυτοκίνητο της κατηγορίας Α. Όλες οι εκδόσεις του, έφεραν εξ αρχής στάνταρ ανεξάρτητη ανάρτηση και στους 4 τροχούς, το κλασικό τιμόνι της Citroën με την μία ακτίνα, ραδιόφωνο και 2 εξωτερικούς αεροδυναμικούς καθρέπτες, που ρυθμίζονταν από το εσωτερικό με το χέρι. Τα παράθυρα στη βασική έκδοση ρυθμίζονταν επίσης με το χέρι, με έξτρα μπροστινά ηλεκτρικά παράθυρα. Οι άλλες εκδόσεις (Sport, GT, GTI, 4x4) είχαν πιο ακριβό φινίρισμα, στάνταρ μπροστινά ηλεκτρικά παράθυρα, στροφόμετρο, κεντρικό κλείδωμα και φώτα ομίχλης, καθώς και έξτρα ζάντες αλουμινίου. Επιπλέον, όλα τα Citroën AX μπορούσαν να παραγγελθούν και με μεταλλικό χρώμα.

Η μετάδοση σε όλες τις εκδόσεις ήταν ένα 5-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο, εκτός του βασικού κινητήρα, κυβισμού 954 cm³, ο οποίος έως την σεζόν του 1992 συνδυαζόταν με 4-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο, αν και σε ορισμένα κράτη μπορούσε να παραγγελθεί με το 5-τάχυτο μηχανικό. Ειδικότερα στην Ελλάδα, η τότε δημοφιλής έκδοση ΑΧ 1.0 Pallas συνδυάστηκε αποκλειστικά με το 5-τάχυτο.

Citroën AX Sport του 1987 - 1988 Citroën AX Sport του 1987 - 1988
Citroën AX Sport του 1987 - 1988

Τον Απρίλιο του 1987, κυκλοφόρησε στη Γαλλία η πρώτη έκδοση υψηλών επιδόσεων, το AX Sport, με κυβισμό 1.294 cm³ και διπλό καρμπυρατέρ, που απέδιδε 95 hp στις 6.800 rpm. Στα άλλα κράτη της Ευρώπης έφτασε με μισό χρόνο καθυστέρηση και τελικώς διατηρήθηκε στην παραγωγή έως τον Δεκέμβριο του 1988. Τον Οκτώβριο του 1987, προστέθηκε η έκδοση AX 1.4 GT, με κυβισμό 1.360 cm³.[3]

Τον Σεπτέμβριο του 1988, προστέθηκε ένας κινητήρας Diesel 1.4 λίτρων και μια 5-πορτη εκδοχή. Τον Ιούλιο του 1991, με την εισαγωγή του ηλεκτρονικού ψεκασμού καυσίμου (injection), μετονομάστηκε σε AX 1.4 GTi και έλαβε μεγαλύτερη ισχύ και προαιρετικά Σύστημα Αντιμπλοκαρίσματος Τροχών (ABS), κάτι πρωτοποριακό για αυτοκίνητο πόλης την τότε εποχή. Μάλιστα το AX GTi γνώρισε τεράστια επιτυχία και απήχηση στο νεανικό κοινό, το οποίο θεωρεί την έκδοση αυτή, ακόμα και σήμερα, ως ένα από τα καλύτερα μικρά σπορ μοντέλα που κατασκευάστηκαν ποτέ.

Citroën AX Σειράς 2

Ανανέωση του 1991[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Ιούλιο του 1991, επίσης, το σαλόνι του ΑΧ επανασχεδιάστηκε, με ριζικές κοσμητικές και βελτιωτικές αλλαγές και νέο ταμπλό, όπως και η εξωτερική του εμφάνιση, με καινούρια πίσω φώτα και 5-η πόρτα, προφυλακτήρες και μπροστινά φλας που από πορτοκαλί άλλαξαν σε λευκά. Όλα τα μετέπειτα μοντέλα έγιναν γνωστά ως η Σειρά 2, ενώ τα παλαιότερα αναφέρονται από τότε ως η Σειρά 1. Επίσης, τον Αύγουστο του 1991 κυκλοφόρησε το AX 1.4 GTi, όπως προαναφέρθηκε, καθώς και μια έκδοση 4x4[4][5] και συνήθως συνδυάστηκε με την έκδοση AX 1.4 GTi, αν και το 4x4 δεν πωλήθηκε ποτέ στα δεξιοτίμονα κράτη. Το AX GTi 4x4 ήταν κατάλληλο ακόμα και για δύσκολες καταστάσεις σε ανώμαλο έδαφος και δημιουργήθηκε από την ανάγκη να σπάσει το μονοπώλιο του Fiat Panda 4x4.

Βελτιώσεις στην ασφάλεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Citroën AX GT «Opera de Paris» του 1990, με δερμάτινο σαλόνι και ηλιοροφή / ειδική έκδοση, μόλις 400 αντίτυπα «Opera de Paris» κατασκευάστηκαν.

Στην Σειρά 2 υπήρχε ακόμα και μια πολυτελής έκδοση: το AX Exclusive, με εντυπωσιακό στάνταρ εξοπλισμό: κλιματισμό, δερμάτινο σαλόνι, Σύστημα Αντιμπλοκαρίσματος Τροχών (ABS), ζάντες αλουμινίου κλπ. Ωστόσο, η εξωτερική του εμφάνιση δεν είχε κάτι ξεχωριστό που να το διαφοροποιεί. Ο κινητήρας ήταν από τα AX GT και ΑΧ 4x4 (1.361 cm³, ισχύος 75 hp).

Τον Ιούλιο του 1992, όλοι οι βενζινοκινητήρες εφοδιάστηκαν πλέον με ηλεκτρονικό ψεκασμό καυσίμου (injection), αλλαγή που επιβλήθηκε από την καθιέρωση της υποχρεωτικής παρουσίας του καταλύτη, ενώ ταυτόχρονα το 4-τάχυτο μηχανικό κιβώτιο στο 1.0 καταργήθηκε οριστικά. Επίσης, το υδραυλικό τιμόνι, ο κλιματισμός, τα ηλεκτρικά παράθυρα εμπρός, οι ηλεκτρομαγνητικές κλειδαριές με τηλεχειριστήριο και το ABS, προσφέρονταν πλέον σε όλες τις εκδόσεις, ενώ σύντομα προστέθηκε προαιρετικός αερόσακος οδηγού και έγινε στάνταρ από το 1996, κάτι επίσης πρωτοποριακό για αυτοκίνητο πόλης της κατηγορίας Α την δεκαετία του 1990.

Κινητήρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Citroën AX Electrique του 1993.

Όλοι οι κινητήρες του ΑΧ ήταν 4-κύλινδροι σε σειρά (Ι4):

  • Βενζίνης: 954 cm³ (45 - 50 hp) / 1.124 cm³ (55 - 60 hp) / 1.294 cm³ (95 hp) / 1.360 cm³ (70 - 75 hp), AX GT 1.360 cm³ (85 hp), AX GTi 1.360 cm³ (95 hp).
  • Diesel: 1.360 cm³ (53 hp) TUD και μάλιστα εξ ολοκλήρου αλουμινένιος. Έκανε ντεμπούτο στις 20 Σεπτεμβρίου 1988 και αντικαταστάθηκε τον Σεπτέμβριο του 1994 από τον 1.527 cm³ (58 hp).
  • Ηλεκτροκινητήρας: SA13. Κυκλοφόρησε τα έτη 1994 - 1996.

Η αμιγώς ηλεκτροκίνητη έκδοση, ωστόσο, παρήχθη σε περιορισμένα αντίτυπα, λόγω υψηλού κόστους, μικρής αυτονομίας, στα 120 χιλιόμετρα, και ανεπαρκών επιδόσεων, καθώς η μέγιστη ταχύτητα ήταν μόλις 91 km/h.

Αντικατάσταση του ΑΧ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο αντικαταστάτης του AX, το Citroën Saxo, λανσαρίστηκε τον Φεβρουάριο του 1996. Ωστόσο, το ΑΧ συνέχιζε ακόμα και τότε να έχει μεγάλη εμπορική απήχηση, ενώ το Saxo αρχικά δεν έτυχε θερμής υποδοχής από τον Τύπο και το κοινό. Πράγματι, αν και το Saxo ήταν ένα τεράστιο βήμα μπροστά ως προς το ΑΧ, εξωτερικά έδειχνε σαν ένα εμφανισιακό αντίγραφο του Peugeot 106 (που είχε λανσαριστεί το 1991) και εισέπραξε επικριτικά έως και άκρως αρνητικά σχόλια, όπως ότι «δεν μπήκαν ούτε καν στον κόπο να το διαφοροποιήσουν λίγο». Ως αποτέλεσμα, η Citroën αποφάσισε να συνεχίσει την παραγωγή του AX, παράλληλα με το Saxo, με ταυτόχρονη αναβάθμιση του εξοπλισμού του ΑΧ, προκειμένου να διατηρηθεί σε ανεκτό για την εποχή τεχνολογικό επίπεδο.

Proton Tiara

Τον Δεκέμβριο του 1997, το Saxo υπέστη το πρώτο στη σειρά λίφτινγκ, που τελικά το διαφοροποίησε εμφανώς από το 106 και εκτόξευσε τις πωλήσεις του. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις αναμενόμενες πλέον για το 1998 αφίξεις του Peugeot 206 (ο διάδοχος του δημοφιλέστατου Peugeot 205) και του Clio δεύτερης γενιάς της αντίπαλης Renault, οδήγησε τη Citroën στην οριστική απόσυρση του AX από τις ευρωπαϊκές αγορές στις αρχές του 1998, με το 3-πορτο AX 1.0i Spot να είναι το τελευταίο που είχε μείνει στην παραγωγή τότε.

Μια εκδοχή του ΑΧ με λίγο διαφορετική μπροστινή γρίλια και πίσω φώτα, παρήχθη επίσης στη Μαλαισία από την Proton, μεταξύ του 1996 και του 2000, όπου και κυκλοφορούσε ως Proton Tiara. Η παραγωγή του έφτασε τα 30.000 αντίτυπα και το μοντέλο πρακτικώς διέφερε μόνο στη μπροστινή γρίλια και στα πίσω φώτα.

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δεξιοτίμονο Citroën AX GT του 1989 στο Δουβλίνο, Ιρλανδία. Δεξιοτίμονο Citroën AX GT του 1989 στο Δουβλίνο, Ιρλανδία.
Δεξιοτίμονο Citroën AX GT του 1989 στο Δουβλίνο, Ιρλανδία.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Betrifft: Neues Fahrzeug AC GTI. Citroën Technische Information Nr. 24, 5/8/1991.
  • Dieter Korp: Jetzt helfe ich mir selbst. Band 171: Citroën AX. Motorbuch Verlag, 1994, ISBN 3-613-01617-6.
  • Vom Knauser zum Ölprinz. In: Berliner Zeitung, 4/7/1995.
  • Sparsame Autos nur wenig gefragt. In: Berliner Zeitung, 29/8/1995.
  • Revue Technique – automobile Citroën AX jusqu’a fin de fabrication moteurs essence. 2003, ISBN 2-7268-4785-4.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα