Caretta caretta

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Caretta caretta
Χρονικό πλαίσιο απολιθωμάτων:
40–0Ma
Κρητιδικό - Σήμερα
Loggerhead sea turtle.jpg
Κατάσταση διατήρησης
Συστηματική ταξινόμηση
Βασίλειο: Ζώα (Animalia)
Συνομοταξία: Χορδωτά (Chordata)
Υποσυνομοταξία: Σπονδυλωτά (Vertebrata)
Ομοταξία: Ερπετά (Reptilia)
Υφομοταξία: Αναψιδωτά (Anapsida)
Τάξη: Χελώνια (Testudines)
Υπεροικογένεια: Χελωνιοειδή (Chelonioidea)
Οικογένεια: Χελωνιείδες (Cheloniidae)[2]
Γένος: Caretta
Rafinesque, 1814
Είδος: C. caretta
Διώνυμο
Caretta caretta
(Linnaeus, 1758)
Cypron-Range Caretta caretta.svg
Κατανομή της καρέτα καρέτα

Η καρέτα καρέτα (Caretta caretta) ή χελώνα καρέτα (γράφεται και με δύο τ, καρέττα) είναι είδος θαλάσσιας χελώνας με παγκόσμια κατανομή. Ανήκει στην οικογένεια των χελωνιειδών. Οι χελώνες κατά μέσο όρο έχουν μήκος 90 cm όταν αναπτυχθούν πλήρως, αν και έχουν ανακαλυφθεί μεγαλύτερα δείγματα έως 280 cm. Η ενήλικη χελώνα ζυγίζει περίπου 135 kg, με τα μεγαλύτερα δείγματα να ζυγίζουν περισσότερο από 450 kg. Το χρώμα του δέρματος κυμαίνεται από κίτρινο έως καστανό και το κέλυφος είναι συνήθως κοκκινωπό-καφέ. Δεν είναι ορατές εξωτερικές διαφορές ως προς το φύλο μέχρις ότου η χελώνα ενηλικιωθεί. Η πιο προφανής διαφορά είναι ότι τα ενήλικα αρσενικά έχουν πιο χοντρές ουρές και μικρότερο πλάστρο από τα θηλυκά.

Η Caretta caretta απαντά στον Ατλαντικό, τον Ειρηνικό και τον Ινδικό Ωκεανό, καθώς επίσης και τη Μεσόγειο Θάλασσα. Περνάει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της σε θαλασσινό νερό και εκβολές, με τα θηλυκά να βγαίνουν για λίγο στην ξηρά για να γεννήσουν τα αυγά. Η Caretta caretta έχει χαμηλό ρυθμό αναπαραγωγής τους: τα θηλυκά γεννούν κατά μέσο όρο τέσσερις ομάδες αυγών και στη συνέχεια να γίνονται ανενεργές και δεν μπορούν να ξανά ωοτοκήσουν για τα δύο έως τρία έτη. Η Caretta caretta φθάνει στη σεξουαλική ωριμότητα σε ηλικία 17-33 ετών και έχει διάρκεια ζωής 47-67 χρόνια.[3]

Η Caretta caretta είναι παμφάγα και τρέφεται κυρίως με ασπόνδυλα του βυθού. Τα μεγάλα και ισχυρά σαγόνια της χρησιμεύουν ως ένα αποτελεσματικό εργαλείο για να κομματιάσει το θήραμά του. Τα μικρά έχουν πολυάριθμους εχθρούς: τα αυγά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε χερσαίους θηρευτές. Μόλις οι χελώνες ενηλικιωθούν, το μεγάλο μέγεθός τους έχει ως αποτέλεσμα μόνο μεγάλα θαλάσσια ζώα, όπως οι καρχαρίες, να τις κυνηγούν.

Οι χελώνες Caretta caretta θεωρούνται είδος υπό εξαφάνιση και προστατεύονται από τη Διεθνή Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης. Ο παρατημένος αλιευτικός εξοπλισμός είναι υπεύθυνος για πολλούς θανάτους χελωνών. Οι χελώνες μπορούν επίσης να πάθουν ασφυξία εάν είναι παγιδευμένες σε αλιευτικές τράτες. Οι ειδικές συσκευές έχουν τοποθετηθεί στα δίκτυα στο πλαίσιο των προσπαθειών για τη μείωση της θνησιμότητας, παρέχοντας μια οδό διαφυγής για τις χελώνες. Η απώλεια των κατάλληλων παραλιών ωοτοκίας και η εισαγωγή νέων αρπακτικών έχουν επίσης επηρεάσει το πληθυσμών των χελωνών. Οι προσπάθειες για την αποκατάσταση του αριθμού τους απαιτούν διεθνή συνεργασία, δεδομένου ότι οι χελώνες περιφέρονται τεράστιες εκτάσεις του ωκεανού και οι παραλίες ωοτοκίας είναι διασκορπισμένες σε διάφορες χώρες.

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Caretta caretta είναι η 2η μεγαλύτερη χελώνα με σκληρό κέλυφος στον κόσμο. Οι ενήλικες έχουν μέσο βάρος από 80 έως 200 kg και μήκος 70 έως 95 cm. Το μέγιστο βάρος που έχει καταμετρηθεί είναι 545 kg και το μέγιστο μήκος κελύφους είναι 213 εκατοστά. Το κεφάλι και το καβούκι (άνω κέλυφος) κυμαίνονται από κίτρινο-πορτοκαλί προς κοκκινωπό-καφέ, ενώ το πλάστρο (κάτω) είναι συνήθως ωχρό κίτρινο. Ο λαιμός και οι πλευρές της χελώνας είναι καφέ πάνω και κίτρινες στο πλάι και στο κάτω μέρος.

Το κέλυφος της χελώνας χωρίζεται σε δύο τμήματα: το καβούκι και το πλάστρο. Το καβούκι διαιρείται περαιτέρω σε μεγάλες πλάκες ή φολίδες. Συνήθως 11 ή 12 ζεύγη πλακών βρίσκονται στο χείλος του κελύφους. Πέντε σπονδυλικές φολίδες βρίσκονται κατά μήκος μέσης γραμμής του κελύφους, ενώ πέντε ζεύγη πλακών βρίσκονται πλάγια από αυτές. Η αυχενική φολίδα βρίσκεται στη βάση του κεφαλιού. Το καβούκι συνδέεται με το πλάστρο με τρία ζεύγη φολίδων που αποτελούν τη γέφυρα του κελύφους. Το κέλυφος χρησιμεύει ως εξωτερική θωράκιση, αν και οι θαλάσσιες χελώνες Caretta caretta δεν μπορούν να κρύψουν το κεφάλι και τα πτερύγια τους μέσα στα κελύφη τους.

Ο σεξουαλικός διμορφισμός είναι ορατός μόνο σε ενήλικες χελώνες. Τα ενήλικα αρσενικά έχουν μακρύτερες ουρές και νύχια από τα θηλυκά. Το πλάστρο των αρσενικών είναι μικρότερο από ότι των θηλυκών, προφανώς για να χωρέσει τις μεγαλύτερες ουρές των αρσενικών. Τα κελύφη των αρσενικών είναι ευρύτερα και λιγότερο θολωτά σε σχέση με αυτά των θηλυκών και τα αρσενικά έχουν συνήθως ευρύτερα κεφάλια απ' ότι τα θηλυκά. Το φύλο των μικρών και ανήλικων ατόμων δεν μπορεί να προσδιοριστεί μέσω της εξωτερικής ανατομίας, αλλά μπορεί να παρατηρηθεί με την ανατομή, τη λαπαροσκόπηση (μια εγχείρηση που εκτελείται στην κοιλιά ), ιστολογική εξέταση (κυτταρική ανατομία) και ραδιοανοσολογικές δοκιμασίες (ανοσολογική μελέτη ασχολείται με τη χρήση ραδιοεπισήμανσης).

Οι δακρυϊκοί αδένες που βρίσκονται πίσω από κάθε μάτι επιτρέπει στη Caretta caretta να διατηρεί την ωσμωτική ισορροπία με την αποβολή της περίσσειας αλατιού που προέρχεται από την κατάποση θαλασσινού νερού. Στην ξηρά, η απέκκριση του άλατος δίνει την εσφαλμένη εντύπωση ότι η χελώνα κλαίει.

Ενδιαίτημα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι χελώνες Caretta caretta περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους στον ανοιχτό ωκεανό και σε ρηχά παράκτια ύδατα. Σπάνια βγαίνουν στην ξηρά, εκτός από τις σύντομες επισκέψεις των θηλυκών για την κατασκευή φωλιών και την απόθεση των αυγών. Οι μικρές χελώνες Caretta caretta ζουν σε επιπλέοντα στρώματα από φύκια Sargassum. Τα ενήλικα και νεαρά άτομα ζουν κατά μήκος της υφαλοκρηπίδας, καθώς και σε ρηχά παράκτια εκβολές. Στο βορειοδυτικό Ατλαντικό Ωκεανό, η ηλικία αποτελεί παράγοντα στην προτίμηση των οικοτόπων. Οι νεαρές βρίσκονται πιο συχνά σε ρηχές εκβολές ποταμών, και πηγαίνουν λιγότερο στον ωκεανό σε σύγκριση με τους ενήλικες που δεν ωοτοκούν. Οι χελώνες Caretta caretta ζουν νερά με θερμοκρασίες επιφάνειας που κυμαίνεται από 13,3 έως 28,0°C κατά τη διάρκεια της περιόδου μη ωοτοκίας. Οι θερμοκρασίες 27-28 ° C είναι οι πλέον κατάλληλες για τις ενήλικες θηλυκές.

Οι μικρές χελώνες μοιράζονται τον οικότοπο των Sargassum με μια ποικιλία από άλλους οργανισμούς. Τα επιπλέοντα στρώματα του Sargassum φιλοξενούν μέχρι και 100 διαφορετικά είδη ζώων με τα οποία τρέφονται τα νεαρά. Μερικά από τα θηράματα, όπως τα μυρμήγκια, οι μύγες, οι αφίδες, τα τζιτζίκια και τα σκαθάρια, μεταφέρονται από τον άνεμο σε αυτές τις περιοχές. Ενδημικά θηράματα αποτελούν οι πεταλίδες, οι μικρές προνύμφες καβουριών, τα αυγά ψαριών και οι αποικίες υδροζώων. Τα θαλάσσια θηλαστικά και εμπορικά ψάρια, όπως ο τόνος, o κυνηγός και το μαγιάτικο, κατοικούν επίσης σε αυτά τα στρώματα φυκιών.

Οικολογία και συμπεριφορά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μια Caretta caretta που αναπαύεται

Οι Caretta caretta που έχουν παρατηρηθεί σε αιχμαλωσία και στην άγρια ​​φύση ήταν πιο δραστήριες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Σε αιχμαλωσία, οι καθημερινές των χελωνών χωρίζονται ανάμεσα σε κολύμβηση και ξεκούραση στο πυθμένα. Όσο αναπαύονται, απλώνουν τα πρόσθια πτερύγιά τους περίπου στο μέσο της απόστασης από τη θέση κολύμβησης. Παραμένουν ακίνητες με τα μάτια ανοιχτά ή ημι-κλειστά και κατά τη διάρκεια αυτής της κατάστασης μπορούν εύκολα να βρεθούν σε κατάσταση εγρήγορσης. Τη νύχτα, οι χελώνες σε αιχμαλωσία κοιμούνται στην ίδια θέση με τα μάτια τους ερμητικά κλειστά και αργούν να αντιδράσουν. Οι χελώνες Caretta caretta περνούν μέχρι και το 85 % της ημέρας τους κάτω από το νερό, με τα αρσενικά να είναι πιο δραστήριοι δύτες από τα θηλυκά. Η μέση διάρκεια των καταδύσεων είναι 15-30 λεπτά, αλλά μπορούν να παραμείνουν κάτω από το νερό για έως και τέσσερις ώρες. Οι νεαρές χελώνες διαφέρουν από τις ενήλικες στο τρόπο κολύμβησης. Ένα μικρό κρατά τα πρόσθια πτερύγια στο πλάι του κελύφου του, και ωθείται με το λάκτισμα με οπίσθιων πτερυγίων του. Καθώς ωριμάζει, ο τρόπος κολύμβησης αντικαθίσταται προοδευτικά με τη μέθοδο εναλλασσόμενου σκέλος του ενήλικα. Αυτό το τρόπο θα τον υιοθετήσει πλήρως όταν γίνει ενός έτους.

Η θερμοκρασία του νερού επηρεάζει το μεταβολικό ρυθμό της θαλάσσιας χελώνας. O λήθαργος επάγεται σε θερμοκρασίες μεταξύ 13 και 15° C. Η Caretta caretta παίρνει μια ακίνητη επιπλέουσα στάση όταν η θερμοκρασία πέσει περίπου στους 10° C. Ωστόσο, οι νεότερες χελώνες είναι πιο ανθεκτικές στο κρύο και δεν ακινητοποιούνται μέχρι η θερμοκρασία να πέσει κάτω από το 9° C. Η μετανάστευση των Caretta caretta βοηθά να αποφεύγουν το έντονο κρύο. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες του νερού προκαλούν αύξηση του μεταβολισμού και του καρδιακού ρυθμού. Η θερμοκρασία του σώματος μιας Caretta caretta αυξάνεται ταχύτερα στα θερμότερα νερά από ό, τι μειώνεται σε πιο κρύο νερό.

Η επιθετικότητα ανάμεσα σε θηλυκά, η οποία είναι ιδιαίτερα ασυνήθιστη σε θαλάσσια σπονδυλωτά, είναι κοινή στις Caretta caretta. Η τελετουργική επιθετικότητα κλιμακώνεται από παθητικές απειλές στην διαμάχη. Η διαμάχη αυτή εμφανίζεται κυρίως για την πρόσβαση σε βοσκοτόπια. Κλιμάκωση ακολουθεί συνήθως τέσσερα στάδια. Κατ 'αρχάς, η πρώτη επαφή παρακινείται από οπτικές ή απτικές ενδείξεις. Δεύτερον, η αντιπαράθεση λαμβάνει χώρα αρχίζοντας με παθητική αντιπαραθέση που χαρακτηρίζεται από μεγάλες κυκλικές κινήσεις κεφαλιού - ουράς. Αρχίζουν την επιθετική αντιπαράθεση όταν η μία χελώνα παύει να κινείται κυκλικά και αντιμετωπίζει άμεσα την άλλη. Τρίτον, η φιλονικία συμβαίνει με τις χελώνες να αρπάζουν τα σαγόνια της άλλης. Στο τελικό στάδιο, την απεμπλοκή, είτε είναι αμοιβαία, με τις δύο χελώνες να κολυμπούν μακριά σε αντίθετες κατευθύνσεις, ή μια κυνηγάει την άλλη έξω από την πέριξ περιοχή. Η κλιμάκωση καθορίζεται από διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των επιπέδων των ορμονών, την κατανάλωση ενέργειας, το αναμενόμενο αποτέλεσμα και τη σημασία της τοποθεσίας. Σε όλα τα στάδια, μια όρθια ουρά δείχνει την προθυμία για κλιμάκωση, ενώ μια κουλουριασμένη ουρά δείχνει προθυμία υποταγής. Επειδή υψηλότερη επιθετικότητα είναι μεταβολικά δαπανηρή και δυνητικά εξουθενωτική, η επαφή είναι πολύ πιο πιθανό να κλιμακωθεί όταν η σύγκρουση είναι πάνω από την πρόσβαση σε καλές περιοχές αναζήτησης τροφής. Περαιτέρω επιθετικότητα έχει επίσης αναφερθεί διαμάχες σε συνθήκες αιχμαλωσίας. Οι χελώνες είναι φαινομενικά εδαφικές, και θα παλέψουν με άλλες θαλάσσιες χελώνες διαφόρων ειδών.

Διατροφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μια ενήλικη μέδουσα Αουρέλια, την οποία η Caretta caretta τρώει όταν βρίσκεται στον ωκεανό

Η Caretta caretta είναι παμφάγα. Τρέφονται κυρίως με ασπόνδυλα του πυθμένα, όπως γαστερόποδα, δίθυρα μαλάκια και δεκάποδα. Έχει μεγαλύτερο εύρος θηραμάτων από οποιαδήποτε άλλη θαλάσσια χελώνα. Άλλα είδη θηραμάτων περιλαμβάνουν τα σφουγγάρια, κοράλλια, οι πολύχαιτοι, θαλάσσιες ανεμώνες, κεφαλόποδα, καρκινοειδή, βραχιόποδα, ισόποδα, έντομα, βρυόζωα, αχινοί, αμμοδόλαρα, τα θάλασσια αγγούρια, αστερίες, ψάρια (αυγά, νεαρά και ενήλικα), χελωνάκια (συμπεριλαμβανομένων και μελών του είδους τους), φύκια και αγγειόφυτα. Κατά τη διάρκεια της μετανάστευσης στην ανοιχτή θάλασσα, οι Caretta caretta τρώνε μέδουσες, επιπλέοντα μαλάκια, πλωτά συμπλέγματα αυγών, καλαμάρια και χελιδονόψαρα.

Οι Caretta caretta συντρίβουν τα θηράματά τους με τα μεγάλα και ισχυρά σαγόνια τους. Φολίδες που προβάλλουν προς τα εμπρός στο πρόσθιο όριο των πρόσθιων πτερυγίων επιτρέπουν τον χειρισμό της τροφής. Τα σημεία αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως «ψευδονύχια» για να σχίσουν μεγάλα κομμάτια τροφής στο στόμα της χελώνας. Η χελώνα θα στρέψει το λαιμό της προς τα πλάγια για να καταναλώσει το σχισμένο τρόφιμο στις φολίδες. Θηλές καλυμμένες με βλέννα με την άκρη προς τα μέσα βρίσκονται στην αρχή του οισοφάγου ώστε να φιλτράρουν προς τα έξω ξένα σώματα, όπως αγκίστρια. Η επόμενη περιοχή του οισοφάγου δεν έχει θηλές, αλλά βλεννογόνο με πολλές πτυχώσεις. Ο ρυθμός της πέψης εξαρτάται από τη θερμοκρασία· αυξάνει καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία.

Θηρευτές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένα καβούρι φάντασμα τρέφεται με ένα χελωνάκι στη Δυτική Αυστραλία. Τα καβούρια φαντάσματα είναι ένας από τους κύριους λόγος θανάτων των αυγών και των νεοσσών.[4][5][6]

Οι Caretta caretta έχουν πολλούς θηρευτές, κυρίως νωρίς στη ζωή τους. Θηρευτές των αυγών και των νεοσσών περιλαμβάνουν τα καβούρια φάντασμα, τα ολιχόχαιτα σκουλήκια, σκαθάρια, προνύμφες μύγας, μυρμήγκια, προνύμφες παρασιτικής σφήκας, φίδια, γλάρους, κορακοειδή, οπόσουμ, αρκούδες, αρουραίους, αρμαντίλο, μουστελίδες, μεφίτες, κυνίδες, προκυνίδες, γάτες, γουρούνια και ανθρώπους. Κατά τη διάρκεια της μετανάστευσής τους από τις φωλιές τους προς τη θάλασσα, οι νεοσσοί γίνονται θηράματα προνύμφες διπτέρων, καβούρια, βατράχια, σαύρες, φίδια, θαλασσοπούλια και άλλα διάφορα πτηνά και θηλαστικά. Στον ωκεανό, θηρευτές των μικρών περιλαμβάνουν ψάρια, όπως το παπαγαλόψαρο και η σμέρνα, και καβούρια. Οι επίθεσεις σε ενήλικες είναι πιο σπάνιες λόγω του μεγάλου μεγέθους τους, αλλά μπορεί να κυνηγηθούν από μεγάλους καρχαρίες, φώκιες και όρκες. Οι θηλυκές που φωλιάζουν μπορεί να δεχθούν επίθεση από μύγες, άγριους σκύλους και ανθρώπους. Τα κουνούπια μπορούν επίσης να ταλαιπωρήσουν τις θηλυκές χελώνες.

Στην Αυστραλία, η εισαγωγή της κόκκινης αλεπούς από τους Βρετανούς αποίκους τον 19ο αιώνα οδήγησε σε σημαντικές μειώσεις των πληθυσμών της Caretta caretta. Σε ένα τμήμα της παραλίας στην ανατολική Αυστραλία κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970 η θήρευση των αυγών χελώνας κατέστρεψε περίπου το 95 % του συνόλου των φωλιών. Η επιθετική προσπάθεια να καταστραφούν αλεπούδες στη δεκαετία του 1980 και του 1990 μείωσε τον αντίκτυπο αυτό. Ωστόσο, εκτιμάται ότι θα οι πληθυσμοί θα βιώσουν την πλήρη αποκατάσταση από τέτοιες δραματικές απώλειες το 2020.

Κατά μήκος της νοτιοανατολικής ακτής των Ηνωμένων Πολιτειών, το ρακούν είναι το πιο καταστροφικό αρπακτικό των τόπων ωοτοκίας. Ποσοστά θνησιμότητας έφτασε σχεδόν το 100% των φωλιών σε μια σεζόν σε κάποιες παραλίες της Φλόριντα. Αυτό οφείλεται στην αύξηση του πληθυσμού των ρακούν, τα οποία ανθούν σε αστικά περιβάλλοντα. Επιθετικές προσπάθειες για την προστασία των τόπων ωοτοκίας με την κάλυψη τους με συρματόπλεγμα έχει μειώσει σημαντικά τις επιπτώσεις των επιθέσεων από ρακούν.

Έως 40 % των θηλυκών που φωλιάζουν σε όλο τον κόσμο έχουν πληγές που πιστεύεται ότι προέρχονται από επιθέσεις καρχαριών.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Wikispecies logo
Τα Βικιείδη έχουν πληροφορίες για το θέμα:
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Loggerhead sea turtle της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).