2060 Χείρων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
2060 Χείρων
Ανακάλυψη
Ανακαλύφθηκε από C. Kowal[1]
Ανακαλύφθηκε στις 18 Οκτωβρίου 1977
Χαρακτηριστικά τροχιάς[1]
Αφήλιο 2.830.000.000 km
(18,894 AU)
Περιήλιο 1.275.000.000 km
(8,513 AU)
Ημιάξονας τροχιάς 2.055.000.000 km
(13,704 AU)
Εκκεντρότητα 0,379
Περίοδος περιφοράς 18.529 ημέρες
(50,73 χρόνια)
Μέση Ταχύτητα Τροχιάς 7,75 km/s
Κλίση 6,9297° ως προς την Εκλειπτική
Μήκος του ανερχόμενου σημείου 209,339°
Όρισμα του περιηλίου 339,898°
Φυσικά Χαρακτηριστικά
Διαστάσεις 233±14 km[2]
132 – 152 km[3]
166 km[1]
Μάζα 1×1019 kg
Μέση πυκνότητα  ? g/cm3
Επιφανειακή Βαρύτητα στον Ισημερινό 0,037-0,04 m/s2
Ταχύτητα διαφυγής 0,07-0,075 km/s
Αστρονομική περίοδος περιστροφής 5,918h
Λευκαύγεια 0,075
0,11
Φαινόμενο μέγεθος 18,8[4]
~ 15,6 (περιήλιο)
Απόλυτο μέγεθος 6,5 [1]
Θερμοκρασία
ελάχ. μέση μεγ.
75 K

Ο 2060 Χείρων είναι ένας κένταυρος που ανακαλύφθηκε το 1977 από τον Charles T. Kowal.[5] Ήταν το πρώτο γνωστό μέλος σε μία καινούργια κατηγορία αντικειμένων γνωστά και ως κένταυροι, με τροχιά μεταξύ αυτής του Κρόνου και του Ουρανού.

Αν και αρχικά είχε ταξινομηθεί ως αστεροειδής, αργότερα ανακαλύφθηκε ότι παρουσιάζει την τυπική συμπεριφορά ενός κομήτη. Τώρα ταξινομείται ως και τα δύο, και έτσι έχει και προσδιορισμό κομήτη 95P/Χείρων.

Το όνομα του, Χείρων, προέρχεται από τον κένταυρο Χείρωνα από την ελληνική μυθολογία.

Ανακάλυψη και ονοματολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χείρων ανακαλύφθηκε στην 1 Νοεμβρίου 1977 από τον Charles Kowal από εικόνες που πάρθηκαν από το παρατηρητήριο Πάλομαρ δύο εβδομάδες νωρίτερα.[6] Του δόθηκε ο προσωρινός προσδιορισμός 1977 UB.[7] Βρέθηκε κοντά στο αφήλιό του [6] και, όταν ανακαλύφθηκε, ήταν το πιο απομακρυσμένο μικρό σώμα του ηλιακού συστήματος.[7] Ο Χείρων έχει βρεθεί σε φωτογραφίες που χρονολογούνται από το 1895, που βοήθησαν στον ακριβή προσδιορισμό της τροχιάς του.[6] Πέρασε από το περιήλιό του το 1945 αλλά δεν ανακαλύφθηκε τότε γιατί, λόγω του Πολέμου, γίνονταν ελάχιστες έρευνες.[6]

Ονομάστηκε 2060 Χείρων το 1979.[7] Καθώς ο Χείρων ήταν ένας από τους κένταυρους, προτάθηκε ότι τα ονόματα των άλλων μυθικών κενταύρων να δεσμευτούν για άλλα αντικείμενα αυτού του τύπου.[6]

Φυσικά Χαρακτηριστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φωτογραφίες του Κένταυρου Χείρων

Το οπτικό και το εγγύς υπέρυθρο φάσμα δείχνουν ότι ο Χείρων έχει ουδέτερο χρώμα ,[7] και μοιάζει με αυτό των αστεροειδών τύπου C (ανθρακούχοι).[8]

Εκτημήσεις μεγέθους του Χείρωνα:[3]
Χρόνος Ακτίνα (km) Σημειώσεις
1984 90 Lebofsky
1991 <186 IRAS
1994 74 Campins
1996 90 σύνοδος με αστεροειδή
2007 117[2] Spitzer Space Telescope

Το εκτιμώμενο μέγεθος ενός σώματος εξαρτάται από το απόλυτο μέγεθος και τη λευκαύγεια. Το 1984 ο Λεμπόφσκι υπολόγισε ότι το μέγεθος του Χείρων είναι περίπου 180 χιλιόμετρα.[3] Εκτιμήσεις της δεκαετίας το 1990 ήταν πιο κοντά στα 150 χιλιόμετρα σε διάμετρο.[1][3] Δεδομένα από την σύνοδό του με ένα άστρο το 1993 υποδεικνύουν μια διάμετρο περίπου 180 χιλιόμετρα.[3] Τα δεδομένα από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Σπίτζερ το 2007 υποδεικνύουν ότι ο Χείρων είναι πιο κοντά στα 233 ± 14 χιλιόμετρα διάμετρο.[2] Άρα ο Χείρων μπορεί να είναι το ίδιο μεγάλος με την 10199 Χαρικλώ.[2]

Η περίοδος περιστροφής του είναι 5.917813 ώρες, μια τιμή που καθορίστηκε παρατηρώντας την καμπύλη φωτός.[7]

Ο Χείρων είναι επίσημα κομήτης και αστεροειδής, μια υπόδειξη για την κάποιες φορές θολή διάκριση μεταξύ των δύο ομάδων αντικειμένων. Ο όρος πρωτο-κομήτες έχει επίσης χρησιμοποιηθεί. Με διάμετρο τουλάχιστον 130 χιλιομέτρων, ο Χείρων είναι ασυνήθιστα μεγάλος για πυρήνα κομήτη.

Κομητική συμπεριφορά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Φεβρουάριο του 1988, σε απόσταση 12 ΑΜ από τον Ήλιο, η φωτεινότητα του Χείρωνα αυξήθηκε κατά 75 τοις εκατό.[9] Αυτή η συμπεριφορά είναι τυπική ενός κομήτη αλλά όχι των αστεροειδών. Περαιτέρω παρατηρήσεις τον Απρίλιο του 1989 έδειξαν ότι ο Χείρων είχε μία κόμη σαν αυτή ενός κομήτη,[9] και μία ουρά παρατηρήθηκε το 1993.[7] Ο Χείρων διαφέρει από τους άλλους κομήτες στο ότι το νερό δεν είναι το κύριο συστατικό της κόμης του, γιατί είναι πολύ μακριά από τον ήλιο ώστε το νερό να εξαχνωθεί.[8]

Την στιγμή της ανακάλυψής του, ο Χείρων ήταν κοντά στο αφήλιό του, ενώ η κόμη εμφανίστηκε κοντά στο περιήλιό του και για αυτό δεν είχε παρατηρηθεί νωρίτερα. Αυτό σημαίνει ότι ο Χείρων είναι ακόμη ενεργός και δεν είναι σε αυτή τη τροχιά για πολύ.[5]

Μετά την ανακάλυψη του Χείρωνα, και άλλοι κένταυροι έχουν ανακαλυφθεί, και σχεδόν όλοι έχουν ταξινομηθεί ως αστεροειδείς, αλλά παρακολουθούνται για πιθανή κομητική δραστηριότητα. Ο 60558 Έχεκλος έχει κόμη και επίσης κομητικό προσδιορισμό 174Ρ/Έχεκλος, ενώ και η 52872 Οκυρρόη έγινε σημαντικά λαμπρότερη αφότου πέρασε το περιήλιό της.[10]

Επίσης και οι αστεροειδείς 4015 Wilson-Harrington, 7968 Elst-Pizarro και 118401 LINEAR έχουν ταξινομηθεί ως κομήτες της ζώνης των αστεροειδών, αν και δεν είναι κένταυροι.

Η τροχιά του 2060 Χείρων σε σύγκριση με αυτή του Δία, του Κρόνου, του Ουρανού και του Ποσειδώνα.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 JPL Small-Body Database Browser, ανακτήθηκε 6 Δεκεμβρίου 2009
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 John Stansberry, Will Grundy, Mike Brown, Dale Cruikshank, John Spencer, David Trilling, Jean-Luc Margot (2007). «Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope». University of Arizona, Lowell Observatory, California Institute of Technology, NASA Ames Research Center, Southwest Research Institute, Cornell University. http://arxiv.org/abs/astro-ph/0702538v2. Ανακτήθηκε στις 2008-10-18. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Groussin (January 2004). «Properties of the nuclei of Centaurs Chiron and Chariklo». Astronomy and Astrophysics, v.413, p.1163–1175 (2004). http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2004A%26A...413.1163G&db_key=AST&high=3ec9955c7527328. Ανακτήθηκε στις 2007-10-18. 
  4. AstDys Ephmerides for 2060 Chiron, ανακτήθηκε 8 Δεκεμβρίου 2009
  5. 5,0 5,1 Grayzeck, Ed (2003-12-11). «The Chiron Perihelion Campaign». NASA Goddard Space Flight Center. http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/chiron.html. Ανακτήθηκε στις 2007-10-18. 
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Kowal, C. T. (1979). «The Discovery and Orbit of (2060) Chiron». Dynamics of the solar system; Proceedings of the Symposium, Tokyo, Japan, May 23-26, 1978.. Tokyo: Reidel Publishing Co.. pp. 245-250. Bibcode1979IAUS...81..245K. http://articles.adsabs.harvard.edu/full/1979IAUS...81..245K. Ανακτήθηκε στις 2009-03-17. 
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Campins, H. (December 1994). «The Color Temperature of (2060) Chiron: A Warm and Small Nucleus». The Astronomical Journal 108 (6): 2318–2322. doi:10.1086/117244. Bibcode1994AJ....108.2318C. http://adsabs.harvard.edu/full/1994AJ....108.2318C. Ανακτήθηκε στις 2009-03-15. 
  8. 8,0 8,1 Luu, Jane X. (September 1990). «Cometary activity in 2060 Chiron». The Astronomical Journal 100: 913–932. doi:10.1086/115571. Bibcode1990AJ....100..913L. http://adsabs.harvard.edu/full/1990AJ....100..913L. Ανακτήθηκε στις 2009-03-15. 
  9. 9,0 9,1 Ken Croswell (Harvard University) (1990-08-25). «The changing face of Chiron». New Scientist issue 1731. http://www.newscientist.com/article/mg12717314.800-the-changing-face-of-chiron-when-astronomers-discoveredchiron-between-the-orbits-of-saturn-and-uranus-in-1977-they-thought-itwasan-asteroid-in-a-very-strange-orbit-but-in-the-past-few-years-this-oddobject-has-begun-to-look-like-a-gigantic-comet-.html. Ανακτήθηκε στις 2008-10-13. 
  10. Trigo-Rodríguez, Melendo, García-Hernández, Davidsson, Sánchez (2008). «A continuous follow-up of Centaurs, and dormant comets: looking for cometary activity.» (PDF). European Planetary Science Congress. http://www.cosis.net/abstracts/EPSC2008/00291/EPSC2008-A-00291-1.pdf. Ανακτήθηκε στις 2008-10-12. 
Σημειώσεις

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αστεροειδείς
2059 Μπαμποκιβάρι 2060 Χείρων 2061 Άνζα