Χρίστος Τσιγγιρίδης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Χρίστος Τσιγγιρίδης
Όνομα πατρός: Γεώργιος Τσιγγιρίδης
Χρονολογία γέννησης: 1877
Τόπος Γέννησης: Φιλιππούπολη, Ανατολική Ρωμυλία (σημερινό Πλόβντιβ, Βουλγαρία)
Ημερομηνία θανάτου: 17 Δεκεμβρίου 1947
Τόπος θανάτου: Θεσσαλονίκη
Κάτοικος: Flag of Turkey.svg Flag of Germany.svg Flag of Greece.svg
Εθνικότητα: Flag of Greece.svg Ελληνική
Πεδίο: Ηλεκτρολόγος Μηχανικός
Σπουδές: Ηλεκτρικών Μηχανημάτων (Στουτγάρδη)
Γνωστός για: ραδιόφωνο, ιδρυτής του 1ου ραδιοφωνικού σταθμού στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια

Ο Χρίστος Τσιγγιρίδης (187717 Δεκεμβρίου 1947) ήταν Έλληνας ηλεκτρολόγος μηχανικός και σπουδαίος καινοτόμος της εποχής του. Υπήρξε ο πρώτος που εισήγαγε στην Ελλάδα την τεχνογνωσία και τεχνολογία της μικροφωνικής εγκατάστασης και υπεύθυνος για την εγκατάσταση του πρώτου ηχητικού συστήματος της Βουλής των Ελλήνων. Είναι κυρίως γνωστός για την ίδρυση του πρώτου ραδιοφωνικού σταθμού της Ελλάδας και των Βαλκανίων, με έδρα τη Θεσσαλονίκη.

Γέννηση και πρώτα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χρίστος Τσιγγιρίδης γεννήθηκε το 1877 στη Φιλιππούπολη της Ανατολικής Ρωμυλίας (σημερινό Πλόβντιβ της Βουλγαρίας) από Έλληνες γονείς. Το 1880 ξεσπά το Μακεδονικό και οι Έλληνες της περιοχής διώκονται. Η άλλοτε πλούσια και αριστοκρατική οικογένεια του Γεώργιου Τσιγγιρίδη περνά δύσκολες ώρες, που επιδεινώνονται με τον θάνατό του. Στις αρχές του 20ου αιώνα τα μέτρα κατά του Ελληνισμού γίνονται πιο πιεστικά. Έτσι εξαναγκάζονται σε φυγή και καταλήγουν στη Στουτγάρδη της Γερμανίας. Εκεί ιδρύουν ένα μικρό εργαστήριο παραγωγής χειροποίητων σιγαρέτων που αποφέρει αρκετά έσοδα κι έτσι, ο Χρίστος μπορεί να συνεχίσει τις σπουδές του. Τελικά, καταφέρνει να σπουδάσει στην σχολή ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ του Πολυτεχνείου της Στουτγάρδης(Tecnischen Hochshule Stuttgart). Μετά από κάποια χρόνια παντρεύεται την αριστοκράτισσα Μαρία Φόγκελ και μαζί έρχονται στην Ελλάδα το 1918.

Κατά την έλευση του στην Ελλάδα εγκαθίσταται στη Λάρισα όπου φιλοξενείται από τον μεγάλο αδελφό του Νίκο. Εκεί αναλαμβάνει την Διεύθυνση της Εταιρίας Ηλεκτροφωτισμού και Ύδρευσης της πόλης. Όμως τα πειράματα ασύρματης επικοινωνίας στην σχολή, έχουν επηρεάσει έντονα τις σκέψεις του και έτσι αποφασίζει να έλθει στην Θεσσαλονίκη, με σκοπό να υλοποιήσει το όραμά του: να ιδρύσει Ραδιοφωνικό Σταθμό.

Το μεγάφωνο, ή "μέγας λέκτης"[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα πρώτα ραδιοπειράματα του Τσιγγιρίδη ξεκινούν από το εργαστήριο του σπιτιού του,στα πρωτοεμφανιζόμενα τότε Μεσαία ραδιοκύματα, με μετασκευασμένο από τον ίδιο ασύρματο της Γαλλικής Στρατιάς της Ανατολής το 1924, ένα μόλις χρόνο μετά το BBC στην Αγγλία. Το 1926 γίνεται η πρώτη Διεθνής Έκθεση στον χώρο μπροστά από το 3ο Σώμα Στρατού. Το σπίτι του Τσιγγιρίδη βρίσκεται σχεδόν απέναντι, στην σημερινή Βασιλίσσης Όλγας, τότε Δημοκρατίας 20.

Ο Χρίστος Τσιγγιρίδης αρχικά πουλάει μεγάφωνα και ενισχυτές στην πρώτη Διεθνή Έκθεση ως αντιπρόσωπος της Γερμανικής εταιρίας SIEMENS & HALSKE. Τότε το αντικείμενο ήταν άγνωστο στην Ελλάδα. Οι μεγαφωνικές του εγκαταστάσεις και ειδικά τα μεγάφωνά του είχαν χαρακτηρισθεί ως "κλαπατσίμπαλα" και προκαλούσαν δέος και θαυμασμό. Πόσο μάλλον ο ένας και μοναδικός ραδιοφωνικός δέκτης που στήθηκε απ΄ αυτόν στην πλατεία της Έκθεσης.

Τα μεγάφωνά του διαφήμιζαν τους εκθέτες και έπαιζαν μουσική. Ο όρος μεγάφωνο ήταν τότε αδόκιμος. Έτσι, μετάφρασε τον Γερμανικό όρο Lautspreher επί λέξη, με τον όρο " ΜΕΓΑΣ ΛΕΚΤΗΣ ".

Ο ραδιοφωνικός σταθμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1927 με την ευκαιρία της Β' ΔΕΘ εισάγει πομπό SIEMENS & HALSKE 400 WATT και αναζητώντας ύψος για την κεραία του, με την βοήθεια του φίλου του Στέφανου Ελευθερίου υποδιευθυντού της ΔΡΥΝ-ΒΟΤΑΝΙΚΟΥ(Διεύθυνση Ραδιοτηλεγραφικής Υπηρεσίας Ναυτικού),κάνει την πρώτη του ραδιοφωνική εκπομπή απο την Ναυτική Κεραία του Λευκού Πύργου,στην εθνική εορτή της 25ης Μαρτίου.

Τον επόμενο χρόνο που η Γερμανία ανανεώνει τους παλιούς Σταθμούς, με υποθήκη το σπίτι του,εγκαθιστά στον περίβολο της Γ'ΔΕΘ το Σταθμό του Μουλάκερ της Στουτγάρδης 1.5KW . Ο Πρώτος Ραδιοφωνικός Σταθμός της Ελλάδας, των Βαλκανίων και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης είναι πλέον γεγονός... Ξεκινάει τη λειτουργία του στην έναρξη της Γ' ΔΕΘ το Φθινόπωρο του 1928.

Ο Χρίστος Τσιγγιρίδης στην πρώτη του εκπομπή είχε δύο ακροατές. Ο ένας ήταν o φίλος του καθηγητής Φυσικής Ηλίας Αποστόλου στην περιοχή της πλατείας Ιπποδρομίου και ο άλλος ήταν ο πλοιαρχος Αντονι Ράντισον του πλοίου <<Κουίν Ανν>> στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Ας μη ξεχνούμε ότι ένας ραδιοφωνικός δέκτης την εποχή εκείνη κόστιζε όσο μια μικρή περιουσία, όμως πολύ σύντομα οι δέκτες πολλαπλασιάστηκαν.

Η αυστηρή νομοθεσία για τις ραδιοφωνικές εκπομπές υπήρχε ήδη και έτσι για αρκετά χρόνια η λειτουργία του πομπού επιτρεπόταν μόνον κατά την διάρκεια της ΔΕΘ. Οι προσπάθειες του Τσιγγιρίδη να πάρει άδεια διαρκούς λειτουργίας ήταν συνεχείς. Όμως, για πολλά χρόνια παρέμειναν άκαρπες.

Ο Τσιγγιρίδης λειτουργούσε τον πομπό του με ίδια έσοδα καθώς και με έσοδα προερχόμενα από διαφημίσεις, στη διάρκεια των ΔΕΘ.

Από τον Σταθμό του Τσιγγιρίδη πέρασαν ουκ ολίγοι καλλιτέχνες. Το γραμμόφωνο μόλις είχε γίνει ηλεκτρικό, οι δίσκοι λιγοστοί κι ακόμη φτωχότερη η Ελληνική δισκογραφία. Ούτε το μαγνητόφωνο είχε έλθει στο προσκήνιο ακόμη. Έτσι, το μουσικό πρόγραμμα αποτελούνταν από ζωντανές εκτελέσεις κομματιών από τραγουδιστές και οργανοπαίχτες, μέσα στο στούντιο. Βασικοί συνεργάτες του Τσιγγιρίδη στη δεκαετία του '30 υπήρξαν οι: Μιχάλης Γροσομανίδης ΤΤΤ, Νίκος Καρμίρης, Αλέκος Στρατίδης εκφωνητές ,Ελένη Τραϊανού παιδικές εκπομπές , Κοσμάς Τσαντσάνογλου τεχνικός, Απόστολος Κωσταντέλης βοηθός και οι γερμανοί μηχανικοί Dr.Krauter και Dr.Benz.

Πόλεμος και κατοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ραδιοσταθμός Τσιγγιρίδη παρενέβαλε σκοπίμως από τις αρχές του Δευτέρου Παγκοσμίου τον προπαγανδιστικό φασιστικό ραδιοφωνικό σταθμό του Μπάρι. Από το ραδιοσταθμό Θεσσαλονίκης ενημερώθηκαν επίσης οι Θεσσαλονικείς την εισβολή των Ιταλών, καθώς το σήμα του ραδιοσταθμού Αθηνών δεν έφτανε στη Θεσσαλονίκη


Κατά τη γερμανική κατοχή ο πομπός κατασχέθηκε και ο Τσιγγιρίδης φυλακίστηκε. Οι Γερμανοί στρατιωτικοί πίστευαν ότι θα μπορούσαν να λειτουργήσουν τον πομπό μόνοι τους. όμως αυτό στάθηκε αδύνατο, έτσι την επόμενη κι όλας ημέρα τον αποφυλάκισαν για μπορέσουν να κάνουν την προπαγάνδα τους.

Οι δέκτες είχαν σφραγιστεί από τους κατακτητές κι έτσι ο Τσιγγιρίδης άκουγε το BBC στον δικό του δέκτη (τον οποίο οι Γερμανοί είχαν αφήσει ασφράγιστο για να μπορούν να αναμεταδίδουν διάφορους γερμανικούς σταθμούς) και μετέφερε τα νέα στους γύρω, όταν πήγαινε στο καφενείο. Μάλιστα μια φορά κινδύνεψε να τον πιάσουν επ΄ αυτοφώρω, όμως χάρις στην ετοιμότητά του, πρόλαβε και γύρισε το καντράν σε γερμανικό σταθμό.

Τα τελευταία χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Mετά την απελευθέρωση ο πομπός αγοράσθηκε από τον Μάρκο Βαφειάδη και λειτούργησε για λίγο υπέρ αυτού, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου. Το 1945 επιστρέφει στα χέρια του ιδιοκτήτη του και ξαναρχίζει τις εκπομπές. Για περίπου ένα χρόνο ο πομπός πήρε προσωρινή άδεια συνεχούς λειτουργίας.

Παρά τις υποσχέσεις ότι το Ράδιο Τσιγγιρίδη θα παρέμενε ως ραδιοσταθμός Θεσσαλονικης. το ΕΙΡ (Εθνικό Ιδρυμα Ραδιοφωνίας) απαλλοτριώνει αναγκαστικά με ευτελές ποσό τον σταθμό του Τσιγγιρίδη και εγκαθιστά Αγγλικό στρατιωτικό πομπό MARCONI C-43 250 WATT ,στην εγκατάσταση βραχέων ΤΤΤ στην Δόξα Τριανδρείας ,με στούντιο στο Σπίτι του Στρατιώτη στο στρατιωτικό θέατρο της πόλης,όπου εγκαινιάζεται ο κρατικός πλέον Σταθμός της Θεσσαλονίκης την 1η Μαρτίου 1947.

Ο Χρίστος Τσιγγιρίδης παραμένει άνεργος μετά την αναγκαστική εξαγορά των μηχανημάτων του, καθώς το κρατικό ίδρυμα αποφασίζει να μην αξιοποιήσει την τεχνογνωσία και την εμπειρία του. Οι υποσχέσεις του τότε ΕΙΡ προς τον Τσιγγιρίδη ποτέ δεν τηρήθηκαν, δεν θα πάρει ούτε την πενιχρή αποζημίωση της απαλλοτρίωσης του, αφού πεθαίνει μέσα στη θλίψη την ίδια χρονιά και κηδεύεται με τιμές που ποτέ δεν γνώρισε εν ζωή.

Εξωτερικά άρθρα και αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περαιτέρω ανάγνωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σχετικά βιβλία και δημοσιεύσεις
  • Αναστασιάδης Γιώργος: ''Η Θεσσαλονίκη των εφημερίδων'' ,εκδ. University Studio Press 1994, ISBN 960-12-0431-8
  • Αναστασιάδης Γιώργος: ''Ανεξάντλητη Πόλη Θεσσαλονίκη 1917-1974'', εκδ. University Studio Press 1996, ISBN 960-12-0569-1
  • Πλέχοβα, Όλγα: Το πρώτο Ελληνικό ραδιόφωνο... και το πρώτο των Βαλκανίων, εκδ. Μπαρμπουνάκης 2002, ISBN 960-267-107-6
  • Κίσκιλας Παναγιώτης "Μέρες Ραδιοφωνίας", αυτοεκδ. 2003 ISBN 978-960-93-6151-4
  • Τυροβούζης, Νέστορας: Η εφημερίδα "Μακεδονία" και το "Ράδιο Τσιγγιρίδη", εκδ. University Studio Press 2005, ISBN 960-12-1440-2
  • Ραδιοτηλεόραση Νο 216(1244) 31 Μαρτίου-6 Απριλίου 1974
  • Ραδιοτηλέραση Νο 291 14-20 Μαρτίου 1987
  • Δημοσιογραφία & Τύπος Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2008