Χιούρον

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Οι Χιούρον (στα αγγλικά Huron ή Wyandot) ήταν φυλή Ινδιάνων της Βόρειας Αμερικής. Το όνομα Χιουρόν χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά για τους Ινδιάνους της φυλής αυτής, γύρω στα 1600. Εκείνη την εποχή, οι Ινδιάνοι αυτοί έφτασαν στο γαλλικό εμπορικό κέντρο του ποταμού Αγίου Λαυρεντίου και αντάλλαξαν τα γουναρικά τους με τις γυαλιστερές χάντρες και τα μυτερά μαχαίρια που έφεραν οι άποικοι από τη Γαλλία. Τη λέξη αυτή την χρησιμοποιούσαν οι Γάλλοι από το 1385, όταν ήθελαν να μιλήσουν για ένα πρόσωπο ανυπόληπτο. "Υρόν" ήταν ένα επίθετο που δεν προσέδιδε καμιά καλή ιδιότητα σε κείνον που το άκουγε. Φαίνεται πως κάποιος Γάλλος στρατιώτης το χρησιμοποίησε για πρώτη φορά ώστε να χαρακτηρίσει αυτή τη φυλή ιθαγενών, που ήθελε η πατρίδα του να υποδουλώσει, και που κατοικούσε άλλοτε ανάμεσα στη λίμνη Χιούρον και στη λίμνη Οντάριο.

Οι Χιούρον ως πολεμιστές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ομάδα Χιούρον το 1880.

Οι Χιούρον ήταν άγριοι πολεμιστές και άνοιξαν πόλεμο με τους ισχυρούς Ιροκουά. Πολύ νωρίς, από το 1615 ο Σαμουέλ ντε Σαμπλαίν έγραψε μία πραγματεία για τον πόλεμο αυτό, ανάμεσα στις φυλές των Ινδιάνων. Όσοι αιχμάλωτοι και από τις δύο φυλές συλλαμβάνονταν, έχαναν τη ζωή τους. Πίστευαν πως ο υπερφυσικός βοηθός του αιχμαλώτου είχε εξοντωθεί ή είχε υποταχθεί στον υπερφυσικό βοηθό εκείνου που τον αιχμαλώτιζε. Ο πολεμιστής Χιούρον που βασάνιζε τον αιχμάλωτό του, δεν το έκανε από εκδίκηση, αλλά για να διευκολύνει το θύμα του να δείξει τη γενναιότητά του.

Κάθε αιχμάλωτο τον θεωρούσαν ιδιοκτησία εκείνου που έβαζε πρώτος επάνω του τα χέρια και ο χαρακτήρας του αιχμαλωτίζοντος ήταν αποφασιστικός παράγοντας για την αντίσταση του θύματος. Όταν δύο ή περισσότεροι Χιούρον αιχμαλώτιζαν κάποιον, τον κρατούσαν μερικές φορές όλοι μαζί σκλάβο τους.

Όταν έφταναν σ' ένα χωριό οι αιχμάλωτοι που πιάνονταν στις συγκρούσεις, οι Χιούρον έστηναν χορό. Πολύ συχνά οι αιχμάλωτοι ήταν λευκοί άποικοι καθώς και μέλη από τη φυλή των Ιροκουά. Τους έβαζαν οι πολεμιστές Χιούρον στη μέση, και αυτοί χόρευαν τριγύρω τους κυκλικά. Μερικές φορές τούς ανάγκαζαν και χορεύουν κι αυτοί. Μερικοί υποβάλλονταν σε ανατριχιαστικά βασανιστήρια, προτού καούν στην πυρά.

Οι Ιροκουά, φυσικοί εχθροί των Χιούρον, ανάγκαζαν τους αιχμαλώτους που έπιαναν, να τρέχουν ανάμεσα σε δύο σειρές πολεμιστές οπλισμένους με ρόπαλα και τόμαχοκ. Λίγοι επιζούσαν από τα χτυπήματα που δέχονταν.

Ο Σαμπλαίν, περιγράφοντας τα οχυρωμένα χωριά των Χιούρον έγραφε: "Οι Χιούρον οχυρώνουν τις πόλεις με μεγάλους κορμούς δέντρων σε τριπλές σειρές, πλεγμένες τη μία με την άλλη, στο ύψος ενός ψηλού στύλου και ενισχυμένες από μέσα με φαρδιά, σκληρά φύλλα από φλούδα δέντρων που έχουν ύψος 8-9 πόδια. Κάτω από αυτά, υπάρχουν μεγάλα δένδρα με τα κλαδιά τους κλαδεμένα και τοποθετημένα κατά μήκος, πάνω από πολύ κοντούς κορμούς δέντρων, διχαλωτούς στη μία άκρη, για να στέκονται στη θέση τους. Πάνω, λοιπόν, από αυτά τα οχυρά, υπάρχουν γαλαρίες ή πλατφόρμες, που ονομάζονται οντάκουα και είναι εφοδιασμένες με πέτρες, που να μπορούν να εκσφεδονιστούν πάνω στον εχθρό, καθώς και νερό για το σβήσιμο της φωτιάς".

Ο Σαμπλαίν πρόσθεσε ότι υπήρχαν σκάλες που οδηγούσαν στην οντάκουα, γιατί το ύψος του οχυρού έφτανε τα 30 πόδια. Έτσι οχύρωναν οι Χιούρον όλες τους τις πολιτείες και τις εγκατέλειπαν μονάχα όταν γινόταν προβληματική η εξεύρεση καυσίμου ξυλείας ή όταν τα χωράφια τους κουράζονταν από έλλειψη λιπασμάτων. Οι μεταβολές αυτές σημειώνονταν κάθε 10, 20, 30 ή 40 χρόνια, ανάλογα με την απόφαση που έβγαζε το συμβούλιο.

Όταν οι Χιούρον δεν έκαναν πόλεμο, ήταν καλοί γεωργοί. Φυτεύανε μεγάλες ποσότητες από καλαμπόκι, κολοκύθια, καπνό, πολλές ποικιλίες φασόλια και ηλιοτρόπια. Από τους σπόρους του ηλιοτρόπιου έβγαζαν λάδι και άλειφαν μ' αυτό το σώμα τους.

Η οργάνωση των Χιούρον[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τη διακυβέρνηση της φυλής Χιούρον τη μοιραζόταν από παλιά παράδοση ένας ορισμένος αριθμός από αρχηγούς. Οι αρχηγοί αυτοί εκλέγονταν με τη ψήφο των εγκύων γυναικών. Οργανώνονταν σε νομοθετικό ή συμβουλευτικό σώμα, που θέσπιζε νόμους και δίκαζε τις διαφορές.

Ανάμεσα στους νόμους των Χιούρον υπήρχε και το δικαίωμα της ιδιοκτησίας, το δικαίωμα της ελευθερίας και της προσωπικής ασφάλειας, το δικαίωμα του προσωπικού και οικογενειακού ονόματος, το δικαίωμα του γάμου, το δικαίωμα του προσωπικού στολισμού, το δικαίωμα να κυνηγούν και να ψαρεύουν σε ορισμένες περιοχές, το δικαίωμα της προτεραιότητας στη μετανάστευση, στην εγκατάσταση και στην αίθουσα του συμβουλίου, καθώς και το δικαίωμα της θρησκείας και της βεντέτας. Όλα αυτά τα δικαιώματα τα είχαν μονάχα τα μέλη της φυλής Χιούρον. Οι ξένοι, τόσο οι λευκοί όσο και τα μέλη των άλλων φυλών, δεν είχαν κανένα δικαίωμα.

Η βεντέτα ήταν ένα από τα δικαιώματα που ήταν εξασφαλισμένο για τα μέλη της φυλής και ησκείτο με παράξενο τρόπο. Όταν ένας Χιούρον έκανε μία δολοφονία ή παραβίαζε ένα σύμφωνο ειρήνης με άλλο λαό, αιχμαλωτίζοντας κάποιον, τότε ο ένοχος Χιούρον δεν τιμωρούνταν απ' ευθείας. Οι αρχηγοί της φυλής πίστευαν πως μία τέτοια τιμωρία θα σήμαινε την παραδοχή ότι το άτομο αυτό είχε δικαιώματα που κανείς δεν το θεωρούσε άξιο να έχει. Γενικά, ο ένοχος και η οικογένειά του προσέφεραν δώρα στους αδικημένους, για να αποκατασταθεί η ειρήνη. Η μεγαλύτερη τιμωρία που μπορούσε να υποστεί ένας ένοχος Χιούρον, σύμφωνα με το δίκαιο της βεντέτας, ήταν να αρνηθεί να τον υπερασπίσει η οικογένειά του, τοποθετώντας τον έτσι έξω από το δικαίωμα της βεντέτας. Αυτό έδινε στο προσβεβλημένο μέλος το δικαίωμα να τον εκδικηθεί.

Το τέλος των Χιούρον[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αρχή και το τέλος των Χιούρον, ανάγεται στην έχθρα τους με τους Ιροκουά. Οι άγριοι Ιροκουά αντελήφθησαν την υπεροχή του πυροβόλου έναντι του τόξου και του βέλους, και διαπραγματεύτηκαν με τους Ολλανδούς, για να αυξήσουν τον εξοπλισμό τους.

Το 1648 οι Ιροκουά επέδραμαν στον τόπο των Χιούρον. Κατά το 1650, η συνομοσπονδία των Χιούρον καταστράφηκε και τα σκόρπια υπολείμματα της φυλής βρήκαν καταφύγιο κοντά στους Ινδιάνους Έρι, που ήταν κι αυτοί θύματα των ανώτερων όπλων.

Οι Ινδιάνοι Έρι ξεχώριζαν για την ικανότητά τους στο τόξο και στο βέλος. Συμπάθησαν τη δυστυχία των Χιούρον και βρήκαν τους Ιροκουά επικίνδυνους γείτονες. Έτσι, οι Ιροκουά χτύπησαν τη φυλή των Έρι μαζί με τα απομεινάρια των Χιούρον. Και πάλι τα ανώτερα όπλα θριάμβευσαν. Λέγεται πως ένας Έρι μπορούσε να ρίξει 9 βέλη για όση ώρα χρειαζόταν ένας Ιροκουά πολεμιστής να πυροβολήσει μία φορά με το ολλανδέζικο αρκεβούζιο (ένα είδος τουφεκιού, που προηγήθηκε από το μουσκέτο και χρησιμοποιήθηκε τον 15ο και 16ο αιώνα). Όλη όμως η δυνατότητα που είχαν στο τόξο οι Έρι και όλο το μίσος που είχαν οι Χιούρον, αποδείχθηκαν ανώφελα και δεν μπόρεσαν να αντισταθούν στη δύναμη της πυρίτιδας. Οι Ιροκουά πέτυχαν συντριπτική νίκη και κατέστρεψαν για πάντα τη δύναμη των Χιούρον.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

"Μια φυλή από Ινδιάνους της Αμερικής: οι Χιούρον", Εκδόσεις Ατλαντίς, Κλασικά Εικονογραφημένα, Νο 1008