Χαϊδάρι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°00′19″N 23°39′52″E / 38.0053°N 23.6644°E / 38.0053; 23.6644

Χαϊδάρι
Πόλη
Άποψη του πύργου Παλατάκι στο Χαϊδάρι
Χαϊδάρι στον χάρτη: Ελλάδα
Χαϊδάρι
Dimos Chaidariou.png
Χώρα Flag of Greece.svg Ελλάδα
Γεωγραφικό διαμέρισμα Στερεά Ελλάδα
Περιφέρεια Αττικής
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Δημήτρης Μαραβέλιας
Έκταση 22.655 χλμ²
Πληθυσμός 46.897(2011)
Ταχυδρομικός κώδικας 12461,12462
Τηλεφωνικός κωδικός 210
Ιστοσελίδα haidari.gr

Το Χαϊδάρι είναι βορειοδυτικό προάστιο των Αθηνών και ομώνυμος δήμος. Βρίσκεται κοντά στο όρος Αιγάλεω, νοτιοανατολικά της Ελευσίνας, νότια της Αττικής Οδού και δυτικά του Κηφισού ποταμού και της λεωφόρου Κηφισού.

Το ανατολικό τμήμα του Χαϊδαρίου ήταν κυρίως βοσκοτόπια, με την αστική ανάπτυξη όμως ανάμεσα στις δεκαετίες του '50 και του '80 η περιοχή έχει γίνει αστική. Οι πρώτοι κάτοικοι του Χαϊδαρίου ήταν πρόσφυγες της Μικράς Ασίας την εποχή της Μικρασιατικής καταστροφής. Το 1955 ο δήμος Χαϊδαρίου αριθμούσε 13.773 κατοίκους. Κοντά στο Χαϊδάρι βρίσκεται και το άλσος του Δαφνίου, αλλιώς το περίφημο «Τουριστικό», και το ομώνυμο ιστορικό μοναστήρι. Στο τουριστικό κέντρο Χαϊδαρίου, κάθε καλοκαίρι και συγκεκριμένα τον Σεπτέμβριο πραγματοποιήτο η επέτειος του κρασιού. Σημαντικά σημεία της πόλης, το Παλατάκι το οποίο ήταν η κατοικία του Βασιλιά Όθωνα και ο Διομήδειος Βοτανικός Κήπος του Πανεπιστημίου Αθηνών, που εκτείνεται σε 1.500 στρ. Χαρακτηριστικά της περιοχής είναι το στρατόπεδο, όπως και τα ναυπηγεία του Σκαραμαγκά. Περιοχές στις οποίες χωρίζεται γεωγραφικά το Χαϊδάρι είναι: το κέντρο Χαϊδαρίου, η Αστυθέα, η Άνοιξη, το Δάσος, το Δαφνί και τα Κουνέλια. Την περιοχή του Χαϊδαρίου τη διασχίζει αρκετά σε μήκος η Λεωφόρος Αθηνών (ή Καβάλας) μέχρι την περιοχή του Δαφνίου, η οποία από κει και ύστερα είναι συνέχεια της Ιεράς οδού που διασχίζει τον Σκαραμαγκά, τα Διυλιστήρια Ασπροπύργου, την παραλία και καταλήγει στην Ελευσίνα στο ύψος της χαλυβουργικής από το οποίο αρχίζει η Εθνική Οδός Αθηνών - Πατρών.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη διάρκεια του Αγώνα του 1821 στη γύρω περιοχή του Χαϊδαρίου έγιναν δύο μάχες με χρονική διαφορά μόλις δύο ημέρες η μάχη του Χαϊδαρίου στις 6 Αυγούστου 1826 και η δεύτερη μάχη στις 8 Αυγούστου του ίδιου έτους όπου ο Γεώργιος Καραϊσκάκης και ο Φαβιέρος αντιμετώπισαν τον Κιουταχή.

Ονομασία της πόλης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην περιοχή του Ελαιώνα βρίσκεται ο πύργος Παλατάκι. Αυτός ο πύργος, βρισκόταν σε ένα μεγάλο περιφραγμένο αγρόκτημα, το οποίο στην αρχαιότητα ονομαζόταν Αχερδάριον. Το πώς προέκυψε αυτή η ονομασία παραμένει άγνωστο. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, λοιπόν, αυτό το μεγάλο αγρόκτημα περιήλθε στην ιδιοκτησία του Χαϊδάρ Πασά, ο οποίος το ονόμασε Χαϊδάρι, ονομασία η οποία στο πέρασμα των χρόνων δόθηκε σε όλη την περιοχή. Το όνομα του Χαϊδάρ Πασά δεν ξέρουμε αν ήταν πραγματικό ή παρατσούκλι, το οποίο προήλθε από την Αραβική λέξη χαϊντάρ η οποία σημαίνει λιοντάρι και το έδωσε μόνος του στον εαυτό του εξ αιτίας των πολλών λιονταριών τα οποία υπήρχαν τότε στην περιοχή και σιγά σιγά με το κυνήγι εξολοθρεύτηκαν.

Κατά τους κλασσικούς και ελληνιστικούς χρόνους το σημερινό Χαϊδάρι ήταν γνωστό με την ονομασία Έρμος και υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους δήμους της Ακαμαντίδος φυλής με τη μεταρρύθμιση του Κλεισθένη.

Πολιτική εξέταση του Χαϊδαρίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχικά η περιοχή του Χαϊδαρίου ανήκε στο Δήμο Αθηναίων. Στις 25 Φεβρουαρίου 1934, αποσπάστηκε μαζί με το Αιγάλεω και την Αγία Βαρβάρα και όλα αυτά τα τμήματα αποτέλεσαν την Κοινότητα Αιγάλεω. Απ' αυτήν αποσπάστηκε το 1937 και έγινε η Κοινότητα Χαϊδαρίου η οποία στις 22 Ιουνίου 1973 προήχθη σε δήμο.

Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, δημιουργήθηκε στο Χαϊδάρι από τα SS ένα από τα σκληρότερα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Δήμος Χαϊδαρίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δήμος Χαϊδαρίου
Δήμος

2011 Dimos Chaidariou.png

Χώρα Flag of Greece.svg Ελλάδα
Διοίκηση  
 • Δήμαρχος Δημήτρης Μαραβέλιας
Διοικητική διαίρεση  
 • Περιφέρεια Αττικής
Διαμέρισμα Στερεά Ελλάδα
Νομός Αττικής
Πληθυσμός 46.897 (απογραφή 2011)

Ο Δήμος Χσϊδαρίου ανοίκει στην Περιφερειακή Ενότητα Δυτικού Τομέα Αθηνών η οποία υπάγεται στην Περιφέρεια Αττικής.

Δήμαρχοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης της χώρας κατά το Πρόγραμμα Καλλικράτης ουδεμία μεταβολή επήλθε στο Δήμο, σύμφωνα με το άρθρο 1,§ 5.1.Β αυτού.

Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1937 ιδρύθηκε η ποδοσφαιρική ομάδα Α.Ο. Χαϊδαρίου. Το Χαϊδάρι, όπως αποκαλείται επίσης η ομάδα χρησιμοποιεί ως έδρα, το Δημοτικό Γήπεδο Δάσους Χαϊδαρίου.Έδρα της ομάδας ήταν το γήπεδο «Σιδηρόπουλος» το οποίο μετονομάστηκε, τον Μάιο του 2007, σε «Τάκης Χαραλαμπίδης», ως ένδειξη τιμής στον αείμνηστο αθλητικό συντάκτη και επί μία περίοδο πρόεδρο του Α.Ο. Χαϊδαρίου, Τάκη Χαραλαμπίδη, ο οποίος απεβίωσε το 2001. Κάθε Μάιο ο Δήμος Χαϊδαρίου σε συνεργασία με τον αθλητικό σύλλογο (ΚΕΒΟΠ) πραγματοποιεί αγώνες στίβου με τη συμμετοχή όλων των σχολείων του δήμου.

Πολιτισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Χαϊδάρι διαθέτει πλήθος μνημείων αφιερωμένων στην μνήμη σημαντικών ανθρώπων που έζησαν, έδρασαν, έδωσαν μάχες ή και απεβίωσαν στην πόλη.

Μνημεία/Προτομές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Το Μνημείο Θεόδωρου Κολοκοτρώνη είναι μια προτομή λαξευμένη από την γνωστή γλύπτρια Κουτήφαρη Καλλιόπη το 1991. Το μνημείο είναι δαπάνη του Πολιτιστικού Συλλόγου Πελοποννησίων του Δήμου Χαϊδαρίου «Ο ΜΩΡΙΑΣ» και βρίσκεται επί της οδού Στρατάρχου Καραϊσκάκη, στο Χαϊδάρι.
  • Το Μνημείο Ελευθέριου Βενιζέλου είναι μια προτομή λαξευμένη από τον γλύπτη Πραξιτέλη Τζανουλίνο το 1983 και κοσμεί μια πράσινη γωνία επί της οδού Στρατάρχου Καραϊσκάκη,στο Χαϊδάρι. Το μνημείο είναι δαπάνη της «Εστίας Κρητών» του Δήμου Χαϊδαρίου. Στη βάση της προτομής αναγράφονται :
«ΤΑ ΕΘΝΗ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΤΡΕΦΟΥΝ
ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΠΡΟΣ ΤΑ ΟΠΙΣΩ
ΕΙΜΗ ΟΣΟΝ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΔΙΑ ΝΑ ΠΟΡΙΖΩΝΤΑΙ
ΤΑ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΕΚΕΙΘΕΝ ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ»
«Ω ΒΕΝΙΖΕΛΕ ΗΣΥΧΑΣΕ
ΛΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΠΑΥΣΟΥ
ΜΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΟΥ ΔΕ ΞΕΧΝΟΥΝ
ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΟΥ»
  • Το Μνημείο του Ποντιακού Ελληνισμού είναι το Ηρώο του Πόντιου Ακρίτα που φιλοτέχνησε ο αείμνηστος Βάσος Καπάνταης. Η εμβληματική αυτή φυσιογνωμία, χαραγμένη από τα χρόνια της προσφυγιάς, λάξευσε πληθώρα έργων που ως θέμα είχαν τον Ποντιακό Ελληνισμό. Το Ηρώο των Ποντίων βρίσκεται στην Πλατεία Δημοκρατίας στο Χαϊδάρι, δημιουργήθηκε το 1987 από χαλκό, ενώ στην μαρμάρινη επιγραφή ο γλύπτης αναφέρει :
ΕΣΕΤ’ ΗΜΑΡ ΝΟΣΤΙΜΟΝ
Το Μνημείο Αγωνιστών στο Διομήδειο Κήπο.
  • Το Μνημείο Αγωνιστών –Διομήδειος Κήπος είναι τρεις μαρμάρινες στήλες προς τιμήν των εκτελεσθέντων την 8η Σεπτεμβρίου 1944. Μέλη των τότε μυστικών οργανώσεων, πληροφοριών , δολιοφθορών και αντάρτικων ομάδων που κρατούνταν στο Στρατόπεδο Συγκέντρωσης Χαϊδαρίου. Λαξεύθηκε το 1999 από το Νίκο Γεωργίου και βρίσκεται περίπου ενάμιση χιλιόμετρο βορειοδυτικά της κεντρικής πύλης του Βοτανικού Κήπου Χαϊδαρίου.
  • Το Μνημείο Γεώργιου Καραϊσκάκη είναι μια προτομή λαξευμένη από τον χαϊδαριώτη καλλιτέχνη Λαλέ Χάρη το 1998. Το μνημείο βρίσκεται σε περίοπτη θέση επί της ομώνυμης οδού , στην πλατεία μπροστά στο καινούριο Δημαρχείο Χαϊδαρίου.

Πινακίδες (σημειώματα αγωνιστών) :

Πρωτομαγιά
Γειά σας όλοι
πάμε στη μάχη
Κώστας Τσίρκας 1.5.44»
«Η κόρη μου η Ρήνα
να γίνει δασκάλα
Φιλώ τη γυναίκα μου
και το παιδί
Βαγγέλης 1.5.44»
«Πατερούλη
πάω για εκτέλεση
νάσαι περήφανος για
το μονάκριβο γιό σου
Ναπολέων 1.5.44»
  • Το Μνημείο Νίκου Πλουμπίδη είναι μια μαρμάρινη στήλη που βρίσκεται στο ρέμα όπου εκτελέστηκε ο Νίκος Πλουμπίδης (1902 – 1954) στις 14/08/1954, στην Αγία Σοφία Χαϊδαρίου. Το μνημείο είναι λαξευμένο από τον γλύπτη Κώστα Κλουβάτο.
  • Το Μνημείο Χρυσοστόμου Μητροπολίτη Σμύρνης είναι μία μαρμάρινη στήλη με προτομή του Μητροπολίτη και δίπλα, δύο μαρμάρινες επιγραφές με τα ονόματα των πρώτων που εγκαταστάθηκαν στο Χαϊδάρι, προερχόμενων από την Σμύρνη το 1924. Το έργο λαξεύθηκε το 1970 με δαπάνες του «Συνδέσμου των εν Ελλάδι Νεοφωκαιαίων» προς τιμήν των σφαγιασθέντων αδελφών τους κατά την περίοδο 1914-1922.
  • Το Μνημείο Κάρολου Φαβιέρου είναι ίσως το παλιότερο μνημείο της πόλης μας, αφού φιλοτεχνήθηκε με πρωτοβουλία του Νικολάου Θων
    Η μαρμάρινη στήλη από το μνημείο του Φαβιέρου στο Παλατάκι
    προς τιμήν του φιλέλληνα Κάρολου Φαβιέρου για την συμβολή του στις μάχες του Χαϊδαρίου στις 6 και 8 Αυγούστου 1821. Σήμερα η προτομή είναι αποκομμένη από την μαρμάρινη στήλη, η οποία συνεχίζει να κοσμεί τον περίβολο της έπαυλης Παλατάκι ,μπροστά από το αναψυκτήριο «Ιστορικόν». Το στηθαίο του μνημείου βρίσκεται σήμερα στην αίθουσα Δημοτικού Συμβουλίου στο νέο Δημαρχείο ,αφού υπέστη εργασίες συντήρησης.

Νέο Θέατρο Χαϊδαρίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Θέατρο Χαϊδαρίου που βρίσκεται εντός του Πάρκου Ιστορικής Μνήμης και Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης είναι ένας ανοιχτός χώρος πολιτισμού στο Δήμο Χαϊδαρίου. Εγκαινιάστηκε το καλοκαίρι του 2007 και έκτοτε αποτελεί σημείο αναφοράς για τα φεστιβάλ και τα πολιτιστικά δρώμενα του Δήμου. Κάθε καλοκαίρι φιλοξενεί πλήθος εκδηλώσεων που οργανώνει ο Δήμος Χαϊδαρίου, και όχι μόνο, και που καλύπτουν όλο το φάσμα της τέχνης. Θεατρικές παραστάσεις καταξιωμένων θιάσων με γνωστούς ηθοποιούς , συναυλίες και χορευτικές παραστάσεις από παραδοσιακούς χορούς ως και παραστάσεις κλασσικού χορού, φεστιβάλ και όλων των ειδών οι πολιτιστικές δραστηριότητες έχουν χώρο έκφρασης στο Νέο Θέατρο Χαϊδαρίου. Ακόμα ο χώρος φιλοξενεί παραστάσεις φορέων του Χαϊδαρίου και σχολείων της πόλης ,ενώ διαθέτει σύγχρονα καμαρίνια και λοιπούς χώρους θεάτρου. Στις εγκαταστάσεις εδράζεται το Θεατρικό Εργαστήρι ΕΡΜΟΣ του Δήμου.

Τοπικός τύπος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο δήμος διατηρεί ιστότοπο με τα τοπικά νέα και τις εκδηλώσεις που διοργανώνονται στο Χαϊδάρι (π.χ. συναυλίες, παραστάσεις, θέατρα σκιών, φιλανθρωπικές εκδηλώσεις κ.ά.).

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

¨Ετος Πληθυσμός Πυκνότητα
1951 6.641 περίπου 0.293 κάτ./km²
1961 24.002 περίπου 1.059 κάτ./km²
1971 38.121 περίπου 1.682 κάτ./km²
1981 47.396 περίπου 2.092 κάτ./km²
1991 47.437 περίπου 2.093 κάτ./km²
2001 46.276 περίπου 2.042 κάτ./km²
2011 46.897 περίπου 2.070 κάτ./km²
 Ασπρόπυργος   Αιγάλεω όρος   Πετρούπολη 
 Αιγάλεω όρος,
Σκαραμαγκάς 
Brosen windrose el.svg  Περιστέρι 
 Αιγάλεω όρος   Αγία Βαρβάρα   Αιγάλεω