Χαττούσα
| Χαττούσα, πρωτεύουσα των Χετταίων(α) | |
|---|---|
| Μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ | |
 |
|
| Χώρα μέλος |  Τουρκία |
| Τύπος | Πολιτισμικό |
| Κριτήρια | i, ii, iii, iv |
| Ταυτότητα | #377 |
| Περιοχή(β) | Ευρώπη και Βόρεια Αμερική |
|
Ιστορικό εγγραφής |
|
| Εγγραφή: | 1986 (10η συνεδρίαση) |
|
α) Επίσημο όνομα στον κατάλογο μνημείων της Π.Π.Κ. |
|
H Χαττούσα ήταν αρχαία πόλη της Ανατολίας πρωτεύουσα των Χετταίων ινδοευρωπαϊκής φυλής που εμφανίστηκε στη Μικρά Ασία περί τα 2500 π.χ., βρίσκεται στο σημερινό Μπογιάζκιοϊ (Bogazköy), της Τουρκίας περίπου 150 km ανατολικά απο την σημερινή πρωτεύουσα της Τουρκίας Άγκυρα. Η Χαττούσα έγινε πρωτεύουσα των Χετταίων απο τον βασιλιά Χατουσίλις Α' (1586 - 1556 π.χ.) παραμένοντας πρωτεύουσα του βασιλείου των Χετταίων, το μεγαλύτερο πολιτικό και στρατιωτικό τους κέντρο έως την πτώση τους (12ος αιώνας π.χ.) στην συνέχεια εγκαταλείφθηκε, ακολούθησε μονάχα μιά μικρή εγκατάσταση Φρυγών τον 8ο αιώνα π.χ. Η αρχαία πόλη είχε έκταση περίπου 1.8 km2 απο τα οποία τα 0.8 km2 καταλάμβανε η Ακρόπολη της πόλης με τα βασιλικά ανάκτορα, ο βασιλιάς των Χετταίων Σουπιλουλιούμας Α' (1344 - 1322 π.χ.) την οχύρωσε με ισχυρά τείχη τα οποία σώζονται μέχρι σήμερα.
Αρχαιολογικές έρευνες[Επεξεργασία]
Ο Ιρλανδός ιεραπόστολος Ουίλιαμ Ράιτ (1837 - 1899) ανακαλύπτει τυχαία στο Τουρκικό χωριό Μπογιάζκιοϊ 150 km ανατολικά της Άγκυρας μνημείο με ιερογλυφικά όμοια με αυτά που έχουν εμφανιστεί στις αρχαιολογικές έρευνες στο Χαλέπι της Συρίας οπου ζούσε (1884) με τίτλο οι άνθρωποι της Χαττούσας. Ξεκίνησαν οι ανασκαφές στην Χαττούσα (1906) με τον Γερμανό αρχαιολόγο Ούγο Ουίνκλερ (1863 - 1913) και συνεχίστηκαν ολόκληρο τον 20ο αιώνα, ο Ουίνκλερ ανακαλύπτει βασιλικό αρχείο με 10.000 δισκία σε σφηνοειδή Ακκαδική γραφή και άγνωστη γλώσσα αλλά όμοια με αυτή των Kheta στις Αιγυπτιακές επιστολές. Μετά τον θάνατο του Ουίνκλερ ο κορυφαίος Τούρκος αρχαιολόγος Τασίν Οζγούκ/Tahsin Ozguc (1916 - 2005) συνέχισε για πολλές δεκαετίες τις ανασκαφές στην Χαττούσα, σημαντικότερη ανακάλυψη του ήταν ο ιερός βράχος του Yazilikaya με απεικονίσεις θεών και βασιλέων των Χετταίων στην περίοδο της δόξας τους. Οι έρευνες συνεχίζονται ακόμα και σήμερα υπο την διεύθυνση του καθηγητή αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Τορόντο Τίμοθι Χάρισον με μιά ευρεία ομάδα στην οποία συμμετέχουν 47 αρχαιολόγοι απο 8 χώρες.
Βιβλιογραφία[Επεξεργασία]
- Bogazköy-Hattusa. Ergebnisse der Ausgrabungen des Deutschen Archäologischen Instituts und der Deutschen Orient-Gesellschaft. 21 Bde. Gbr. Mann, Berlin 1952ff.; Zabern, Mainz 1996ff. ISSN 0342-4464
- Peter Neve: Hattusa – Stadt der Götter und Tempel. Neue Ausgrabungen in der Hauptstadt der Hethiter. Zabern, Mainz 1996 (2. erw. Aufl.). ISBN 3-8053-1478-7
- W. Dörfler (u.a.): Untersuchungen zur Kulturgeschichte und Agrarökonomie im Einzugsbereich hethitischer Städte., Deutsche Orient-Gesellschaft#Literatur, Berlin 132.2000, S.367–381. ISSN 0342-118X
- Die Hethiter und ihr Reich – das Volk der 1000 Götter. Ausstellungskatalog Die Hethiter. Das Volk der 1000 Götter vom 18. Januar bis 28. April 2002 in der Kunst- und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deutschland in Bonn. Theiss, Stuttgart 2002. ISBN 3-8062-1676-2.
- Jürgen Seehe]: Hattuscha-Führer. Ein Tag in der hethitischen Hauptstadt. Verlag Ege Yayınları, Istanbul 2006 (3. verbes. Aufl.). ISBN 975-8071-44-0 (dt., engl. u. türk. Ausgabe)
Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία]
- Ιστοσελίδα για την Χαττούσα
- Κεντρική Μικρά Ασία
- Ο τρόπος χρισίματος πριν από 3500 χρόνια (PDF)
- Εκπομπή ZDF Expedition της 1ης Ιουλίου 2007
