Χαλάνδρι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°01′13″N 23°47′52″E / 38.02028, 23.79778

Χαλάνδρι

Plateia-chalandriou.jpg
Η Κεντρική Πλατεία Χαλανδρίου
Πληροφορίες
Γεωγραφικό διαμέρισμα Στερεά Ελλάδα
Περιφέρεια Αττικής
Νομός (Νομαρχία) Αθηνών
Επίσημος πληθυσμός 71.684 (2001)
Υψόμετρο 185-230m m
Τηλεφωνικός κωδικός 21
Ιστότοπος www.halandri.gr

Το Χαλάνδρι (αρχαία Φλύα) είναι προάστιος δήμος στο βορειοανατολικό τμήμα του λεκανοπεδίου των Αθηνών, με περισσότερους από ογδόντα χιλιάδες κατοίκους το 2010 σύμφωνα με εκτιμήσεις της δημοτικής αρχής. Δεδομένου ότι αρκετό ποσοστό των μόνιμων κατοίκων διατηρεί οικογενειακή μερίδα σε άλλους δήμους, και μάλιστα της επαρχίας, υπολογίζεται πρακτικά ότι ο πραγματικός πληθυσμός του Χαλανδρίου ανέρχεται στις 300.000 άτομα.[1] Το Χαλάνδρι, αποτελεί σημαντικό εμπορικό και οικιστικό κέντρο των βορειοανατολικών προαστίων της πρωτευούσης της περιφέρειας Αττικής και οι κάτοικοί του ονομάζονται Χαλανδραίοι.

Πίνακας περιεχομένων

Επικοινωνία [Επεξεργασία]

  • Τηλεφωνικό Κέντρο Δήμου Χαλανδρίου: 2132023800
  • Δήμαρχος: 2132023919 Mail= mayor@halandri.gr
  • Iδιαιτέρα Γραμματέας Δημάρχου = 2132023917/918 και grammatia.dimarxou@halandri.gr
  • Γραφείο Τύπου= 2132023926 και press@halandri.gr

Ονομασία-Ετυμολογία [Επεξεργασία]

H ετυμολογία του ονόματος Χαλάνδρι δεν έχει διευκιρινισθεί με σαφήνεια, αλλά η επικρατούσα θεωρία είναι ότι είχε 1.000 άνδρες, οπότε "Χιλιάνδριον", "Χαλάνδριον", Χαλάνδρι. Μιά δεύτερη εκδοχή, είναι ότι επειδή αποτελούσε εξοχικό μέρος ψυχαγωγίας, "χαλούσε" (διέφθειρε) τους άνδρες, αλλά μάλλον η εκδοχή αυτή κινείται στά όρια της φαιδρότητας. [2] Μια τρίτη εκδοχή, είναι η μετονομασία από Φλύα σε Χαλάνδρι να προέρχεται από τον Τούρκο μεγαλογαιοκτήμονα Χαλά Μπέη, στον οποίο ανήκαν μεγάλες εκτάσεις γης κατά την τουρκοκρατία.

Σύντομη περιγραφή [Επεξεργασία]

Σήμερα η περιοχή Χαλανδρίου είναι γνωστή για την ανεπτυγμένη της αγορά, με πολλά εμπορικά καταστήματα να εδρεύουν στο πεζοδρομημένο κέντρο της πόλης και επιχειρήσεις στα Σίδερα και τη Λεωφόρο Κηφισίας να προσελκύουν στελεχιακό δυναμικό από το ευρύτερο οικιστικό συγκρότημα. Το ιστορικό κέντρο καλύπτεται από εκτενείς πεζοδρόμους και ποδηλατοδρόμους, ενώ ο δήμος εκτείνεται σε βορειοανατολική ευθεία, ενώνοντας την Αθήνα με το Πεντελικό. Στο έμβλημα του δήμου Χαλανδρίου διακρίνεται η πηγή που αποτελεί το παραδοσιακό κέντρο του χωριού των Χαλανδραίων και η χρονολογία ιδρύσεως 1944 οπότε και αναγνωρίζεται πλέον το Χαλάνδρι ως δήμος. Σε επίσημες εκδηλώσεις εμφανίζεται το εναλλακτικό έμβλημα του δήμου υπό την ονομασία "Δήμος Φλυέων" με την προτομή του Φλυέως Ευριπίδη.

Γεωγραφία του Χαλανδρίου [Επεξεργασία]

Γεωγραφικά το Χαλάνδρι εκτείνεται σε συστάδα λόφων στους πρόποδες του Πεντελικού όρους. Το χαμηλότερο ύψος του είναι στη Λεωφόρο Κηφισίας (50m), η κεντρική πλατεία είναι 180m και το μέγιστο ύψος στα σύνορα με τα Βριλήσσια είναι 250m. [3] Το Χαλάνδρι συνορεύει δυτικά με τη Φιλοθέη και το Μαρούσι, Βόρεια με το Μαρούσι και τα Βριλήσσια, ανατολικά με τον Χολαργό, και την Αγία Παρασκευή και νότια τα όριά του καθορίζονται από το Νέο Ψυχικό και από τη Λεωφόρο Κηφισίας.

Ιστορία του Χαλανδρίου [Επεξεργασία]

Το Χαλάνδρι στην αρχαιότητα [Επεξεργασία]

Στην αρχαιότητα το Χαλάνδρι αποτελούσε τον αττικό Δήμο Φλύας που τοποθετείτο στη μεσόγαια χώρα, σύμφωνα με τη διοικητική διαίρεση του Κλεισθένους.[4] Σήμερα συνιστά εύρωστη και όμορφη πόλη στη βορειοανατολική ζώνη των Αθηνών. Ο κύριος όγκος των κτιρίων έχει οικοδομηθεί τα τελευταία 30 χρόνια, αν και Αθηναίοι διαμένουν στο Χαλάνδρι τουλάχιστον έναν αιώνα. Τα διοικητικά όρια του σύγχρονου δήμου εκτείνονται από την ομώνυμη ρεματιά μέχρι και τους πρόποδες του πεντελικού όρους. Ο Ησύχιος αναφέρεται στην ονομασία "Φλύα" που προέρχεται από το ρήμα "φλει" και το οποίο σημαίνει "ευκαρπεί", καθώς η γη των Χαλανδραίων είναι πλούσια σε βλάστηση. Ο δήμος Φλύας πρωτοκατοικείται κατά την Προϊστορική ή την Πρωτοιστορική Περίοδο και εκτείνεται στην ευρύτερη περιοχή από το Ψυχικό και τη Φιλοθέη, έως τα Βριλήσσια και την Αγία Παρασκευή, δηλαδή ολόκληρη την έκταση που περικλείεται από Τουρκοβούνια, Πεντέλη και Υμηττό. Η περιοχή παρουσιάζει ενδείξεις εποικισμού κατά την περίοδο της Χαλκοκρατίας (2.600-2.000 π.Χ.) και την Υστεροελλαδική εποχή (1.550-1.100 π.Χ.). Στους κλασικούς χρόνους εμφανίζεται ως τόπος καταγωγής πολλών επιφανών πολιτών της εποχής, όπως ο Ευριπίδης και ο Θεμιστοκλής, ενώ κατά τους Ρωμαϊκούς και Πρωτοχριστιανικούς χρόνους λεηλατείται και ερημώνεται.

Το Χαλάνδρι μετά την ίδρυση Ελληνικού Κράτους (1828-1941) [Επεξεργασία]

Μετά την αποχώρηση των Τούρκων τσιφλικάδων, τα βοσκοτόπια του Χαλανδρίου περιέρχονται διά διανομής ή διά χρησικτησίας σε Έλληνες κτηνοτρόφους και γεωργούς. Σταδιακά το προάστιο αποτελεί πόλο προσέλκυσης ευπόρων ατόμων της αστικής τάξης των Αθηνών οι οποίοι αγοράζουν οικόπεδα με τεράστιους κήπους και κτίζουν διώροφες επαύλεις. Τέτοιες μονοκατοικίες - επαύλεις με τεράστιο κήπο υπήρχαν εκατοντάδες μέχρι το 1980, αλλά σήμερα απέμειναν λιγοστές. Στα έτη του σύγχρονου ελληνικού κράτους το Χαλάνδρι εμφανίζεται στη διοικητική αρμοδιότητα των Αθηνών. Το 1910 τίθεται σε εφαρμογή το πρώτο σχέδιο πόλεως και το 1925 αποσπάται από το δήμο των Αθηναίων και αναγνωρίζεται ως αυτόνομη κοινότητα της Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής. Ένα χρόνο αργότερα το 1926 ιδρύεται ο οικοδομικός συνεταιρισμός "Εταιρία Αγροπόλεων" που οικοδομεί μια μικρή έκταση που πρόσκειται στον Υμηττό και αποσπάται ως αυτόνομη Κοινότητα Χολαργού. Το 1929, αποσπάται και το βορειοανατολικό άκρο του Χαλανδρίου υπό την ονομασία Αγία Παρασκευή, λίγους μήνες αργότερα όμως την εσωκλείει ξανά, στα διοικητικά του όρια και τη διατηρεί μέχρι το 1931 οπότε και αναγνωρίζεται η τελευταία ως πρωτεύουσα της ανατολικής Νομαρχίας. Με τη βελτίωση του ρυμοτομικού σχεδίου το Χαλάνδρι γίνεται παραθεριστικό θέρετρο των Αθηνών, ενώ κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή αφομοιώνεται ένα μεγάλο μέρος των προσφύγων. Το Χαλάνδρι στα έτη αυτά αποτελούσε τεράστια χερσαία έκταση με διάσπαρτες μονοκατοικίες - επαύλεις (αρχοντικά), μέσα σε ένα κατάφυτο από πεύκα και πλατάνια περιβάλλον. Η οικονομία του βασίζονταν στην κτηνοτροφία και τις καλλιέργειες ιδίως σε ωποροφόρα δένδρα. Παράλληλα αποτελούσε κέντρο παραθερισμού των Αθηναίων για το καλό του κλίμα. Οι ταβέρνες του Χαλανδρίου πέριξ της Πλατείας Δούρου, με ψητά αρνιά, γουρουνόπουλα αλλά και κυνήγια έχουν μείνει στην Ιστορία. Ο τραγουδιστής Αττίκ και ο Νίκος Γούναρης είχαν σαν έδρα το Χαλάνδρι. Προτομή τους υπάρχει στη λεωφόρο Κηφισίας.

Το Χαλάνδρι στη Γερμανική κατοχή (1941-1944) [Επεξεργασία]

Το 1941 με τη γερμανική κατοχή το Χαλάνδρι βυθίζεται σε τέλμα, έως και το 1944, χρονολογία η οποία σηματοδοτεί τη νέα εποχή του Χαλανδρίου ως αυτόνομου Δήμου της Αττικής. Κατά τη διάρκεια της κατοχής το Χαλάνδρι υπήρξε έδρα Τάγματος της Βέρμαχτ, καθόσο αποτελούσε δίοδο γιά την επικοινωνία ανταρτών του ΕΛΑΣ από την Πεντέλη και την Πάρνηθα πρός την Αθήνα.

Το Χαλάνδρι μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο [Επεξεργασία]

Γραφεία επιχειρήσεων στο Χαλάνδρι

Στις βορειοανατολικές εκτάσεις του Δήμου, στο "πάτημα" του βουνού (από το "καταπάτηση") κατοικούν αγρότες και κτηνοτρόφοι που εκμεταλλεύονται τις κρατικές γεωργικές εκτάσεις έως και το 1949, έτος κατά το οποίο κατορθώνουν να αποσπαστούν ως ανεξάρτητη Κοινότητα Βριλησσίων. Ο Δήμος Χαλανδρίου καταφέρνει να κρατήσει μια οικιστική λωρίδα μέχρι τους πρόποδες του βουνού. Το χωριό συνδέεται με την πρωτεύουσα μέσω του σιδηροδρομικού δικτύου που κινείται κατά μήκος της Λεωφόρου Παλαιολόγου, εκεί όπου σήμερα βρίσκεται χώρος πρασίνου της Αγίας Άννας. Στα τέλη του '50 το σιδηροδρομικό δίκτυο ξηλώνεται και η πρόσβαση είναι εφικτή μέσω της Λεωφόρου Αποστολοπούλου, ενώ αργότερα κύριες οδικές αρτηρίες ορίζονται οι Λεωφόροι Κηφισίας και Μεσογείων. Ο Δήμος Χαλανδρίου κάνει τον κύκλο του ώσπου εντάσσεται πλέον ξανά στο Αθηναϊκό Πολεοδομικό Συγκρότημα.

Το Χαλάνδρι στη Δικτατορία-Εναρξη μετανάστευσης [Επεξεργασία]

Στην εποχή των αρχών της δικτατορίας των Συνταγματαρχών, το Χαλάνδρι είχε μόλις 15.000-20.000 μόνιμους κατοίκους ενώ ήταν η περιοχή των ταβερνών, των επαύλεων και των πεύκων. Στη λεωφόρο Πεντέλης εκινούντο 1-2 ΙΧΕ ανά λεπτό καθόσον τα Βριλήσια, και η Πεντέλη ΔΕΝ είχαν ακόμα αστικοποιηθεί, ήταν έρημες περιοχές. Μόνο στην πλατεία Δούρου και πέριξ αυτής υπολογίζεται ότι υπήρχαν τουλάχιστον δέκα φημισμένες ταβέρνες πολυτελείας, όπου σύχναζε η μεγαλοαστική τάξη των Αθηνών. Μερικές από αυτές ήταν η "ΑΣΤΟΡΙΑ" (έχοντας δίπλα της δύο κινηματογράφους "ΤΙΤΑΝΙΑ"), "Ο ΜΙΜΗΣ" (γουρουνόπουλα ψητά), "ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ" (είδη κυνηγίου), "Ο ΜΙΣΤΟΣ" (ταβέρνα βαρελοφρόνων), κλπ, ενώ παράλληλα υπήρχε το φημισμένο Γαλακτοζαχαροπλαστείο "Ο ΒΑΡΣΟΣ" που υφίσταται μέχρι σήμερα. Το Χαλάνδρι είχε πολλούς κινηματογράφους, χειμερινούς και θερινούς, ένας εκ των οποίων υπερπολυτελείας για την εποχή, το Cine "ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ" (διπλό χειμερινό και θερινό) που καταστράφηκε από πυρκαϊά. Στο κινηματοθέατρο αυτό κάθε Σάββατο έδιναν παραστάσεις ανερχόμενα ροκ και ποπ συγκροτήματα της εποχής που ανέδειξαν διάσημους μουσικούς, όπως οι "Aphrodite's Childs" (Ντέμης Ρούσσος, Βαγγέλης Παπαθανασίου), ο Βλάσης Μπονάτσος, Ο Γιώργος Τουρνάς, κλπ. Η έκρηξη της τουριστικής προσέλευσης επί δικτατορίας είχε σαν αποτέλεσμα να μην επαρκούν οι κλίνες των υπαρχόντων Αθηναϊκών ξενοδοχείων και οι κυρίως Αμερικανοί τότε τουρίστες να προωθούνται στα 3 μικρά ξενοδοχεία του Χαλανδρίου.

Το Χαλάνδρι μετά τη μεταπολίτευση [Επεξεργασία]

Παλαιοπώλης, Χαλάνδρι, Photo: Harry Gouvas, 2011
Εμποροι Λαχανικών, Λαϊκή αγορά, Χαλάνδρι, Photo: Harry Gouvas,2011

Μετά τη μεταπολίτευση, το κέντρο της Αθήνας αντιμετώπισε σημαντικά προβλήματα, όπως το νέφος, το κυκλοφοριακό χάος, τις συνεχείς διαδηλώσεις και το υψηλό κόστος ακινήτων. Έτσι στα χρόνια που ακολουθούν, η περιοχή Χαλανδρίου καθίσταται ιδιαιτέρως προσφιλής για τους κατοίκους του λεκανοπεδίου που αναζητούν ένα καλύτερο επίπεδο διαβίωσης απ'ότι στο ασφυκτικό τότε "κλεινόν άστυ". Λόγω της μεγάλης έκτασης του Δήμου, της αργής και σταδιακής ένταξης των εκτάσεών του στο σχέδιο πόλεως και του δυσπρόσιτου οικονομικά χαρακτήρα του, το Χαλάνδρι συνεχίζει να οικοδομείται έως και σήμερα. Όμως η καταστροφή έχει ήδη γίνει. Υπολογίζεται ότι κόπηκε το 90% των δένδρων του, ότι γκρεμίστηκε το 95% των επαύλεων μονοκατοικιών, και φυσικά των γραφικών ταβερνών του. Στη θέση τους ήρθαν πολυκατοικίες, μεγαθήρια πολυκαταστήματα, στοές, εταιρείες, πεζόδρομοι, κλπ. Στη σύγχρονη ιστορία της πόλης των Χαλανδραίων έχει πλέον διαμορφωθεί ένας ιδιαιτέρως εύρωστος Δήμος που κατορθώνει να συνδυάσει την εμπορική του δύναμη με την κάλυψη των οικιστικών αναγκών αλλά και την εργασιακή εξυπηρέτηση στελεχιακού δυναμικού και μικροεμπόρων. Ολόκληρη η ζώνη της Κηφισίας καλύπτεται από υψηλής αισθητικής επαγγελματικές στέγες παντός αντικειμένου, μεγάλες εκτάσεις του Δήμου καλύπτονται από κλινικές, δημόσιες και ιδιωτικές, ενώ σε ολόκληρη την είσοδο της πόλης (Λεωφόρος Εθνικής Αντιστάσεως) οικοδομούνται πολλές από τις πρεσβείες της χώρας. Ο εμπορικός πεζόδρομος της πόλης καθίσταται μαζί με την Κηφισιά, ένας από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς της ευρύτερης περιοχής και όχι μόνο, ενώ το 2007 αποφασίζεται η μετεστέγαση του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών σε έκταση του Δήμου.Το βασικότερο πρόβλημα σήμερα του Χαλανδρίου, πέραν της υπερδόμησης είναι ότι είναι αναγκασμένο να δέχεται μέσα από το κέντρο του όλη την κίνηση των τροχοφόρων πρός Μελίσσια, Βριλήσσια, Πεντέλη, κλπ. Ενώ επί δικτατορίας υπήρχε ένα αυτοκίνητο ΙΧ παρκαρισμένο στην Κεντρική πλατεία και την πλατεία Δούρου, σύν 1-2 ταξί, σήμερα είναι αδύνατο να βρεθεί θέση στάθμευσης.

Δήμαρχοι του Χαλανδρίου [Επεξεργασία]

Στα νεότερα χρόνια της ιστορίας του Χαλανδρίου διατελούν Δήμαρχοι οι εξής:

  • Σπύρος Θεοδοσίου (χρονολογίες ?),
  • Μανώλης Καρελλάς,
  • Τριαντάφυλλος Σπυρόπουλος,
  • Παναγιώτης Μανιάτης,
  • Στέλιος Χριστονάκης,
  • Αλκιβιάδης Τζαμτζής,
  • Νίκος Πέρκιζας,
  • Κώστας Παττακός
  • Γρηγόρης Ζαφειρόπουλος.

Με την εφαρμογή της νέας διοικητικής διαίρεσης της χώρας κατά το Πρόγραμμα Καλλικράτης το 2011 ουδεμία μεταβολή επήλθε στο Δήμο, σύμφωνα με το άρθρο 1,§ 5.1.Β αυτού.

Πολεοδομικά Χαρακτηριστικά [Επεξεργασία]

Συνοικίες Χαλανδρίου [Επεξεργασία]

Καλαίσθητη τριπλοκατοικία στο Χαλάνδρι

Το Χαλάνδρι είναι μια μεγάλη πόλη, αλλά διατηρεί παρά ταύτα συνοχή γύρω από τον οικιστικό πυρήνα στην καρδιά του δήμου. Γύρω από το εμπορικό κέντρο εκτείνονται οι εξής ζώνες: Αγία Βαρβάρα στα δυτικά, Πολύδροσο στα βόρεια, Άνω Χαλάνδρι στα βορειοανατολικά, Πάτημα στα ανατολικά και Κάτω Χαλάνδρι στα νότια.

Συνοικίες, Γειτονιές & Περιοχές Χαλανδρίου
Χαλάνδρι Κάτω Χαλάνδρι Άνω Χαλάνδρι Πάτημα Άνω Πάτημα Νέο Χαλάνδρι Σίδερα
Αγία Βαρβάρα Τούφα Φραγκοκκλησιά Μεταμόρφωση Συνοικισμός Αγία Άννα Πολύδροσο

Στο Άνω Χαλάνδρι έχουν αναπτυχθεί οι γειτονιές της Τούφας, της Φραγκοκκλησιάς και της Μεταμόρφωσης, ενώ στο Κάτω Χαλάνδρι έχει αναπτυχθεί το Νέο Χαλάνδρι γύρω από το Νομισματοκοπείο. Το Πάτημα επεκτείνεται βόρεια, πέραν της Λεωφόρου Αναπαύσεως, προσεγγίζοντας την Πεντέλη, ενώ το Πολύδροσο αναπτύσσεται στα όρια των Δήμων Χαλανδρίου και Αμαρουσίου. Επιπλέον, επί της Οδού Μικράς Ασίας οικοδομήθηκε ο μικρός συνοικισμός των προσφύγων μικρασιατών, ενώ στο Τρίγωνο της Αγίας Βαρβάρας ο επισκέπτης συναντά τον οικισμό Σίδερα, έναν από τους παλαιότερους οικισμούς του Χαλανδρίου όπου διασώζονται μικρές ιστορικές κατοικίες αναλλοίωτες.

Ο Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου στο κέντρο του Χαλανδρίου

Πληθυσμιακή έκρηξη [Επεξεργασία]

Ο πληθυσμός του Δήμου σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία το 1991 ανερχόταν σε 66.285 και το 2001 σε 74.034. Με αυτά τα νούμερα, το Χαλάνδρι είναι ο μεγαλύτερος δήμος των βορείων προαστίων με το Μαρούσι να ακολουθεί σε κοντινή απόσταση με περίπου 70.000 άτομα. Μπορεί ο γειτονικός δήμος να είναι μεγαλύτερος σε έκταση αλλά το Χαλάνδρι δε διαθέτει πλέον ακατοίκητες, εκτός σχεδίου ζώνες(πέρα από τη ζώνη του Νομισματοκοπείου), όπως συμβαίνει με το αχανές Μαρούσι. Ακολουθεί πίνακας με στατιστικά στοιχεία της ΕΣΥΕ για την πληθυσμιακή εξέλιξη του Χαλανδρίου τα τελευταία χρόνια, καθώς και εκτιμήσεις για την ανοικοδόμηση το 2007:

Πληθυσμιακή Εξέλιξη Δήμου Χαλανδρίου
Χρονολογία Πληθυσμός Δήμου Έκταση Δήμου Πυκνότητα Δόμησης Προστιθείς Πληθυσμός Νέα Αύξηση Πληθυσμού Αθροιστική Αύξηση
1981 54.320 10,805 5.027 54.320 - -
1991 65.287 10,805 6.042 10.967 20,18% 20,18%
2001 71.684 10,805 6.634 6.397 9,79% 29,97%
2007 74.034 10,805 6.851 2.350 3,27% 33,24%

πρωτογενείς πηγές:ΕΣΥΕ, Δήμος Χαλανδραίων

Οικολογία και Περιβάλλον [Επεξεργασία]

Ρεματιά Χαλανδρίου [Επεξεργασία]

Ρεματιά Χαλανδρίου

Η Ρεματιά Πεντέλης- Χαλανδρίου (Ποταμός Καλαμάς) είναι ένας από τους λίγους πνεύμονες πρασίνου που έχουν διατηρηθεί στην υπερκορεσμένη πρωτεύουσα των Αθηνών. Πηγάζει από το πλούσιο σε πηγές νερού Πεντελικό Όρος, νοτιοανατολικά του ποταμού Κηφισού και βορειοδυτικά της ρεματιάς της Παλλήνης. Συγκεκριμένα, πηγάζει από τα διοικητικά όρια του Δήμου Νέας Πεντέλης, χωρίζει στην κάθοδό της τους Δήμους Μελισσίων και Βριλησσίων ώσπου να καταλήξει στην εύφορη γη των Χαλανδραίων και να "σβήσει" σταδιακά στα διοικητικά όρια του Αμαρουσίου (στη συνοικία της Αγίας Φιλοθέης) και να διακλαδιστεί σε μικρότερα ρέματα στο Δήμο Φιλοθέης (που συναντούν τα Τουρκοβούνια). Η ρεματιά αυτή υπήρξε και η αφορμή του εποικισμού του δήμου Φλύας από πολύ παλιά, καθώς τα νερά που χύνονταν έδιναν ζωή στη χλωρίδα και την πανίδα της περιοχής. Η ρεματιά πλούτισε τις περιοχές που διαρρέει με πλούσια και σπάνια βλάστηση, όπως αντίστοιχα προίκισε την Κηφισιά ο ομώνυμος ποταμός. Από ιστορικά στοιχεία φαίνεται πως συνέβαλε στο δεύτερο σύστημα υδροδότησης της Αττικής κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους, μετά την ύδρευση από τον Υμηττό, ενώ στάθηκε και η αφορμή για την ανάδειξη των περιοχών απ' όπου διέρχεται, ως μερικές από τις πιο όμορφες οικιστικές ζώνες του λεκανοπεδίου. Ο κύριος όγκος της βλάστησης αποτελείται από μεσογειακά δάση με πιο χαρακτηριστική την πευκοβλάστηση. Δυστυχώς, οι περιοχές αυτές υπέστησαν το οικολογικό "έγκλημα" της παρασιτογόνου βαμβακίασης από τους μελισσοκόμους, ενώ προς εξυπηρέτηση των συγκοινωνιακών αναγκών του λεκανοπεδίου σε πολλά σημεία έχει μπαζωθεί από δρόμους και λεωφόρους (με πιο χαρακτηριστική τη διέλευση της Αττικής Οδού). Το μόνο έργο που πάγωσε ήταν η γέφυρα της οδού Λακωνίας που είχε σκοπό το 2004 να συνδέσει το Πολύδροσο και τη λεωφόρο Κηφισίας με τη Λεωφόρο Πεντέλης, την Αττική Οδό και τον Προαστιακό στο ύψος των Βριλησσίων, δημιουργώντας όμως πολλά συγκοινωνιακά προβλήματα. Παρά ταύτα, στο ύψος του Χαλανδρίου υπάρχει ιδιαίτερη ευαισθητοποίηση ως προς τη διαφύλαξής της με αιχμή το Σύλλογο Προστασίας Περιβάλλοντος και Ρεματιάς Πεντέλης - Χαλανδρίου που ιδρύθηκε το 1990 και έχει ως σκοπό τη διατήρηση της Ρεματιάς στη φυσική της κατάσταση χωρίς παρεμβάσεις που αλλοιώνουν τον χαρακτήρα της ως πνεύμονα πρασίνου.

Προβλήματα υπερχείλισης του Ποταμού Καλαμά (ρεματιά Χαλανδρίου) [Επεξεργασία]

Χαλάνδρι Πλημμύρα, Photo: Spyros Gouvas 2013
Χαλάνδρι Πλημμύρα, Photo: Spyros Gouvas 2013

Οπως προαναφέρθηκε ο Ποταμός Καλαμάς (ρέμα Χαλανδρίου) προερχόμενος από Πεντέλη μέσω Βριλησσίων ακολουθεί πορεία παράλληλη με την Λεωφόρο Πεντέλης (ανοικτός - υπαίθριος) μέχρι την Πλατεία Δούρου, όπου σκεπάζεται και στή συνέχεια μετά από 500m πορεύεται παράλληλα με την Λεωφόρο Βασιλέως Γεωργίου (ανοικτός -υπαίθριος). Στη συνέχεια σκεπάζεται γιά μεγάλη απόσταση η οποία περιοχή "έχει αξιοποιηθεί" (περιοχή πάρκων, παιδικών χαρών και αθλητικών εγκαταστάσεων), μέχρι τη Λεωφόρο Κηφισίας, οπότε και συνεχίζει σκεπασμένος μέχρι τη Νέα Ιωνία (ρέμα Ποδονίφτη) και τελικά ενώνεται μέσω Νέας Φιλαδέλφειας με τον Κηφισό. Τα προβλήματα υπερχείλισης παρουσιάζονται στήν περιοχή πέριξ της διασταυρώσεως της Οδού Σολωμού με την οδό Ποταμού Καλαμά (περιοχή πάρκων) όπου αρκετές φορές έχει συμβεί υπερχείλιση με άνοδο των υδάτων δύο μέτρα άνωθεν της ασφάλτου. Τα αποτελέσματα ήταν στό παρελθόν από τραγικά έως απίστευτα. Το έτος 1976 πλημμύρισε ένα Γηροκομείο στην περιοχή της οδού Κώστα Βάρναλη (παλιά Αστυνομία) με αποτέλεσμα τον πνιγμό δύο γερόντων [5]. Στις 23-02-2013, ύστερα από σφοδρή[6] νεροποντή (76,2 χιλιοστά νερού μετρήθηκαν από μετεωρολογικό σταθμό στο γειτονικό Μαρούσι)[7] πλημμύρισε ο Ποταμός Καλαμάς στήν περιοχή αυτή, με αποτέλεσμα, μιά κυρία που απεγκλωβίστηκε και διασώθηκε σε εγκλωβισμένο αυτοκίνητο, ως εκ θαύματος από παρευρισμόμενους, παρουσία φωτογραφικού φακού του Reuters και πολλά κατεστραμμένα και αναποδογυρισμένα αυτοκίνητα (βλέπε φωτογραφίες), ενώ σε απόσταση δύο χιλιομέτρων στό Μαρούσι μιά νέα κοπέλα 23 ετών απεβίωσε από ανακοπή εντός εγκλωβισμένου αυτοκινήτου[8].

Συγκοινωνίες και Προσβασιμότητα [Επεξεργασία]

Κόμβος Δουκίσσης Πλακεντίας
Ποδηλατόδρομος Χαλανδρίου στην Τούφα

Ο δήμος Χαλανδρίου βρίσκεται σε ένα αρκετά κομβικό σημείο στο χάρτη του λεκανοπεδίου. Περιβάλλεται από τις δύο πιο βασικές λεωφόρους που παρέχουν πρόσβαση στην πόλη των Αθηνών από τη βόρεια και την ανατολική Αττική, δηλαδή τις λεωφόρους Κηφισίας και Μεσογείων. Επίσης στα διοικητικά όρια του δήμου ξεκινάει και η βασική διαδρομή προς το Πεντελικό όρος. Στα σύνορα του Χαλανδρίου με τους γειτονικούς του δήμους λειτουργούν από το 2004 οι σταθμοί Χαλάνδρι, Δουκίσσης Πλακεντίας και 2 ακόμα σταθμοί, που γεωγραφικά ανήκουν στο Δήμο Χαλανδρίου, Αγ.Παρασκευή και Νομισματοκοπείο, καθώς επίσης και ο σταθμός του προαστιακού Πεντέλης. Επιπλέον, ο δήμος είναι αφετηρία πληθώρας λεωφορειογραμμών που εξυπηρετούν το ευρύτερο συγκρότημα των βορειοανατολικών προαστίων. Η διέλευση της Αττικής Οδού στα σύνορα με το βόρειο δήμο των Βριλησσίων αποσυμφόρησε αρκετά την κορεσμένη λεωφόρο Πεντέλης που αποτελούσε πέρασμα για μεγάλες πληθυσμιακές μάζες που επιζητούσαν πρόσβαση στην Κηφισίας μέσω του Χαλανδρίου. Με τις νέες συγκοινωνιακές επεμβάσεις που έγιναν το κέντρο του δήμου αποσυμφορήθηκε αρκετά, αλλά δεν παύει λόγω της θέσης του να μαστίζεται ακόμα από το κυκλοφοριακό. Πολλές και οι συνοικίες που ταλανίζονται από τη διαμπερή κυκλοφορία παρά τις αλλεπάλληλες κυκλοφοριακές επεμβάσεις(όπως η Τούφα). Έως το 2013 προβλέπεται ο δήμος να καταστεί ιδιαιτέρως προνομιούχος σε θέματα συγκοινωνίας, καθότι θα περιβάλλεται σε ολόκληρη την έκτασή του από σταθμούς του metro, με την ολοκλήρωση της γραμμής 4 του μετρό U που θα κινείται περιμετρικά των Τουρκοβουνίων και θα κάνει στάσεις στην υπερκορεσμένη Λεωφόρο Κηφισίας, ενώ θα εξυπηρετεί το κέντρο του Δήμου μέσω της στάσης "Σίδερα Χαλανδρίου".

Οικονομικά Στοιχεία [Επεξεργασία]

Εμπορικός Πεζόδρομος

Το Χαλάνδρι αποτελεί εμπορικό κέντρο που συγκεντρώνει αγοραστικό κοινό από όλο το συγκρότημα βορείων προαστίων. Επίσης αποτελεί και εστία έντονης επιχειρηματικής δράσης με πληθώρα επιχειρήσεων και αποτελεί και πόλο έλξης στελεχιακού δυναμικού, μαζί με το γειτονικό Μαρούσι. Στη μεγάλη έκταση του δήμου εξάλλου υπάρχει χώρος για διευθέτηση των ποικίλλων ζωνών και αυτό φαίνεται πως έχει γίνει με μεγάλη επιτυχία, καθώς υπάρχουν ζώνες που θυμίζουν μεγαλούπολη και οικιστικές ζώνες που θυμίζουν επαρχιακή κωμόπολη. [9] Ο Δήμος ειδικεύεται στο εμπόριο και στην παροχή υπηρεσιών. Στην πόλη εδρεύουν πολλές από τις μεγάλες ελληνικές εταιρείες, κυρίως σε δυο δρόμους, την Εθνικής Αντιστάσεως και την Κηφισίας. Η περιοχή προσφέρει και πληθώρα επιλογών στον ιδιωτικό χώρο της Υγείας. Στα διοικητικά όρια προσφέρεται χώρος και για πολλές από τις πιο ενδιαφέρουσες αρχιτεκτονικά πρεσβείες των Αθηνών, ενώ μελετάται η μεταφορά του Υπουργείου Οικονομικών στο χώρο του Νομισματοκοπείου, κάτι που προβλέπεται να καταστήσει το δήμο ακόμα πιο σημαντικό κόμβο του λεκανοπεδίου της πρωτευούσης. Το 2007, οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων ήταν 1.500 - 2.650 € / τμ, ενώ οι εμπορικές αξίες 2.200 - 3.000 € / τμ. [10]

Προσωπικότητες που γεννήθηκαν ή έζησαν στό Χαλάνδρι (αλφαβητικά) [Επεξεργασία]

Παραπομπές - References [Επεξεργασία]

  1. ↑ Ελευθεροτυπία: Χαλάνδρι, αστυφιλία προς τα βόρεια", 1998
  2. ↑ Δήμος Χαλανδρίου: "Η Ιστορία του Χαλανδρίου", έκδοση 1971
  3. ↑ Google earth: Τοπογραφία Χαλανδρίου
  4. ↑ Αττικά του Παυσανία: Ο Αττικός Δήμος Φλύας
  5. ↑ Aπογευματινή: Δύο ηλικιωμένοι νεκροί στο ρέμα Χαλανδρίου, Nοέμβριος 1976
  6. ↑ Κρίκης Στέφανος (2013-02-22). Γιατί αιφνιδιάστηκε η ΕΜΥ: 75 τόνους νερού ανά στρέμμα «έριξε» η καταιγίδα. Τα Νέα. http://www.tanea.gr/news/greece/article/5002670/75-tonoys-neroy-ana-stremma-erikse-h-kataigida-poy-aifnidia. Ανακτήθηκε στις 2013-02-25. 
  7. ↑ http://penteli.meteo.gr/stations/maroussi/NOAAMO.TXT. meteo.gr. Φεβρουάριος 2013. http://penteli.meteo.gr/stations/maroussi/NOAAMO.TXT. Ανακτήθηκε στις 2013-02-25. 
  8. ↑ Νεκρή 23χρονη που εγκλωβίστηκε στο αυτοκίνητό της. Τα Νέα. 2013-02-22. http://www.tanea.gr/news/greece/article/5002687/nekrh-23xronh-poy-egklwbisthke-sto-aytokinhto-ths/. Ανακτήθηκε στις 2013-02-25. 
  9. ↑ Μαχητική Φωνή, ημερήσια εφημερίδα του Χαλανδρίου, 2006
  10. ↑ Μαχητική Φωνή, ημερήσια εφημερίδα του Χαλανδρίου, 2008

Εξωτερικοί σύνδεσμοι [Επεξεργασία]

Commons logo
Τα Κοινά έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
π • σ • ε
Γεωγραφική θέση Χαλανδρίου
Compass rose pale.svg Compass rose pale.svg
Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Χαλάνδρι&oldid=4088264"