Φραντσέσκο Μαρία Α΄ ντέλλα Ρόβερε

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Προσωπογραφία του Francesco Maria della Rovere λίγο πριν το θάνατό του σε ηλικία 48 ετών, από τον Τιτσιάνο, στην Πινακοθήκη Ουφίτσι

O Φραντσέσκο Μαρία Α΄ ντέλλα Ρόβερε (ιταλ.: Francesco Maria I della Rovere, Σενιγκάλια, 25 Μαρτίου 1490Πέζαρο, 20 Οκτωβρίου 1538) ήταν Ιταλός διοικητής μισθοφορικού στρατού και δούκας του Ουρμπίνο.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γιος του Τζοβάνι ντέλλα Ρόβερε, άρχοντα στη Σενιγκάλια, και της Τζοβάνα ντα Μοντεφέλτρο, κόρης του Φεντερίκο ντα Μοντεφέλτρο, ο Φραντσέσκο έλαβε μία παιδεία σύμφωνα με τα πρότυπα του ουμανισμού από τον Λουντοβίκο Οντάζιο.

Ο θείος του Γκουιντομπάλντο ντα Μοντεφέλτρο που δεν είχε παιδιά, τον είχε μαζί του στην αυλή του Ουρμπίνο και το 1504 τον έχρισε διάδοχό του, αφού τον είχε πρώτα υιοθετήσει. Το 1502 ο οίκος των Ντέλλα Ρόβερε έχασε την κυριαρχία της Σενιγκάλια, η οποία καταλήφθηκε από τον Καίσαρα Βοργία που εκείνη την εποχή επικρατούσε στις Μάρκε.

Όταν το 1508, με το θάνατο του Γκουιντομπάλντο Α΄, εξαλείφθηκε ο οίκος των Ντε Μοντεφέλτρο, ο Φραντσέσκο έγινε δούκας του Ουρμπίνο. Ακόμη, λόγω της στήριξης που είχε από το θείο του Τζουλιάνο ντέλλα Ρόβερε (που από το 1503 είχε εκλεχτεί πάπας με το όνομα Ιούλιος Β΄), κατάφερε να ξαναπάρει την εξουσία στη Σανιγκάλια.

Το 1509 ο Φραντσέσκο Μαρία έγινε, με τη βοήθεια του Ιούλιου Β΄, Γενικός Στρατηγός του Παπικού Κράτους, θέση που προηγουμένως είχε ο πατέρας του, και που αργότερα του επέτρεψε να ξεχωρίσει στις μάχες εναντίον της Φερράρα και της Βενετίας.

Το 1512 μετά το θάνατο του Κοστάντσο Β΄ Σφόρτσα, και το Πέζαρο έγινε μέρος του δουκάτου του Φραντσέσκο. Όταν όμως πέθανε ο θείος του Ιούλιος Β΄, και ανέβηκε στον παπικό θρόνο ο Πάπας Λέων Ι΄, ο Φραντσέσκο δεν βρισκόταν πια σε πλεονεκτική θέση. Το 1516 θα χάσει το δουκάτο και ο νέος Πάπας, μέλος της οικογένειας των Μεδίκων, θα χρίσει δούκα του Ουρμπίνο τον ανηψιό του Λορέντσο των Μεδίκων, ο οποίος ήταν ήδη ηγεμόνας της Φλωρεντίας, ενώ ο Φραντσέσκο θα καταφέρει να επιστρέψει ως δούκας μόνο το 1521 μετά το θάνατο του Λέοντα Ι΄.

Ο Φραντσέσκο ντέλλα Ρόβερε ζωγραφισμένος από τον Ραφαήλ

Ο ντέλλα Ρόβερε ήταν επικεφαλής του στρατού της Δημοκρατίας της Βενετίας στους πολέμους στη Λομβαρδία μεταξύ 1523 και 1525, μα με τον νέο Πάπα από την οικογένεια των Μεδίκων, Κλήμη Η΄, ο οίκος των ντέλλα Ρόβερε ξαναμπήκε στο περιθώριο. Σύμφωνα με κάποιους ιστορικούς, ήταν η στάση του Φραντσέσκο Μαρία μία από τις αιτίες που προκάλεσαν την επιδρομή των στρατευμάτων του αυτοκράτορα Καρόλου Ε΄, τα οποία προσπάθησε να εμποδίσει χωρίς όμως επιτυχία ο Τζοβάννι ντέλλε Μπάντε Νέρε. Η εισβολή των στρατευμάτων αυτών στην Ιταλία θα έχει αποτέλεσμα τη Λεηλασία της Ρώμης το 1527.

Πέθανε στο Πέζαρο την 20 Οκτωβρίου 1538 και τον διαδέχθηκε ο γιος του Γκουιντομπάλντο Β΄ ντέλλα Ρόβερε.

Προσωπογραφίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Πινακοθήκη Ουφίτσι φυλάσσονται δύο προσωπογραφίες του Φραντσέσκο Μαρία ντέλλα Ρόβερε. Η πρώτη φιλοτεχνημένη από τον Ραφαήλ τον αναπαριστά σε ηλικία 14 ετών (1504 περ.). Η δεύτερη είναι έργο του επίσης σημαντικού ζωγράφου Τιτσιάνου, και προβάλλει τις στρατιωτικές αρετές του δούκα, αφού απεικονίζεται φορώντας πανοπλία. Ο πίνακας αυτός παραγγέλθηκε στον Τιτσιάνο το 1532 αλλά ολοκληρώθηκε μόνο το 1538.

Μία ακόμη διάσημη προσωπογραφία του ως ιππότης φιλοτεχνήθηκε το 1510 από το βενετσιάνο ζωγράφο Βιττόρε Καρπάτσο.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Francesco Maria I della Rovere της Ιταλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).