Φερδινάνδος Α΄ των Δύο Σικελιών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Φερδινάνδος Α΄ των Δύο Σικελίων

Ο Φερδινάνδος Α΄ των Δύο Σικελιών (12 Ιανουαρίου 1751 - 1825) ήταν βασιλιάς της Νάπολης, της Σικελίας και των Δύο Σικελιών (1759-1825).

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τρίτος γιος του βασιλιά της Ισπανίας Καρόλου Γ΄ και της Μαρίας Αμαλίας της Σαξονίας, ο πατέρας τού παρέδωσε ένα από τα τρία βασίλεια που είχε υπό την κατοχή του αφού στάθηκε αδύνατο να τα κυβερνήσει όλα μόνος του. Τον Ιανουάριο του 1799, το βασίλειο της Νάπολης κηρύχθηκε δημοκρατία ύστερα από επανάσταση που κράτησε μόνο έξι μήνες. Τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου ο Φερδινάνδος επανήλθε στον θρόνο. Στις 26 Δεκεμβρίου 1805, ο Ναπολέων Βοναπάρτης κατέλαβε το βασίλειο του, τον κήρυξε έκπτωτο τοποθετώντας τον αδελφό του, Ιωσήφ Βοναπάρτη. Επανήλθε (1815) μετά τη μάχη του Τολεντίνο και στις 8 Δεκεμβρίου 1816 ένωσε τα στέμματα της Νάπολης και της Σικελίας στο βασίλειο των Δύο Σικελιών που το κυβέρνησε ως τον θάνατο του.

Τοποθετήθηκε από τον πατέρα του στη Νάπολη υπό την κηδεμονία του Μπερνάρντο Τανούτσι, με συνθήκες σύμφωνα με τις οποίες απαγορευόταν να προχωρήσει στην ένωση των δύο στεμμάτων. Ο Τανούτσι δεν φρόντισε για τη μόρφωση του με αποτέλεσμα να στρέψει το ενδιαφέρον του στον αθλητισμό, το κυνήγι και το ψάρεμα. Παρά το ότι ήταν αμόρφωτος, ήταν καλλιεργημένος, παραχωρώντας τα κέρδη από τις αθλητικές του δραστηριότητες στους φτωχούς.

Μόλις ενηλικιώθηκε (1767) η πρώτη του πράξη ήταν η εκδίωξη των Ιησουιτών και την επόμενη χρονιά παντρεύτηκε τη Μαρία Καρολίνα της Αυστρίας, κόρη της αυτοκράτειρας της Αυστρίας Μαρίας Θηρεσίας, αδελφή των αυτοκρατόρων της Αυστρίας Ιωσήφ Β΄ και Λεοπόλδου Β΄, και της βασίλισσας της Γαλλίας Μαρίας Αντουανέτας.

Η νέα βασίλισσα ήταν όμορφη, έξυπνη, ευγενική, αλλά ταυτόχρονα σκληρή και αδίστακτη. Μετά την γέννηση του γιου και διαδόχου είχε λόγο στο κυβερνητικό συμβούλιο και απέκτησε επικίνδυνα μεγάλη δύναμη. Ο Άγγλος σερ Τζον Άκτον, διοικητής του ναυτικού, απέκτησε τη μεγάλη της εύνοια, αφού την παρακίνησε να σπάσει όλους τους δεσμούς του βασιλείου της με την Ισπανία προσεγγίζοντας την Αυστρία και τη Μεγάλη Βρετανία. Η βασίλισσα τον έκανε πρωθυπουργό και έφερε την χώρα σε διαφθορά, σήψη και ανασφάλεια.

Κατάληψη της Νάπολης από τον Ναπολέοντα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φερδινάνδος Α΄ των Δύο Σικελιών με την σύζυγο του Μαρία Καρολίνα και τα παιδιά τους.
To εθνόσημο του Οίκου των Βουρβόνων της Ισπανίας

Στο ξέσπασμα της Γαλλικής επανάστασης, αντέδρασε έντονα γιατί ήταν από την φύση της αντίθετη σε κάθε προοδευτική ιδέα. Μετά την εκτέλεση του βασιλιά και της βασίλισσας αδελφής της, μπήκε με τον σύζυγο της στην πρώτη μεγάλη αντιγαλλική συμμαχία.

Με την άνοδο του Ναπολέοντα στην εξουσία, τα Γαλλικά στρατεύματα κατέλαβαν τη Ρώμη, θέτοντας σε συναγερμό τον βασιλιά που είχε το πλεονέκτημα της απουσίας του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο και την νίκη του Νέλσονα. Έφτασε με τα στρατεύματα στη Ρώμη, αλλά μετά από μερικές αποτυχίες επέστρεψε στη Νάπολη.

Στην προσέγγιση του Γαλλικού στρατού στην Νάπολη δραπέτευσε με τον Αγγλικό στόλο του Νέλσον αφήνοντας την πόλη του ακυβέρνητη. Οι Γάλλοι μπήκαν και κατέλαβαν την πόλη παρά τη σκληρή αντίσταση των Λαζαρόνι που ήταν πιστά αφοσιωμένοι στον βασιλιά τους, και εγκατέστησαν την Παρθενόπεια δημοκρατία (Ιανουάριος 1799). Οι Ιακωβίνοι ευγενείς εκπρόσωποι των Γάλλων προσπαθούσαν με προπαγάνδα να στρέψουν τον λαό κατά του βασιλιά τους, τονίζοντας τα αγαθά της δημοκρατίας για τον λαό.

Επωφελούμενος την απόσυρση του Γαλλικού στρατού στην βόρεια Ιταλία, ο Φερδινάνδος επιτέθηκε στη Νάπολη με μια ομάδα Καλαβρέζων ληστών υπό τον καρδινάλιο Ρούφο και με την υποστήριξη της αριστοκρατίας, του κλήρου, ανακατέλαβαν την πόλη και επιδόθηκαν σε πολλές σφαγές και ακρότητες απέναντι στου Γάλλους (1800). Σε λίγο έφτασε και ο Φερδινάνδος και εγκαταστάθηκε μεγαλοπρεπώς στον θρόνο του.

Ο βασιλιάς και η σύζυγος του ήταν ανήσυχοι απέναντι στις επαναστατικές κινήσεις, αν και άκρως αντίθετοι: η βασίλισσα ιδιαίτερα πίστευε ότι είναι πρώτος στόχος, λόγω του ότι ήταν αδελφή της βασίλισσας της Γαλλίας Μαρίας Αντουανέτας. Ο βασιλιάς επιδόθηκε σε εκτελέσεις μελών της Γαλλικής μερίδας, αλλά πιέστηκε να δώσει αμνηστία στους αντιπάλους του. Όταν ξέσπασε πόλεμος μεταξύ της Γαλλίας και της Αυστρίας, αρχικά προσποιήθηκε ουδετερότητα αλλά σε λίγο επέτρεψε στα Γαλλο-ρωσικά στρατεύματα να περάσουν απο το έδαφος του.

Η Γαλλική νίκη στο Αούστερλιτς έδωσε θάρρος στα στρατεύματα τους που κινήθηκαν (1806) για την ανακατάληψη της Νάπολης. Ο Φερδινάνδος δραπέτευσε προς το Παλέρμο, ενώ σύντομα τον ακολούθησε και η οικογένεια του. Ο Ναπολέων μπήκε στη Νάπολη, κήρυξε τη δυναστεία των Βουρβόνων έκπτωτη, τοποθετώντας ως βασιλιά τον αδελφό του, Ιωσήφ. Αλλά ο Φερδινάνδος κάτω από την Αγγλική υποστήριξη εξακολουθούσε να είναι τυπικά βασιλιάς και συμφώνησαν στη δημιουργία ενός Συντάγματος όπου η διοίκηση της χώρας θα ανήκε τόσο σε Γάλλους όσο και σε Άγγλους. Οι δυνάμεις του βασιλιά μειώθηκαν σημαντικά ενώ η βασίλισσα εξορίστηκε στη γενέτειρα της, Αυστρία, όπου και πέθανε (1814).

Προσπάθειες εγκατάστασης αυταρχισμού λόγω της Ιεράς Συμμαχίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την πτώση του Βοναπάρτη ο Γιοακίμ Μυρά, που είχε διαδεχθεί τον Ιωσήφ Βοναπάρτη ως βασιλιάς της Νάπολης (1808), εκθρονίστηκε (1815) και ο Φερδινάνδος επέστρεψε στη Νάπολη.

Παράλληλα, μια μυστική συμφωνία που είχε κάνει με τους Αυστριακούς είχε αλλάξει τον χαρακτήρα του. Είχε συμφωνήσει να συμμαχήσει με τον Μέττερνιχ, να ακολουθήσει την αυταρχική του πολιτική, ενώ παράλληλα να αλλάξει το Ισπανικό καταστατικό που υπήρχε μέχρι τότε και να του επιτραπεί να πετύχει την ένωση των δύο βασιλείων ή να δημιουργηθεί το βασίλειο των δύο Σικελιών. Για τέσσερα χρόνια κυβέρνησε αυταρχικά και αυτό έφερε σε μεγάλη κατάπληξη ιδιαίτερα τον λαό που τον αγαπούσε. Όταν έχασε την υποστήριξη και του στρατού προκλήθηκε επανάσταση και ο Φερδινάνδος αμέσως δέχθηκε (1820) να επαναφέρει το Ισπανικό Σύνταγμα του 1812.

Η επανάσταση στη Νάπολη ανησύχησε τον Μέττερνιχ και την Ιερά Συμμαχία, που φοβήθηκαν μην τυχόν και βρουν μιμητές και σε άλλα Ευρωπαϊκά κράτη. Προσκλήθηκε να παρακολουθήσει το Συνέδριο του Λάιμπαχ (1821). Εκεί, ο Φερδινάνδος ζήτησε συγνώμη που παρέβη τις διατάξεις της Ιεράς Συμμαχίας και ορκίστηκε να κρατήσει το νέο καταστατικό. Αλλά όταν έφτασε στην Νάπολη διώχθηκε, γιατί δεν κράτησε τους όρκους του, και άρχισε να στέλνει γράμματα σε όλους τους Ευρωπαίους ηγεμόνες για να τονίσει τη δύσκολη θέση του.

Αυτή η ενέργεια εξέφρασε μια απειλή για τις μεγάλες δυνάμεις της συμμαχίας και ο Φερδινάνδος πήρε γράμμα από τον Φρήντριχ φον Γκεντζ να μην καταπατήσει τους όρκους του για χάρη κάποιων παροδικά μεγάλων δυνάμεων. Ο Μέττερνιχ απείλησε να καταλάβει την Νάπολη με Αυστριακό στρατό.

Οι Ναπολιτάνοι ηττήθηκαν στην επέλαση των Αυστριακών στο Ριέτι (Μάρτιος 1821), που μπήκαν στη Νάπολη εγκαθιστώντας την απολυταρχία. Το κοινοβούλιο διαλύθηκε και ο Φερδινάνδος ξεκίνησε ξανά μια εποχή σκληρών διώξεων κατά των δημοκρατικών ως τον θάνατο του.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον γάμο του με την Αυστριακή πριγκίπισσα Μαρία Καρολίνα, παιδιά του ήταν:

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προκάτοχος:
Γιοακίμ Μυρά
'Βασιλιάς της Νάπολης'
18151825
Διάδοχος:
Φραγκίσκος Α΄
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Ferdinand I of the Two Sicilies της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).