Φεουδαλισμός
Ο Φεουδαλισμός ήταν ένα κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό σύστημα που μορφοποιείται τελειωτικά, ως ολοκληρωμένο σύστημα, γύρω στον 11ον αιώνα[1] που επικράτησε ιδίως στα δυτικοευρωπαϊκά κράτη που προήλθαν από τη διάλυση της Καρολίγγειας αυτοκρατορίας. Τα φέουδα έχουν τις ρίζες του στην τελευταία περίοδο της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας (μολονονότι πολλοί εντοπίζουν στοιχεία φεουδαλισμού στην Αίγυπτο, στην Ιαπωνία[2] κ.α.) και στις λεγόμενες βαρβαρικές επιδρομές.Γενικά μπορουμε να χωρίσουμε τον φεουδαλισμο σε τρια σταδια: το σταδιο της προσφορας φορου σε εργασια, προιοντα και χρηματος δεν υπαρχει κατ' αναγκη χρονικη σειρα στα τρια διαδορετικά είδη φεουδαλισμού ενω ρόλο στο ποιό υπερισχύει παίζουν και οι ιδιαίτερες συνθήκες κάθε χώρας
Πίνακας περιεχομένων |
Ιστορία[Επεξεργασία]
Οι Ευγενείς υπερείχαν στην εξουσία πολλές φορές στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ήδη από τα μέσα της 3ης χιλιετίας π.Χ. της Αιγύπτου, η εξουσία των ευγενών αυξανόταν ολοένα και περισσότερο, ενώ χανόταν η ισχύς τής κεντρικής εξουσίας.
Όταν, όμως, αναφερόμαστε για την μεσαιωνική φεουδαρχία, μιλάμε για το πώς μεταβλήθηκε ο δομή όλου του δυτικοευρωπαϊκού κόσμου και για την απώλεια των κεντρικών εξουσιών προς όφελος των ευγενών και των τοπικών αρχόντων. Το φεουδαρχικό σύστημα ξεκινάει από δύο βασικές συνιστώσες:
- Την αποαστικοποίηση και τον εξαγροτισμό που συνοδεύουν τη φάση της παρακμής του δυτικού ρωμαϊκού κράτους και από τον:
- Τρόπο παραγωγής και οργάνωσης που διατήρησαν οι γερμανικές φυλές που βρίσκονταν έξω από το Ρωμαϊκό κράτος. Η εξέλιξη αυτή ισοδυναμεί με ανατροπή των κατακτήσεων της εποχής του σιδήρου οι οποίες άνοιξαν το δρόμο για τη δημιουργία της πόλης-κράτους και τον εξαστισμό και μια επάνοδο σ΄ ένα καθολικό εξαγροτισμό της ζωής.[3]
Η τροπή αυτή οφείλεται, κυρίως, λόγω της ανικανότητας των κεντρικών κυβερνήσεων να αποκρούσουν τις επιδρομές των Βίκινγκ, στις αρχές του 9ου αιώνα μ.Χ.. Πιο πολύ αποδιοργανώθηκε η Φραγκική Αυτοκρατορία, η οποία άρχισε να παρακμάζει λόγω εμφυλίων πολέμων και συγκρούσεων. Συνεπώς, οι απλοί άνθρωποι κατέφευγαν στους τοπικούς άρχοντες, για την ασφάλεια και την προστασία τους, ενισχύοντας τους τοπικούς άρχοντες, που με την σειρά τους περιφρονούσαν τον πλέον ανίσχυρο βασιλιά ή αυτοκράτορα.
Η Φεουδαρχια στην Ελλάδα[Επεξεργασία]
Ήδη από την αρχαιότητα υπήρχαν ισχυρές οικογένειες που κατείχαν μεγάλες εκτάσεις γης και προνόμια. Κατά την Βυζαντινή περίοδο στάλθηκαν στην Ελλάδα από τον Αλέξιο Α' Κομνηνό άρχοντες, επονομαζόμενοι κεφαλάδες, για να διοικήσουν. Σε αυτούς δόθηκαν μεγάλες εκτάσεις γης και πολλά διοικητικά και πολιτικά προνόμια. Κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας και Ενετοκρατίας οι άρχοντες αυτοί κατάφεραν να διατηρήσουν τα παλιά τους προνόμια (γη και δουλοπάροικους) και αναγνωρίστηκαν ως ευγενείς από τους δυτικούς ανεβαίνοντας στην τάξη των ιπποτών. Την ίδια περίοδο δημιουργείται, άλλωστε, στον ελλαδικό χώρο η Χρυσή Βίβλος που περιέχει τα ονόματα και τα οικόσημα του ελληνικού αρχοντολογίου. Κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας υπήρχαν στην κεντρική Ελλάδα και Πελοπόννησο προύχοντες και προεστοί με μεγάλες εκτάσεις γης στην κατοχή τους, οι λεγόμενοι κοτζαμπάσηδες.
Παραπομπές[Επεξεργασία]
- ↑ Βασίλης Φίλιας, Τα κοινωνικά συστήματα: «Το φεουδαρχικό σύστημα» Κεφ. ΙΙΙ σελ.68-149, εκδ. Νέα Σύνορα, 1978
- ↑ Παγκόσμια Ιστορία, τόμ. Α΄ σ..350 εκδ. Αθηνών 1990 «Η μεσαιωνική Ιαπωνία συνυφάνθηκε με τη δημιουργία μιας νέας κοινωνίας, που ανώτατος εκπρόσωπος της ήταν ο Σογκούν (στρατηγός που δαμάζει τους βαρβάρους) που διατηρούσε μια τυπική εξάρτηση από τον αυτοκράτορα και ανώτατη επίλεκτη τάξη οι Σαμουράι»
- ↑ Gordon Child, What happened in histoy. σ. 88, Penguin Books 1954
Πηγές[Επεξεργασία]
- Μ.Bloch, : «La societe feodale: la formation de dependace», παρίσι 1949
- Μ. Gbbs, Feudal Order, Λονδίνο 1949
