Φίλιππος Δ΄ της Γαλλίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Φίλιππος Δ' της Γαλλίας)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Ο Φίλιππος ο Δ΄ ο Ωραίος (1268 - 29 Νοεμβρίου 1314) ήταν βασιλιάς της Γαλλίας (1285-1314), μεγαλύτερος γιος και διάδοχος του βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππου Γ΄ του Τολμηρού και της Ισαβέλλας της Αραγωνίας. Με τον γάμο του με την Ιωάννα της Ναβάρρας έγινε κόμης της Καμπανίας και βασιλιάς της Ναβάρρας (1284 - 1308). Τον τίτλο «Ωραίος» τον κέρδισε όχι τόσο λόγω της εξωτερικής του εμφάνισης, όσο λόγω του αλύγιστου χαρακτήρα του. Η αγριότητά του τον έφερε σε διαμάχη με τον Βερνάρδο Σαισέτ, επίσκοπο του Παμιέ, ο οποίος δήλωσε αναφερόμενος στον Φίλιππο ότι «δεν είναι ούτε άνθρωπος ούτε θηρίο, αλλά ένα άγαλμα».

Η εκπαίδευσή του καθοδηγήθηκε από τον Γουλιέλμο του Ερκί, ελεονόμο του πατέρα του. Πριν το θάνατο του πατέρα του, διαπραγματεύθηκε το ασφαλές πέρασμα ολόκληρης της βασιλικής οικογένειας από την Αραγωνία μετά από την αποτυχημένη εκστρατεία. Ως βασιλιάς προσπάθησε με κάθε κόστος να ισχυροποιήσει τη θέση του, δημιουργώντας ένα νομικό σύστημα επαγγελματιών γραφειοκρατών. Ο ίδιος, απόμακρος από το λαό, ανέθεσε την επικοινωνία σε υπουργούς κάνοντας την βασιλεία του μισητή. Πρόκειται για τη μετάβαση από τη μοναρχία μιας σειράς άξιων βασιλέων σε μια ανίκανη γραφειοκρατική μοναρχία.

Ο Φίλιππος παντρεύτηκε το 1284 την Ιωάννα της Ναβάρρας (1271 - 1305), κληρονομώντας τις περιοχές της Καμπανίας και του Μπρι και επεκτείνοντας σημαντικά τα εδάφη της Γαλλικής μοναρχίας. Ως το 1328 που βρίσκονταν στον Γαλλικό θρόνο οι νόμιμοι γιοί του Φίλιππου και της Ιωάννας, τα εδάφη βρίσκονταν δικαιωματικά υπό το Γαλλικό στέμμα. Τα πράγματα δυσκόλεψαν με την άνοδο του Φιλίππου ΣΤ΄, (1328) που δεν ήταν απόγονος της Ιωάννας. Αυτός τα μεταβίβασε παράνομα στο Γαλλικό στέμμα, δίνοντας στη νόμιμη διάδοχο, Ιωάννα Β΄ της Ναβάρρας, εκτάσεις στην Δυτική Νορμανδία ως αποζημίωση.

Πρώτες εχθροπραξίες με Αγγλία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ξέσπασμα των εχθροπραξιών με την Αγγλία (1294) ήταν το αναπόφευκτο αποτέλεσμα χρόνιων εδαφικών διεκδικήσεων. Σαν αφορμή δόθηκε μια μυστική Γαλλο-Σκωτική συμφωνία κατά του Άγγλου βασιλιά Εδουάρδου Α΄ που είχε παντρευτεί την Μαργαρίτα, αδελφή του Γάλλου βασιλιά. Οι πρώτες μάχες έγιναν (1294 - 1303) για τον έλεγχο της Γασκώνης στην Ν.Δ. Γαλλία. Οικονομικές δυσκολίες για τη συντήρηση του στρατού, αφού δεν μπορούσε να βρει πόρους για να καλύψει τα έξοδα, ανάγκασαν τον Φίλιππο Δ΄ να επιζητήσει ειρήνη. Η ειρήνη κλείστηκε με την «Συνθήκη των Παρισίων» (1303) και επισφραγίστηκε με το γάμο της κόρης του Φιλίππου, Ισαβέλλας, με το διάδοχο της Αγγλίας Εδουάρδο (μέλλοντα Εδουάρδο Β΄). Η τελετή (1308), που ήταν μια ένδειξη ότι θα ακολουθήσει ειρήνη, δεν την έφερε, αντίθετα επακολούθησε ο γνωστός Εκατονταετής πόλεμος.

Προσπάθειες καλύψεων των οικονομικών του αδιεξόδων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

O βασιλιάς της Αγγλίας Εδουάρδος Α΄ δηλώνει σαν δούκας της Ακουιτανίας την υποτέλεια του στον βασιλιά της Γαλλίας Φίλιππο Δ΄ (Εθνική βιβλιοθήκη της Γαλλίας)

Ο Φίλιππος, προκειμένου να καλύψει τα πολεμικά του έξοδα, στράφηκε πρώτα ενάντια στους Εβραίους, που τους εξόρισε (1306) και δήμευσε τις τεράστιες περιουσίες τους. Κατακρίθηκε από τους εχθρούς του στην Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία για το σπάταλο τρόπο ζωής του. Όταν αποφάσισε αυθαίρετα να υψώσει περισσότερο τις τιμές στον ετήσιο φόρο των εκκλησιαστικών κτημάτων, ξέσπασε μεγάλη δυσαρέσκεια στους κόλπους της Καθολικής εκκλησίας και του Πάπα. Ο Πάπας Βονιφάτιος Η΄ κλήθηκε να κάνει διπλωματικό πόλεμο εναντίον του για να εγγυηθεί για τα εκκλησιαστικά κτήματα που βρίσκονταν υπό το Γαλλικό στέμμα. Ο Φίλιππος συγκάλεσε γραφειοκρατικό συμβούλιο ευγενών, επισκόπων και υπουργών του προκειμένου να καταδικάσει τη στάση του Πάπα.

Ο ισχυρογνώμων Φίλιππος προσπάθησε με κάθε μέσο να εξουδετερώσει όλους τους πάπες μέχρι την τοποθέτηση πάπα της αρεσκείας του, που δεν θα πήγαινε κόντρα στα σχέδια του. Έστειλε εναντίον του πάπα Βονιφάτιου Η' τον Γουλιέλμο Νογκαρέτ, που τον κακοποίησε και πέθανε λίγο αργότερα. Στην συνέχεια νέος Πάπας εξελέγη ο Πάπας Βενέδικτος ΙΑ΄, που πήγαινε επίσης κόντρα στα συμφέροντα του Φιλίππου, και δηλητηριάστηκε ύστερα από ραδιουργίες του. Τελικά κατάφερε να ανεβάσει στον παπικό θρόνο Πάπα της αρεσκείας του, τον αρχιεπίσκοπο του Μπορντώ που εξελέγη με το όνομα Κλήμης Ε΄. Μετέφερε την παπική έδρα στην Αβινιόν, δημιουργώντας ένα ρήγμα που κράτησε 68 χρόνια στην Καθολική Εκκλησία με την ύπαρξη δύο Παπών, έναν στην Ρώμη και έναν στην Αβινιόν.

Στη συνέχεια έστειλε στρατό 2.500 ευγενών και 4.000 ιππέων για να καταπνίξει επανάσταση που ξέσπασε στη Φλάνδρα, αλλά ο στρατός ηττήθηκε (1302) από τους Μογγόλους της Χρυσής Ορδής. Ο ίδιος εκδικήθηκε τους Φλαμανδούς δύο χρόνια αργότερα συντρίβοντάς τους (1305) και αναγκάζοντας τους να κλείσουν ειρήνη με ταπεινούς οικονομικούς όρους. Επρόκειτο για μια περιοχή με πλούσιες πόλεις, που θα του έδιναν μεγάλη οικονομική δύναμη και παραχωρήθηκαν στην κόμισσα του Αρτουά Μαώ, τις δύο κόρες της οποίας παντρεύτηκαν οι γιοί του Φιλίππου.

Διάλυση των Ναΐτών ιπποτών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Φεβρουάριο του 1307, χιλιάδες Ναΐτες ιππότες συνελήφθησαν και αργότερα εκτελέστηκαν. Ο Φίλιππος Δ΄ χρησιμοποίησε την επιρροή του απέναντι στον Πάπα Κλήμεντα Ε΄, προκειμένου να αποκηρύξει τους Ναΐτες, να δημεύσει τις πλούσιες περιουσίες τους και να τις χρησιμοποιήσει στα δικά του υπέρογκα στρατιωτικά έσοδα. Κατά τους ιστορικούς, ο Φίλιππος Δ΄ ήταν ο βασιλιάς που κατόρθωσε να διαλύσει το περίφημο τάγμα των Ναΐτών ιπποτών που βρισκόταν σε πλήρη ισχύ για περισσότερα από 200 χρόνια.

Ο πάπας τους αποκήρυξε ως αιρετικούς και χιλιάδες από αυτούς πέθαναν από τα βασανιστήρια της Ιεράς Εξέτασης. Μερικοί κατάφεραν να σωθούν και να διαφύγουν σε Σκωτία, Γερμανία και Πορτογαλία. Ο πάπας και ο Φίλιππος πρότειναν στους ηγέτες των χωρών αυτών να δείξουν την ίδια μεταχείριση στους Ναΐτες, αλλά δεν εισακούσθηκαν και οι περισσότεροι από αυτούς σώθηκαν.

Στην Αγγλία, ο βασιλιάς Εδουάρδος Β΄ έδειξε απέναντι τους επιεική μεταχείριση, ενώ στην Γερμανία διασώθηκαν ως Τεύτονες.

Ο τελευταίος μεγάλος αρχηγός τους, μάγιστρος Ζακ ντε Μολέ, κάηκε στις φλόγες (1314). Σύμφωνα με τον θρύλο, καιγόμενος ο Ναΐτης αρχηγός, καταράστηκε τον Κλήμεντα και τον Φίλιππο και τον οίκο του να πεθάνουν μέσα σε έναν χρόνο, κάτι που πραγματικά έγινε. Ο Φίλιππος, περιχαρής μετά την εξουδετέρωση των Ναΐτών, πήγε να αρπάξει τον τεράστιο θησαυρό τους αλλά προς κακή του έκπληξη βρήκε τα θησαυροφυλάκια τους άδεια.

Θάνατος του Φιλίππου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φίλιππος κατά την διάρκεια ενός κυνηγιού κατασπαράχτηκε από έναν αγριόχοιρο και τον διαδέχθηκε ο γιος του, Λουδοβίκος Ι΄. Τις ίδιες μέρες πέθανε και ο πάπας Κλήμης Ε΄. Μερικοί θεωρούν ότι η κατάρα του μάγιστρου ήταν η αιτία που όλοι οι γιοί του πέθαναν πολύ νέοι και άκληροι από διάδοχο.

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την σύζυγο του Ιωάννα της Ναβάρρας απέκτησαν τα εξής τέκνα:

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  • Favier, Jean «Φίλιππος ο Ωραίος»
  • Goyau, Georges. «Φίλιππος Δ΄» Η Καθολική Εγκυκλοπαίδεια, Volume XII. 1911.
  • ccel.org
  • newadvent.org
  • templarhistory.com
  • David Icke "Το μυστικό όλων των εποχών" Γ' Έκδοση
Προκάτοχος:
Φίλιππος Γ΄
Βασιλιάς της Γαλλίας
5 Οκτωβρίου 128529 Νοεμβρίου 1314
Διάδοχος:
Λουδοβίκος Ι΄
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Philip IV of France της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).