Υποψήφιοι πλανήτες νάνοι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Μέχρι το 2011, η Διεθνής Αστρονομική Ένωση (ΔΑΕ) έχει ταξινομήσει πέντε αντικείμενα ως πλανήτες νάνους: τη Δήμητρα, τον Πλούτωνα, τη Χαουμέια, το Μακεμάκε και την Έριδα. Ωστόσο, στο μέλλον δεκάδες άλλα αντικείμενα μπορεί να ανακηρυχθούν πλανήτες νάνοι. Το καθοριστικό στοιχείο των πλανητών νάνων είναι ότι πρέπει "να έχουν αρκετή μάζα για να αποκτήσουν υδροστατική ισορροπία (ελλειψοειδές σχήμα)."[1][2][3] Οι πλανήτες νάνοι με τροχιά πέρα από αυτή του Ποσειδώνα ονομάζονται "πλουτοειδείς" από τον Πλούτωνα. Με εξαίρεση τον Πλούτωνα και τη Δήμητρα, οι παρατηρήσεις δεν είναι επαρκείς για άμεση ταξινόμηση. Όμως, βάσει των τωρινών δεδομένων σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα παγωμένα αντικείμενα αποκτούν υδροστατική ισορροπία, υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός πιθανών υποψηφίων μέσα στα μεταποσειδώνια αντικείμενα (TNOs).[4] Το 2008 υπήρχαν περίπου 70 υποψήφιοι, και είναι πιθανό ότι ο αριθμός τους θα φτάσει τους 2.000.[4]

Αλλαγές στις διαδικασίες ονοματολογίας στη ΔΑΕ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ΔΑΕ έχει τροποποιήσει τις διαδικασίες ταξινόμησης, έτσι ώστε ένα αντικείμενο που είναι πολύ πιθανό να είναι πλουτοειδές να λαμβάνει διαφορετική αντιμετώπιση όταν έχει όνομα από άλλα ΤΝΟ. Αντικείμενα με απόλυτο μέγεθος μικρότερο από +1 (άρα και ελάχιστη διάμετρο 840 χιλιόμετρα) [5] θα παρακολουθούνται από δύο ονοματολογικές ομάδες αντί για μία. Μόλις ονομαστούν, αυτά τα αντικείμενα ανακοινώνονται πλανήτες νάνοι από τη ΔΑΕ, όπως έχει συμβεί μέχρι σήμερα με το Μακεμάκε και τη Χαουμέια.

Υποψήφιοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μάικ Μπράουν υπολογίζει ότι σε μία διάμετρο μεταξύ 200 και 400 χιλιομέτρων, ένα παγωμένο αντικείμενο αποκτά υδροστατική ισορροπία. Συνεπώς, όλα τα μεταποσειδώνια αντικείμενα με διάμετρο πάνω από 400 χλμ. βρίσκονται στη λίστα.[4] Όμως, οι εκτιμήσεις των διαμέτρων ποικίλουν πολύ και για το λόγο αυτό έχουν ταξινομηθεί με βάση το απόλυτο μέγεθός τους, H, παρά με τη διάμετρο. Οι θεωρητικές ελάχιστες διάμετροι αντιστοιχούν με τη μέγιστη λευκαύγεια (ή αλβέδο) 1. Όμως πολλά ΤΝΟ θεωρούνται σκοτεινά, και έτσι κατά πολύ μεγαλύτερο από αυτό το όριο, η Έρις έχει αλβέδο 0,8 – 0,9, και η οικογένεια της Χαουμέιας πρέπει να είναι επίσης λαμπρά.

Προς το παρόν, η Δήμητρα είναι ο μόνος πλανήτης νάνος στην Κυρίως Ζώνη Αστεροειδών. Όταν αποφασίστηκε ο όρος "πλουτοειδής", η ΔΑΕ επισήμανε ότι "η παρούσα επιστημονική γνώση οδηγεί με σιγουριά στην απόφαση ότι η Δήμητρα είναι το μόνο αντικείμενο του είδους του. Εν τούτοις, μια ξεχωριστή κατηγορία για πλανήτες νάνους που μοιάζουν στη Δήμητρα δεν προταθεί για την ώρα."[3] Η πιθανότερη εξαίρεση ίσως είναι η 4 Εστία, το δεύτερο βαρύτερο αντικείμενο της ζώνης των αστεροειδών, διότι έχει μάλλον διαφοροποιημένο εσωτερικό και μπορεί κάποτε να είχε αποκτήσει υδροστατική ισορροπία.[6] Το τρίτο βαρύτερο αντικείμενο, η 2 Παλλάς, έχει ανώμαλη επιφάνεια, και πιστεύεται ότι είναι μόνο μερικώς διαφοροποιημένη στο εσωτερικό της. Ο Μάικλ Μπράουν υπολογίζει ότι το όριο υδροστατικής ισορροπίας στα βραχώδη σώματα είναι της τάξεως των 900 χιλιομέτρων σε διάμετρο.[4]

Ταξινόμηση με βάση το απόλυτο μέγεθος (H)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κάτω από 3[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυτά τα μεταποσειδώνια αντικείμενα είναι πάνω από χίλια στις εκτιμήσεις του Μπράουν και έχουν θεωρητικά, ελάχιστες διαμέτρους πάνω από 333 χιλιόμετρα.

Όνομα H Κατηγορία Διάμετρος (km) Ελαχ.
διαμ.[7]
Μάζα
(1020 kg)
Μέση απόσταση
από τον Ήλιο (ΑΜ)[4]
από [4] από [8] άλλα
Σέντνα 1.56 ΑΔΔ 1800 1500 < 1600[9] 650 17–61 486.0
(225088) OR10 1.9 ΑΔΔ 900–1400 550 67
90482 Όρκος 2.3 plutino 1100 909 875–1020 [9] 460 6.2–7.0 39.34
50000 Κουάοαρ 2.7 κλασσικό αντικείμενο
της ζώνης του Κάιπερ
1290 1260 655–1050 [9] 400 10–26 43.58

Ανάμεσα 3 και 4[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αυτά τα σώματα έχουν θεωρητική ελάχιστη διάμετρο 210-330 km.

Όνομα H Κατηγορία Διάμετρος (km) Μάζα
(1020 kg)
Μέση απόσταση
από τον Ήλιο(ΑΜ)[4]
από [4] από [8] άλλες
(55636) 2002 TX300 3.12 Χαουμεειδής 800 709 (min. 320) 1.6 - 3.7 43.11
Εστία 3.2 αστεροειδής 578×560×458 km[10] 2.67 ± 0.02[11] 2.361
Ιξίων 3.2 plutino 980 570 430–910 [9]; 900–1230 [12] ~5.8 39.65
(55565) 2002 AW197 3.27 κλασσικό αντικείμενο
Ζώνης Κάιπερ
940 793 625–850[9]; 770–1010 [12] ~5.2 47.30
2005 QU182 3.4 ΑΔΔ 801 925[5][13] (550-1240)[14] 113
(202421) 2005 UQ513 3.4 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 838 925[5][13] (550-1240)[14] 43
2007 UK126 3.5 ΑΔΔ 878 530-1190[14] 73
(55637) 2002 UX25 3.6 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 810 649 570-795 [9] ~7.9 42.53
2003 MW12 3.6 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 740 838 45.94
20000 Βαρούνα 3.7 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 780 874 755-1025 [15]; 480-800 [9] ~5.9 42.90
2002 MS4 3.79 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 740 726 600-850 [9] 41.90
2006 QH181 3.8 ημί αποκομμένο ΑΔΔ 765 67.3
(84522) 2002 TC302 3.8 ΑΔΔ με τροχιακή αντήχηση 2:5 710 1200 920-1480[9] ~.78 55.02
(145452) 2005 RN43 3.9 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 740 730 41.53
(90568) 2004 GV9 3.9 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 680 677 610-750 [9] 42.23
(42301) 2001 UR163 3.97 ΑΔΔ με τροχιακή αντήχηση 4:9 620 636 51.40

Ανάμεσα 4 και 5[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όνομα H Κατηγορία Διάμετρος (km) Μάζα
(1020 kg)
Μέση απόσταση
από τον Ήλιο (ΑΜ)[4]
από [4] από [8] άλλες
(145453) 2005 RR43 4.0 χαουμεειδής 697
(84922) 2003 VS2 4.0 plutino 610 725 540-925 [9] 39.27
(208996) 2003 AZ84 4.0 plutino 710 686 590-785 km[9] 39.45
(230965) 2004 XA192 4.0 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 46.98
(120178) 2003 OP32 4.1 χαουμεειδής 650 666 43.24
Παλλάς 4.13 αστεροειδής 582×556×500±9 km[6] 2.11±0.26[16] 2.772
(120347) 2004 SB60 4.2 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 560 580 41.97
2003 UZ413 4.3 plutino 607
(120348) 2004 TY364 4.3 άλλο TNO 540 554 38.72
(145451) 2005 RM43 4.4 ΑΔΔ 560 580 89.73
2004 NT33 4.4 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 554
2004 XR190 (Buffy) 4.47 ΑΔΔ 540 554 57.36
(119951) 2002 KX14 4.5 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ ? 560 560 380-780 [9] 39.01
(144897) 2004 UX10 4.5 plutino 529 39.1
(19308) 1996 TO66 4.56 χαουμεειδής 540 900 43.19
2004 PR107 4.6 χαμένο 520 529 ~45
2001 QF298 4.7 plutino 490 505 39.30
(26375) 1999 DE9 4.7 ΤΝΟ με τροχιακή αντήχηση 2:5 490 460 55.72
38628 Χούγια 4.7 plutino 480 506 39.76
(145480) 2005 TB190 4.7 αποκομμένο αντικείμενο 505 76.38
(175113) 2004 PF115 4.7 plutino 505 39.18
(47171) 1999 TC36 4.73 plutino 440 397 39.27
2007 JH43 4.7 plutino 505 39.56
2003 QX113 4.7 ΑΔΔ 450 461 49.9
(24835) 199555 4.8 χαουμεειδής 470 702 41.64
(120132) 2003 FY128 4.8 AΔΔ 430 49.77
(82075) 2000 YW134 4.8 ΑΔΔ με τροχιακή αντήχηση 3:8 430 431 57.77
19521 Χάος 4.9 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 450 745 45.56
2002 XV93 4.9 plutino 430 39.22
2002 CY248 4.9 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 410 46.18
2007 JJ43 4.9 48.32
2008 OG19 4.9 ΑΔΔ 67
2000 CN105 5.0 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 430 44.65

Πάνω από 5[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όνομα H Κατηγοριά Διάμετρος (km) Μέση απόσταση
από τον Ήλιο (ΑΜ)[4]
(79360) 1997 CS29 5.1 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 410 [4] 43.87
(119979) 2002 WC19 5.1 twotino 410 [4] 47.67
1999 CD158 5.1 ΑΔΔ 410 [4] 43.69
2006 HH123 5.2 χαμένο 400[8] ~56
(15874) 1996 TL66 5.4 ΑΔΔ 632,[4] 460-690 [9] 83
2003 QW190 5.4 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 560,[4] 580[8] 43.65
Υγιεία 5.43 αστεροειδής 500×385×350[17] 3.139
2002 KW14 5.3 ΑΔΔ 510,[4] 529[8] 47.08
(35671) 1998 SN165 5.8 κλασσικό αντικείμενο Ζώνης Κάιπερ 460 [9] 37.93

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «IAU 2006 General Assembly: Result of the IAU Resolution votes». International Astronomical Union. 2006. http://www.iau.org/iau0603.414.0.html. Ανακτήθηκε στις 2008-01-26. 
  2. «Dwarf Planets». NASA. http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Dwarf&Display=OverviewLong. Ανακτήθηκε στις 2008-01-22. 
  3. 3,0 3,1 Plutoid chosen as name for Solar System objects like Pluto. Δελτίο τύπου.
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 4,14 4,15 4,16 Mike Brown. «The Dwarf Planets». http://web.gps.caltech.edu/~mbrown/dwarfplanets/. Ανακτήθηκε στις 2008-01-20. 
  5. 5,0 5,1 5,2 Dan Bruton. «Conversion of Absolute Magnitude to Diameter for Minor Planets». Department of Physics & Astronomy (Stephen F. Austin State University). http://www.physics.sfasu.edu/astro/asteroids/sizemagnitude.html. Ανακτήθηκε στις 2008-06-13. 
  6. 6,0 6,1 Savage, Don (1995-04-19). «Asteroid or Mini-Planet? Hubble Maps the Ancient Surface of Vesta». Hubble Site News Release STScI-1995-20. http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1995/20/image/c. Ανακτήθηκε στις 2006-10-17. 
  7. Minimum diameter = 1329*10(−H/5)
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 Robert Johnston. «List of Known Trans-Neptunian Objects». http://www.johnstonsarchive.net/astro/tnoslist.html. Ανακτήθηκε στις 2008-01-20. 
  9. 9,00 9,01 9,02 9,03 9,04 9,05 9,06 9,07 9,08 9,09 9,10 9,11 9,12 9,13 9,14 Barucci, M.A. (2007). "Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope". Kuiper Belt. http://arxiv.org/abs/astro-ph/0702538v1. Ανακτήθηκε στις 2008-01-20. 
  10. Thomas, P. C.; et al. (1997). "Impact excavation on asteroid 4 Vesta: Hubble Space Telescope results". Science 277: 1492. doi:10.1126/science.277.5331.1492. 
  11. Baer, James (2008). "Astrometric masses of 21 asteroids, and an integrated asteroid ephemeris" (PDF). Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy (Springer Science+Business Media B.V. 2007) 100 (2008): 27–42. doi:10.1007/s10569-007-9103-8. http://www.springerlink.com/content/h747307j43863228/fulltext.pdf. Ανακτήθηκε στις 2008-11-11. 
  12. 12,0 12,1 David C. Jewitt. «Kuiper Belt». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1997-06-07. http://web.archive.org/19970607085812/www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/kb.html. Ανακτήθηκε στις 2008-01-22. 
  13. 13,0 13,1 Υποθέτοντας ένα αλβέδο 0.09.
  14. 14,0 14,1 14,2 «Absolute Magnitude (H)». NASA/JPL. http://neo.jpl.nasa.gov/glossary/h.html. Ανακτήθηκε στις 2008-12-09. 
  15. Dave Jewitt: Size and Albedo of Kuiper Belt Object (20000) Varuna
  16. Baer, James (2008). "Astrometric masses of 21 asteroids, and an integrated asteroid ephemeris" (PDF). Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy (Springer Science+Business Media B.V. 2007) 100 (2008): 27–42. doi:10.1007/s10569-007-9103-8. http://www.springerlink.com/content/h747307j43863228/fulltext.pdf. Ανακτήθηκε στις 2008-11-11. 
  17. Baer, James (2008). "Astrometric masses of 21 asteroids, and an integrated asteroid ephemeris" (PDF). Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy (Springer Science+Business Media B.V. 2007) 100 (2008): 27–42. doi:10.1007/s10569-007-9103-8. http://www.springerlink.com/content/h747307j43863228/fulltext.pdf. Ανακτήθηκε στις 2008-11-11. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]