Υπασβεστιαιμία

Υπασβεστιαιμία
Ασβέστιο
Ταξινόμηση ICD-10	E83.5
Ταξινόμηση ICD-9	275.41
DiseasesDB	6412
eMedicine	emerg/271
MeSH	D006996

Η υπασβεστιαιμία είναι ηλεκτρολυτική διαταραχή που οφείλεται σε χαμηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα. Οι εργαστηριακές τιμές του ασβεστίου στην περίπτωση υπασβεστιαιμίας είναι μικρότερες από 2.1 mmol/L ή 9 mg/dl ή στην περίπτωση του ιονισμένου ασβεστίου μικρότερες από 1.1 mmol/L (4.5 mg/dL).

Στο αίμα περίπου η μισή ποσότητα του ασβεστίου είναι συνδεδεμένη με πρωτεΐνες, όπως είναι η λευκωματίνη του ορού, αλλά είναι το μη συνδεδεμένο-ιονισμένο ασβέστιο αυτό που το σώμα ρυθμίζει. Αν τα επίπεδα των πρωτεϊνών του αίματος ενός ατόμου είναι παθολογικά, η μέτρηση του ασβεστίου του πλάσματος μπορεί να μην είναι ακριβής. Τότε χρησιμοποιούμε τη μέτρηση του ιονισμένου ασβεστίου. Όταν έχουμε μειωμένη αλβουμίνη ορού (συχνά σε ασθενείς με χρόνιες νόσους, ηπατικές ασθένειες ή ακόμα και μετά από μεγάλη νοσοκομειακή νοσηλεία) ο τύπος διόρθωσης του ασβεστίου είναι: Διορθωμένο Ca = Ca ορού + [(4.0 - αλβουμίνη ορού) * 0.8]. Έτσι αν η αλβουμίνη είναι μειωμένη, το μετρούμενο ασβέστιο μπορεί να φαίνεται μειωμένο ενώ στην πραγματικότητα να βρίσκεται εντός φυσιολογικών ορίων.

Αίτια

Μπορεί να οφείλεται σε ανεπάρκεια/δυσλειτουργία παραθυρεοειδικής ορμόνης [PTH], ανεπάρκεια βιταμίνης D, πολύ υψηλής υπερμαγνησιαιμίας ή πολύ χαμηλής υπομαγνησιαιμίας.

Ειδικότερα, η υπασβεστιαιμία μπορεί να έχει σχέση με χαμηλά επίπεδα PTH στον κληρονομικό υποπαραθυρεοειδισμό, στον επίκτητο υποπαραθυρεοειδισμό (χειρουργική αφαίρεση) και στην υπομαγνησιαιμία. Στην υπασβεστιαιμία μπορούμε να έχουμε υψηλά επίπεδα PTH όταν η ορμόνη δυσλειτουργεί, στην χρόνια νεφρική ανεπάρκεια και στην ανεπάρκεια βιταμίνης D.

• Διατροφικές διαταραχές
• Έκθεση σε μόλυβδο
• Υπερβολική κατανάλωση συμπληρωμάτων διατροφής που περιέχουν μαγνήσιο
• Παρατεταμένη χρήση φαρμάκων/καθαρτικών που περιέχουν μαγνήσιο
• Απουσία παραθυρεοειδικής ορμόνης (PTH)
  • Κληρομικός υποπαραθυρεοειδισμός
  • Επίκτητος υποπαραθυρεοειδισμός
  • Υπομαγνησιαιμία
  • Μετά από παραθυρεοειδεκτομή
  • Μετά από θυρεοειδεκτομή, οι παραθυρεοειδείς αδένες βρίσκονται πολύ κοντά στον θυρεοειδή και μπορούν τραυματιστούν κατά τη διάρκεια της επέμβασης
  • Στο σύνδρομο DiGeorge
• Μη αποτελεσματική PTH
  • Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια
  • Έλλειψη βιταμίνης D
    • Μειωμένη διαιτητική πρόσληψη
    • Μειωμένη έκθεση στον ήλιο
    • Παθολογικός μεταβολισμός βιταμίνης D
      • Αντιεπιληπτική θεραπεία
      • Ραχίτιδα τύπου Ι, εξαρτώμενη στην βιταμίνη D
  • Μη αποτελεσματική ενεργή βιταμίνη D
    • Εντερική δυσαπορρόφηση
    • Ραχίτιδα τύπου II
  • Ψευδοϋποπαραθυρεοειδισμός
• Ανεπάρκεια PTH
  • Οξεία υπερφωσφαταιμία
    • Λύση όγκου
    • Οξεία νεφρική ανεπάρκεια
    • Ραβδομυόλυση (αρχικό στάδιο)
• Έκθεση σε υδροφθορικό οξύ
• Επιπλοκή παγκρεατίτιδας
• Αποτέλεσμα υπεραερισμού
• Αλκάλωση, συχνά αναπνευστική αλκάλωση λόγω υπεραερισμού
• Νεογνική υπασβεστιαιμία
  • Πολύ μικρό βάρος γέννησης (<1500 grams)
  • Ηλικία κύησης μικρότερη των 32 εβδομάδων

Συμπτώματα

• Τετανία. Αυτόματες μυικές συσπάσεις που οφείλονται σε αυξημένη διαγερσιμότητα του νευρομυικού συστήματος
• Παραισθησίες γύρω από την περιοχή του στόματος, αιμωδίες στα άκρα
• Πετέχειες
• Λανθάνουσα τετανία
  • Σημείο Trousseau (καρπικός σπασμός - χέρι μαιευτήρα μετά από διόγκωση της περιχειρίδας πάνω από τη συστολική πίεση)
  • Σημείο Chvostek (μετά από πλήξη του προσωπικού νεύρου βλέπουμε σπασμούς στο πρόσωπο)
• Αυξημένα τενόντια αντανακλαστικά
• Επιπλοκές του μπορεί να απειλήσουν τη ζωή
  • Λαρυγγόσπασμος
  • Καρδιακές αρρυθμίες
• Αλλαγές στο ηλεκτροκαρδιογράφημα:
  • Διεύρυνση QT
  • Διεύρυνση ST διαστήματος
• Στη χρόνια υπασβεστιαιμία παρατηρούνται καταρράκτης και επασβεστώσεις των βασικών γαγγλίων

Θεραπεία

Στην περίπτωση οξείας υπασβεστιαιμίας χορηγούνται 100-200 mg γλυκονικού ασβεστίου 10% μέσα σε 10 λεπτά και στη συνέχεια 15-20mg/kg σε 4-8 ώρες.

Η χρόνια υπασβεστιαιμία αντιμετωπίζεται με τη χορήγηση γλυκονικού ασβεστίου και μεταβολιτών βιταμίνης D.