Υδροξείδιο του λιθίου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Υδροξείδιο του λιθίου
Lithium-hydroxide-xtal-3D-vdW.png
Γενικά
Όνομα IUPAC Υδροξείδιο του λιθίου
Άλλες ονομασίες Καυστική λιθίνη
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος LiΟΗ
Μοριακή μάζα 23,95 amu
Αριθμός CAS 1310-65-2
SMILES [Li+].[OH-]
InChI 1S/Li.H2O/h;1H2/q+1;/p-1
Αριθμός RTECS OJ6307070
Αριθμός UN 2680
PubChem CID 3939
ChemSpider ID 3802
Φυσικές ιδιότητες
Σημείο τήξης 462 °C
Σημείο βρασμού 924 °C (διάσπαση)
Πυκνότητα 1.460 kg/m3
Διαλυτότητα
στο νερό
128 kg/m3 (20 °C)
125 kg/m3 (25 °C)
175 kg/m3 (100 °C)
Δείκτης διάθλασης ,
nD
1,464
Εμφάνιση Λευκό στερεό
Χημικές ιδιότητες
Επικινδυνότητα
Κίνδυνοι κατά
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
3
0
Η κατάσταση αναφοράς είναι η πρότυπη κατάσταση (25°C, 1 Atm)
εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά

Το υδροξείδιο του λιθίου ή καυστική λιθίνη είναι μια ανόργανη ένωση, που περιέχει λίθιο, οξυγόνο και υδρογόνο, με τύπο LiOH. Το καθαρό υδροξείδιο του λιθίου, στις «συνηθισμένες συνθήκες», δηλαδή σε θερμοκρασία 25°C και υπό πίεση 1 atm, είναι ένα λευκό υγροσκοπικό κρυσταλλικό στερεό υλικό. Είναι διαλυτό στο νερό και ελαφρά διαλυτό στην αιθανόλη. Είναι διαθέσιμο εμπορικά τόσο στην άνυδρη όσο και στην ένυδρη (μονοϋδρική) μορφή του (LiOH·H2O) και είναι μια ισχυρή βάση.

Παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το υδροξείδιο του λιθίου παράγεται βιομηχανικά (συνήθως) με αντίδραση διπλής αντικατάστασης μεταξύ ανθρακικού λιθίου και υδροξειδίου του ασβεστίου[1]:

\mathrm{Li_2CO_3 + Ca(OH)_2 \xrightarrow{} 2LiOH + CaCO_3 \downarrow}

Με την παραπάνω αντίδραση λαμβάνεται η ένυδρη μορφή του υδροξειδίου του λιθίου, που αφυδατώνεται (αν είναι επιθυμητό) με θέρμανση στους 180°C, σε αφυδατικό κλίβανο.

Σε εργαστηριακή κλίμακα μπορεί να παραχθεί με επίδραση μεταλλικού λιθίου σε νερό, ή με υδρόλυση οξειδίου του λιθίου, αν και αυτές οι αντιδράσεις τυπικά αποφεύγονται:

\mathrm{2Li + H_2O \xrightarrow{} 2LiOH + H_2 \uparrow}
\mathrm{Li_2O + H_2O \xrightarrow{} 2LiOH}

Χημική συμπεριφορά και εφαρμογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το υδροξείδιο του λιθίου, μπορεί να χρησιμοποηθεί για την παραγωγή αλάτων του λιθίου. Π.χ.:

\mathrm{LiOH + HF \xrightarrow{} LiF + H_2O}

Η κύρια χρήση του υδροξείδίου του λιθίου είναι η παραγωγή γράσων λιθίου. Ένα λαοφιλές τέτοιο γράσο είναι το στεατικό λίθιο, που είναι ένα γενικής χρήσης γράσο, χάρη στη μεγάλη του αντίσταση στο νερό και γι' αυτό είναι χρήσιμο και σε χαμηλές και σε υψηλές θερμοκρασίες.

Ακόμη, το υδροξείδιο του λιθίου, χρησιμοποιήθηκε για τον καθαρισμό των αναπνευστικών συστημάτων στο διαστημόπλοιο Απόλλων 13 και σε υποβρύχια, αντιδρώντας με το εκπενεόμενο διοξείδιο του άνθρακα, με το οποίο παράγει ανθρακικό λίθιο και νερό[2]:

\mathrm{2LiOH + CO_2 \xrightarrow{} Li_2CO_3 + H_2O}

Προτιμάται (σε σύγκριση με άλλα υδροξέίδια μετάλλων) για τη σχετικά μικρότερη μάζα του και τη μικρότερη (κατά βάρος) παραγωγή νερού κατά την απορροόφηση του διοξειδίου του άνθρακα: 1 gr υδροξειδίου του λιθίου απορροφά 450 cm3 διοξειδίου του άνθρακα (υπό πίεση 1 atm).

Χρησιμοποιήθηκε ακόμη ως μέσο μεταφοράς θερμότητας, ως ηλεκτρολύτης σε ηλεκτρικούς συσσωρευτές. σε κεραμικά, σε κάποια σκυροδέματα Pottland και, με τη μορφή του 7LiOH, ως αλκαλικό πρόσθετο ψυκτικού συμπιεσμένου ύδατος σε πυρηνικούς αντιδραστήρες, για την αποφυγή της τήξης του σχάσιμου υλικού τους (σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης).

Παρατηρήσεις, υποσημειώσεις και αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ulrich Wietelmann, Richard J. Bauer "Lithium and Lithium Compounds" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry 2005, Wiley-VCH: Weinheim. doi:10.1002/14356007.a15_393
  2. Jaunsen, JR (1989). "The Behavior and Capabilities of Lithium Hydroxide Carbon Dioxide Scrubbers in a Deep Sea Environment". US Naval Academy Technical Report USNA-TSPR-157. http://archive.rubicon-foundation.org/4998. Ανακτήθηκε στις 2008-06-17. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Lithium hydroxide της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).