Τζέσικα Τάντι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Τζέσικα Τάντι
Jessica Tandy and Hume Cronyn.jpg
Η Τζέσικα Τάντι με το σύζυγό της Χιούμ Κρόνιν στην απονομή των βραβείων Έμμυ το 1988.
Πραγματικό όνομα Τζέσικα "Τζεσι" Άλις Τάντι
Γέννηση 7 Ιουνίου 1909
Τόπος γέννησης Χάκνεϊ, Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο Country flag
Θάνατος 11 Σεπτεμβρίου 1994 (85 ετών)
Τόπος θανάτου Ήστον, Κονέκτικατ, ΗΠΑ Country flag
Εθνικότητα Άγγλίδα
Υπηκοότητα Αμερικανική
Είδος Τέχνης Κινηματογράφος (ηθοποιός)
Σημαντικά έργα Τα πουλιά,
Ο σοφέρ της κυρίας Ντέιζι,
Πράσινες τηγανιτές ντομάτες
Βραβεύσεις Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου (1)

Η Τζέσικα Τάντι (αγγλικά Jessica Tandy) (7 Ιουνίου 1909 - 11 Σεπτεμβρίου 1994) ήταν Αγγλοαμερικανίδα ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου, βραβευμένη με όσκαρ Α' γυναικείου ρόλου για την ερμηνεία της στην ταινία Ο σοφέρ της κυρίας Ντέιζι (Driving Miss Daisy, 1989)[1], ενώ είχε επίσης βραβευτεί με βραβείο ΤΟΝΥ, χρυσή σφαίρα, βραβείο Έμμυ και βραβείο BAFTA. Η νίκη της στα βραβεία όσκαρ σε ηλικία 80 ετών[1], την έκανε τη γηραιότερη ηθοποιό που κέρδισε ποτέ το βραβείο και δυο χρόνια αργότερα έλαβε άλλη μια υποψηφιότητα, αυτή τη φορά για όσκαρ Β' γυναικείου ρόλου για την ερμηνεία της στην ταινία Πράσινες Τηγανητές Ντομάτες (Fried Green Tomatoes, 1991). Το 1990 το περιοδικό People την περιέλαβε στη λίστα με τις 50 ομορφότερες προσωπικότητες, ενώ την ίδια χρονιά της διέγνωσαν καρκίνο της ωοθήκης. Συνέχισε να εργάζεται μέχρι και λίγο πριν το θάνατό της.

Πρώτα βήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Τζέσικα Τάντι γεννήθηκε στο προάστιο Χάκνεϊ του Λονδίνου το 1909 και ήταν η μικρότερη από τα τρία της αδέλφια[2]. Η μητέρα της, Τζέσι Έλεν, ήταν διευθύντρια σε σχολείο για παιδιά με ειδικές ανάγκες και ο πατέρας της Χάρι ήταν πλανόδιος πωλητής[3]. Η Τάντι έχασε τον πατέρα της σε ηλικία δώδεκα ετών και η μητέρα της αναγκάστηκε να κάνει μαθήματα και τα απογεύματα για να συντηρεί τα παιδιά της. Η Τάντι φοίτησε στο σχολείο Dame Alice Owen στο Ίλσινγκτον.

Καριέρα στο θέατρο και τον κινηματογράφο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Τάντι έκανε το θεατρικό της ντεμπούτο, σε ηλικία 16 ετών, στη σκηνή του Λονδίνου το 1926. Έκανε γρήγορα επιτυχία και εμφανίστηκε σε θεατρικές παραστάσεις του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, ως βασίλισσα Αικατερίνη, στο Ερρίκος Ε, πλάι στον Λόρενς Ολίβιε και ως Κορδέλια, στο Βασιλιάς Ληρ πλάι στον Τζον Γκίλγκουντ. Εργάστηκε επίσης σε βρετανικές ταινίες.

Μετά τη λήξη του γάμου της με τον Τζακ Χόκινς μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, όπου συνάντησε τον Καναδό ηθοποιό Χιούμ Κρόνιν. Ο Κρόνιν έγινε ο δεύτερός της σύζυγος, ο γάμος τους διήρκεσε μέχρι και το θάνατό της και ο δυο τους έγιναν ζευγάρι τόσο στο θέατρο, όσο και στον κινηματογράφο. Οι δυο τους απέκτησαν δυο παιδιά την Τάντι Κρόνιν και τον Κρίστοφερ.

Η Τάντι έκανε το ντεμπούτο της στο Χόλιγουντ στην ταινία του Φρεντ Τσίνεμαν Έβδομος σταυρός (The Seventh Cross) το 1944. Μετά το πρώτο της αυτό εγχείρημα ακολούθησαν μικροί ρόλοι στις ταινίες: Η κοιλάδα των αποφάσεων (The Valley of Decision, 1945), Άγουρα χρόνια (The Green Years, 1946), Μιράντα (Dragonwyck, 1947) και Άμπερ για πάντα (Forever Amber).

Η καριέρα της στη σκηνή του Μπρόντγουεϊ απογειώθηκε όταν το 1947 επελέγη για να ενσαρκώσει την πολύπαθη Μπλάνς Ντυμπουά στο δράμα του Τένεσι Γουίλιαμς Λεωφορείον ο πόθος (A Streetcar Named Desire), πλάι στους πρωτοεμφανιζόμενους Μάρλον Μπράντο και Καρλ Μάλντεν και σε σκηνοθεσία Ηλία Καζάν. Η επιτυχία του θεατρικού της απέφερε το πρώτο, από τα τρία, βραβείο Τόνυ, αλλά όταν η εταιρία Warner Bros. απέκτησε τα δικαιώματα του θεατρικού το 1950, θεωρήθηκε ότι η Τάντι δεν ήταν αρκετά εμπορικό όνομα ώστε να προωθήσει την ταινία και προτίμησαν να προσλάβουν τη Βίβιαν Λι για το ρόλο της Μπλανς στην κινηματογραφική εκδοχή του Λεωφορείον ο Πόθος. Η Τάντι έλαβε την αμερικανική υπηκοότητα το 1952 και συνέχισε να κάνει σποραδικές εμφανίσεις στον κινηματογράφου, έχοντας επικεντρώσει την προσοχή της στη θεατρική της καριέρα. Κατά τα τέλη της δεκαετίας του 50' συμμετείχε στην ταινία Ένα φως στο δάσος (The Light in the Forest, 1958), το 1962 έλαβε μια υποψηφιότητα για χρυσή σφαίρα για την ταινία Ένας μεγαλοφυής τυχοδιώκτης (Hemingway's Adventures of a Young Man) και το 1963 συμμετείχε στην ταινία του Άλφρεντ Χίτσκοκ Τα Πουλιά (The Birds).

Κατά τα τέλη της δεκαετίας του 70' κέρδισε το δεύτερο βραβείο Τόνυ για την ερμηνεία της στην παράσταση The Gin Game κάτι που επανέλαβε το 1982 για την ερμηνεία της στην παράσταση Foxfire. Η παράσταση Foxfire μεταφέρθηκε με επιτυχία στη μικρή οθόνη το 1987 και η Τάντι τιμήθηκε και με βραβείο Έμμυ για την ερμηνεία της.

Κατά τη δεκαετία του 80' ανανεώθηκε το ενδιαφέρον του κοινού για την Τάντι, η οποία βρέθηκε να συμμετέχει σε μερικές από τις πιο αξιόλογες παραγωγές της εποχής όπως: Ο αλλόκοτος κόσμος του Γκαρπ (The World According to Garp, 1982), Οι Βοστωνέζοι (The Bostonians, 1984) και Κοκούν (Cocoon, 1985). Η καθιέρωση στο χώρο του κινηματογράφου ήρθε το 1989 με τη συμμετοχή της στη βραβευμένη με όσκαρ ταινία Ο σοφέρ της κυρίας Ντέιζι (Driving Miss Daisy), για την οποία βραβεύτηκε με όσκαρ Α' γυναικείου ρόλου. Την αμέσως επόμενη χρονιά της διέγνωσαν καρκίνο, αλλά η Τάντι συνέχισε να εργάζεται μέχρι και το θάνατό της το 1994. Αξιοσημείωτες ταινίες στις οποίες συμμετείχε κατά τις αρχές της δεκαετίας του 90' είναι οι: Πράσινες Τηγανητές Ντομάτες (Fried Green Tomatoes, 1991), Ξεχωριστοί άνθρωποι (Used People, 1992) και Δεν είμαι κορόιδο κανενός (Nobody's Fool, 1994). Τελευταία της κινηματογραφική εμφάνιση ήταν στην ταινία Καμίλα (Camilla, 1994), πλάι στη Μπρίτζετ Φόντα.

Θεατρικές εμφανίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Τίτλος Συγγραφέας Σημειώσεις
1940 Jupiter Laughs Άρτσιμπαλντ Τζόζεφ Κρόνιν
1947 A Streetcar Named Desire (Λεωφορείον ο Πόθος) Τένεσι Γουίλιαμς Νίκη - Βραβείο Τόνυ καλύτερης γυναικείας ερμηνείας
1950 Hilda Crane
1951 The Fourposter (Το νυφικό κρεβάτι) Γιαν Ντε Χάρτογκ
1959 Five Finger Exercise (Άσκηση Πέντε Δακτύλων) Πίτερ Σάφερ
1966 A Delicate Balance (Ευαίσθητη ισορροπία) Έντουαρντ Άλμπι
1971 Home Ντέιβιντ Στόρεϊ
1977 The Gin Game Ν.Λ. Κόμπερν Νίκη - Βραβείο Τόνυ καλύτερης γυναικείας ερμηνείας
1982 Foxfire Σούζαν Κούπερ Νίκη - Βραβείο Τόνυ καλύτερης γυναικείας ερμηνείας
1983 The Glass Menagerie (Γυάλινος Κόσμος) Τένεσι Γουίλιαμς
1986 The Petition Υποψήφια - Βραβείο Τόνυ

Κινηματογράφος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Ταινία Ρόλος Σημειώσεις
1932 The Indiscretions of Eve
1938 Murder in the Family
1944 The Seventh Cross Έβδομος Σταυρός
Blonde Fever
1945 The Valley of Decision Η κοιλάδα των αποφάσεων
1946 Dragonwyck Μιράντα
The Green Years Τα άγουρα χρόνια
1947 Forever Amber Άμπερ για πάντα
1948 A Woman's Vengeance Μια γυναίκα εκδικείται
1950 September Affair Οι εραστές του Κάπρι
1951 The Desert Fox: The Story of Rommel Ρόμελ, η αλεπού της ερήμου
1957 The Glass Eye Επεισόδιο της σειράς Ο Άλφρεντ Χίτσκοκ παρουσιάζει.
1958 The Light in the Forest Ένα φως στο δάσος
1962 Hemingway's Adventures of a Young Man Ένας μεγαλοφυής τυχοδιώκτης Υποψήφια - Χρυσή Σφαίρα - Β' γυναικείου ρόλου
1963 The Birds Τα Πουλιά
1976 Butley Μπάτλεϊ
1981 Honky Tonk Freeway Της Αμερικής...το κάγκελο
1982 The World According to Garp Ο αλλόκοτος κόσμος του Γκαρπ
Still of the Night Η ύποπτη
Best Friends Διαζύγιο με προθεσμία
1984 The Bostonians Οι Βοστωνέζοι
Terror in the Aisles Ανατριχίλα στον εξώστη
1985 Cocoon Κοκούν
1987 *batteries not included Το θαύμα της 8ης λεωφόρου
1988 The House on Carroll Street Το σπίτι στην Κάρολ Στριτ
Cocoon: The Return Κοκούν: Η επιστροφή
1989 Driving Miss Daisy Ο σοφέρ της κυρίας Ντέιζι Νικήτρια - Όσκαρ Α' γυναικείου ρόλου
[1]Νικήτρια - Χρυσή Σφαίρα - Καλύτερη γυναικεία ερμηνεία σε κωμωδία ή μιούζικαλ

Νικήτρια - Βραβείο BAFTA καλύτερης γυναικεία ερμηνείας
1991 Fried Green Tomatoes Πράσινες Τηγανητές Ντομάτες
Υποψήφια - Όσκαρ Β' γυναικείου ρόλου
Υποψήφια - Χρυσή Σφαίρα - Β' γυναικείου ρόλου
Υποψήφια - Βραβείο BAFTA Β' γυναικείου ρόλου
1992 Used People Ξεχωριστοί άνθρωποι
1993 To Dance with the White Dog
1994 A Century of Cinema Ντοκυμαντέρ
Nobody's Fool Δεν είμαι κορόιδο κανενός
Camilla Καμίλα

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Jessica Tandy της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).