Στη Δίνη του Μάελστρομ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Στη Δίνη του Μάελστρομ
Maelstrom-Clarke.jpg
Εικόνα για το "Στη Δίνη του Μάελστρομ" του 1919 του καλλιτέχνη Χάρρυ Κλαρκ
Συγγραφέας Έντγκαρ Άλλαν Πόε
Είδος Επιστημονική φαντασία
Εκδότης Graham's Magazine
Γλώσσα Αγγλικά
Πρώτη έκδοση Απρίλιος 1841

"Στη Δίνη του Μάελστρομ" είναι ο τίτλος διηγήματος του Έντγκαρ Άλλαν Πόε. Στην ιστορία, ένας άντρας εξιστορεί πως επέζησε από ένα ναυάγιο και μία παλιρροιακή δίνη. Έχει συμπλακεί με τις ιστορίες λογικότητας του Πόε και ακόμη σημειώνει μία πρώιμη μορφή της επιστημονικής φαντασίας.

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εμπνευσμένο από τη Μοσκστράουμεν, εκφρασμένο ως μία ιστορία μέσα σε μία ιστορία, ένα διήγημα ειπωμένο στην κορυφή ενός αλπινισμού στο Λοφότεν της Νορβηγίας. Η ιστορία λέγεται από έναν γέρο ο οποίος αποκαλύπτει ότι φαίνεται γερασμένος μονάχα — "Με νομίζετε σίγουρα πολύ γέρο", λέει, "μα δεν είμαι. Έφτασε μία μόνο μέρα για ν' ασπρίσουν τα κατάμαυρα μαλλιά μου, για να μου αδυνατίσουν τα γόνατα, και να σπάσουν τα νεύρα μου." Ο αφηγητής, πεπεισμένος από τη δύναμη των παλιρροιακών δινών βλέπει πέρα στον ωκεανό, τότε λέγεται το αλιευτικό ταξίδι του "γέρου" άντρα με τους δύο αδερφούς του πριν από λίγα χρόνια.

Οδηγούμενοι από "τον πιο δυνατό άνεμο που έστειλε ποτέ ο ουρανός", το καΐκι τους πιάστηκε στη δίνη. Ο ένας αδερφός τραβήχτηκε στα κύματα· ο άλλος τρελάθηκε από τη φρίκη του θεάματος, και πνίγηκε καθώς το καΐκι τραβήχτηκε κάτω. Αρχικά ο αφηγητής είδε μόνο βδελυρό τρόμο στο θέαμα. Σε μία στιγμή αποκάλυψης, είδε ότι το Μάελστρομ είναι μία όμορφη και φοβερή δημιουργία. Παρατηρώντας πως τα αντικείμενα γύρω του τραβιόντουσαν μέσα του, συμπέρανε ότι "όσο πιο πλατειά σε επιφάνεια ήταν τα σώματα, τόσο πιο γρήγορα κατέβαιναν" και ότι τα σφαιρικού-σχήματος αντικείμενα τραβιόντουσαν πιο γρήγορα. Σε αντίθεση με τον αδερφό του, εγκατέλειψε το καΐκι και κρατήθηκε πάνω σε ένα κυλινδρικό βαρέλι μέχρι που σώθηκε αρκετές ώρες αργότερα. Ο γέρος άντρας λέει την ιστορία στον αφηγητή χωρίς καμία ελπίδα ότι ο αφηγητής θα την πιστέψει.

Ανάλυση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το άνοιγμα της ιστορίας φέρει μία ομοιότητα με το Η Μπαλάντα του Γέρου Ναυτικού (1798) του Σάμιουελ Τέιλορ Κόλριτζ: και στα δύο, ένας ενθουσιασμένος γέρος άνδρας λέει την ιστορία του ναυαγίου και της επιβίωσής του.[1] Η ιστορία είναι μία αίσθησης, τονίζοντας τις σκέψεις και τα αισθήματα του αφηγητή, ειδικά τον τρόμο του του να σκοτωθεί στη ρουφήχτρα.[2] Ο αφηγητής χρησιμοποιεί τις επιδεξιότητες αιτιολόγησης για να επιζήσει και η ιστορία θεωρείται ένα από τα πρώιμα παραδείγματα επιστημονικής φαντασίας του Πόε.[3]

Μείζονα θέματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νύξεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιστορία αναφέρει τον Τζόνας Ντανίλσσονν Ράμους, έναν άνδρα από τη Νορβηγία ο οποίος έγραψε για το φημισμένο μάελστρομ στον Σαλτσράουμεν. Η επιγραφή ανοίγματος παρατίθεται από μία έκθεση από τον Tζόζεφ Γκλάνβιλ που καλείται "Κατά της Εμπιστοσύνης σε Φιλοσοφία και Ζητήματα Κερδοσκοπίας" (1676), αν και ο Πόε άλλαξε τη διατύπωση αισθητά.[4]

Ιστορικό έκδοσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ιστορία εμφανίστηκε πρώτα στην έκδοση του Graham's Magazine του 1841 του Μαΐου, που δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο.[5] Ο Πόε έσπευσε να ολοκληρώσει την ιστορία εγκαίρως και αργότερα παραδέχτηκε ότι το τέλος ήταν ατελές.[6] Σύντομα αφού η ιστορία "Οι Δολοφονίες της Οδού Νεκροτομίου" του Πόε μεταφράστηκε στα Γαλλιικά χωρίς αναγνώριση, οι Γάλλοι αναγνώστες αναζητούσαν άλλα έργα του Πόε και το " Στη Δίνη του Μάελστρομ" ήταν ανάμεσα στα νωρίτερα μεταφρασμένα.[7] Όπως και οι άλλες περιπέτειες θαλάσσης του Η Αφήγηση του Άρθουρ Γκόρντον Πυμ και Η Εφημερίδα του Τζούλιους Ρόντμαν, το " Στη Δίνη του Μάελστρομ" πιστεύτηκε από τους αναγνώστες ότι είναι αληθινό και ένα κείμενο ανατυπώθηκε στην ένατη έκδοση της Εγκυκλοπαίδειας Μπριτάνικα – ειρωνικώς, βασίστηκε σε ένα κείμενο που ο Πόε είχε σηκώσει από μία πρωτύτερη έκδοση της ίδιας αυτής εγκυκλοπαίδεις.[6] Τον Ιούνιο του 1845, το "Στη Δίνη του Μάελστρομ" συλλέχτηκε για πρώτη φορά ως μέρος των Διηγημάτων του Πόε, που δημοσιεύτηκαν από τις εκδόσεις G. P. Putnam's Sons Wiley & Putnam, και επίσης συμπεριλάμβανε έντεκα από τις άλλες του ιστορίες.[8]

Κριτική απόκριση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εντός ολίγου μετά τη δημοσίευσή του, τον Απρίλιο το τεύχος 28 της Daily Chronicle περιλάμβανε την ανακοίνωση: "Η 'Δίνη του Μάελστρομ' [sic] από τον Έντγκαρ Άλλαν Πόε, Esq., είναι ανάξια της πένας ενός του οποίου τα ταλέντα του επιτρέπουν μία ευρύτερη και πιο επαρκή εμβέλεια."[9] Ο Μορντεκάι Μ. Νώε στην Evening Star, ωστόσο, είπε ότι η ιστορία "εμφανίζεται για να γίνει ίση σε ενδιαφέρον με το δυνατό άρθρο από την πένα του στον τελευταίο αριθμό, 'Οι Δολοφονίες της Οδού Νεκροτομίου'".[9]

Προσαρμογή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1986, ο Αμερικανός συνθέτης Φίλιπ Γκλας έγραψε μουσική εμπνευσμένη από το "Στη Δίνη του Μάελστρομ". Ανατέθηκε από το Αυστραλιανό Χοροθέατρο.

Αναφορές σε λογοτεχνικά έργα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1970, ο Τσεχοσλοβακικός συγγραφέας Λούντβικ Βάτσουλικ έκανε πολλές αναφορές στο "Στη Δίνη του Μάελστρομ" καθώς και στο "Ο Μαύρος Γάτος" στο μθιστόρημά του Τα Ινδικά Χοιρίδια. Στο Ο Πιανίστας του Κουρτ Βόνεγκατ, ο Πολ Πρωτεύς σκέφτεται τον εαυτό του "Βυθισμένο στο Μάελστρομ" καθώς υποκύπτει στη θέληση της συζύγου του.[10]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Σοβά 2001, σελ. 66
  2. Σίλβερμαν 1991, σελ. 169
  3. Τρες 2002, σελίδες 116–117
  4. Σοβά 2001, σελίδες 65–66
  5. Μπίτνερ 1962, σελ. 164
  6. 6,0 6,1 Μάιερς 1992, σελ. 125
  7. Σίλβερμαν 1991, σελ. 320
  8. Τόμας & Τζάκσον 1987, σελ. 540
  9. 9,0 9,1 Τόμας & Τζάκσον 1987, σελ. 324
  10. Βόνεγκατ 1952, σελ. 184

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]