Στήβεν Χώκινγκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Στήβεν Χώκινγκ
Στήβεν Χώκινγκ
Γέννηση 8 Ιανουαρίου 1942 (1942-01-08) (72 ετών)
Οξφόρδη, Ηνωμένο Βασίλειο
Κατοικία Ηνωμένο Βασίλειο
Τομέας Φυσικός
Ίδρυμα Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ
Γνωστός για μαύρες τρύπες
θεωρητική κοσμολογία
κβαντική βαρύτητα
Σημαντικά βραβεία Copley Medal (2006)

O Στήβεν Χώκινγκ (Stephen Hawking, γενν. 8 Ιανουαρίου 1942) είναι Βρετανός θεωρητικός φυσικός, κοσμολόγος, και συγγραφέας. Μεταξύ των σημαντικών επιστημονικών εργασιών του ήταν μια συνεργασία με τον Ρότζερ Πένροουζ (Roger Penrose) επάνω σε θεωρήματα βαρύτητας ιδιομορφιών στα πλαίσια γενικής σχετικότητας και η θεωρητική πρόβλεψη ότι οι μαύρες τρύπες εκπέμπουν την ακτινοβολία, που συχνά καλείται ακτινοβολία Χώκινγκ. O Χώκινγκ ήταν ο πρώτος που εξέθεσε μια κοσμολογία που εξηγήθηκε από μια ένωση της γενική θεωρία της σχετικότητας και της κβαντικής μηχανικής. Είναι φωνητικός υποστηρικτής της ερμηνείας πολλών κόσμων της κβαντικής μηχανικής.

Είναι Επίτιμος Συνεργάτης της Βασιλικής Κοινωνίας των Τεχνών, ισόβιο μέλος στην Επισκοπική Ακαδημία Επιστημών, και λήπτης του Προεδρικού μεταλλίου της Ελευθερίας, το υψηλότερο πολιτικό βραβείο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Χώκινγκ ήταν Καθηγητής Μαθηματικών στο πανεπιστήμιο του Κείμπριτζ μεταξύ 1979 και 2009.

Ο Χώκινγκ έχει συντάξει εργασίες εκλαϊκευμένης επιστήμης, στις οποίες συζητά τις θεωρίες και την κοσμολογία του γενικά. Το A Brief History Of Time έμεινε στη λίστα με τα best-seller του Βρετανικού Sunday Times για 237 εβδομάδες σπάζοντας ρεκόρ. Ο Χώκινγκ πάσχει από νόσο του κινητικού νευρώνα (αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση), κατάσταση που έχει εξελιχθεί κατά τη διάρκεια των ετών. Είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου παράλυτος και επικοινωνεί μέσω συσκευής παραγωγής ομιλίας. Παντρεύτηκε δύο φορές και έχει τρία παιδιά.

Πρώτα χρόνια και εκπαίδευση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Χώκινγκ γεννήθηκε στις 8 Ιανουαρίου 1942 από τον Φρανκ και την Ίζομπελ Χώκινγκ.[1][2] Παρά τους οικογενειακούς οικονομικούς περιορισμούς, και οι δύο γονείς είχαν σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, όπου ο Φρανκ είχε σπουδάσει ιατρική και η Ίζομπελ Φιλοσοφία,Πολιτική και Οικονομικά.[2] Οι δύο συναντήθηκαν αμέσως μετά την αρχή του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου σε ένα ίδρυμα ιατρικής έρευνας όπου η Isobel εργαζόταν ως γραμματέας και ο Frank ως ιατρικός ερευνητής.[2][3] Η οικογένεια Χώκινγκ έζησε στο Χάιγκεϊτ αλλά καθώς το Λονδίνο υφίστατο συνεχείς αεροπορικές επιδρομές κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η μητέρα του πήγε στην Οξφόρδη για να γεννήσει με μεγαλύτερη ασφάλεια.[4] Έχει δύο νεότερες αδελφές, την Φιλίππα και την Μαίρη και έναν υιοθετημένο αδελφό, τον Έντουαρντ.[5] Ο Χώκινγκ άρχισε την εκπαίδευσή του στο Byron House School, κατηγόρησε αργότερα τις "προοδευτικές μεθόδους του" για την αποτυχία του να μάθει να διαβάζει ενώ ήταν στο σχολείο.[6]

Το 1950, όταν ο πατέρας του έγινε επικεφαλής του τμήματος παρασιτολογίας στο Εθνικό ίδρυμα ιατρικής έρευνας, ο Χώκινγκ και η οικογένειά του κινήθηκαν προς το ST Albans, στο Hertfordshire[6][7]. Ο οκτάχρονος Χώκινγκ παρακολούθησε στο ST Albans High School For Girls για μερικούς μήνες, εκείνη την περίοδο, τα νεότερα αγόρια θα μπορούσαν να παρευρεθούν σε ένα από τα σπίτια.[8][9]. Στο ST Albans, η οικογένεια θεωρήθηκε ιδιαίτερα ευφυής και κάπως εκκεντρική,[6][10]. συχνά τα γεύματα πραγματοποιούνταν με κάθε άτομο να διαβάζει σιωπηλά ένα βιβλίο.[6]. Έζησαν σε οικονομική λιτότητα σε ένα μεγάλο, σωριασμένο, και κακοδιατηρημένο σπίτι, και ταξίδεψαν με ταξί του Λονδίνου.[11][12]. Κατά τη διάρκεια μιας από τις συχνές απουσίες του πατέρα του Χώκινγκ στην Αφρική,[13] το υπόλοιπο της οικογένειας πέρασε τέσσερις μήνες στην Majorca επισκεπτόμενοι την φίλο της μητέρας του, Beryl και τον σύζυγός της, τον ποιητή Ρόμπερτ Γκρέιβς. [8]

Με την επιστροφή τους στην Αγγλία, ο Χώκινγκ παρακολούθησε στο Radlett School για ένα χρόνο[9] και από τον Σεπτέμβριο του 1952, στο ST Albans School[14]. Η οικογένεια τοποθέτησε μια υψηλή αξία στην εκπαίδευση.[6] Ο πατέρας του Hawking ήθελε o γιος του να παρακολουθήσει το καλής φήμης Westminster School, αλλά o 13χρονος Χώκινγκ ήταν άρρωστος την ημέρα της εξέτασης των υποτροφιών. Η οικογένειά του δεν θα μπορούσε να αντέξει οικονομικά τα σχολικά δίδακτρα χωρίς την οικονομική ενίσχυση μιας υποτροφίας, έτσι ο Χώκινγκ παρέμεινε στο ST Albans.[15][16]. Μια θετική συνέπεια ήταν ότι ο Χώκινγκ παρέμεινε με μια στενή ομάδα φίλων με τους οποίους απολάμβανε τα παιχνίδια πινάκων, την κατασκευή πυροτεχνημάτων, πρότυπων αεροπλάνων και βαρκών,[17] και μακροχρόνιες συζητήσεις περί Χριστιανισμού και υπεραισθητικής αντίληψης[18]. Από το 1958, και με τη βοήθεια του δασκάλου μαθηματικών Dikran Tahta, κατασκεύασαν έναν υπολογιστή από τα μέρη ρολογιών, ενός παλαιού τηλεφωνικού κέντρου και άλλα ανακυκλωμένα εξαρτήματα.[19][20]

Αν και στο σχολείο ήταν γνωστός ως "Αινστάιν", ο Χώκινγκ δεν ήταν αρχικά επιτυχημένος ακαδημαϊκά.[21] Με το χρόνο, άρχισε να παρουσιάζει ιδιαίτερη ικανότητα για τα επιστημονικά θέματα, και εμπνευσμένος από τον Tahta, αποφάσισε να σπουδάσει μαθηματικά στο πανεπιστήμιο.[22][23][24] Ο πατέρας του Hawking τον συμβούλεψε σπουδάσει ιατρική, με την ανησυχία ότι υπήρχαν λίγες θέσεις εργασίες για τους πτυχιούχους μαθηματικών.[25] Ήθελε ο Χώκινγκ να παρακολουθήσει το University College στην Οξφόρδη, το πανεπιστήμιο που ο ίδιος αποφοίτησε. Δεδομένου ότι δεν ήταν δυνατό να διαβαστούν τα μαθηματικά εκείνη την εποχή, ο Χώκινγκ αποφάσισε να μελετήσει τη φυσική και τη χημεία. Παρά τις συμβουλές του διευθυντή του για να περιμένει μέχρι το επόμενο έτος, ο Χώκινγκ τιμήθηκε με υποτροφία μετά από τις εξετάσεις τον Μάρτιο του 1959.[26][27]

Πανεπιστημιακές σπουδές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Hawking πήγε Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης τον Οκτώβριο του 1959 σε ηλικία 17 ετών[28]. Τους πρώτους 18 μήνες ήταν βαριεστημένος και μόνος: ήταν νεότερος από πολλούς άλλους σπουδαστές, και βρήκε την ακαδημαϊκή εργασία "γελοία εύκολη”.[29][30]. Ο Robert Berman ο δάσκαλος φυσικής του του είπε αργότερα, "ήταν μόνο απαραίτητο για αυτόν να ξέρει ότι κάτι θα μπορούσε να γίνει, και θα μπόρεσε να το κάνει χωρίς να κοιτάει να δει πώς οι άλλοι άνθρωποι το έκαναν "[31]. Μια αλλαγή εμφανίστηκε κατά τη διάρκεια του δεύτερου και τρίτου έτους του όταν, σύμφωνα με Berman, ο Χώκινγκ κατέβαλε περισσότερη προσπάθεια "να είναι ένα από τα αγόρια". Αναπτύχθηκε σε ένα δημοφιλές, ζωηρό και πνευματώδες μέλος του κολεγίου , που ενδιαφέρθηκε για την κλασσική μουσική και την επιστημονική φαντασία.[28]. Μέρος του μετασχηματισμού αυτού προέκυψε από την απόφασή του να συμμετάσχει στη λέσχη βαρκών του κολεγίων, όπου αυτός έκανε πηδάλιο σε μια ομάδα κωπηλασίας.[32][33]. Ο προπονητής της κωπηλασίας στο χρόνο σημείωσε ότι ο Χώκινγκ καλλιέργησε μια εικόνα παράτολμου, οδηγώντας το πλήρωμά του στις επικίνδυνες διαδρομές που οδήγησαν σε χαλασμένες βάρκες.[34][35]

Ο Χώκινγκ έχει υπολογίσει ότι μελέτησε περίπου 1000 ώρες κατά τη διάρκεια των τριών ετών του στην Οξφόρδη. Αυτές οι μη εντυπωσιακές συνήθειες μελέτης έκαναν το κάθισμα στις τελικές εξετάσεις του μια πρόκληση, και αποφάσισε να απαντήσει μόνο θεωρητικές ερωτήσεις φυσικής παρά εκείνες που απαιτούσαν την πραγματική γνώση. Ο πρώτης τάξεως βαθμός τιμών ήταν ένας όρος της αποδοχής για την προγραμματισμένη μεταπτυχιακή μελέτη του στην κοσμολογία στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ.[36][37] Ανήσυχος, κοιμήθηκε λίγο τη νύχτα πριν από τις εξετάσεις και το τελικό αποτέλεσμα ήταν στη διαχωριστική γραμμή μεταξύ πρώτης και δεύτερης κατηγορίας τιμών , που κάνουν το ζήτω απαραίτητο.[37][38]. Ο Χώκινγκ ανησυχούσε για το ότι αντιμετωπίστηκε ως οκνηρός και δύσκολος σπουδαστής, έτσι όταν κλήθηκε στην προφορική εξέταση να περιγράψει τα μελλοντικά του σχέδιά του απάντησε: "εάν μου απονείμετε έναν πρώτο τίτλο, θα πάω στο Κέμπριτζ. Εάν λάβω ένα δεύτερο, θα μείνω στην Οξφόρδη, έτσι αναμένω ότι θα μου δώσετε έναν πρώτο.[37][39] Κέρδισε υψηλότερο σεβασμό από αυτόν που πίστευε: όπως σχολίασε ο Berman, οι εξεταστές "ήταν αρκετά ευφυείς να συνειδητοποιήσουν ότι μιλούσαν σε κάποιο μακράν εξυπνότερο από τους περισσότεροι από αυτούς. [37] Αφού έλαβε έναν πρώτης τάξεως βαθμό, και μετά από ένα ταξίδι στο Ιράν με έναν φίλο του, άρχισε τη μεταπτυχιακή του εργασία στο Trinity Hall του Κέμπριτζ τον Οκτώβριο του 1962.[40][41]

Το πρώτο έτος του Hawking σαν ένας διδακτορικός σπουδαστής ήταν δύσκολο. Ήταν αρχικά απογοητευμένος όταν διαπίστωσε ότι είχε διοριστεί ο Dennis William Sciama ως επόπτης αντί του Fred Hoyle[42][43], και βρήκε την κατάρτισή του στα μαθηματικά ανεπαρκή για την εργασία στην γενική σχετικότητα και κοσμολογία[44]. Αγωνίστηκε επίσης με την υγεία του. Ο Hawking είχε δοκιμάσει την αυξανόμενη αδεξιότητα κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους του στην Οξφόρδη, συμπεριλαμβανομένης μιας πτώσης σε μερικές σκαλοπάτια και δυσκολίες κατά την κωπηλασία.[45][46] Τα προβλήματα επιδεινώθηκαν, και η ομιλία του έγινε ελαφρώς μπερδεμένη, η οικογένειά του παρατήρησε τις αλλαγές όταν επέστρεψε στο σπίτι για τα Χριστούγεννα και οι ιατρικές έρευνες άρχισαν.[47][48] Η διάγνωση για την ασθένεια κινητικών νευρώνων ήρθε όταν ο Χώκινγκ ήταν 21. Εκείνη την εποχή οι γιατροί του έδωσαν μια υπολογιζόμενη διάρκεια ζωής δύο ετών.[49][50]

Μετά από τη διάγνωσή του, ο Χώκινγκ έπεσε σε κατάθλιψη αν και οι γιατροί τον συμβούλεψαν να συνεχίσει με τις μελέτες του, αισθάνθηκε δεν υπήρχε ιδιαίτερος λόγος.[51] Συγχρόνως, εντούτοις, η σχέση του με τη Jane Wilde, φίλη της αδελφής του, και την οποία είχε συναντήσει λίγο πριν τη διάγνωσή του, συνεχίστηκε να αναπτύσσεται. Το ζεύγος αραβωνίαστηκε τον Οκτώβριο του 1964.[52][53] Ο Χώκινγκ αργότερα είπε ότι η δέσμευση "του έδωσε κάτι για να ζήσει.[54] Παρά την πρόοδο της ασθένειας — ο Χώκινγκ είχε δυσκολία στο να περπατήσει χωρίς υποστήριξη, και η ομιλία του ήταν σχεδόν ακατανόητη —αυτός επέστρεψε τώρα στην εργασία του με ενθουσιασμό.[55] Ο Χώκινγκ άρχισε μια φήμη για τη λαμπρότητα και το θράσος όταν προκάλεσε δημόσια την εργασία του Fred Hoyle και του σπουδαστή του Jayant Narlikar σε μια διάλεξη τον Ιούνιο του 1964.[56][57]

Όταν ο Χώκινγκ άρχισε τις μεταπτυχιακές μελέτες του, υπήρξε μεγάλη συζήτηση στην κοινότητα φυσικής για τις επικρατούσες θεωρίες της δημιουργίας του κόσμου: το Big Bang και η θεωρία Steady State.[58] Εμπνευσμένος από το θεώρημα του Roger Penrose για την ιδιομορφία του χωροχρόνου στο κέντρο των μαύρων τρυπών, ο Χώκινγκ εφάρμοσε την ίδια σκέψη το σε ολόκληρο το σύμπαν, και κατά τη διάρκεια του 1965 ετοίμασε τη διατριβή του σε αυτό το θέμα.[59] Υπήρξαν και άλλες θετικές εξελίξεις: ο Hawking έλαβε μια ερευνητική υποτροφία στο Gonville and Caius College και αυτός και η Jane παντρεύτηκαν στις 14 Ιουλίου 1965.[60] Κατέκτησε τον D.Phil. βαθμό του τον Μάρτιο του 1966,[61] και το δοκίμιό του με τίτλο "Ιδιομορφίες και Γεωμετρία του χωροχρόνου" έλαβε μεγάλες τιμές μια από τον Penrose για να κερδίσει το Βραβείο Adams εκείνης της χρονιάς. [62][61]

Μετέπειτα ζωή και σταδιοδρομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

1966-75[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα πρώτα έτη του γάμου ήταν ταραχώδη: Η Jane ζούσε στο Λονδίνο κατά τη διάρκεια της εβδομάδας δεδομένου ότι ολοκλήρωνε το πτυχίο της και ταξίδεψαν στις Ενωμένες Πολιτείες αρκετές φορές για τα συνεδρια και τις σχετικές με τη φυσική επισκέψεις. Το ζεύγος είχε δυσκολία βρίσκοντας κατοικία που ήταν σε κοντινή απόσταση για τον Hawking από το τμήμα εφαρμοσμένων μαθηματικών και θεωρητικής φυσικής (DAMTP). Η Jane άρχισε ένα πρόγραμμα Ph.D., και ένας γιος, ο Robert, γεννήθηκε τον Μάιο του 1967.[63][64] Στην εργασία του, και σε συνεργασία με την Penrose, ο Χώκινγκ επέκτεινε τις έννοιες του θεωρήματος της μοναδικότητας που εξερευνήθηκαν πρώτα στη διδακτορική διατριβή του. Αυτό περιέλαβε όχι μόνο την ύπαρξη των μοναδικοτήτων αλλά και τη θεωρία ότι ο κόσμος έχει αρχίσει ως μοναδικότητα. Το κοινό δοκίμιό τους ήταν ο επιλαχών το 1968 στον διαγωνισμό Gravity Research Foundation [65][66]Το 1970 δημοσίευσαν μια απόδειξη ότι εάν ο κόσμος υπακούει στη γενική θεωρία της σχετικότητας και ταιριάζει με κάποιο από τα μοντέλα της φυσικής κοσμολογίας που ανέπτυξε ο Alexander Friedmann, τότε πρέπει να έχει αρχίσει ως μοναδικότητα . [67]{{sfn|White|Gribbin|2002|pp=115–16}[68]

Στα τέλη της δεκαετίας του '60, οι φυσικές δυνατότητες του Hawking μειώθηκαν άλλη μια φορά: άρχισε να χρησιμοποιεί τα δεκανίκια και σταμάτησε τις συχνές διαλέξεις.[69] Δεδομένου ότι έχασε σιγά σιγά τη δυνατότητα να γράφει, ανέπτυξε τις αντισταθμιστικές οπτικές μεθόδους, συμπεριλαμβανομένης της θέας των εξισώσεων από την άποψη της γεωμετρίας. [70][71] Ο φυσικός Werner Israel σύγκρινε αργότερα τα επιτεύγματα του με του Μότσαρτ που συνέθεσε μια ολόκληρη συμφωνία στο κεφάλι του. [72][73] Ο Χώκινγκ ήταν, εντούτοις, σκληρά ανεξάρτητος και απρόθυμος να δεχτεί βοήθεια ή να κάνει παραχωρήσεις για τις ανικανότητες του. Ο Hawking προτίμησε να θεωρηθεί ως "επιστήμονας πρώτα, δημοφιλής επιστημονικός συγγραφέας δεύτερα, και, με όλους τους τρόπους που έχουν σημασία, ένας κανονικός άνθρωπος με τις ίδιες επιθυμίες, τις κινήσεις, τα όνειρα, και τις φιλοδοξίες σαν το επόμενο πρόσωπο. "[74] Η Jane Hawking αργότερα σημείωσε ότι "μερικοί άνθρωποι θα το αποκαλούσαν αποφασιστικότητα, κάποιοι ισχυρογνωμοσύνη. Εγώ τα έχω αναφέρει και τα δυο κατά καιρούς."[75] Χρειάστηκε πολλή πειθώ για να δεχτεί τη χρήση μιας αναπηρικής καρέκλας στο τέλος της δεκαετίας του '60, [76] αλλά τελικά έγινε πασίγνωστος για την αγριότητας της οδήγησης αναπηρικής καρέκλας του. [75] Ο Χώκινγκ ήταν δημοφιλής και πνευματώδης συνάδελφος, αλλά η ασθένειά του καθώς επίσης και η φήμη του για το θράσος και τη νοημοσύνη τον απομάκρυναν από μερικούς. [77] Το 1969, ο Χώκινγκ δέχτηκε μια ειδικά δημιουργημένη "υποτροφία για τη διάκριση στην επιστήμη" για να παραμείνει στο Caius.[78]

Μια κόρη, η Lucy, γεννήθηκε το 1970. [79] Αμέσως μετά ο Hawking ανακάλυψε αυτό που έγινε γνωστό ως ο δεύτερος νόμος της δυναμικής μαύρων τρυπών, ότι ο ορίζοντας γεγονότος μιας μαύρης τρύπας δεν μπορεί ποτέ να γίνει μικρότερος. [80] Με τον James M. Bardeen και τον Brandon Carter, πρότεινε τους τέσσερεις νόμους των μηχανικών μαύρων τρυπών, που αντλούσαν μια αναλογία με την θερμοδυναμική.[81] Προς ενόχληση του Χώκινγκ, ο Jacob Bekenstein, ένας μεταπτυχιακός σπουδαστής του John Wheeler, προχώρησε περισσότερο—και τελικά σωστά —εφαρμόζοντας τις θερμοδυναμικές έννοιες κυριολεκτικά.[82][83] Στις αρχές της δεκαετίας του '70, η εργασία του Hawking με τους Carter, Werner Ιsrael και David C. Robinson υποστήριξε έντονα το θεώρημα no-hair του Wheeler,ότι ανεξάρτητα από το αρχικό υλικό από το οποίο μια μαύρη τρύπα είναι δημιουργημένη μπορεί να περιγραφεί εντελώς από τις ιδιότητες μάζα, ηλεκτρικό φορτίο και περιστροφή. [84][85] Το δοκίμιο του με τίτλο "Black Holes" κέρδισαν το βραβείο Gravity Research Foundation τον Ιανουάριο του 1971.[86] Το πρώτο βιβλίο του Hawking The Large Scale Structure of Space-Time που γράφτηκε με τον George Ellis δημοσιεύθηκε το 1973.[87]

Αρχίζοντας το 1973, ο Χώκινγκ κινούμενος στη μελέτη της κβαντικής βαρύτητας και της κβαντικής μηχανικής. [88][87] Η εργασία του σε αυτόν τον τομέα οδήγησε σε μια επίσκεψη στη Μόσχα και σε συζητήσεις με τον Yakov Borisovich Zel'dovich και τον Alexander Starobinsky, του οποίου η εργασία έδειξε ότι σύμφωνα με την αρχή της αβεβαιότητας που περιστρέφεται γύρω από τις μαύρες τρύπες εκπέμπονται τα μόρια.[89] Προς ενόχληση του Hawking, οι πολυελεγμένοι υπολογισμοί του παρήγαγαν συμπεράσματα που ήρθαν σε αντίθεση με το δεύτερο νόμο του, ο οποίος υποστήριζε ότι οι μαύρες τρύπες δεν θα μπορούσαν ποτέ να μικρύνουν,[90] και υποστήριξε τους συλλογισμός του Bekenstein για την εντροπία τους. [91] [89] Τα αποτελέσματά του, που ο Χώκινγκ παρουσίασε από το 1974, έδειξαν ότι οι μαύρες τρύπες εκπέμπουν ακτινοβολία, γνωστή σήμερα ως ακτινοβολία του Hawking, η οποία μπορεί να συνεχιστεί έως ότου εξαντλήσουν την ενέργειά τους και εξατμιστούν. [92] [93][94] Αρχικά, η ακτινοβολία του Hawking ήταν αμφισβητούμενη. Εντούτοις μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '70 και μετά από τη δημοσίευση της περαιτέρω έρευνας, η ανακάλυψη έγινε πλήρως αποδεκτή ως σημαντική εξέλιξη στη θεωρητική φυσική.[95][96][97] Τον Μάρτιο του 1974, μερικές εβδομάδες μετά από την ανακοίνωση της ακτινοβολίας του Hawking, ο Χώκινγκ έγινε συνεργάτης της Βασιλικής κοινωνίας, ένας από τους νεότερους επιστήμονες που τιμώνται έτσι.[98][99]

Ο Hawking σπάνια συζητούσε την ασθένεια και τις φυσικές προκλήσεις της, ακόμη και —σε ένα περιστατικό που τέθηκε κατά τη διάρκεια της ερωτοτροπίας τους —με τη Jane. [100] Οι ανικανότητες του Hawking σήμαιναν ότι οι ευθύνες του σπιτιού και της οικογένειας στηρίχτηκαν σταθερά πάνω στους ώμους της γυναίκας του, αφήνοντας του περισσότερο χρόνο να σκεφτεί σχετικά με την φυσική.[101] Όταν το 1974 ο Χώκινγκ διορίστηκε στο Sherman Fairchild Distinguished Scholar επεσκέπτοντας μελετητές στο California Institute of Technology (Caltech), η Jane πρότεινε ότι ένας μεταπτυχιακός ή μεταδιδακτορικός σπουδαστής μπορεί να μείνει μαζί τους και να βοηθήσει με την φροντίδα του. Ο Hawking δέχτηκε, και ο Bernard Carr ταξίδεψε στην Καλιφόρνια μαζί τους ως πρώτος πολλών σπουδαστών που εκπλήρωσαν αυτόν τον ρόλο. [102]Πρότυπο:Stephen Η οικογένεια πέρασε ένα γενικά ευτυχές και τονωτικό έτος στην Pasadena.[103] Ο hawking συνεργάστηκε με το φίλο του στην σχολή, τον KIP Thorne, [104] και τον δέσμευσε μέσα σε ένα επιστημονικό στοίχημα για το εάν ένα σκοτεινό αστέρι Το Cygnus Χ-1 ήταν μια μαύρη τρύπα. Το στοίχημα ήταν ένα εκπληκτικό "ασφαλιστικό συμβόλαιο" ενάντια στην πρόταση ότι οι μαύρες τρύπες δεν υπήρχαν.[105] Ο Χώκινγκ αναγνώρισε ότι είχε χάσει το στοίχημα το 1990, το οποίο ήταν το πρώτο από αρκετά που επρόκειτο να κάνει με τον Thorne και άλλους. [106] Ο Χώκινγκ διατήρησε τους δεσμούς του με τον Caltech, περνώντας έναν μήνα εκεί σχεδόν κάθε χρόνο από την πρώτη επίσκεψη.[107]

1975-1990[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Hawking επέστρεψε στο Κέιμπριτζ το 1975 σε ένα νέο σπίτι, μια νέα θέση —σαν Reader. Ο Don Page, με τον οποίο ο hawking είχε αρχίσει μια στενή φιλία στο Caltech, έφθασε για να εργαστεί σαν ο ζωντανός απόφοιτος μαθητής βοηθός. Με τη βοήθεια του Page και μιας γραμματέας, οι ευθύνες της Jane μειώθηκαν έτσι μπορούσε να επιστρέψει στη διατριβή της και το νέο της ενδιαφέρον για το τραγούδι. [ 109 ] Τα μέσα έως τα τέλη του 1970 ήταν μια περίοδος ανάπτυξης του δημόσιου ενδιαφέροντος για τις μαύρες τρύπες και του φυσικού που τις μελετούσε.Ο Hawking έδινε τακτικά συνεντεύξεις για την τηλεόραση και τον τύπο. [ 110 ] [ 111 ] Έλαβε επίσης αυξανόμενη ακαδημαϊκή αναγνώριση της εργασίας του. [ 112 ] Το 1975 του απονεμήθηκαν το Μετάλλιο Eddington και το Μετάλλιο Pius ΧΙ Gold, και το 1976 το Βραβείο Heineman Dannie, το Βραβείο Maxwell και το Βραβείο Hughes. [ 113 ] [ 114 ]Ο Hawking διορίστηκε καθηγητής με θέση στη βαρυτική φυσική το 1977. [ 115 ] Το επόμενο έτος έλαβε το Μετάλλιο Albert Einstein και ένα τιμητικό διδακτορικό από το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. [ 52 ] [ 112 ]

Η ομιλία του Hawking επιδεινώθηκε, και μέχρι τα τέλη του 1970 μπορούσε να γίνει κατανοητός μόνο από την οικογένεια και τους πιο στενούς φίλους του. Για να επικοινωνήσει με άλλους, κάποιος που τον ήξερε καλά θα μετέφραζε την ομιλία του στην καταληπτή ομιλία. [ 116 ] Ωθούμενος από μια διαφωνία με το πανεπιστήμιο σχετικά με το ποιος θα πλήρωνε για την κεκλιμένη ράμπα που απαιτείται για να μπεί στον εργασιακό χώρο του, ο hawking και η σύζυγός του έκαναν εκστρατεία για βελτιωμένη πρόσβαση και υποστήριξη για εκείνους με αναπηρίες στο Κέιμπριτζ, [ 117 ] [ 118 ] συμπεριλαμβανομένης της προσαρμοσμένης στέγασης σπουδαστών στο πανεπιστήμιο. [ 119 ] Γενικά, παρόλο που,ο hawking είχε αμφίθυμα συναισθήματα για το ρόλο του ας πρωταθλητής δικαιωμάτων αναπηρίας: θέλοντας να βοηθήσει άλλους, επιδίωξε να αποσυνδεθεί από την ασθένειά του και τις προκλήσεις του. [ 120 ] Η έλλειψη δέσμευσής του οδήγησε σε κάποια κριτική. [ 121 ] Η οικογένεια Hawking καλωσόρισε ένα τρίτο παιδί, Timothy, τον Απρίλιο του 1979. [ 112 ] Eκείνο το φθινόπωρο ο Hawking διορίστηκε Καθηγητής Lucasian των μαθηματικών στο πανεπιστήμιο του Κeίμπριτζ. [ 112 ] [ 122 ] H εναρκτήρια διάλεξη του Hawking ως καθηγητής Lucasian των μαθηματικών τιτλοφορήθηκε: "Είναι το τέλος στη θέα για τη θεωρητική φυσική" και πρότεινε την N=8 Supergravity ως κύρια θεωρία για να λύσει πολλά από τα σημαντικά προβλήματα που μελετούσαν οι φυσικοί. [ 123 ]Η προαγωγή του Hawking συνέπεσε με μια κρίση υγείας που οδήγησε που οδήγησε το Hawking να δεχτεί , αν και απρόθυμα, μερικές νοσηλευτικές υπηρεσίες στο σπίτι. [ 124 ] Συγχρόνως έκανε επίσης μια μετάβαση στην προσέγγισή του στη φυσική, γινόμενος πιο διαισθητικός και θεωρητικός παρά επιμένοντας στις μαθηματικές αποδείξεις. "Θα προτιμούσα να ήμουν σωστός από αυστηρός" είπε στο KIP Thorne. [ 125 ] Το 1981 πρότεινε ότι οι πληροφορίες σε μια μαύρη τρύπα χάνονται ανεπανόρθωτα όταν εξατμίζεται μια μαύρη τρύπα. Αυτό το παράδοξο των πληροφοριών παραβιάζει τη θεμελιώδη αρχή των κβαντικών μηχανικών, και ήταν να οδηγήσει σε έτη συζήτησης, συμπεριλαμβανομένου "The Black Hole War" με τους Leonard Susskind και Gerard't Hooft. [ 126 ] [ 127 ]

Τον Δεκέμβριο του 1977,η Jane είχε συναντήσει τον οργανοπαίκτη Jonathan Hellyer Jones καθώς τραγουδούσε σε μία χορωδία εκκλησίας. Ο Hellyer Jones ήρθε κοντά στην οικογένεια hawking, και μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '80, αυτός και η Jane είχαν αναπτύξει ρομαντικά συναισθήματα ο ένας για τον άλλον. [ 115 ] [ 128 ] [ 129 ] Σύμφωνα με τη Jane, ο σύζυγός της δεχόταν της κατάστασης, δηλώνοντας "δεν θα αντιτιθόταν ενόσον συνέχιζα να τον αγαπώ. "[ 115 ] [ 130 ] [ 131 ] Η Jane και ο Hellyer Jones αποφασισμένοι να μην χωρίσουν την οικογένεια και τη σχέση τους παρέμειναν πλατωνικοί για μια μεγάλη περίοδο. [ 132 ]

Κοσμολογικός πληθωρισμός —μια θεωρία που προτείνει ότι μετά το Big Bang το σύμπαν επεκτάθηκε αρχικά απίστευτα γρήγορα πριν εγκατασταθεί σε μια πιο αργή ανάπτυξη—προτάθηκε από τον Alan Guth και επίσης αναπτύχθηκε από τον Andrei Linde. [ 133 ] Μετά από μια διάσκεψη στη Μόσχα τον Οκτώβριο του 1981, ο hawking και ο Gary Gibbons οργάνωσαν ένα τριών εβδομάδων εργαστήριο Nuffield το καλοκαίρι του 1982 στον πολύ πρόωρο κόσμο στο πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, το οποίο εστίασε κυρίως στη θεωρία πληθωρισμού. [ 134 ] [ 135 ] [ 136 ] Ο hawking άρχισε επίσης μια νέα γραμμή έρευνας στην κβαντική θεωρία στην προέλευση του κόσμου. Το 1981 σε μια διάσκεψη του Βατικανού παρουσίασε την εργασία που προτείνει ότι μπορεί να μην υπάρχει κανένα όριο —ή αρχή ή τέλος —στον σύμπαν. [ 137 ] [ 138 ] Αυτός μεταγενέστερα ανέπτυξε την έρευνα σε συνεργασία με τον Jim Hartle, και το 1983 δημοσίευσαν ένα μοντέλο, γνωστό ως Hawking–Hartle κατάσταση. Αυτό πρότεινε ότι πριν από την Εποχή Planck, το σύμπαν δεν είχε κανένα όριο στο χωροχρόνο πριν από το Big Bang, ο χρόνος δεν υπήρξε και η έννοια της αρχής του κόσμου είναι χωρίς νόημα. [ 139 ] Η αρχική ιδιομορφία των κλασσικών μοντέλων του Big Bang αντικαταστάθηκε με μια περιοχή συγγενή στο βόρειο πόλο. Κάποιος δεν μπορεί να ταξιδέψει βόρεια του βόρειου πόλου, αλλά δεν υπάρχει κανένα όριο εκεί—είναι απλά το σημείο που όλες οι γραμμέσ που τρέχουν βόρεια συναντιούνται και τελειώνουν. [ 140 ] [ 141 ] Άρχικα η πρόταση κανένας-ορίου πρόβλεψε ένα κλειστό σύμπαν που είχε επιπτώσεις για την ύπαρξη του Θεού. Όπως ο hawking εξήγησε "Αν το σύμπαν δεν έχει κανένα όριο αλλά είναι ανεξάρτητος... ο Θεός δεν θα είχε καμία ελευθερία να επιλέξει πώς ο κόσμος ξεκίνησε. "[ 142 ] Αλλά o hawking δεν απέκλεισε την ύπαρξη ενός δημιουργού, ρωτώντας στο "A Brief History Of Time" είναι η ενοποιημένη θεωρία τόσο επιτακτική που επιφέρει μόνη της την ύπαρξή της; "[ 143 ]Στο πρόωρο έργο του ο Hawking μίλησε για το Θεό με μία μεταφορική έννοια.

Στο A Brief History Of Time έγραψε: "Εάν ανακαλύπτουμε μια πλήρη θεωρία, θα ήταν ο απόλυτος θρίαμβος του ανθρώπινου λόγου —για τότε εμείς πρέπει να ξέρουμε το μυαλό του Θεού."[ 144 ] Στο ίδιο βιβλίο πρότεινε ότι η ύπαρξη του Θεού ήταν περιττή να εξηγήσει την προέλευση του σύμπαντος. [ 145 ] Πιο πρόσφατες συζητήσεις με το Neil Turok οδήγησαν στην πραγματοποίηση ότι είναι επίσης συμβατή με έναν ανοικτό σύμπαν. [ 146 ] Περαιτέρω εργασία από το hawking στον τομέα των βελών του χρόνου οδήγησαν στη δημοσίευση του 1985 ενός εγγράφου που θεωρητικολογεί ότι εάν η πρόταση κανένας-ορίου ήταν σωστή, κατόπιν όταν το σύμπαν σταματούσε να επεκτείνεται και τελικά κατέρρεε,ο χρόνος θα έτρεχε προς τα πίσω. [ 147 ]

Μία εργασία του Don Page και του Raymond Laflamme οδήγησε το hawking να αποσύρει αυτήν την έννοια. [ 148 ] Τιμές συνέχιζαν να απονέμονται: το 1981 του απονεμήθηκε το Αμερικάνικο Μετάλλιο Franklin, [ 149 ] και το 1982 έγινε Διοικητής του Τάγματος της Βρετανικής Αυτικρατορίας(CBE). [ 150 ] [ 151 ] Βραβεία δεν πληρώνουν τους λογαριασμούς, εντούτοις, και παρακινημένος από την ανάγκη να χρηματοδοτήσει την εκπαίδευση των παιδιών και τα έξοδα του σπιτιού, το 1982 o hawking αποφάσισε να γράψει ένα δημοφιλές βιβλίο για το σύμπαν που θα ήταν προσιτός στο ευρύ κοινό. [ 152 ] [ 153 ] Aντ' αυτού δημοσιεύοντας με τον ακαδημαϊκό Τύπο, υπέγραψε ένα συμβόλαιο με το Bantam Books, ένα εκδότη της μαζικής αγοράς, και έλαβε μία μεγάλη προκαταβολή για το βιβλίο του. [ 154 ] [ 155 ] Ένα προσχέδιο του βιβλίου, αποκαλούμενο "A Brief History Of Time" ολοκληρώθηκε το 1984, [ 156 ] Κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης στο Κέντρο Πυρηνικών Μελετών και Ερευνών (CERN) στη Γενεύη το καλοκαίρι του 1985, ο hawking προσβλήθηκε από πνευμονία που στην κατάστασή του ήταν απειλητική για τη ζωή του; ήταν τόσο άρρωστος που η Jane ρωτήθηκε εάν η υποστήριξη ζωής έπρεπε να τερματιστεί. Αρνήθηκε αλλά η συνέπεια ήταν μία τραχειοτομή, που θα απαιτούσε την εικοσιτετράωρη νοσηλευτική φροντίδα, και να αφαιρεθεί ότι είχε απομείνει από την ομιλία του. [ 157 ] [ 158 ] Η εθνική υγειονομική υπηρεσία θα πλήρωνε για οίκο ευγηρίας αλλά η Jane ήταν αποφασισμένη ότι θα ζούσε στο σπίτι. Το κόστος της φροντίδας χρηματοδοτήθηκε από ένα αμερικανικό ίδρυμα. [ 159 ] [ 160 ] Νοσοκόμες μισθώθηκαν για τις τρεις βάρδιες που απαιτούνταν για να παρέχουν την εικοσιτετράωρη υποστήριξη που απαιτούνταν. Ένας από εκείνους που απασχολούνταν ήταν η Elaine Mason, μια ζωηρή γυναίκα που επρόκειτο να γίνει η δεύτερη σύζυγος του Hawking. [ 161 ]

Για την επικοινωνία του,ο hawking αρχικά έσμιγε τα φρύδια του για να επιλέγει επιστολές σε μια κάρτα ορθογραφίας. [ 162 ] Αλλά έλαβε έπειτα ένα πρόγραμμα υπολογιστών αποκαλούμενο "Equalizer" από το Walt Woltosz. Σε μια μέθοδο που χρησιμοποιεί σε αυτήν την ημέρα, χρησιμοποιώντας έναν διακόπτη επιλέγει φράσεις, λέξεις ή επιστολές από μια τράπεζα περίπου 2500–3000 που είναι σαρωμένα. [ 163 ] [ 164 ] Το πρόγραμμα αρχικά έτρεχε σε ένα επιτραπέζιο υπολογιστή. Εντούτοις ο σύζυγος της Elaine Mason, David, ένας μηχανικός υπολογιστών, προσάρμοσε έναν μικρό υπολογιστή και τον συνέδεσε με την αναπηρική καρέκλα του. [ 165 ] Απελευθερωμένος από την ανάγκη να χρησιμοποιεί κάποιον για να ερμηνεύει την ομιλία του,ο hawking σχολίασε ότι "Μπορώ να επικοινωνώ καλύτερα τώρα από προτού να χάσω τη φωνή μου. "[ 166 ] Η φωνή που χρησιμοποιεί έχει μια αμερικανική προφορά και δεν παράγεται πλέον. [ 167 ] [ 168 ] Παρά τη διαθεσιμότητα άλλων φωνών,ο hawking έχει διατηρήσει την αρχική του φωνή , λέγοντας ότι προτιμά την τρέχουσα φωνή του και ότι προσδιορίζεται με αυτή[ 169 ] Σε αυτό το σημείο,ο hawking ενεργοποίησε έναν διακόπτη χρησιμοποιώντας το χέρι του και μπορούσε να παράγει μέχρι 15 λέξεις το λεπτό. [ 170 ] Διαλέξεις προετοιμάζονταν εκ των προτέρων, και στέλνονταν στο συνθεσάιζερ της ομιλίας σε σύντομα τμήματα καθώς παραδίδονταν. [ 167 ]

Ένα από τα πρώτα μηνύματα που ο Hawking παρήγαγε με τη δικιά του συσκευή παραγωγής ήχου ήταν ένα αίτημα για το βοηθό του να τον βοηθήσει να τελειώσει το γράψιμο του "A Brief History Of Time". [ 170 ]Ο Peter Guzzardi, ο συντάκτης του στο Bantam, τον ώθησε να εξηγήσει τις ιδέες του σαφώς στη μη τεχνική γλώσσα, μια διαδικασία που απαιτούσε πολλαπλές αναθεωρήσεις από τον όλο και περισσότερο ενοχλημένο hawking. [ 171 ] Το βιβλίο δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 1988 στις ΗΠΑ και τον Ιούνιο στο UK, και αποδείχθηκε μια εξαιρετική επιτυχία, ανερχόμενο γρήγορα στην κορυφή των καταλόγων των best-seller και στις δύο χώρες και παραμένοντας εκεί για εβδομάδες και μήνες. [ 172 ] [ 173 ] [ 174 ] Το βιβλίο μεταφράστηκε σε πολλαπλές γλώσσες, [ 175 ] και τελικά πούλησε κατ' εκτίμηση 9 εκατομμύριο αντίγραφα. [ 174] Η προσοχή των μέσων ενημέρωσης ήταν έντονη, [ 175 ] και η κάλυψη από το περιοδικού "Newsweek" και ένας ειδικός της τηλεόρασης και οι δύο τον περιέγραψαν ως "κύριο του κόσμου". Η επιτυχία οδήγησε σε σημαντικές οικονομικές ανταμοιβές, αλλά και σε προκλήσεις της φήμης. [ 176 ]Ο hawking ταξίδεψε εκτενώς για να προωθήσει την εργασία του, και απόλαυσε party και χορό μέσα στις πρωινές ώρες. [ 175 ] Δυσκολευόταν να αρνηθεί τις προσκλήσεις και τους επισκέπτες που άφηναν περιορισμένο χρόνο για την εργασία και τους σπουδαστές του. [ 177 ] Μερικοί συνάδελφοι δυσανασχετούσαν για την προσοχή που λάμβανε ο Hawking, αισθανόμενοι ότι ήταν οφειλόμενο στην ανικανότητά του. [ 178 ] [ 179 ] Έλαβε περαιτέρω ακαδημαϊκή αναγνώριση, συμπεριλαμβανομένων πέντε περαιτέρω τιμητικών βαθμών, [ 180 ]το Χρυσό μετάλλιο του Royal Astronomical Society (1985), [ 181 ] το Μετάλλιο Paul Dirac (1987) [ 180 ] και, μαζί με τον Penrose, το προσδίδον κύρος Βραβείο Wolf(1988). [ 182 ]Το 1989, ονομάστηκε σύντροφος της τιμής από τη Βασίλισσα Ελισάβετ Β'. [ 177 ]

1990-2000[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο γάμο του Hawking επικρατούσαν εντάσεις για πολλά χρόνια. Η Jane αισθάνθηκε συντετριμμένη από την παρείσφρηση στην οικογενειακή ζωή τους των απαραίτητων νοσοκόμων και των βοηθών. Ο αντίκτυπος της προσωπικότητάς του ήταν προκλητικός για τους συναδέλφους και τα μέλη της οικογένειας, και σε μια συνέντευξη η Jane περιέγραψε το ρόλο της ως "απλά για να του πω ότι δεν είναι ο Θεός".[108] [109] Επίσης οι αγνωστικιστικές απόψεις του σχετικά με τη θρησκεία ήρθαν σε αντιπαράθεση με την ισχυρή χριστιανική πίστη της, και οδήγησαν σε ένταση.[110] [109] [111] Στα τέλη της δεκαετίας του 1980,ο Hawking έζησε δίπλα/πλάι σε μία από τις νοσοκόμες του, την Elaine Mason, προς φόβο ορισμένων συναδέλφων φροντιστών, και των μελών της οικογένειας που ενοχλήθηκαν από τη δυναμική της προσωπικότητα και την προστατευτικότητά της. [112] Ο Hawking είπε στη Jane ότι την άφηνε για την Mason ,[113] και αναχώρησε από το σπίτι της οικογένειας τον Φεβρουάριο του 1990.[114] Μετά από το διαζύγιό του από τη Jane την άνοιξη του 1995,ο Hawking παντρεύτηκε την Mason τον Σεπτέμβριο ,[115] [114] δηλώνοντας "είναι θαυμάσιο —παντρεύτηκα τη γυναίκα που αγαπώ".[116]

Ο Hawking συνέχισε την εργασία του στη φυσική: το 1993 έγινε συνεκδότης σε ένα βιβλίο πάνω στην ευκλείδια κβαντική βαρύτητα με τον Gary Gibbons, και δημοσίευσε μια συλλεχθείσα έκδοση των άρθρων του σχετικά με τις μαύρες τρύπες και τοBig Bang.[117] To 1994 στο Ινστιτούτο Newton του Cambridge ο Hawking και ο Penrose παρέδωσαν μια σειρά έξι διαλέξεων, οι οποίες δημοσιεύθηκαν το 1996 ως «Η φύση του χώρου και του χρόνου».[118] Το 1997, παραδέχτηκε ένα δημόσιο επιστημονικό στοίχημα που έβαλε το 1991 με τον Kip Thorne και John Preskill του Caltech. Ο Hawking είχε στοιχηματίσει ότι η πρόταση του Penrose για μια "κοσμικής υπόθεσης λογοκρισία" —ότι δεν θα μπορούσε να υπάρξει καμία "γυμνή ιδιομορφία" μέσα σε έναν ορίζοντα —ήταν σωστή.[119] Αφού ανακάλυψε ότι η επένδυσή του θα μπορούσε να ήταν πρόωρη, ,ένα νέο πιο εκλεπτυσμένο στοίχημα προέκυψε. Αυτό διευκρίνιζε ότι τέτοιες ιδιομορφίες θα εμφανίζονταν χωρίς πρόσθετους όρους. [120] Το ίδιο έτος, ο Thorne, ο Hawking και ο Preskill έβαλαν ένα άλλο στοίχημα αυτή τη φορά σχετικά με το παράδοξο των πληροφοριών για τη μαύρη τρύπα. [121] [122] Ο Thorne και ο Hawking υποστήριξαν ότι αφού η γενική σχετικότητα το κατέστησε αδύνατο για τις μαύρες τρύπες να ακτινοβοληθούν και να χαθούν πληροφορίες, η μάζα-ενέργεια και οι πληροφορίες που μεταφέρονται από την ακτινοβολία Hawking πρέπει να είναι "καινούριες", και όχι μέσα από τον ορίζοντα γεγονότων της μαύρης τρύπας. Δεδομένου ότι αυτό ήρθε σε αντίθεση με οι κβαντική μηχανική της microcausality, η κβαντική θεωρία της μηχανικής θα πρέπει να ξαναγραφεί. Ο Preskill υποστήριξε το αντίθετο, ότι αφού ο κβαντικός μηχανικός προτείνει ότι οι πληροφορίες που εκπέμπονται από μια μαύρη τρύπα σχετίζονται με τις πληροφορίες που έπεσαν μέσα σε προγενέστερο χρόνο, η έννοια των μαύρων τρυπών που δίνονται από τη γενική σχετικότητα πρέπει να τροποποιηθεί με κάποιο τρόπο. [123]

Ο Hawking διατήρησε επίσης το δημόσιο σχεδιάγραμμά του, συμπεριλαμβανομένου να φέρει την επιστήμη σε ένα ευρύτερο ακροατήριο. Το 1992 σε μια έκδοση της ταινίας "Μια Σύντομη Ιστορία του Χρόνου", — σε σκηνοθεσία του Errol Morris και παραγωγή του Steven Spielberg —βρισκόταν στην πρεμιέρα. Ο Hawking ήθελε η ταινία να είναι επιστημονική παρά βιογραφική, αλλά πείστηκε ειδάλλως. Η ταινία, αν και χαρακτηρίστηκε ως επιτυχία, δεν είχε κυκλοφορήσει ευρέως. [124] Μια δημοφιλούς επιπέδου συλλογή δοκιμίων, συνεντεύξεων και ομιλιών με τίτλο Black Holes and Baby Universes and Other Essays, δημοσιεύθηκε το 1993 [125] , και το έκτο μέρος της τηλεοπτικής σειράς Stephen Hawking's Universe και ένας οδηγός-εγχειρίδιο δημοσιεύτηκαν το 1997. Όπως ο Hawking επέμεινε, αυτή τη φορά η εστίαση ήταν εξ ολοκλήρου στην επιστήμη. [126] [127] Έκανε επίσης διάφορες εμφανίσεις σε δημοφιλή μέσα ενημέρωσης. Στο πάρτυ ανακοίνωσης της τηλεοπτικής έκδοσης "Μια Σύντομη Ιστορία του Χρόνου",στο σπίτι του, ο Leonard Nimoy, ο οποίος είχε παίξει τον Spock στο Star Trek, έμαθε ότι ο Hawking ενδιαφερόταν για την εμφάνιση στην επίδειξη. Ο Nimoy έκανε τις απαραίτητες επαφές και ο Hawking εμφανίστηκε ως ο ίδιος στο Star Trek:The Next Generation το 1993.[128] [129] [130] το ίδιο έτος, η φωνή του καταγράφηκε για το τραγούδι των Pink Floyd "Keep Talking", [131] [125] και το 1999 για μια εμφάνιση στο The Simpsons.[132] Στη δεκαετία του '90,ο Hawking δέχτηκε πιο ανοιχτά το μανδύα του προτύπου ρόλου για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, συμπεριλαμβανομένης της διάλεξης στο θέμα και της συμμετοχής στις δραστηριότητες συγκέντρωσης χρημάτων.[133] Στο γύρισμα του αιώνα, ο ίδιος και άλλοι έντεκα φωτιστές υπέγραψαν τη «Χάρτα για την τρίτη χιλιετία για την Αναπηρία», η οποία κάλεσε τις κυβερνήσεις να την πρόληψη της αναπηρίας και την προστασία των δικαιωμάτων των αναπήρων. [134] [135]

Το 1999 απονεμήθηκε στον Hawking από την Αμερικανική Φυσική Εταιρία, το βραβείο Julius Edgar Lilienfeld. [136] Το ίδιο έτος, η Jane Hawking δημοσίευσε τη βιογραφία της, Μουσική Μετακίνησε τα αστέρια, περιγράφοντας γάμο της με τον Hawking και την κατάρρευσή του. Οι αποκαλύψεις της, προκάλεσαν αίσθηση στα μέσα ενημέρωσης, αλλά όπως συνήθιζε σε ότι αφορούσε την προσωπική του ζωή, ο Hawking δεν έκανε κανένα δημόσιο σχόλιο, εκτός από το ότι δεν διαβάζει βιογραφίες για τον εαυτό του. [137]

2000-σήμερα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά από το δεύτερο γάμο του, hawking η οικογένεια αισθάνθηκε αποκλεισμένη και περιθωριοποιημένη από τη ζωή του. [111] [138] Λίγο μετά την αλλαγή του αιώνα, και για μια περίοδο περίπου πέντε ετών, οικογένεια και προσωπικό ανησυχούσαν όλο και περισσότερο ότι ο επιστήμονας δεχόταν κακοποίηση. [139] [138] Πραγματοποιήθηκαν έρευνες της αστυνομίας, αλλά έκλεισαν αφού ο Hawking αρνήθηκε να κάνει καταγγελία. [138] [140] [141]

Ο Hawking συνέχισε τις γραφές του για ένα δημοφιλές ακροατήριο, εκδίδοντας το The Universe in a Nutshell το 2001, [142] και A Briefer History of Time το οποία έγραψε το 2005 με τον Leonard Mlodinow για να εκσυγχρονίσει τα προηγούμενα έργα του , ώστε να καταστούν προσιτά σε ένα ευρύτερο κοινό, και God Created the Integers, το οποίο εμφανίστηκε το 2006. [143] Μαζί με τον Thomas Hertog στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Πυρηνικών Ερευνών (CERN) και τον Jim Hartle, από το 2006 ο Hawking ανέπτυξε μια θεωρία της " top-down cosmology ", σύμφωνα με την οποία το σύμπαν δεν είχε μία μοναδική αρχική κατάσταση αλλά πολλές διαφορετικές, και επομένως ότι δεν είναι σωστό να διατυπώσει μια θεωρία που προβλέπει την τρέχουσα διαμόρφωση του σύμπαντος από μία συγκεκριμένη αρχική κατάσταση.[144] Η top-down cosmology θεωρεί δεδομένο ότι το παρόν "επιλέγει" το παρελθόν από μία υπέρθεση πολλών πιθανών ιστοριών.Με αυτό τον τρόπο, η θεωρία προτείνει μια πιθανή απάντηση στο ερώτημα της εξομάλυνσης των βραχυχρόνιων διακυμάνσεων της ρευστότητας. [145] [146]

Το ίδιο έτος ο Hawking και η Elaine χώρισαν ήσυχα, [147][148] και μετά από αυτό ο Hawking απόκτησε και πάλι στενότερες σχέσεις με τη Jane, τα παιδιά και τα εγγόνια του.[148][149] Αντανακλώντας αυτήν την ευτυχέστερη περίοδο, μια αναθεωρημένη έκδοση του βιβλίου της Jane αποκαλούμενη «Ταξιδεύοντας στο άπειρο, Η ζωή μου με τον Stephen», εμφανίστηκε το 2007.[150] Εκείνη τη χρονιά ο Hawking και η κόρη του Lucy δημοσίευσαν George's Secret Key to the Universe, ένα παιδικό βιβλίο σχεδιασμένο να εξηγήσει τη θεωρητική φυσική με έναν πιο προσιτό τρόπο, και σκιαγραφώντας χαρακτήρες παρόμοιους με εκείνους στην οικογένεια του Hawking.[151][152] Το βιβλίο ακολουθήθηκε από συνέχειες το 2009 και το 2011. [153]

Ο Hawking συνέχισε να εμφανίζεται τακτικά στην οθόνη: ντοκιμαντέρ με τίτλο "Ο πραγματικός Stephen Hawking" (2001)[154]και "Stephen Hawking: Προφίλ "(2002), [155] μια ταινία του Hawking για την περίοδο γύρω από την αρχή της ασθένειάς του (2004), [155] καθώς και μια σειρά ντοκιμαντέρ, " Stephen Hawking ,Κύριος του κόσμου" (2008). [156]Ο Hawking σημειώσει περαιτέρω εμφανίσεις σε μορφή κινουμένων σχεδίων στα The Simpsons,[157][158]και Futurama [159], στις οποίες δίνει τη φωνή του, [160] και στο The Big Bang Theory,όπου συμμετέχει προσωπικά. [161] Ο Hawking συνέχισε να ταξιδεύει ευρέως, συμπεριλαμβανομένων των ταξιδιών στη Χιλή,Νησί του Πάσχα,Νότια Αφρική και Ισπανία (για να λάβει Βραβείο Fonseca το 2008)[162][163],Καναδά [164] και πολλαπλά ταξίδια στις Ηνωμένες Πολιτείες. [165] Για πρακτικούς λόγους που σχετίζονται με την αναπηρία ο Hawking ταξίδευε όλο και περισσότερο με το ιδιωτικό του τζετ, που μέχρι το 2011 αυτό έγινε ο μόνος τρόπος για διεθνή ταξίδια. {{sfn|Ferguson|2011|p=197,269}

Κατά τη διάρκεια των ετών,o Hawking διατήρησε το δημόσιο προφίλ του τραβώντας την προσοχή κατά σειρά, και κάνοντας συχνά αμφισβητούμενες δηλώσεις: [166] έχει βεβαιώσει ότι οι ιοί υπολογιστών ήταν μια μορφή ζωής, [167] που οι άνθρωποι θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν τη γενετική εφαρμοσμένη μηχανική για να αποφύγουν να παγιδέψουν τους υπολογιστές, [168] και ότι πιθανώς υπάρχουν εξωγήινοι και η επαφή με τους πρέπει να αποφευχθεί. [169][170] Ο Hawking έχει εκφράσει τις ανησυχίες του ότι η ζωή στη γη διατρέχει κίνδυνο λόγω «ενός ξαφνικού πυρηνικού πολέμου, γενετικά τροποποιημένων ιών ή άλλους κινδύνους που δεν έχουμε ακόμα σκεφτεί». [171] Προβλέπει ότι οι διαστημικές πτήσεις και ο αποικισμός στο διάστημα είναι αναγκαία για την το μέλλον της ανθρωπότητας.[171] Παρακινημένος από την επιθυμία να αυξηθεί το δημόσιο ενδιαφέρον για τις διαστημικές πτήσεις και να δείξει τις δυνατότητες των ατόμων με ειδικές ανάγκες, το 2007, συμμετείχε σε συνθήκες μηδενικής βαρύτητας σε μια πτήση "Vomit Comet", κατά την ευγενική χορηγία της Zero Gravity Corporation, κατά την οποία βίωσε συνθήκες μηδενικής βαρύτητας οκτώ φορές. [171][172] [173]. [174].

Ως μακροχρόνιος υποστηρικτής του Εργατικού Κόμματος, ο Hawking έχει γνωστοποιήσει επίσης όλο και περισσότερο τις απόψεις του πάνω σε διάφορα πολιτικά ζητήματα.[175][176] Έκανε ένα αφιέρωμα για τον Δημοκρατικό προεδρικό υποψήφιο Αλ Γκορ, το 2000 [177][178], που ονομάζεται εισβολή στο Ιράκ το 2003 ,ένα "έγκλημα πολέμου", [176][177] μποϊκόταρε ένα συνέδριο στο Ισραήλ λόγω ανησυχιών σχετικά με τις πολιτικές του έναντι των Παλαιστινίων,[179][180][181] διατήρησε μακρόχρονη εκστρατεία για τον πυρηνικό αφοπλισμό, [175] [182] [176] και έχει υποστηρίξει την έρευνα των βλαστικών κυττάρων,[176] [183]καθολικής υγειονομικής περίθαλψης,[184] , καθώς και μέτρα για την αποτροπή της κλιματικής αλλαγής. [182] Ο Hawking έχει επίσης χρησιμοποιήσει τη φήμη του για να διαφημίσει προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων μια αναπηρική καρέκλα, [185]National Savings,[258] British Telecom, Specsavers και Egg Banking,[186] και Go Compare.[187]

Στον τομέα της φυσικής, από το 2003,είναι αυξανόμενη η ομοφωνία ότι ο Hawking είχε άδικο για την απώλεια των πληροφοριών σε μια μαύρη τρύπα. [188] Σε μια διάλεξη του το 2004 στο Δουβλίνο, ο φυσικός παραδέχθηκε το στοίχημά του με τον Preskill το 1997, αλλά περιέγραψε τη δική του, κάπως αμφισβητούμενη λύση στο πρόβλημα του παραδόξου των πληροφοριών ,που αφορούν τη δυνατότητα στις μαύρες τρύπες να έχουν περισσότερες από μία τοπολογία. [189][190] Στο έγγραφο του 2005 που δημοσίευσε για το θέμα, υποστήριξε ότι το παράδοξο των πληροφοριών που εξηγήθηκε εξετάζοντας όλες τις εναλλακτικές ιστορίες συμπάντων, με απώλεια πληροφοριών σε εκείνες με τις μαύρες τρύπες που ακυρώνονται σε σχέση με εκείνες χωρίς απώλεια. [191] [192] Στο πλαίσιο μιας άλλης μακροχρόνιας επιστημονικής διαμάχης, ο Hawking εμφατικά υποστήριξε, και στοιχημάτισε, ότι το Higgs Boson δεν θα βρεθεί ποτέ.[193] Το σωματίδιο, προτείνεται να υπάρχει ως μέρος της θεωρίας πεδίου Higgs από τον Peter Higgs το 1964, ανακαλύφθηκε με την έλευση του Fermilab κοντά στο Σικάγο και του Large Electron Positron και του Large Hadron Collider στο CERN. [194] Ο Hawking και ο Higgs ασχολούνται με μια έντονη και δημόσια συζήτηση για το θέμα αυτό το 2002 και ξανά το 2008, με τον Higgs να κριτικάρει τη δουλειά του Hawking και να παραπονιέται για τον Hawking ότι "η διασημότητα του δίνει μια στιγμιαία αξιοπιστία που οι άλλοι δεν έχουν". [194] Το σωματίδιο ανακαλύφθηκε στο CERN, τον Ιούλιο του 2012: ο Hawking γρήγορα παραδέχθηκε ότι είχε χάσει το στοίχημά του [195][196] και είπε ότι ο Higgs θα πρέπει να κερδίσει το βραβείο Νόμπελ στη Φυσική[197]

Η επιδείνωση της ασθένειας του Hawking συνεχίστηκε, και το 2005 άρχισε να επικοινωνεί με συσκευή επικοινωνίας μέσω των κινήσεων των μυών των μαγούλών του, [198][199][200] με ποσοστό περίπου μιας λέξης ανά λεπτό.[199] Με αυτήν την πτώση της υγείας του υπάρχει κίνδυνος να αποκτήσει το σύνδρομο του εγκλεισμού, έτσι ο Hawking συνεργάζεται με ερευνητές σε συστήματα που θα μπορούσαν να μεταφράσουν τα σχέδια του εγκεφάλου του ή τις εκφράσεις του προσώπου του Hawking με ενεργοποιήσεις διακοπτών. [[159][200][201] Μέχρι το 2009 δεν θα μπορούσε πλέον να οδηγήσει την αναπηρική καρέκλα του μόνος. [202] έχει αυξήσει τις δυσκολίες αναπνοής, που απαιτούν αναπνευστικό μηχάνημα κατά περιόδους, και έχει νοσηλευθεί αρκετές φορές. [159] Το 2002, μετά από μια ευρεία ψηφοφορία στο Ηνωμένο Βασίλειο, το BBC τον συμπεριέλαβε στον κατάλογο με τους 100 Greatest Britons. [203]Στον Χώκινγκ απονεμήθηκε Μετάλλιο Copley από τη Royal Society (2006), [204]., Προεδρικό μετάλλιο της ελευθερίας(2009), [205][206] και το βραβείο της Russian Fundamental Physics (2012).[207]

Πολλά κτίρια έχουν πάρει το όνομά του, συμπεριλαμβανομένου του Stephen W. Hawking Science Museum στο Σαν Σαλβαδόρ, Ελ Σαλβαδόρ, [208]το Stephen Hawking Building στο Cambridge, [209] και το Stephen Hawking Centre στο Ινστιτούτο Perimeter στον Καναδά. [210] [211][211] Ταυτόχρονα, δεδομένης της σχέσης του Hawking με το χρόνο, παρουσίασε το μηχανικό "Chronophage" (ή time-eating) Corpus Clock στο Corpus Christi College του Cambridge το Σεπτέμβριο του 2008.[212][213]

Όπως απαιτείται από τους κανονισμούς του πανεπιστημίου, Hawking αποσύρθηκε ως Lucasian Professor of Mathematics το 2009. Παρά τις υποθέσεις ότι θα μπορούσε να εγκαταλείψει το Ηνωμένο Βασίλειο σε ένδειξη διαμαρτυρίας, λόγω περικοπών στις δημόσιες χρηματοδότησης για τη βασική επιστημονική έρευνα, [214] ο Hawking συνέχισε να εργάζεται ως διευθυντής ερευνών στο Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Θεωρητικής Φυσικής, και έχει δηλώσει ότι δεν σκοπεύει να αποσυρθεί . [215]

Ο Hawking έχει δηλώσει ότι «δεν είναι θρησκευόμενος κατά τη συνήθη έννοια» και πιστεύει ότι «το σύμπαν διέπεται από τους νόμους της επιστήμης. Οι νόμοι μπορεί να έχουν αποφασίστηκε από τον Θεό, αλλά ο Θεός δεν επεμβαίνει για να σπάσει τους νόμους." [216] σε συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα The Guardian, ο Hawking θεωρεί την έννοια του Παραδείσου ως μύθο, πιστεύοντας ότι "δεν υπάρχει παράδεισος ή μετά θάνατον ζωή» και ότι μια τέτοια ιδέα ήταν ένα «παραμύθι για τους ανθρώπους που φοβούνται το σκοτάδι».[217] Στη διάσκεψη Zeitgeist της Google το 2011, ο Hawking είπε ότι " η φιλοσοφία είναι νεκρή. " Πιστεύει ότι οι φιλόσοφοι "δεν συμβαδίζουν με τις σύγχρονες εξελίξεις στην επιστήμη" και ότι οι επιστήμονες "έχουμε γίνει οι φορείς του φακού της ανακάλυψης, στην προσπάθειά μας για τη γνώση." Είπε ότι φιλοσοφικά προβλήματα μπορούν να απαντηθούν από την επιστήμη, ιδίως μέσω των νέων επιστημονικών θεωριών που «μας οδηγούν σε μια νέα και πολύ διαφορετική εικόνα του σύμπαντος και της θέση μας σε αυτό».[218] Τον Αύγουστο του 2012 ο Hawking διηγήθηκε το τμήμα Διαφωτισμού στην τελετή έναρξης των Παραολυμπιακών Αγώνων το Καλοκαίρι του 2012 .[219]

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Larsen 2005, σσ. xiii, 2.
  2. 2,0 2,1 2,2 Ferguson 2011, σ. 21.
  3. White & Gribbin 2002, σ. 6.
  4. Ferguson 2011, σσ. 21–22.
  5. Larsen 2005, σσ. 2, 5.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Ferguson 2011, σ. 22.
  7. Larsen 2005, σ. xiii.
  8. 8,0 8,1 Larsen 2005, σ. 3.
  9. 9,0 9,1 Ferguson 2011, σ. 24.
  10. White & Gribbin 2002, σ. 12.
  11. Ferguson 2011, σσ. 22-23.
  12. White & Gribbin 2002, σσ. 11-12.
  13. White & Gribbin 2002, σ. 13.
  14. White & Gribbin 2002, σ. 8.
  15. White & Gribbin 2002, σσ. 7-8.
  16. Larsen 2005, σ. 4.
  17. Ferguson 2011, σσ. 25,26.
  18. White & Gribbin 2002, σσ. 14-16.
  19. Ferguson 2011, σ. 26.
  20. White & Gribbin 2002, σσ. 19-20.
  21. Ferguson 2011, σ. 25.
  22. White & Gribbin 2002, σσ. 17-18.
  23. Ferguson 2011, σ. 27.
  24. Hoare et al. 5.
  25. White & Gribbin 2002, σ. 41.
  26. Ferguson 2011, σσ. 27-28.
  27. White & Gribbin 2002, σσ. 42-43.
  28. 28,0 28,1 Ferguson 2011, σ. 28.
  29. Ferguson 2011, σσ. 28-29.
  30. White & Gribbin 2002, σσ. 46-47,51.
  31. Ferguson 2011, σ. 29.
  32. Ferguson 2011, σσ. 30-31.
  33. Hawking 1992, σ. 44.
  34. White & Gribbin 2002, σ. 50.
  35. Ferguson 2011, σσ. 30,31.
  36. White & Gribbin 2002, σ. 53.
  37. 37,0 37,1 37,2 37,3 Ferguson 2011, σ. 31.
  38. White & Gribbin 2002, σ. 54.
  39. White & Gribbin 2002, σσ. 54-55.
  40. White & Gribbin 2002, σ. 56.
  41. Ferguson 2011, σσ. 31-32.
  42. Ferguson 2011, σ. 33.
  43. White & Gribbin 2002, σ. 58.
  44. Ferguson 2011, σσ. 33-34.
  45. Ferguson 2011, σ. 32.
  46. Donaldson et al. "The.
  47. White & Gribbin 2002, σ. 59.
  48. Ferguson 2011, σσ. 34-35.
  49. Larsen 2005, σσ. 18-19.
  50. White & Gribbin 2002, σσ. 59–61.
  51. White & Gribbin 2002, σσ. 61–63.
  52. Ferguson 2011, σσ. 37–40.
  53. Larsen 2005, σ. xiv.
  54. Ferguson 2011, σ. 40.
  55. White & Gribbin 2002, σσ. 69–70.
  56. Ferguson 2011, σ. 42.
  57. White & Gribbin 2002, σσ. 68–69.
  58. Ferguson 2011, σ. 34.
  59. White & Gribbin 2002, σσ. 71–72.
  60. Ferguson 2011, σσ. 43–44.
  61. 61,0 61,1 Ferguson 2011, σ. 47.
  62. Larsen 2005, σ. xix.
  63. Ferguson 2011, σσ. 45–47.
  64. White & Gribbin 2002, σσ. 92–98.
  65. White & Gribbin 2002, σ. 101.
  66. Ferguson 2011, σ. 61,64.
  67. Ferguson 2011, σσ. 64–65.
  68. Hawking et al. (1970).
  69. Ferguson 2011, σσ. 48–49.
  70. Ferguson 2011, σσ. 76–77.
  71. White & Gribbin 2002, σσ. 124–25.
  72. Ridpath et al. New Scientist.
  73. White & Gribbin 2002, σ. 124.
  74. White & Gribbin 2002, σ. viii.
  75. 75,0 75,1 Ferguson 2011, σ. 48.
  76. White & Gribbin 2002, σ. 117.
  77. Ferguson 2011, σ. 162.
  78. Ferguson 2011, σ. 49.
  79. Ferguson 2011, σ. 65.
  80. Ferguson 2011, σσ. 65–67.
  81. Larsen 2005, σ. 38.
  82. Ferguson 2011, σσ. 67–68.
  83. White & Gribbin 2002, σσ. 123–24.
  84. Larsen 2005, σ. 33.
  85. R. et al. "Astrophysical, σ. 278..
  86. Larsen 2005, σ. 35.
  87. 87,0 87,1 Ferguson 2011, σ. 68.
  88. Larsen 2005, σ. 39.
  89. 89,0 89,1 White & Gribbin 2002, σ. 146.
  90. Ferguson 2011, σ. 70.
  91. Larsen 2005, σ. 41.
  92. Hawking et al. "Black.
  93. Hawking, et al. "Particle.
  94. Ferguson 2011, σσ. 69–73.
  95. Ferguson 2011, σσ. 70–74.
  96. Larsen 2005, σσ. 42–43.
  97. White & Gribbin 2002, σσ. 150–51.
  98. Larsen 2005, σ. 44.
  99. White & Gribbin 2002, σ. 133.
  100. Ferguson 2011, σσ. 37–39, 77.
  101. Ferguson 2011, σ. 78.
  102. Ferguson 2011, σσ. 82–83.
  103. Ferguson 2011, σσ. 83–88.
  104. Ferguson 2011, σσ. 82,86.
  105. Ferguson 2011, σσ. 86-88.
  106. Ferguson 2011, σσ. 150,189, 219.
  107. Ferguson 2011, σ. 95.
  108. Ferguson 2011, σσ. 164–65.
  109. 109,0 109,1 Highfield et al. Retrieved 7 December 2012.
  110. Ferguson 2011, σσ. 80–81.
  111. 111,0 111,1 Adams et al. Retrieved 12 February 2013.
  112. Ferguson 2011, σ. 145.
  113. Ferguson 2011, σ. 165.
  114. 114,0 114,1 Larsen 2005, σσ. x–xix.
  115. White & Gribbin 2002, σ. 274.
  116. Ferguson 2011, σ. 187.
  117. Ferguson 2011, σ. 180.
  118. Ferguson 2011, σ. 188.
  119. Ferguson 2011, σσ. 189–90.
  120. Ferguson 2011, σ. 190.
  121. Hawking et al. Pasadena.
  122. Hawking et al. arXiv:hep-th/0507171.
  123. Preskill, John & "John Preskill's comments about Stephen Hawking's concession" Retrieved 29 February 2012.
  124. Ferguson 2011, σσ. 168–70.
  125. 125,0 125,1 Ferguson 2011, σ. 178.
  126. Ferguson 2011, σ. 189.
  127. Larsen 2005, σ. 97.
  128. Ferguson 2011, σσ. 177–78.
  129. Larsen 2005, σσ. 93–94.
  130. Okuda & Okuda 1999, σ. 380.
  131. Larsen & 2005 94, σσ. xiii.
  132. Ferguson 2011, σ. 192.
  133. Ferguson & 2011 178, σσ. 164.
  134. "Call for global disability campaign", BBC News (London: BBC) & 8 September 1999 Retrieved 12 February 2013.
  135. Ferguson 2011, σ. 196.
  136. "Julius Edgar Lilienfeld Prize" & American Physical Society Retrieved 29 August 2008.
  137. Ferguson & 2011 192, σσ. 187.
  138. 138,0 138,1 138,2 "Welcome back to the family, Stephen" et al. Retrieved 6 May 2007.
  139. Ferguson & 2011 225, σσ. 197.
  140. Harrison et al. Retrieved 3 February 2013.
  141. Adams, Tim (4 April 2004 & "Tim Adams talks to Jane Hawking about her ex husband Stephen" The Observer (London: GMG).
  142. Ferguson 2011, σσ. 199–200.
  143. Ferguson 2011, σσ. 222–23.
  144. Highfield et al. Retrieved 9 April 2012.
  145. Hawking et al. Physical Review.
  146. Highfield et al. Retrieved 7 December 2012.
  147. Sapsted et al. and.
  148. 148,0 148,1 Ferguson 2011, σ. 225.
  149. Highfield et al. Hawking:.
  150. Welcome et al. family,.
  151. "Man et al. planets.
  152. Ferguson 2011, σσ. 230–231.
  153. Books". et al. Website..
  154. Ferguson 2011, σσ. 178–79.
  155. 155,0 155,1 Ferguson 2011, σ. 221.
  156. Wollaston, et al. night's.
  157. Ferguson 2011, σ. 2005.
  158. Itzkoff et al. of.
  159. 159,0 159,1 159,2 Highfield, et al. Hawking:.
  160. Stephen et al. Guide"..
  161. Professor et al. Big.
  162. Ferguson 2011, σ. 233.
  163. "Fonseca et al. of.
  164. Ferguson 2011,, σ. 239.
  165. Ferguson 2011, σ. 269.
  166. Ferguson 2011, σσ. 178–79, 209.
  167. Ferguson 2011, σ. 179.
  168. Ferguson 2011, σ. 208.
  169. Hickman, et al. Hawking.
  170. Stephen et al. making.
  171. 171,0 171,1 171,2 Overbye, et al. Hawking.
  172. "Hawking et al. BBC News..
  173. "Physicist et al. gravity"..
  174. Ferguson 2011, σσ. 232–33.
  175. 175,0 175,1 White & Gribbin 2002, σ. 195..
  176. 176,0 176,1 176,2 176,3 Ferguson 2011, σ. 223.
  177. 177,0 177,1 Ferguson 2011, σ. 195.
  178. "Scientist et al. Iraq.
  179. Diplomacy et al. Hawking.
  180. Kershner et al. Hawking.
  181. Harriet et al. Kalman.
  182. 182,0 182,1 Lean, et al. of.
  183. Andalo, et al. urges.
  184. Ferguson 2011,, σ. 242.
  185. Ferguson 2011, σ. 196..
  186. Could et al. sincerest.
  187. Usborne, et al. Go.
  188. Ferguson 2011,, σσ. 216–17.
  189. Ferguson 2011, σσ. 217–20.
  190. Preskill, et al. comments.
  191. Hawking, et al. loss.
  192. Ferguson 2011, σσ. 223–24.
  193. Ferguson 2011, σ. 95, 236.
  194. 194,0 194,1 Ferguson 2011, σσ. 94–95,236.
  195. Wright, et al. Some.
  196. "Stephen et al. boson.
  197. "Higgs et al. earn.
  198. Ferguson 2011, σ. 224..
  199. 199,0 199,1 de et al. "The.
  200. 200,0 200,1 Boyle, et al. researchers.
  201. "Start-up et al. Prof.
  202. Ferguson 2011, σ. 240.
  203. 100 et al. complete.
  204. "Oldest, et al. awarded.
  205. Ferguson 2011, σ. 241.
  206. MacAskill, et al. presents.
  207. "Fundamental et al. Fundamental.
  208. Komar, et al. (October 2000)..
  209. "The et al. BBC News..
  210. "Grand Opening of the Stephen Hawking Centre at Perimeter Institute" & Perimeter Institute Retrieved 6 June 2012.
  211. 211,0 211,1 "Grand et al. Stephen.
  212. Ferguson 2011,, σσ. 237–38..
  213. "Time et al. Clock"..
  214. Ferguson 2011,, σσ. 238–39.
  215. "Professor et al. stay.
  216. Stewart, et al. sees.
  217. Sample, et al. Hawking:.
  218. Warman, et al. Hawking.
  219. "Paralympics: et al. 'journey.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikiquote logo
Στα Βικιφθέγματα υπάρχει υλικό σχετικό με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα