Σιβύλλα της Ιερουσαλήμ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η Σιβύλλα των Ιεροσολύμων (1160 - 1190) ήταν κόμισσα της Γιάφας και της Ασκαλών (1176 - 1186) και στην συνέχεια βασίλισσα των Ιεροσολύμων (1186 - 1190). Ήταν μεγαλύτερη κόρη του βασιλέως των Ιεροσολύμων Αμαλρίκ Α΄ και της Αγνής του Κουρτεναί και αδελφή του βασιλέως Βαλδουίνου Δ΄, καθώς και ετεροθαλής αδελφή της βασίλισσας Ισαβέλλας των Ιεροσολύμων και μητέρα του βασιλιά των Ιεροσολύμων Βαλδουίνου Ε΄.

Πρώτος γάμος της με τον Γουλιέλμο του Μομφερράτου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο αρραβώνας (πάνω) και ο γάμος (κάτω) της Σιβύλλης και του Γκυ της Ιερουσαλήμ - Χειρόγραφο της Άκρας (13ος αι.) από περιγραφή του Γουλιέλμου της Τύρου

Ο πατέρας της ήθελε να της εξασφαλίσει γάμο με μεγάλο Ευρωπαίο ευγενή, αφού γνώριζε ότι ο γιος του, Βαλδουίνος, έπασχε από λέπρα και δεν μπορούσε να τον διαδεχθεί. Υποψήφιος ήταν ο Στέφανος Α΄ του Σανκέρ, γιος του Θεοβάλδου Β΄ της Καμπανίας, ένας γενναίος πολεμιστής που ήρθε στα Ιεροσόλυμα, προκειμένου να παντρευτεί την Σιβύλλα, αλλά άλλαξε γνώμη και επέστρεψε στην πατρίδα του.

Με τον θάνατο του πατέρα τους, Αμαλρίκ, ο αδελφός της, Βαλδουίνος Δ΄, έγινε βασιλιάς (1174), ενώ ο ίδιος με τον αντιβασιλιά Ραϊμόνδο Γ΄ της Τρίπολης κανόνισαν τον γάμο της Σιβύλλας με τον πρίγκηπα του Μομφερράτου Γουλιέλμο τον Μακρόξιφο, μεγαλύτερο γιο του μαρκήσιου Γουλιέλμου Ε΄ του Μομφερράτου και ξάδελφο του βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκου Ζ΄. Ο γάμος έγινε το φθινόπωρο του 1176, όμως ο σύζυγός της πέθανε τον Ιούνιο του επόμενου χρόνου, έχοντας ήδη αφήσει την Σιβύλλα έγκυο. Το παιδί που θα γεννηθεί είναι ο βασιλιάς Βαλδουίνος Ε΄ της Ιερουσαλήμ.

Μετά την πρόωρη χηρεία της αναζήτησε νέους συζύγους, ενώ δεν παντρεύτηκε ξανά ως το 1180. Αναφέρεται σαν πρώτος μεγαλύτερος εραστής της ο Βαλδουίνος του Ιμπελέν, δύο φορές χήρος, που σχεδίαζε να τον παντρευτεί, αλλά δεν τα κατάφερε, γιατί αιχμαλωτίστηκε από τον Σαλαντίν (1179). Η Σιβύλλα ικέτευε τον Σαλαντίν, ο οποίος ζητούσε πολύ ψηλά λύτρα να τον ελευθερώσει, και τελικά τον ελευθέρωσε, αφού πήρε την υπόσχεση ότι θα εισπράξει σύντομα τα λύτρα. Μετά την απελευθέρωση του, πήγε στην Κωνσταντινούπολη, στον αυτοκράτορα Μανουήλ Α' προκειμένου να ζητήσει την βοήθεια του, που τον δέχτηκε με τιμές. Ο Βαλδουίνος του πρόσφερε σύζυγο την ανιψιά του Μαρία Κομνηνή, κάτι που θα γινόταν αιτία της διάλυσης της σχέσης του με την Σιβύλλα. Η μητέρα της, Αγνή του Κουρτεναί, βρήκε τότε την ευκαιρία να πείσει τον γιο της να την παντρέψει με τον Γκυ των Λουζινιάν, μικρότερο αδελφό του ευνοούμενου της, Αμαλρίκ των Λουζινιάν.

Ο Βαλδουίνος Δ΄ δεν είχε αντίρρηση, αφού γνώριζε ότι ο Γκυ ήταν υποτελής του βασιλιά της Αγγλίας Ερρίκου Β΄, την εποχή που ο βασιλιάς της Γαλλίας Φίλιππος Β΄ ήταν ανήλικος. Στην συνέχεια, ανέτρεψε τις φιλοδοξίες των Ιμπελίν, αφού αρραβώνιασε την μικρή ετεροθαλή αδελφή του Ισαβέλλα με τον Χάμφρεϊ Δ΄ του Τορόν. Η Σιβύλλα και ο Γκυ είχαν δύο θυγατέρες, τις Αλίκη και Μαρία, ενώ αρχικά ορίστηκε αντιβασιλιάς και διάδοχος του αδελφού της Βαλδουίνου Δ΄. Όμως τον καθαίρεσε (1183) λόγω της δειλίας που έδειξε στην επίθεση του Σαλαντίν, ζητώντας από την αδελφή του να ακυρώσει τον γάμο της, αφού την όρισε διάδοχο με τον ανήλικο γιο της, Βαλδουίνο του Μομφερράτου.

Ο Βαλδουίνος Δ΄ πέθανε την άνοιξη του 1185 αφήνοντας τον γιο της Σιβύλλας σαν μοναδικό βασιλιά, κάτω από την προστασία του Τζοσελίν Γ΄ της Έδεσσας. Ο παππούς του μικρού παιδιού, Γουλιέλμος Ε΄ του Μομφερράτου, ήρθε, προκειμένου να υπερασπίσει τα δικαιώματα του, αλλά το παιδί, άρρωστο συνέχεια από βρέφος, πέθανε το καλοκαίρι του 1186. Η Σιβύλλα κέρδισε την υποστήριξη του λαού και της εκκλησίας και ο πατριάρχης Ηράκλειος της Ιερουσαλήμ την όρισε σαν τον νομιμότερο δικαιωματικά κληρονόμο, ενώ μια μερίδα ευγενών αντιπαρατέθηκε στον σύζυγο της, Γκυ των Λουζινιάν, που δεν είχε την υποστήριξη του βασιλιά Βαλδουίνου Δ΄ στην διαδοχή του. Η Σιβύλλα αρνήθηκε πεισματικά να δώσει διαζύγιο στον σύζυγο της και τον έστεψε συμβασιλέα. Παράλληλα, ο σύζυγός της Ισαβέλλας, Χάμφρεϊ Δ΄ του Τορόν, δήλωσε την υποστήριξη του στην Σιβύλλα και τον Γκυ, απορρίπτοντας τα δικά του δικαιώματα, κάτι που δεν έφερε καμιά αμφισβήτηση στην κατοχή της εξουσίας από το ζεύγος.

Βασίλισσα με τον Γκι Λουζινιάν και πτώση τους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Σιβύλλα στις διαπραγματεύσεις της προσπάθησε να συμφιλιωθεί με τους πολιτικούς της αντιπάλους, την οικογένεια των Ιμπελίν, που καθοδηγούνταν από τον βασιλιά της Τρίπολης Ραϊμόνδο Γ΄. Κύριο μέλημά της ήταν να αντιμετωπίσει την προέλαση του Σαλαντίν. Ο Γκυ και ο Ραϊμόνδος κλήθηκαν να συμφιλιωθούν, προκειμένου να ξεκινήσουν την μάχη κατά του Σαλαντίν, αλλά δεν μπόρεσαν να συντονίσουν τις δυνάμεις τους, με αποτέλεσμα την οδυνηρή ήττα στη μάχη του Χαττίν (4 Ιουλίου 1187). Ο Γκυ πιάστηκε αιχμάλωτος και η Σιβύλλα έσπευσε να υπερασπιστεί τα Ιεροσόλυμα με τον πατριάρχη Ηράκλειο και τον Μπάλιαν του Ιμπελέν, που σώθηκε στη μάχη του Χαττίν. Δεν τα κατάφεραν και τα Ιεροσόλυμα στις 2 Οκτωβρίου κυριεύθηκαν από τον Σαλαντίν.

Η Σιβύλλα τότε δραπέτευσε με τις κόρες της στην Τρίπολη. Ο Γκυ απελευθερώθηκε το 1188, επέστρεψε και βρήκε την σύζυγο του βαδίζοντας μαζί στην κατάληψη της Τύρου, της μοναδικής πόλης του βασιλείου που δεν είχε πέσει στα χέρια των μουσουλμάνων. Τότε βρισκόταν υπό την εξουσία του Κονράδου του Μομφερράτου, αδελφού του Γουλιέλμου του Μομφερράτου, πρώτου συζύγου της Σιβύλλας, που αρνήθηκε να τους επιτρέψει την είσοδο. Τότε ο Γκυ πήρε θάρρος στο άκουσμα της εκκίνησης της Γ΄ Σταυροφορίας υπό τον Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο της Αγγλίας και τον Φίλιππο Β΄ της Γαλλίας, και ξεκίνησε την πολιορκία της Άκρας. Το 1190, θανατηφόρα επιδημία έπληξε τα στρατεύματα του, από την οποία βρήκαν τον θάνατο η Σιβύλλα και οι δύο μικρές κόρες τους, αφήνοντας τον Γκυ μόνο του χωρίς ούτε καν τα δικαιώματά του.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Hamilton, Bernard. "Women in the Crusader States: The Queens of Jerusalem." Medieval Women, edited by Derek Baker. Ecclesiastical History Society, 1978. *Hamilton, Bernard. The Leper King and his Heirs. Cambridge, 2000.
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Sibylla of Jerusalem της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).