Σάρα (Θεοδώρα)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Σάρα Θεοδώρα
Sarah-Theodora of Bulgaria.jpg
Μικρογραφία της Σάρας-Θεοδώρας
Αυτοκράτειρα της Βουλγαρίας
Θάνατος τέλη δεκαετίας 1380
Βουλγαρία
Σύζυγος Ιβάν Αλεξάντερ
Επίγονοι Κέρα Ταμάρα, Κεράτσα, Ιβάν Σισμάν, Ιβάν Ασέν Ε', Ντεσισλάβα
Θρησκεία Ιουδαϊσμός, Ορθόδοξη Εκκλησία

Σάρα, Θεοδώρα ή Σάρα-Θεοδώρα είναι το όνομα με το οποίο είναι γνωστή σήμερα η δεύτερη γυναίκα του τσάρου της Βουλγαρίας, Ιβάν Αλεξάνταρ (βασίλεψε 1331-1371). Υπάρχουν κάποιες Ελληνικές και Γαλλικές πηγές που ισχυρίζονται ότι ήταν κόρη ενός Βενετού τραπεζίτη. Οι πηγές συμφωνούν ότι ήταν εβραϊκής καταγωγής και είχε ζήσει με την οικογένεια της στην εβραϊκή συνοικία του Τάρνοβου. Ο Ιβάν Αλεξάνταρ χώρισε την για πολλά χρόνια γυναίκα του, Θεοδώρα της Βλαχίας, η οποία εξαναγκάστηκε να γίνει μοναχή, και αφού η Σάρα ασπάστηκε τον Ορθόδοξο χριστιανισμό την παντρεύτηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1340.

Η νέα Τσαρίνα έγινε γνωστή για την παθιασμένη υποστήριξη στην νέα της θρησκεία. Ήταν μία από τους υποκινητές μίας εκκλησιαστικής συνόδου εναντίον των Εβραίων. Αναστήλωσε πολλές εκκλησίες και έχτισε αρκετά μοναστήρια. Αυτός είναι και ο λόγος που η Βουλγαρική Εκκλησία την είχε σε μεγάλη υπόληψη.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Θεοδώρα έπαιξε σημαντικό ρόλο στον χωρισμό της Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας μεταξύ του πρωτότοκου γιου της, Ιβάν Σισμάν, και του μοναδικού επιζώντος γιου του Ιβάν Αλεξάνταρ από τον πρώτο του γάμο, Ιβάν Σρατσιμίρ. Καθώς ο Ιβάν Σισμάν ήταν ο πρώτος γιος του Ιβάν Αλεξάντερ που γεννήθηκε μετά την άνοδό του στον θρόνο, η Θεοδώρα επέμεινε ότι ήταν και ο μόνος που άξιζε το στέμμα. Ο Ιβάν Σισμάν στέφτηκε συναυτοκράτορας από τον πατέρα του και ο Ιβάν Σρατσιμίρ χρίστηκε Δεσπότης του Βίντιν. Μετά τον θάνατο του Ιβάν Αλεξάντερ το 1371, ο Ιβάν Σισμάν έγινε Τσάρος ενώ ο Ιβάν Σρατσιμίρ ανακήρυξε το Βιντίν ξεχωριστή αυτοκρατορία. Η σχέση των δύο αυτοκρατοριών έγινε ψυχρή και παρέμεινε έτσι παρά τoν επαπειλούμενο οθωμανικό κίνδυνο.

Η τσαρίνα Θεοδώρα συχνά κατηγορείται για τον διαμελισμό της Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας, που οδήγησε τελικά στην οθωμανική κατάκτηση της Βουλγαρίας στα τέλη του 14ου αιώνα. Παρ' όλο που είναι αναμφίβολη η επιρροή της υπέρ του γιου της, Ιβάν Σισμάν, μετά βίας μπορεί να θεωρηθεί ο μόνος λόγος για την πτώση της Βουλγαρίας στους Οθωμανούς. Τα προβλήματα με την σταθερότητα του κράτους είχαν αρχίσει πολύ πριν τη γνωρίσει ο Τσάρος. Η Βουλγαρία που κληρονόμησαν ο Ιβάν Σισμάν και ο Ιβάν Σρατσιμίρ είχε πολύ λίγα κοινά με την αυτοκρατορία του Ιβάν Ασέν Β΄. Η ένδοξες μέρες είχαν παρέλθει. Τα προβλήματα με την Σερβία και την Ουγγαρία δεν είχαν να κάνουν με την Θεοδώρα και η Οθωμανική εισβολή στην Βουλγαρία και σε όλη τη Βαλκανική χερσόνησο ήταν αναμενόμενη ούτως ή άλλως. Δεδομένων των αποτυχημένων προσπαθειών των Βυζαντινών αυτοκρατόρων, των Βούλγαρων Τσάρων, των Σέρβων Βασιλέων, των Πριγκίπων της Βλαχίας και Βουλγάρων και Σέρβων Δεσποτών να απωθήσουν τους Τούρκους, δεν υπάρχει λόγος να υποστηριχθεί ότι η κατάσταση θα άλλαζε αν ο Ιβάν Σρατσιμίρ κληρονομούσε όλη την Βουλγαρική Αυτοκρατορία (η οποία παρ' όλα αυτά είχε ήδη χάσει την κυριαρχία της στη Δοβρουτσά και την Βλαχία).

Η Βουλγάρα Τσαρίνα παρόλο που σήμερα είναι ευρέως γνωστή ως Σάρα ή Σάρα-Θεοδώρα, το πραγματικό της όνομα πριν ασπαστεί τον χριστιανισμό δεν αναφέρεται σε καμία πηγή. Το όνομα «Σάρα» με το οποίο είναι γνωστή προήλθε από την τραγωδία «Προς τον γκρεμό» του μεγάλου Βούλγαρου συγγραφέα Ιβάν Βάζοφ, της οποίας το θέμα είναι η ιστορία αγάπης του ηλικιωμένου Τσάρου και μιας όμορφης Εβραίας με όνομα Σάρα.

Είναι γνωστά πέντε παιδιά της Θεοδώρας και του Ιβάν Αλεξάντερ. Η Κέρα Ταμάρα, η Κεράτσα Μαρία, ο Ιβάν Σισμάν, ο Ιβάν Ασέν και η Ντεσισλάβα[1].

Η ημερομηνία του θανάτου της Τσαρίνας δεν είναι γνωστή, αν και κάποιοι ιστορικοί εικάζουν ότι πέθανε στα τέλη της δεκαετίας του 1380.

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Иван Божилов, "Фамилията на Асеневци (1186-1460). Генеалогия и просопография", Издателство на Българската академия на науките "Марин Дринов", София, 1994, стр. 168 - 170 (Βουλγάρικα)(Στα ελληνικά: «Η Οικογένεια των Ασέν (1186-1460). Γενεαλογία και προσωπογραφία», Εκδοτικός οίκος της Βουλγαρικής Ακαδημίας των Επιστημών «Μαρίν Ντρίνοφ», Σόφια, 1994, σελ. 168 - 170).
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Sarah-Theodora της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).