Ρόμαν Γιάκομπσον

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ρομάν Γιάκομπσον

O Ρομάν Οσίποβιτς Γιάκομπσον (ρωσική: Рома́н О́сипович Якобсо́н) (11 Οκτωβρίου, 1896, Μόσχα – 18 Ιουλίου, 1982, Βοστώνη) ήταν ένας Ρώσος γλωσσολόγος και θεωρητικός της λογοτεχνίας.

Ως ένας από τους πρώτους θεωρητικούς της δομικής ανάλυσης της γλώσσας, η οποία έγινε η κυρίαρχη τάση στην γλωσσολογία στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα, ο Γιάκομπσον υπήρξε ένας από τους γλωσσολόγους με την πιο ισχυρή επίδραση στην διάρκεια του αιώνα. Επηρεάστηκε από το έργο του Φερντινάντ ντε Σωσσύρ, και ανέπτυξε μαζί με τον Νικολάι Τρουμπετσκόι, τεχνικές για ανάλυση των συστημάτων ήχου στις γλώσσες, εγκαινιάζοντας τον κλάδο της φωνολογίας. Συνέχισε δε να εφαρμόζει τις ίδιες τεχνικές ανάλυσης στο συντακτικό και τη μορφολογία, και πρότεινε κατά τρόπο αμφιλεγόμενο ότι αυτές θα πρέπει να επεκταθούν και στη σημασιολογία (τη μελέτη του νοήματος της γλώσσας). Έκανε πολυάριθμες συνεισφορές στη Σλαβική γλωσσολογία, περισσότερο γνωστός για δύο του μελέτες του ρωσικού συστήματος πτώσεων των ουσιαστικών και μιας ανάλυσης των κατηγοριών των ρωσικών ρημάτων. Αντλώντας έμπνευση από την σημειωτική του Τσαρλς Σάντερς Πιρς, καθώς επίσης και από την θεωρία της επικοινωνίας και την κυβερνητική, πρότεινε μεθόδους για την διερεύνηση της ποίησης, της μουσικής, των εικαστικών τεχνών, και του κινηματογράφου.

Μέσα από την αποφασιστική του επιρροή στον Κλοντ Λεβί-Στρος και τον Ρολάν Μπαρτ, μεταξύ άλλων, ο Γιάκομπσον έγινε μια κεντρική φιγούρα για την υιοθέτηση της δομικής ανάλυσης σε επιστήμες πέραν της γλωσσολογίας, περιλαμβανομένης της ανθρωπολογίας και της λογοτεχνικής θεωρίας. Αυτή η γενίκευση των μεθόδων του Σωσσύρ, γνωστή και ως "στρουκτουραλισμός", έγινε ένα μεγάλο μεταπολεμικό κίνημα της διανόησης στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Εντωμεταξύ, αν και η επιρροή του στρουκτουραλισμού μειώθηκε κατά την δεκαετία του 1970, η εργασία του Γιάκομπσον συνέχισε να τραβάει την προσοχή από την πλευρά της γλωσσικής ανθρωπολογίας, ιδιαίτερα μέσα από την εθνογραφία της επικοινωνίας που αναπτύχθηκε από τον Dell Hymes και την σημειωτική της κουλτούρας που ανέπτυξε ο πρώην φοιτητής του Γιάκομπσον Michael Silverstein.



Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Roman Jakobson της Αγγλόγλωσσης Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).