Ρένα Μόλχο (Ιστορικός)

Η Δρ. Ρένα Μόλχο γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη στις 1 Ιουλίου 1946.

ΣΠΟΥΔΕΣ

Χρονολογία	Δραστηριότητα
1992-1997	Διδακτορικό δίπλωμα μετά από εκπόνηση διατριβής με τίτλο Les Juifs de Salonique, 1856-1919 : Une communauté hors norme (Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης 1856-1919 : Μιά μοναδική κοινότητα), στο Πανεπιστήμιο Ανθρωπιστικών Σπουδών του Στρασβούργου. (Με βαθμό Αριστα και τα συγχαρητήρια της Επιτροπής). Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών τον Δεκέμβριο του 2000. Επικύρωση ισοτιμίας τίτλου από το ΔΙΚΑΤΣΑ.
1983-1986	M.A. Μεταπτυχιακό δίπλωμα στην Ευρωπαϊκή Iστορία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Με βαθμό Αριστα).
1967-1972	B.A. στην Ευρωπαϊκή Ιστορία και στην Ιστορία Ελλάδος και Ρώμης,στο Εβραϊκό πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ (Με βαθμό Λίαν Καλώς). Εξετάσεις και επικύρωση ισοτιμίας πτυχίου μέσω ΔΙΚΑΤΣΑ.

ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΠΕΙΡΑ

Χρονολογία	Δραστηριότητα
1988-1992	Διδασκαλία της Ιστορίας των Ελλήνων Εβραίων κατ’ανάθεση του Ιδρύματος International Study Groups, Nέα Υόρκη, ΗΠΑ.
1991-1992	Ανάθεση της Ισραηλιτικής Κοινότητας της Θεσσαλονίκης της διοργάνωσης των πολιτιστικών εκδηλώσεων για τα 500 χρόνων του διωγμού των Εβραίων από την Ισπανία.
1991-1993	Πρόεδρος και συνιδρύτρια της Εταιρείας Μελέτης Ελληνικού Εβραϊσμού.
1996-1998	Βιντεοσκόπηση 65 συνεντεύξεων Ελλήνων Εβραίων επιζώντων, κατ’ανάθεση του Ιδρύματος SHOAH Visual History Foundation του Λος Αντζελες, ΗΠΑ. Στέλεχος της εκπαιδευτικής ομάδας στο τετραήμερο σεμινάριο εκπαίδευσης που έγινε στην Αθήνα από την 30.11.97 εώς 3.12.97.
1999-2009	Ανάθεση έργου από το Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών για τη συγγραφή λημάτων περί των εφημερίδων και των δημοσιογράφων σχετικών με τον εβραϊκό τύπο της Ελλάδας, προκειμένου να συμπεριληφθούν στην Εγκυκλοπαίδεια του Τύπου της Ελλάδας και των ελληνικών κοινοτήτων. Δημοσιεύθηκαν στην τετράτομη έκδοση του ΕΙΕ του Απριλίου 2009.
2000-2007	Λέκτορας 407/1980 στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.
Οκτ.2003-2004	Ανάθεση διοργάνωσης διεθνούς συνεδρίου στις 17&18/10/04 με θέμα Η κοινωνική και πολιτισμική ζωή στη Θεσσαλονίκη μέσα από τα ισπανοεβραϊκά κείμενα, από την Ladino Society της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης.
Οκτ.2005-2008	Ανάθεση συντονισμού συνεντεύξεων θεσσαλονικέων επιζώντων εβραίων για τη δημιουργία ηλεκτρονικού αρχείου προφορικής ιστορίας από την οργάνωση Centropa που εδρεύει στη Βιέννη.
Οκτ.2007-2008	Ανάθεση διοργάνωσης διεθνούς συνεδρίου στις 26,27&28/10/08 με θέμα Σατιρικά ισπανοεβραϊκά κείμενα από και για τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης, από την Ladino Society της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης.

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ

Κοινωνική ιστορία, ανθρωπολογία και γλώσσες των εβραϊκών κοινοτήτων της Μεσογείου και ειδικότερα της Ελλάδας.

Προφορική ιστορία: μεθοδολογία και συντονισμός συνεντεύξεων επιζώντων εβραίων. Ανάγνωση και γραφή του επιστημονικού λόγου στην ιστορία και στις πολιτικές επιστήμες.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΜΕ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΒΡΑΪΣΜΟ

• Τα προβλήματα της αφομοιωτικής ιδεολογίας στους Εβραίους, KIΣ, Aθήνα,1990.
• «Η εβραϊκή παρουσία στη Θεσσαλονίκη» Παρατηρητής, χειμώνας 1994, pp.13-52.
• «Tο ‘Cercle de Salonique’ 1873-1958 : Σύλλογος Θεσσαλονικέων», Πρακτικά του A’ Συμποσίου της Εταιρείας Μελέτης Ελληνικού Εβραϊσμού : Οι Εβραίοι στον ελληνικό χώρο : Ζητήματα ιστορίας στη μακρά διάρκεια, Athens, 1995, pp.103-127.
• «Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης», Καθημερινή: Επτά Ημέρες, 3 Μαρτίου 1996, pp.12-15.
• «Οι Εβραίοι της Κωνσταντινούπολης πριν και μετά τα Τανζιμάτ», στο Αθανασία Αναγνωστοπούλου, Η παρουσία των εθνικών μειονοτήτων στην Κωνσταντινούπολη τον 19ο αιώνα, Πρακτικά πρώτης επιστημονικής ημερίδας Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 1996, εκδ. Συνδέσμου των εν Αθήναις Μεγαλοσχολιτών, Αθήνα, 1997, pp.155-169.
• «Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και επαγγελματική δραστηριότητα των Εβραίων στη Θεσσαλονίκη στην αρχή του 20ου αιώνα» στα πρακτικά του διεθνούς συνεδρίου 1-2.11.1997 : Θεσσαλονίκη : Επαγγέλματα, παραγωγή, εμπόριο, κοινωνική ζωή, 18ος-20ος αιώνας, εκδ.Μελέτες του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης-1, Θεσσαλονίκη, 1997, pp.127-133.
• «Τα ισπανοεβραϊκά:μια μεσογειακή γλώσσα στην καθημερινή ζωή της Θεσσαλονίκης του 20ού αιώνα», Τα Ιστορικά, τομ.15, τεύχ.28,29, Ιουν.-Δεκ.1998, pp.123-146.
• «Ο εβραϊκός τύπος της Θεσσαλονίκης», στα πρακτικά του συνεδρίου Ο ελληνικός εβραϊσμός, 3 & 4 Απριλίου 1998, Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού : Αθήνα, 2000, pp.149-169.
• Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης, 1856-1919. Μια ιδιαίτερη κοινότητα, Θεμέλιο, Αθήνα, 2001.
• «Η διαμαρτυρία του Εβραίου στην ελληνική γλώσσα. Τα θεατρικά του Μάνθου Κρίσπη.”, Σύγχρονα Θέματα, Ιούλιος-Δεκέμβριος 2001, pp.117-123.
• « Το οπτικοακουστικό αρχείο των επιζώντων της ναζιστικής γενοκτονίας Shoah:στόχοι, οργάνωση και διαδικασία συνεντεύξεων.”, στο Μαρία Θανοπούλου και Αλέκα Μπουτζουβή, επιμέλεια,Οψεις της προφορικής Ιστορίας στην Ελλάδα,(πρακτικά του συνεδρίου Οψεις της προφορικής Ιστορίας στην Ελλάδα,Αθήνα 29 Ιανουαρίου 1999), ειδικό τεύχος της Επιθεώρησης Κοινωνικών Ερευνών(The Greek Review of Social Research), τόμος 107 A΄2002, pp.197-217.
• «Ιδεολογικές αναζητήσεις, προβληματισμοί και απόψεις των Σεφαραδίμ σε έργα του ισπανοεβραϊκού θεάτρου» στο επιμέλεια Ραφ.Γκατένιο, Judeo-Espaniol:Μια εβραϊκή γλώσσα σε αναζήτηση του λαού της, Πρακτικά 2ου Διεθνούς συνεδρίου Ισπανο-Εβραϊκής γλώσσας, Θεσσαλονίκη 16-17Απριλίου 2000,Ιδρυμα Ετς Αχαϊμ, Θεσσαλονίκη, 2003, σς.. 25-34.
• «Η αντιεβραϊκή νομοθεσία του Βενιζέλου στον μεσοπόλεμο και πώς μια δημοκρατία μπορεί να γίνει αρωγός του αντισημιτισμού”, στο Σύγχρονα Θέματα, τεύχος 82, Ιούνιος, 2003, pp.53-59.
• «Ο εβραϊκός Τύπος στην Ελλάδα», στα Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου, Αθήνα 23-25 Μαίου, 2002, Ο ελληνικός Τύπος 1784 έως σήμερα : Ιστορικές και θεωρητικές προσεγγίσεις, ΙΝΕ/ΕΙΕ, Αθήνα, 2005, pp.107-113.
• «Προβλήματα ένταξης της Γενοκτονίας στη συλλογική εθνική μνήμη : Η περίπτωση της Θεσσαλονίκης», στο Βασιλική Γεωργιάδου-Αλκης Ρήγος, Αουσβιτς:Το γεγονός και η μνήμη του, Καστανιώτης, Athens, 2007, pp.23-41.
• «Βασανιστήρια και στρατόπεδα για την εξόντωση των Εβραίων της Ευρώπης», Τετράδια Ψυχιατρικής, Dec.2007, issue 100, pp. 49-54.
• Editor (Eπιμέλεια) : Πρακτικά 3ου Διεθνούς Συνεδρίου Ισπανο-Εβραϊκής Γλώσσας: Η κοινωνική και πολιτισμική ζωή στη Θεσσαλονίκη μέσα από τα ισπανο-εβραϊκά κείμενα -Judeo-Espagnol : Social and Cultural Life in Salonika through Judeo-Spanish Texts, 17-18 Οκτωβρίου 2004, [17&18 October, 2004, Ets Ahaim Foundation, Thessaloniki 2008,] ιδρυμα Ετς Αχαϊμ, Thessaloniki, 2008, 235 p.
• «Πώς εξιχνιάζεται ένα έγκλημα που έμεινε ατιμώρητο», Επίμετρο στο Christopher Schminck Gustavus : Μνήμες Κατοχής ΙΙ, Ιταλοί και Γερμανοί στα Γιάννενα και η καταστροφή της εβραϊκής κοινότητας, Ισνάφι, Jannina, 2008, pp. 437-453.
• «Οι Ισραηλίτες της Καστοριάς μέσα από τα μάτια του Μιχαήλ Μόλχο”, στα Πρακτικά της ημερίδας “Η ψηφιακή βιβλιοθήκη του ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας διασώζει το αρχειακό υλικό: «Οι Εβραίοι της Καστοριάς» -Πρώτη παρουσίαση σε ψηφιακή μορφή”, Καστοριά, Παρασκευή 17 Οκτωβρίου 2008.
• R.Molho - Βίλμα Χαστάογλου-Μαρτινίδη, Εβραϊκά αξιοθέατα στη Θεσσαλονίκη: Μια περιήγηση, Εκδ.Λυκαβητός, Αθήνα 2010.

Διεθνείς μελέτες

Η Ρένα Μόλχο έχει δημοσιεύσει και πολλές διεθνείς μελέτες και έχει μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες. Παραθέτω μερικες:

• «Venizelos and the Jewish Community of Salonica, 1912-1919», Journal of the Hellenic Diaspora XIII/34(1986), pp.113-123.
• «The Jewish Community of Thessaloniki and its Incorporation into the Greek State, 1912-1919», Middle Eastern Studies, 1988, vol.24, pp.39-403.
• «Salonique après 1912 : propagandes étrangères et communauté juive», Révue historique , CCLXXXVII/1(1992), pp.127-140.
• «Le Renouveau...» in G.Veinstein (editor), Salonique 1850-1918 : La ville des Juifs et le réveil des Balkans, Autrement, Paris,1992, pp.64-78.
• «Popular Antisemitism and State Policy in Salonica during the City’s Annexation to Greece», Jewish Social Studies, vol. L, nos.3-4, Summer-Fall 1988/1993, pp.253-264.
• «Events and Prominent Figures», στο Yannis Megas (επιμέλεια), Souvenir, Images of the Jewish Community, 1897-1917, Athens, 1993, pp.158-181.
• «Education in the Jewish Community of Thessaloniki in the Beginning of the 20th Century», Balkan Studies, 34/2, 1993, pp.259-269.
• «50 Years of the Holocaust of the Greek Jewry in Salonika», Demos:The Pasok Review, τεύχος 6-1993, pp. 28-31.
• «The Zionist Movement in Thessaloniki up to the A’Panhellenic Zionist Congress», proceedings of the international The Jewish Communities of Southeastern Europe from the 15th Century to the End of World War II , Oct. 30th Nov, 3rd Thessaloniki , 1997, pp.327-350.
• «Le développement culturel du début du XXème siècle», Les cahiers de l’Alliance Israélite Universelle / Dossier : Les Juifs de Salonique, novembre 1997, numero 17, pp.32-34.
• «Los sefardies en tiempos modernos :el cavso de los judios de Salonica», Actas del Encuentro sobre la cultura sefardi, Fundacion Duques de Soria, universitad de Salamanca, Salamanca, 24-26 Ιουνίου 2002, pp.1-15.
• «Jewish Working-Class Neighborhoods Established in Salonica Following the 1890 and 1917 Fires», in Minna Rozen, editor, The Last Ottoman Century and Beyond : The Jews in Turkey and the Balkans, 1808-1945, vol.II, ( Proceedings of the International Conference on The Jewish Communities in the Balkans and Turkey in the 19th and 20th Centuries through the End of World War II, the Goldstein-Goren Diaspora Research Center Tel Aviv University 5-8 June, 1995) , Tel Aviv University, Tel Aviv 2002, pp. 173-194.
• «The Jewish Press in Salonica», in Christ.Herzog, Raoul Motika et Michael Ursinus,(επιμέλεια) Querelles privées et contestations publiques : le rôle de la presse dans la formation de l’opinion publique au Proche Orient, Isis, Istanbul, 2003, pp.209-220. (proceedings of the International conference for the press in the Near and Middle East (XIX & XX αιώνες) : Querelles privées et contestations publiques : le rôle de la presse dans la formation de l’opinion publique au Proche et au Moyen Orient , Aix en Provence, 2-4 Juillet, 1996).
• «Le theatre judeo-espagnol de Salonique:une source de l’histoire sociale des juifs locaux», in press in the Proceedings of Ecole Normale Superieure Visages de Salonique, in Paris, in 22-23 May, 2003.
• «Les juifs en Grèce au XXème siècle», Matériaux, July – September 2003, no.71, pp.39-48.
• «Digital Autobiographical Biographies : Centropa’s Method in Reconstructing and Sharing the History and Culture of Annihilated Jewish Communities», in The Library of Rescued Memories. Centropa:Witness to a Jewish Century. Annual Report 2004, p.2.
• «Judeospanish Theatre Plays on the Themes of Tradition and Change in the Early Twentieth Century», Proceedings of the Twelfth British Conference on Judeo-Spanish Studies 24 –26 June 2001, Brill, 2004, pp.141-147 .
• Salonika and Istanbul : Social, Political and Cultural Aspects of Jewish Life, Isis, Istanbul, 2005, witch is a collection of various articles and includes:
• • HISTORICAL OVERVIEW
    • Les Juifs en Grèce au XXème siècle
    • The Jewish Presence in Salonica
    • Germany’s Policy Against the Jews of Greece: The Annihilation of the Jewish Community of Thessaloniki, 1941- 1944
  • PART II: SOCIAL AND INSTITUTIONAL ORGANISATION
    • Etat de la recherche
    • Le renouveau de la communauté juive de Salonique entre 1856 et 1919
    • Les Juifs d?Istanbul avant et après les Tanzimat
    • Jewish Working-Class Neighborhoods Established in Salonica Following the 1890 and 1917 Fires
    • Education in the Jewish Community of Salonica in the Beginning of the Twentieth Century
    • Female Jewish Education in Salonica at the End of the 19th Century
    • Le Cercle de Salonique 1873-1958 : Club des Saloniciens
  • THE POLITICAL ROLE OF THE JEWS FROM 1908 TO 1936
    • The Zionist Movement in Salonica up to the A’ Panhellenic Zionist Congress
    • The Jewish Community of Salonica and Its Incorporation into the Greek State 1912-1919
    • Salonique après 1912. Les propagandes étrangères et la communauté juive
    • Popular Antisemitism and State Policy in Salonica during the City’s Annexation to Greece, 1912-1919
    • La législation anti-juive de Venizélos entre les deux guerres ou comment la République peut venir au secours de l’antisémitisme
  • PART IV: JUDEO-SPANISH LANGUAGE AND CULTURE
  • The Judeo-Spanish, a Mediterranean Language in Daily Use in 20th Century Salonica
  • Le théâtre judéo-espagnol à Salonique: une source de l’histoire sociale des Juifs locaux
  • Judeo-Spanish Theatre Plays on the Themes of Tradition and Change in the Early Twentieth Century
• « La politique de l’Allemagne contre les juifs de Grèce », in George Bensoussan, Revue d’histoire de la Shoah :Les conseils juifs dans l’Europe Allemande, no,185, Juillet-Décembre 2006, pp.355-377.
• “Digital Autobiographical Biographies : Centropa’s Method in Reconstructing and Sharing the History and Culture of Annihilated Jewish Communities».[Web]
• Jews in Salonika within the Cultural Change of the 19th Century”. New Jewish Time – Jewish Culture in a Secular Age - An Encyclopedic View, Editor in Chief: Yirmiyahu Yovel, Initiator, director and editor: Yair Tzaban, General Editor: David Shaham, Keter Publishing House, Israel 2007, vol.C.
• “Salonica, la Jérusalem de los Balcanes», in Elena Romero[editora], El camino de la lengua castillana y su expansion en el mediterráneo. Las rutas de Sefarad, Itinerario cultural europeo del consejo de Europa, Longrono, 2008, pp.131-161.
• “The Moral Values of the Alliance Israélite Universelle and their Impact on the Jewish School World of Salonika and Morocco» in El Presente, Estudios sobre la cultura sefardi:La cultura Judeo-Española del Norte de Marruecos, vol.2, diciembre de 2008, Universidad ben Gurion del Negev y Sentro Moshe David Gaon de Kultura Djudeo-Espanyola, pp.127-137. (Proceedings of the International Research Workshop:The Judeo-Spanish Proverb from Northern Morocco (Haketia), June 3-6.2007).
• “Die Juden Salonikis im kulturellen Wandel des 19. Jahrhunderts-oder:Das Jerusalem des Balkans» in Transversal, 1/2008, pp.75-94.
• « Le patrimoine culturel des juifs de Grèce, confronté à a grécisation » :De Selaniklis juifs en victimes de la Shoah », in press, in the Proceedings of the conference : Patrimoines immatériels et identités communautaires à l’heure de l’Etat-Nation. Formation et transmission des héritages culturels dans le monde turc et les pays successeurs de l’Empire ottoman (Turquie, sud-est européen, Proche-Orient), journées d’études, 14 et 15 février 2008.
• ‘Salonika: Female Education at the End of the Nineteenth Century’ Encyclopedia of Jewish Women.
• "The Young Turk Movement and its Impact on the Jews of Salonika» in press in the Proceedings of An International Conference on the Centenary of the Young Turks’ Revolution 1908-2008 : The Young Turks and Their Legacy,οrganized by the Department of Balkan, Slavic and Oriental Studies at the University of Macedonia in collaboration with CIEPO, October 10-11, 2008, Thessaloniki, Greece.
• ‘Los Souvenires del Dr. Yoel»: An Autobiographical Account of Educational, Professional, and Social Change in Salonika at the Turn of the 20th Century. 2011.
• “Jewish Communities in Greece, 1492-1945», in press in the Encyclopedia of Jewish Diaspora.
• « La destruction des Juifs de Grèce », Larousse de la Shoah, in September 2009.
• Book review on “ Elena Romero, Entre dos (o más) fuegos: Fuentes poéticas para la historia de los sefardíes de los Balcanes (CSIC, Madrid, 2008).
• “Visual History and Centropa's Digital Archives in Retrieving Holocaust Memory” in press in the proceedings of the conference Oral History And Memory Studies: An Uneasy Relationship, International Workshop – 24-25 April 2009, Athens
• With Vilma Hastaoglou-Martinidis, Jewish Sites in Thessaloniki: Brief History and Guide, Lycabettus Press, Athens 2009.