Π.Ο.Κ.

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Π.Ο.Κ. ήταν μια επίσημη σύμπραξη των τριών μεγάλων σήμερα ποδοσφαιρικών ομάδων της Αθήνας και του Πειραιά. Η ονομασία προήλθε από τα αρχικά τους: Παναθηναϊκός, Ολυμπιακός και Κωνσταντινούπολη για την ΑΕΚ. Το ΠΟΚ ξεκίνησε το φθινόπωρο του 1927 ως ένα είδος αθλητικού τραστ, με σκοπό το αμοιβαίο όφελος από τη διοργάνωση αγώνων και τουρνουά και εξελίχθηκε σε μακροχρόνια συνεργασία των τριών ομάδων, ως τα μέσα της δεκαετίας του 1960-70.

Πίνακας περιεχομένων

[Επεξεργασία] Ίδρυση

Το 1927-28 η ΕΠΟ ετοιμαζόταν να διοργανώσει το πρώτο πανελλήνιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου με τη συμμετοχή των πρωταθλητριών ομάδων των τριών ιδρυτικών ποδοσφαιρικών ενώσεων: Ε.Π.Σ. Αθηνών, Ε.Π.Σ. Πειραιώς και Ε.Π.Σ. Μακεδονίας. Στην αρχή της σεζόν και πριν αρχίσουν οι αγώνες η ΕΠΟ αποφάσισε να τιμωρήσει τον Ολυμπιακό Π. για τυπικούς λόγους και διέταξε τα υπόλοιπα σωματεία να μην αγωνίζονται μαζί του ούτε σε φιλικά. Ο Παναθηναϊκός και η ΑΕΚ δεν υπάκουσαν, πήραν το μέρος του Ολυμπιακού και προχώρησαν μαζί του στη διοργάνωση φιλικών αγώνων. Ουσιαστικά, ήταν το ξέσπασμα μιας αντιδικίας που υπέβοσκε ανάμεσα στους τρεις συλλόγους και την τότε διοίκηση της ΕΠΟ σχετικά με τον έλεγχο των ποδοσφαιρικών πραγμάτων.

Η κορύφωση της κόντρας συνέβη στις 23 Οκτωβρίου 1927, όταν η ΑΕΚ αρνήθηκε να αγωνιστεί με τον Απόλλωνα σε προγραμματισμένο αγώνα που θα τελείτο προς οικονομική ενίσχυση της ΕΠΟ και μαζί με Ολυμπιακό και Παναθηναϊκό ανακοίνωσαν πως αντί αυτού θα διεξαχθεί αγώνας "μεταξύ δύο μικτών ομάδων αποτελουμένων εκ των ποδοσφαιριστών των συνεργαζομένων συλλόγων Π.Ο.Κ."[1] Μετά από αυτή την εξέλιξη η μεν ΕΠΣΑ τιμώρησε με τετράμηνο αποκλεισμό τον Παναθηναϊκό και την ΑΕΚ, ενώ ΕΠΟ διέγραψε τους τρεις συλλόγους στις 31 Οκτωβρίου 1927 και προχώρησε στη διοργάνωση του πρωταθλήματος χωρίς αυτούς. Από την Αθήνα μετείχε ο Ατρόμητος, από τον Πειραιά ο Εθνικός και από τη Θεσσαλονίκη ο Άρης.

Οι τρεις διαγραμμένοι σύλλογοι επισημοποίησαν την ίδρυση του Π.Ο.Κ., που σημαίνει: "Ποδοσφαιρικός Όμιλος Κέντρου" ή "Ποδοσφαιρική Οργάνωση Κέντρου", αν και κάποιοι θεωρούν πως το όνομα προήλθε από τα αρχικά των τριών σωματείων:

  • Π (αναθηναϊκός)
  • Ο (λυμπιακός)
  • Κ (ωνσταντινούπολη)

Εμπνευστές και πρωτεργάτες του ΠΟΚ υπήρξαν οι: Αθανάσιος Μέρμηγκας (ΟΣΦΠ), Απόστολος Νικολαΐδης (ΠΑΟ) και Κ. Κωνσταντάρας (ΑΕΚ). Δεν έχει βρεθεί κάποιο καταστατικό που να επιβεβαιώνει τα παραπάνω. Έχει διατυπωθεί η άποψη πως το Π.Ο.Κ. ήταν μια άτυπη συνεργασία και δεν έλαβε ποτέ επίσημη θεσμική μορφή σωματείου ή ένωσης και διαλύθηκε το 1963.[2] Όμως, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του 1927, "η ΠΟΚ" είχε επίσημη έκφραση και είχε ιδρυθεί το τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου 1927. Υπήρχε υπογεγραμμενο συμφωνητικό ανάμεσα στους τρεις συλλόγους με συγκεκριμένους όρους, που περιλάμβανε ακόμα και ποινική ρήτρα και με επιστολή του ζητούσε να επιβάλει τους όρους του στην ΕΠΟ:[3]

"Προ μηνός ο Παναθηναϊκός, ο Ολυμπιακός και η Ε. Κων/πόλεως κατόπιν συμφωνιών υπέγραψαν συμβόλαιον φιλίας και συνεργασίας δημιουργήσαντες ούτω το γνωστόν τραστ (Π.Ο.Κ.), του οποίου σκοπός θα ήτο η εξυπηρέτησις των συμφερόντων των Σωματείων τούτων θέσαντες συνάμα και ποινικήν ρήτραν 50.000 δρ. δια τον αθετούντα την υπόσχεσίν του Σύλλογον... Η Π.Ο.Κ. δεν περιωρίσθη εις το ζήτημα της συνεργασίας μόνον αλλ' έκρινε σκόπιμον να απστείλη και τελεσίγραφον εις την Ομοσπονδίαν και να ζητή την εφαρμογήν των όρων της όσον το δυνατόν ταχύτερον..."

Επίσης, στις 4 Μαρτίου 1928, πριν από έναν αγώνα ΠΑΟ-ΑΕΚ, αναφέρεται: "Προ της ενάρξεως του αγώνος οι παίκται αμφοτέρων των ομάδων συνεκεντρώθηκαν εις το κέντρον του γηπέδου και προσεφώνησεν αυτούς καταλλήλως ο πρόεδρος του ΠΟΚ κ. Θ. Δημητριάδης.[4] Συνεπώς, είναι εσφαλμένη η άποψη πως το ΠΟΚ ήταν μια ανεπίσημη και άτυπη σύμπραξη.

Η ΕΠΣΑ αντέδρασε προχωρώντας στη διοργάνωση μιας πανηγυρικής τελετής έναρξης των πρωταθλημάτων Α΄ και Β΄ κατηγορίας στο τότε γήπεδο του Απόλλωνα που βρισκόταν στην περιοχή του Ρουφ, μιας και ο Παναθηναϊκός δεν διέθετε το δικό του γήπεδο. Στην τελετή παρέστησαν συμπαραστεκόμενοι: τα προεδρία των ΕΠΟ, ΕΠΣ Πειραιά, ΕΠΣ Μακεδονίας, ΣΕΓΑΣ, οι υπουργοί Παιδείας και Γεωργίας, ο νομάρχης Αττικής, ο δήμαρχος Αθηνών και 22 ποδοσφαιρικοί σύλλογοι της Αθήνας: Αθηναϊκός Α.Σ., Αίας, Απόλλων Σμύρνης, Ατρόμητος Αθηνών, Π.Σ. Γουδί, Αρμενική Ένωσις, Αττικός, Δάφνη Αθηνών, Ελληνορωσσικός, Ένωσις Εμποροϋπαλλήλων, Ολύμπια, Πανιώνιος, Πέλοψ, Αχιλλεύς, Εργατικός, Ηλισσιακός, Ηρακλής, Νέοι Βύρωνος, Νέος Αστήρ, Ολυμπιάς, Α.Ο. Παλαιό Φάληρο και Πανελλήνιος Γ.Σ.[5]

Στις αρχές του 1928, για κάποιο χρονικό διάστημα, το ΠΟΚ διευρύνθηκε με τη συμμετοχή του Απόλλωνα, γι' αυτό ο τύπος το αποκαλούσε "ΠΟΚΑ",[6] και του Αθηναϊκού, οπότε αναφέρεται ως "ΠΟΚΑΑ".[7]

  1. ↑ "Ποδοσφαιρικόν Κίνημα", εφ. "Εμπρός", 23/10/1927.
  2. ↑ Ανδρέας Μπόμης, "Γκολ 2000. Ένας αιώνας ποδόσφαιρο", σ. 43.
  3. ↑ Δ.Ι. Καραμπάτη, "Το ποδοσφαιρικόν... κίνημα", εφ. "Εμπρός", 24/10/1927, σελ. 2.
  4. ↑ εφ. "Εμπρός", 5/3/1928, σελ. 2.
  5. ↑ εφ. "Εμπρός", 7/11/1927.
  6. ↑ εφ. "Εμπρός", 19/3/1928.
  7. ↑ εφ. "Εμπρός", 27/3/1928.

[Επεξεργασία] Δραστηριότητες

Το Π.Ο.Κ. προσπάθησε να αποδυναμώσει την ΕΠΟ διοργανώνοντας δικό του πρωτάθλημα με τη συμμετοχή κάποιων ακόμα μικρών συλλόγων. Όμως, η πλειοψηφία των σωματείων συντάχθηκε με την επίσημη διοίκηση της ΕΠΟ.

Τότε οι ομάδες του Π.Ο.Κ. προχώρησαν στη διοργάνωση διαφόρων τουρνουά, στα οποία προσκαλούσαν και ξένες εμπορικές ομάδες από Γιουγκοσλαβία, Ουγγαρία, Τσεχοσλοβακία, Ρουμανία, όπως η Φερεντσβάρος, η Μπέογκραντ κ.ά. Οι τρεις σύλλογοι μοιράζονταν τα έξοδα φιλοξενίας καθώς και τα έσοδα από τα εισιτήρια.

Τα τουρνουά αυτά διοργανώνονταν τις περιόδους των Χριστουγέννων και του Πάσχα και ονομάζονταν Κύπελλο Χριστουγέννων και Κύπελλο Πάσχα αλλά και το Κύπελλο Σεπτεμβρίου την δεκαετία του '50. Είχαν μεγάλη οικονομική επιτυχία, δεδομένου ότι οι τρεις σύλλογοι υποστηρίζονταν από την πλειονότητα των φιλάθλων του λεκανοπεδίου. Η διοργάνωσή τους συνεχίστηκε και μετά την εξομάλυνση των σχέσεων με την ΕΠΟ, ακόμα και μετά τον πόλεμο, ώσπου σταδιακά ατόνησε.

[Επεξεργασία] Μικτή ΠΟΚ

Τον Οκτώβριο του 1931 αναφέρεται η δημιουργία της "Μικτής ΠΟΚ", η οποία ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη, όπου έδωσε δύο φιλικούς αγώνες με τη "Μικτή Γαλατασαράι/Φενερμπαξέ" στο Στάδιο Ταξίμ. Η ομάδα αγωνίστηκε με κόκκινη φανέλα-λευκο σορτς, προς τιμήν του πρωταθλητή Ελλάδος Ολυμπιακού και την αποτελούσαν οι ακόλουθοι παίκτες. Από την ΑΕΚ: Γιάμαλης, Μάλλιος, Τζιραλίδης, Κωνσταντινίδης. Από τον ΠΑΟ: Κ. Μπαλτάσης, Δ. Μπαλτάσης, Υποφάντης, Αντώνης Μηγιάκης, Συμεωνίδης, Δ. Πιερράκος, Αντωνόπουλος. Από τον Ολυμπιακό: Χρυσαφόπουλος, Λεκκός, Κορωναίος, Τερεζάκης, Ντίνος Ανδριανόπουλος και Βασίλης Ανδριανόπουλος. Τα αποτελέσματα:[1]

Τον Ιανουάριο του 1932 το ΠΟΚ φιλοξένησε την τουρκική Μικτή ανταποδίδοντας τη φιλοξενία. Οι αγώνες έγιναν στο γήπεδο Λεωφόρου Αλεξάνδρας και εκτός των παραπάνω αγωνίστηκαν επίσης οι: Μούγκρας, Ηλιάσκος (ΑΕΚ) και Αχιλλέας Γραμματικόπουλος, Φίλιππος Κουράντης, Πανόπουλος (Ολυμπ.). Τα αποτελέσματα:[2]

  1. ↑ Ηλ. Λέκκα, "Η εποποιία του ελληνικού ποδοσφαίρου", εφ. Αθλητική Ηχώ, 4/9/1974.
  2. ↑ Ηλ. Λέκκα, "Η εποποιία του ελληνικού ποδοσφαίρου", εφ. Αθλητική Ηχώ, 5/9/1974.

[Επεξεργασία] Το τέλος της διένεξης

Τον Ιούλιο του 1928 η ΕΠΟ αποφάσισε να δεχτεί και πάλι τα τρία σωματεία στα μητρώα της αλλά η συνεργασία των τριών μεγάλων συλλόγων συνεχίστηκε σε διάφορους τομείς. Ουσιαστικά, η συνεργασία αυτή συνεχίστηκε μέχρι την ίδρυση του επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Μερικοί τομείς συνεργασίας ήταν:

  • Η διοργάνωση των Κυπέλλων Πάσχα και Χριστουγέννων άλλοτε μεταξύ τους κι άλλοτε με την πρόσκληση ξένων συλλόγων μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του '60.
  • Η διοργάνωση φιλανθρωπικών αγώνων όπως το "Τουρνουά ΠΟΚ" που έγινε υπέρ των σεισμοπαθών της Ιερισσού Χαλκιδικής το 1932.
  • Η αποτροπή μεταγραφών από τον ένα σύλλογο στον άλλο και κυρίως μεταξύ Ολυμπιακού και Παναθηναϊκού, ακόμα και για αθλητές άλλων αθλημάτων, εκτός ποδοσφαίρου.
  • Αλληλοϋποστήριξη στις εκλογές των διοικήσεων της ΕΠΟ και στις αποφάσεις του Δ.Σ. Το αποκορύφωμα συνέβη το 1976, όταν ο εκπρόσωπος του Ολυμπιακού στην αρμόδια επιτροπή της ΕΠΟ με την ψήφο του έσωσε τον Παναθηναϊκό από υποβιβασμό στην υπόθεση δωροδοκίας παικτών του Ηρακλή Θ., που έμεινε γνωστή ως "υπόθεση λουλουδιών".

Η επωνυμία "Π.Ο.Κ." συνεχίζει να χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα ως συντομογραφία, όταν γίνεται αναφορά και στις 3 αυτές ομάδες.

[Επεξεργασία] Κύπελλο Πάσχα

Το πρώτο Κύπελλο Πάσχα διοργανώθηκε από το Π.Ο.Κ. το 1928 με τη συμμετοχή των τριών ομάδων του Π.Ο.Κ. της σερβικής Μπεογκράσκι και της ρουμανικής Βένους Σπάρτα. Συνεχίστηκε με διακοπές ως το 1964. Διεξήχθησαν συνολικά 22 διοργανώσεις, από τις οποίες μία (του 1948) διεκόπη χωρίς να ολοκληρωθεί. Πολυνίκης υπήρξε ο Ολυμπιακός με 10 κατακτήσεις, η Α.Ε.Κ. και ο Παναθηναϊκός το κατέκτησαν από 4 φορές και από μία φορά ο Εθνικός Πειραιώς, η γερμανική ΦΚ Κολονίας και η ρουμανική Προγκρέσουλ Βουκουρεστίου. Από το 1930 μέχρι το 1935 δεν διεξήχθη διότι υπήρχαν υποχρεώσεις των ομάδων του ΠΟΚ για την εθνική κατηγορία, αλλά οι τρεις τους για να διστηρήσουν ζωντανή την διοργάνωση δημιουργούσαν μικτές ομάδες και έπαιζαν την ημέρα του Πάσχα στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας.

Νικητές:

[Επεξεργασία] Κύπελλο Χριστουγέννων

Το πρώτο Κύπελλο Χριστουγέννων διοργανώθηκε από το Π.Ο.Κ. το 1943 και η πρώτη διοργάνωση διήρκεσε δύο χρόνια. Διοργανωνόταν με τη συμμετοχή ξένων ομάδων και των τριών ομάδων του Π.Ο.Κ. Συνεχίστηκε με διακοπές ως το 1962. Συνολικά διεξήχθησαν 17 διοργανώσεις αλλά η μία (του 1951) διακόπηκε, χωρίς να ολοκληρωθεί. Πολυνίκης υπήρξε ο Ολυμπιακός με 9 κατακτήσεις, η Α.Ε.Κ. αναδείχθηκε νικήτρια τρεις φορές, ο Παναθηναϊκός δύο φορές, ενώ σε δύο διοργανώσεις δεν αναδείχθηκε νικητής, διότι έληξαν με ισόβαθμους τους συμμετέχοντες.

Νικητές :

[Επεξεργασία] Το μικρό ΠΟΚ

Την περίοδο των εορτών 1961-62 οι "μικρές" ομάδες του λεκανοπεδίου: Εθνικός, Πανιώνιος, Φωστήρας και Αιγάλεω διοργάνωσαν τουρνουά στο Στάδιο Καραϊσκάκη, που αποκλήθηκε "Κύπελλο Εορτών του μικρού ΠΟΚ". Διεξήχθη σε τρεις συνεχόμενες Κυριακές (24, 31/12/61 και 7/1/62), και σε κάθε αγωνιστική στο γήπεδο γίνονταν δυο αγώνες. Το Κύπελλο κατέκτησε ο Πανιώνιος με δυο νίκες (4-3 επί του Αιγάλεω, 2-1 επί του Φωστήρα) και μία ισοπαλία 1-1 με τον Εθνικό.[1]

  1. ↑ "Ο Πανιώνιος κατέκτησεν το Κύπελλον", Αθλητική Ηχώ 8/1/1962.

[Επεξεργασία] Πηγές

  1. "Όλα για το ποδόσφαιρο" (τρίτομο ΑΛΜΑΝΑΚ), εκδ. ΕΙΚΟΝΕΣ 1991.
  2. Γιάννης Διακογιάννης, "Το Ποδόσφαιρο" εκδ. Κάκτος 1979.
  3. Βασ. Καρδάσης, "Ολυμπιακός: Ένα αρχείο - Μία ιστορία", εκδ. Μίλητος 1995.
  4. "100 χρόνια Παναθηναϊκός", εφ. SportDay, 2008.
  5. Γ.Χ. Αλεξανδρή Η Ιστορία του Ολυμπιακού
π • σ • ε
Ελληνικό ποδόσφαιρο
Εθνικές Ομάδες
Πρωταθλήματα Ανδρών
Πρωταθλήματα Γυναικών
Κύπελλα
Ανακτήθηκε από "http://el.wikipedia.org/w/index.php?title=%CE%A0.%CE%9F.%CE%9A.&oldid=3002890"
Προσωπικά εργαλεία
Περιοχές ονομάτων

Παραλλαγές
Ενέργειες
Πλοήγηση
Συμμετοχή
Εκτύπωση/εξαγωγή
Εργαλειοθήκη
Άλλες γλώσσες