Πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ανδρών Αργεντινής

Η σημερινή δομή του Πρωταθλήματος Αργεντινής. Οι δύο ανώτερες κατηγορίες απλώνονται σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ οι επόμενες χωρίζονται βάσει γεωγραφικών κριτηρίων.

Το Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου Αργεντινής είναι ο σπουδαιότερος ποδοσφαιρικός θεσμός της Αργεντινής. Διοργανώνεται από την Ομοσπονδία Αργεντίνικου Ποδοσφαίρου (AFA - Asociación del Fútbol Argentino). Είναι το δεύτερο αρχαιότερο πρωτάθλημα του κόσμου και ένα από τα πρώτα που έγιναν επαγγελματικά (1891 και 1931 αντίστοιχα).

Στην παρούσα μορφή του αποτελείται από δύο εθνικές κατηγορίες, με υψηλότερη την «Πριμέρα Ντιβιζιόν» η σωστή προφορά είναι Πριμέρα Ντιβισιόν: ισπανική προφορά ΔΦΑ pɾiˈmeɾa ðiβiˈsjon (Α' Κατηγορία). Τρέχουσα κάτοχος του τίτλου είναι η Μπόκα Τζούνιορς.

Α' Κατηγορία (Primera División)

Για τις παλαιές μεθόδους διεξαγωγής, βλ. Ιστορία του πρωταθλήματος ποδοσφαίρου Αργεντινής.

Από το 1991 έχει επιλεγεί το σύστημα των δύο πρωταθλημάτων με τις ίδιες ομάδες ανά αγωνιστική περίοδο, το οποίο φαινόταν ασυνήθιστο όταν πρωτοεφαρμόστηκε, αλλά τελικά αποδείχθηκε τόσο επιτυχημένο που βρήκε μιμητές σε πολλά ακόμα κράτη της Λατινικής Αμερικής:

• Απερτούρα (Apertura, σημαίνει «άνοιγμα», συμπίπτει με την άνοιξη του νοτίου ημισφαιρίου) από Αύγουστο έως Ιανουάριο. Όλες οι ομάδες παίζουν μεταξύ τους από μία φορά. Πρωταθλήτρια αναδεικνύεται η ομάδα που θα συγκεντρώσει τους περισσότερους βαθμούς (3 για κάθε νίκη και 1 για ισοπαλία) - εάν υπάρξει ισοβαθμία, δεν ισχύει ο κανόνας της διαφοράς τερμάτων, αλλά δίνεται αγώνας μπαράζ μεταξύ των ισοβαθμησάντων.

• Κλαουσούρα (Clausura, «κλείσιμο», συμπίπτει με το φθινόπωρο) από Φεβρουάριο έως Ιούνιο. Η βαθμολογία μηδενίζεται και επαναλαμβάνεται το πρόγραμμα της Απερτούρα, αλλά στις αντίστροφες έδρες. Ισχύουν οι ίδιοι κανονισμοί.

Η αρχική σκέψη ήταν πως κάθε Ιούλιο, οι δύο νικήτριες θα συγκρούονταν σε ένα τελικό που θα αναδείκνυε τον πρωταθλητή - αυτό δοκιμάστηκε τα δύο πρώτα έτη αλλά δεν ικανοποίησε. Συνεπώς έκτοτε τα δύο πρωταθλήματα είναι εντελώς ανεξάρτητα μεταξύ τους, αναδεικνύουν δε χωριστούς και ισάξιους πρωταθλητές - ακόμα και εάν μία ομάδα κατακτήσει και τα δύο την ίδια αγωνιστική περίοδο (π.χ. η Μπόκα Τζούνιορς τη σαιζόν 2005-06), στο παλμαρέ της θα μπουν όχι ένα αλλά δύο τρόπαια.

Στην παρούσα μορφή του συμμετέχουν 20 σύλλογοι.

Υποβιβασμός

Ο πίνακας του υποβιβασμού καταρτίζεται κάθε Ιούνιο με τη λήξη της Κλαουσούρα. Οι ομάδες ταξινομούνται βάσει των επιδόσεών τους κατά την τελευταία τριετία, με το κλάσμα κερδισμένοι βαθμοί διά αγώνες.

Ο 19ος και 20ός του πίνακα υποβιβάζεται άμεσα στη Β' Κατηγορία. Ο 17ος και 18ος δίνουν διπλούς αγώνες μπαράζ με τον 4ο και 3ο της Β' Κατηγορίας αντίστοιχα. Εάν μετά τα 180 λεπτά το σκορ είναι ισόπαλο (δεν εφαρμόζεται ο κανόνας των εκτός έδρας γκολ), οι ομάδες μένουν στην ίδια κατηγορία.

Ηπειρωτικές διοργανώσεις

Ο πίνακας της πρόκρισης στα κύπελλα της Νότιας Αμερικής καταρτίζεται κάθε Δεκέμβριο με τη λήξη της Απερτούρα. Η σειρά κάθε ομάδας προκύπτει από το μέσο όρο των βαθμών της στα δύο τελευταία πρωταθλήματα (ή μόνο στην Απερτούρα, για τους νεοεμφανιζόμενους).

• Κόπα Λιμπερταδόρες, 5 ομάδες: Οι δύο πρωταθλήτριες αποκτούν αυτόματο δικαίωμα συμμετοχής. Οι υπόλοιπες τρεις θέσεις (ή τέσσερις, εάν πρωταθλήτρια είναι η ίδια ομάδα) καλύπτονται από όσες βρίσκονται υψηλότερα στον πίνακα. Κατ' εξαίρεση το 2009 λήφθηκαν υπ' όψιν οι βαθμοί των τριών τελευταίων πρωταθλημάτων, για λόγους ανασυγχρονισμού των εθνικών με τις ηπειρωτικές διοργανώσεις.

• Κόπα Σουδαμερικάνα, 6 ομάδες: Μέχρι το 2009, οι Μπόκα Τζούνιορς και Ρίβερ Πλέιτ είχαν αυτόματο δικαίωμα συμμετοχής. Οι υπόλοιπες τέσσερις θέσεις καταλαμβάνονταν από τις ομάδες που ήταν υψηλότερα στον πίνακα. Από το 2010, μοναδικό κριτήριο είναι ο πίνακας και για τις έξι ομάδες που δικαιούται η Αργεντινή να στείλει στη διοργάνωση.

Όπως φαίνεται από τα παραπάνω, ενδέχεται μία ομάδα να συμμετάσχει και στα δύο Κύπελλα. Σε αυτή την περίπτωση, συνηθίζεται να δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στο Κόπα Λιμπερταδόρες, το οποίο θεωρείται υψηλότερου κύρους (αντίστοιχο του ευρωπαϊκού Τσάμπιονς Λιγκ).

Πρωταθλητές

Η ομάδα που χάρισε στη Φέρρο το πρωτάθλημα του 1982.

33 τίτλοι Ρίβερ Πλέιτ 24 τίτλοι Μπόκα Τζούνιορς 14 τίτλοι Ιντεπεντιέντε 10 τίτλοι Σαν Λορένσο Αλμάγρο 8 τίτλοι Βέλες Σάρσφιλντ 7 τίτλοι Ρασίνγκ 5 τίτλοι Εστουντιάντες Λα Πλάτα Νιούελς Ολντ Μπόις

4 τίτλοι Ροσάριο Σεντράλ 3 τίτλοι Αρχεντίνος Τζούνιορς 2 τίτλοι Φέρρο 1 τίτλος Ουρακάν Λανούς Κίλμες Τσακαρίτα Τζούνιορς Μπάνφιλντ

• Τελευταία ενημέρωση: Απερτούρα 2011

Κορυφαίοι σκόρερ

• 

  Αρσένιο Ερίκο
  (1933-1946)
  293 γκολ σε 332 αγώνες με την Ιντεπεντιέντε

• 

  Άνχελ Λαμπρούνα
  (1939-1959)
  293 γκολ σε 515 αγώνες με τη Ρίβερ Πλέιτ

• 

  Χερμίνιο Μασαντόνιο
  (1931-1945)
  256 γκολ σε 358 αγώνες, σχεδόν όλους με την Ουρακάν

• 

  Μανουέλ Πελεγρίνα
  (1938-1956)
  231 γκολ σε 490 αγώνες, σχεδόν όλους με την Εστουδιάντες Λα Πλάτα

Άλλα ρεκόρ

• 

  Έκτορ Σκότα
  (Σαν Λορένσο)
  Περισσότερα γκολ σε μία σαιζόν - 60 (32 στο Μετροπολιτάνο και 28 στο Νασιονάλ του 1975).

• 

  Κάρλος Μπαρίσιο
  (Φέρρο)
  Ρεκόρ συνεχόμενων συμμετοχών χωρίς να δεχθεί τέρμα. Κράτησε ανέπαφη την εστία του για 1075 συνεχόμενα λεπτά το 1981.

Β' Κατηγορία (Primera B Nacional)

Συμμετέχουν 20 σύλλογοι και διεξάγεται κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα, δηλαδή τους ενός πρωταθλήματος δύο γύρων ανά αγωνιστική σαιζόν, το οποίο ξεκινά το Σεπτέμβριο και τελειώνει τον Ιούνιο.

Προβιβασμός: Οι δύο πρώτοι προβιβάζονται απευθείας, ενώ ο 3ος και ο 4ος δίνουν διπλό αγώνα μπαράζ με το 18ο και 17ο του ειδικού πίνακα υποβιβασμού της Πριμέρα Ντιβιζιόν, όπως περιγράφηκε παραπάνω.

Υποβιβασμός: Κάθε χρονιά υποβιβάζονται τουλάχιστον δύο και το πολύ τέσσερις ομάδες. Αποφασίζεται με ένα μικτό βαθμολογικό - γεωγραφικό σύστημα.
- Η χειρότερη ομάδα με προέλευση από το Μπουένος Άιρες και τις όμορες περιφέρειες, υποβιβάζεται απευθείας στο Μητροπολιτικό Όμιλο (βλ. παρακάτω), ενώ η δεύτερη χειρότερη δίνει διπλό αγώνα μπαράζ με το νικητή των πλέι-οφ του Μητροπολιτικού Ομίλου.
- Παρομοίως, η χειρότερη επαρχιακή ομάδα υποβιβάζεται απευθείας στο Τορνέο Αρχεντίνο, ενώ η δεύτερη χειρότερη δίνει διπλό αγώνα μπαράζ με το δεύτερο των πλέι-οφ του Τορνέο Αρχεντίνο.

Γ' Κατηγορία

Η Γ' Κατηγορία διαιρείται σε δύο ομίλους βάσει γεωγραφικών κριτηρίων:

Μητροπολιτικός Όμιλος (Primera B Metropolitana)

Στην παρούσα μορφή του συμμετέχουν 21 ομάδες που αγωνίζονται κατά τα πρότυπα της Πριμέρα Ντιβιζιόν, δηλαδή δύο πρωταθλημάτων του ενός γύρου (Απερτούρα, Κλαουσούρα) ανά αγωνιστική σαιζόν. Οι δύο πρωταθλητές συγκρούονται τον Ιούνιο - ο νικητής προβιβάζεται απευθείας στη Β' Κατηγορία, ενώ ο ηττημένος μπαίνει σε αγώνες πλέι-οφ όπου συμμετέχουν και οι ομάδες με τους καλύτερους μέσους όρους. Ο νικητής των πλέι-οφ κερδίζει το δικαίωμα να διεκδικήσει την άνοδο σε διπλό αγώνα εναντίον της δεύτερης χειρότερης ομάδας της Β' Κατηγορίας που προέρχεται από το Μπουένος Άιρες και τις όμορες περιφέρειες.

Ο Μητροπολιτικός Όμιλος δεν πρέπει να συγχέεται με το παλαιό Πρωτάθλημα Μετροπολιτάνο, το οποίο ανήκε στην Α' Κατηγορία και αναδείκνυε πρωταθλητή Αργεντινής.

Τορνέο Αρχεντίνο (Torneo Argentino A)

Αποτελείται από 25 επαρχιακές ομάδες, οι οποίες χωρίζονται σε τρεις υπο-ομίλους βάσει γεωγραφικών κριτηρίων. Στο τέλος της σαιζόν, οι δύο καλύτεροι κάθε ομίλου και οι δύο καλύτεροι τρίτοι μπαίνουν στη φάση των πλέι-οφ. Ο νικητής των πλέι-οφ προβιβάζεται απευθείας στη Β' Κατηγορία, ενώ ο δεύτερος κερδίζει το δικαίωμα να διεκδικήσει την άνοδο σε διπλό αγώνα εναντίον της δεύτερης χειρότερης επαρχιακής ομάδας της Β' Κατηγορίας.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Αναλυτικά αποτελέσματα όλων των αγωνιστικών περιόδων από τον ιστοχώρο του Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation.
• Οι πρωταθλητές Αργεντινής