Πολεοδομικός σχεδιασμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Πολεοδομικός σχεδιασμός είναι ο βασικός τρόπος άσκησης πολεοδομικής πολιτικής. Αποτελεί το βασικότερο εργαλείο ρύθμισης του αστικού, περιαστικού και εξωαστικού χώρου σε επίπεδο οικισμού, πόλης ή πολεοδομικού συγκροτήματος. Για τη ρύθμιση του χώρου σε επίπεδο υπερκείμενο της πόλης ή του διευρυμένου Δήμου, χρησιμοποιείται ο Χωροταξικός Σχεδιασμός. Ο Πολεοδομικός σχεδιασμός αποσκοπεί στην ορθολογική οργάνωση του χώρου με βάση τις αρχές της επιστήμης της Πολεοδομίας.

Η πόλη αποτελεί τον βασικό χώρο αναφοράς του πολεοδομικού σχεδιασμού, και το εκτάριο είναι η βασική μονάδα μέτρησης του.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολεοδομικός σχεδιασμός ως δραστηριότητα είναι σχετικά πρόσφατη επιστήμη καθώς δημιουργήθηκε για αντιμετωπίσει τις μεγάλες αστικές συγκεντρώσεις των πόλεων μετά την βιομηχανική επανάσταση. Ωστόσο βιβλιογραφικές αναφορές περιγράφουν τον Ιππόδαμο ως ένα από τους πρώτους πολεοδόμους της εποχής.


Βασικά Επίπεδα Πολεοδομικού Σχεδιασμού στην Ελλάδα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πιστοποιητικό Γραφείου Σχεδίου Πόλεως Πειραιώς & Περιχώρων (1936)

1) Ρυθμιστικά Σχέδια και Προγράμματα Προστασίας Περιβάλλοντος
Βασικό χώρο αναφοράς του Ρυθμιστικού Σχεδίου αποτελεί η Μητρόπολη / Πολεοδομικό Συγκρότημα. Θεσμοθετημένα Ρυθμιστικά Σχέδια στην Ελλάδα διαθέτουν οι Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Υπό θεσμοθέτηση (2011) είναι τα πρώτα Ρυθμιστικά Σχέδια Πάτρας, Λάρισας, Βόλου-Νέα Ιωνίας και Ιωαννίνων ενώ υπό εκπόνηση(2010) είναι το Ρυθμιστικό Σχέδιο Ηρακλείου[1].

2) Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΓΠΣ) και Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ)
Τα εργαλεία "Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο" (ΓΠΣ) και "Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης" (ΣΧΟΟΑΠ) του Ν-2508/97, αφορούν στη ρύθμιση των πόλεων των οικισμών της χώρας, αλλά, σε αντίθεση με τα ισχύοντα στον Ν-1337/83, καλύπτουν μια διευρυμένη γεωγραφική περιοχή η οποία, κατά κανόνα, συμπίπτει με τα όρια της Καποδιστριακής πρωτοβάθμιας τοπικής αυτοδιοίκησης (νέου Δήμου).

Ειδικότερα τα ΣΧΟΟΑΠ, τα οποία αποτελούν νέο εργαλείο σχεδιασμού του Ν-2508/97, αποτελούν -όπως δηλώνει ο τίτλος τους- τα ΓΠΣ του μη αστικού χώρου [2], εφ' όσον οι αντίστοιχοι οικισμοί είναι όλοι μικρότεροι των 2000 κατοίκων. [3]

Τα ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ εκπονούνται "στα πλαίσια των χωροταξικών σχεδίων" [4]. Η έγκριση τους γίνεται από την αρμόδια Περιφέρεια

3) Πολεοδομική μελέτη
Η Πολεοδομική μελέτη υλοποιείται με χώρο αναφοράς τμήμα της πόλης. Υπάρχει ποικιλία Πολεοδομικών Μελετών και συοδευτικών εργαλείων πολεοδομικής ρύθμισης, ανάλογα με το θέμα που η ΠΜ πραγματεύεται, με κυριότερες τις Πολεοδομική Μελέτη Επέκτασης και Πολεοδομική Μελέτη Αναθεώρησης. Αρμόδιος φορέας για την έγκριση τους είναι η Περιφέρεια.

4) Πράξη Εφαρμογής, η οποία είναι το σχέδιο και οι εργασίες επι εδάφους για την εφαρμογή του πολεοδομικού σχεδιασμού

Επιπλεόν υπαρχει πρόβλεψη για «Σχέδια Ολοκληρωμένων Αστικών Παρεμβάσεων» (ΣΟΑΠ) του Ν 2742/99. Τα σχέδια αυτά προορίζονται για πόλεις ή τμήματά τους αλλά και για ευρύτερες αστικές περιοχές «που παρουσιάζουν κρίσιμα προβλήματα αναπτυξιακής υστέρησης, κοινωνικής και οικονομικής συνοχής, περιβαλλοντικής υποβάθμισης και ποιότητας ζωής» και «επιδιώκουν την βελτίωση των υποδομών, κοινωνικών εξυπηρετήσεων, αντιμετώπιση της ανεργίας, την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, την αρμονική διάρθρωση των χρήσεων γης, την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και γενικά την κοινωνική, οικονομική, περιβαλλοντική και πολιτισμική αναζωογόνηση των πόλεων και των ευρύτερων αστικών περιοχών.» Η πρωτοβουλία για την κατάρτιση των ΣΟΑΠ ανήκει στο ΥΠΕΚΑ ή στην Περιφέρεια. Το ΣΟΑΠ επιπλέον, είναι και μηχανισμός άντλησης χρηματοδότησης για την χαρακτηριζόμενη περιοχή.

Μερικές Μορφές Πολεοδομικού Σχεδιασμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γενικότερα στη βιβλιογραφία συναντώνται οι παρακάτω μορφές πολεοδομικού σχεδιασμού:




Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Αντί για τα ρυθμιστικά σχέδια των πόλεων, είπαν τον πόνο τους... Λιάλιος, Καθημερινή 2 Δεκεμβρίου 2010
  2. Ν.2508/97, Αρθ-1 παρ.3
  3. Αποφ-9572/1845/00 (ΦΕΚ-209/Δ/7-4-00)
  4. Ν.2508/97, Αρθ-4 παρ.5 και Αρθ-5 παρ.2