Ποιμαντορική ράβδος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ποιμαντορική ράβδος

Η ποιμαντορική ράβδος ή αγία ράβδος ή πατερίτσα είναι εξάρτημα - σύμβολο της αρχιερωσύνης του επισκόπου, του Μητροπολίτου, του βοηθού επισκόπου, του Αρχιεπισκόπου και του Πατριάρχου στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

Συμβολισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γενικά είναι αντίγραφο του αρχαίου ελληνικού κηρύκειου του Ερμή που μετέφερε (κήρυττε) τις εντολές του Δία

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Για την Εκκλησία, είναι σύμβολο της πνευματικής, ποιμαντικής και δικαστικής εξουσίας που έχει ο επίσκοπος. Για πιο εύκολη μεταφορά και αποθήκευση, η ποιμαντορική ράβδος αποτελείται από συναρμολογούμενα επάργυρα ή επίχρυσα, σκαλιστά, μεταλλικά τμήματα. Στην κορυφή της φέρει έναν σταυρό μεταξύ δύο αντιτακτών φιδιών.

Για τα φίδια αυτά υπάρχουν οι εξής εξηγήσεις:

  • Παραπομπή στο χάλκινο φίδι που ύψωσε ο Μωυσής στην έρημο, ως προεικόνιση της Σταύρωσης του Χριστού.
  • Παραπομπή στη ρήση του Χριστού «Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων. γίνεσθε οὒν φρόνιμοι ὡς οἱ ὄφεις καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί»(Ματθ. ι´, 16).

Μια δεύτερη εκδοχή ποιμαντορικής ράβδου είναι το αρχιερατικό μπαστούνι, το οποίο φέρουν οι επίσκοποι εκτός αρχιερατικής τελετουργίας. Σε αντίθεση με την ποιμαντορική ράβδο, το μπαστούνι είναι σημαντικά πιο κοντό και συνήθως μαύρου χρώματος. Στο επάνω μέρος προσαρτάται βιδωτή, επάργυρη, διακοσμημένη λαβή.

Χρήση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ποιμαντική ράβδος φέρεται μόνο κατά την διάρκεια οποιασδήποτε αρχιερατικής ιερουργίας (Λειτουργία, Μυστήριο, Αγιασμό κ.λπ. ή αίθριες θρησκευτικές τελετές) με μόνη εξαίρεση την «εν πομπή» μετάβαση του αρχιερέα προς ενθρόνιση και της κατ΄ έθιμο σήμερα επίσημης φωτογράφισής του, φέροντας όμως υποχρεωτικά τον αρχιερατικό μανδύα.

Γενικότερα, το μπαστούνι φέρεται και από ιερείς, οι οποίοι είναι τελετάρχες θρησκευτικής πομπής, ή ηγούμενοι Ιερών Μονών, σαν γνώρισμα του αξιώματός τους.