Πιέτρο Αρετίνο

Ο Πιέτρο Αρετίνο, στο πρώτο του πορτραίτο φιλοτεχνημένο από τον Τιτσιάνο

Ο Πιέτρο Αρετίνο (Pietro Aretino, 1492-1556) ήταν Ιταλός ποιητής, πεζογράφος, και δραματουργός, γνωστός σε όλη την Ευρώπη για τις τολμηρές λογοτεχνικές επιθέσεις του εναντια στους ισχυρούς της εποχής του. Οι πύρινες επιστολές και οι διάλογοί του παρουσιάζουν μεγάλο βιογραφικό ενδιαφέρον. Στα δράματά του περιλαμβάνονται πέντε κωμωδίες και μια τραγωδία, η Orazia (1546), ίσως η καλύτερη ιταλική τραγωδία του 16ου αιώνα.

Βίος

Είναι αμφισβητήσιμο εάν έλαβε οποιαδήποτε βασική εκπαίδευση. Εντούτοις, χάρη σε επαφές που προέρχονταν από έναν αριστοκράτη «προστάτη» της ελκυστικής η μητέρας του, βρέθηκε από νωρίς σε περιβάλλον καλλιεργημένων ανθρώπων, ειδικά κατά τη διάρκεια μιας σημαντικής περιόδου ζωής του στην Περούτζια, πριν από το 1510-17, που διαμόρφωσε εν γένει τον χαρακτήρα του. Στην ίδια περίοδο έδειξε ενδιαφέρον για τη ζωγραφική και έγραψε τα πρώτα ποιήματά του.

«Το μαστίγιο των πριγκήπων», όπως ήταν επίσης γνωστός έγραψε και τις πέντε κωμωδίες του στα συμφραζόμενα της commedia erudita σατιρίζοντας τη διαφθορά της ιταλικής κοινωνίας. Επικεντρώθηκε όχι στην κλασική μορφή, αλλά στο περιεχόμενο. Ανάμεσα στους στόχους της πένας του περιλαμβάνονται η παπική αυλή, η αυλή της Μάντοβα και η διαφθορά των ανώτερων αξιωματούχων. Στο έργο του Ο Υποκριτής ενστάλαξε ένα ισχυρό ρομαντικό στοιχείο, που οδήγησε στην περαιτέρω ανάπτυξη της commedia erudita και την απομάκρυνσή της από τα αυστηρά κλασικά πρότυπα.

Εργογραφία

Διάλογοι και επιστολές

• Sonetti lussuriosi
• Dubbi amorosi
• Lettere
• Ragionamenti
• Orlandino

Κωμωδίες

• Fraza
• La cortigiana
• Il marescalco
• La talanta
• Lo ipocrito
• Il filosofo

Τραγωδίες

• Orazia