Πετρωτό Αχαΐας
| Πετρωτό | |
|---|---|
| Νομός | Αχαΐας |
| Δήμος | Μεσσάτιδος |
| Πληθυσμός | 452 (2001) |
| Υψόμετρο | 800 m |
| Παλαιά ονομασία | Βαλατούνα, Κλάους |
Το Πετρωτό Αχαΐας είναι πρώην ανεξάρτητη κοινότητα και σήμερα δημοτικό διαμέρισμα (από το 1999) του Δήμου Μεσσάτιδος Αχαΐας. Η παλιά ονομασία του χωριού ήταν "Βαλατούνα" Συνορεύει με τον Δήμο Πατρέων, Κρήνη, Σαραβάλι και Γλαύκο. Στο Πετρωτό ανήκει και οι οικισμοί της Μαυρομανδήλας και η Αγία Παρασκευή. Επίσης εκεί βρίσκεται το καρναβαλικό εργαστήρι του Δήμου Πάτρας όπου κατασκευάζονται όλα τα καρναβαλικά άρματα , και η γνωστή ποτοποιία Αχάια Κλάους. Μάλιστα λόγω της οινοποιίας το χωριό είναι πιο γνωστό σαν Κλάους, ονομασία η οποία σήμερα ακόμα διατηρείτε στην αστική συγκοινωνία.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Ιστορία
Σε ανασκαφές που έχουν γίνει στο λόφο Αμυγδαλιά, έχει βρεθεί οικισμός των γεωμετρικών χρόνων στην πλαγιά του λόφου και στην κορυφή του ίχνη οχυρωμένης ακρόπολης. Επίσης έχουν βρεθεί σε διάφορες θέσεις και ανασκαφεί μυκηναϊκοί και των ελληνιστικών χρόνων, θολωτοί τάφοι και πίθοι οι περισσότεροι των οποίων ασύλητοι . Βρέθηκαν πολλά όστρακα, αγγεία, ειδώλια , εργαλεία , επίσης σε άλλο σημείο του λόφου βρέθηκαν ερείπια μεγάλου κτηρίου των ελληνιστικών χρόνων. Ο χώρος θεωρήτε ιδιαίτερα σημαντικός και οι ανασκαφές συνεχίζονται. [1]
Αρχικά αποτέλεσε οικισμό της κοινότητας Σαραβαλίου (1912), και από το 1919 ανεξάρτητη κοινότητα . Την κοινότητα αποτελούσαν οι οικισμοί Βαλατούνα , Μαυρομανδήλα, Παλαιόπυργος, Κλάους. έδρα ήταν η Βαλατούνα μέχρι το 1955 που μεταφέρθηκε στην Μαυρομανδήλα. Το 1928 μετονομάστηκε σε Πετρωτό.
Στην επανάσταση του 1821 έγιναν στον οικισμό Παλαιόπυργος δύο μάχες . Η μία ή μάχη του Σαραβαλίου ,όπως είναι γνωστή σήμερα, ανάμεσα στον Κολοκοτρώνη και τους Τούρκους που ήταν κλεισμένοι στο κάστρο της Πάτρας. Ήταν κατά την πρώτη πολιορκία της πόλης από τους Έλληνες και στο χωριό είχε στρατοπεδεύσει και είχε το στρατηγείο όλων των ελληνικών δυνάμεων ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Κατά την ίδια πολιορκία τον Ιούλιο του 1821 είχε στίσει εδώ τα κανόνια του ο Γιουσούφ και χτύπαγε στο Σαραβάλι τους Έλληνες τελικά η πολιορκία έλειξε μετα από μάχη που έγινε και ο Γιουσούφ αναγκάστηκε να αποσύρει τα κανόνια του .
Τον Αύγουστο του 1944 στην Αχαία Κλάους έγινε μάχη μεταξύ ανταρτών και ταγματασφαλιτών που είχαν οχυρωθεί μέσα στο εργοστάσιο . Οι αντάρτες παρόλο που κατάφεραν να αναρριχηθούν στα τείχη του δεν το κατέλαβαν και οπισθοχώρησαν στα βουνά.
[Επεξεργασία] Πρόεδροι Κοινότητας
- 1919-1978 ?
- 1978-1982 Ανδρέας Κωτσόπουλος-Θεοδωρόπουλος[2]
- 1982-1986 Γιώργος Λιούρδης[2]
- 1986-1994 Βασίλειος Τσούλος[2]
- 1994-1998 ?
[Επεξεργασία] Οικισμοί Πετρωτού
[Επεξεργασία] Παλαιόπυργος
Ο Παλαιόπυργος είναι ο οικισμός που έγινε η γνωστή Μάχη του Σαραβαλίου. Επί τουρκοκρατίας ονομαζόταν Πύργος του Τσιτσίμπεη και η ονομασία προέρχεται από φράγκικο πύργο που είναι άγνωστο πότε ακριβώς κατασκευάστηκε, πάντως σε Ενετική απογραφή του 1700 αναφέρεται σαν χωριό με το όνομα Πύργος και 25 κάτοικους . Αρχικά ο Παλαιόπυργος αποτέλεσε οικισμό του δήμου Πατρέων από το 1912 ανήκε στο Σαραβάλι και από το 1919 στην κοινότητα Πετρωτού. Εδώ το 1845 κατασκευάστηκε το πρώτο κλωστήριο βάμβακοκλωστικής στην Ελλάδα , ιδιοκτησίας Π. Φωτεινού.
[Επεξεργασία] Οικισμός Μαυρομανδήλας
Ο οικισμός της Μαυρομανδήλας είναι μεγαλύτερος σε πληθυσμό από το ίδιο το χωριό του Πετρωτού στην απογραφή του 2001 είχε 388 κατοίκους έναντι 34 του Πετρωτού. Για την ονομασία του υπάρχει μια λαϊκή παράδοση που λέει ότι οφείλεται όταν , άγνωστο πότε, απο κάποια άγνωστη αιτία πέθαναν όλοι οι άντρες του χωριού και από την μαύρη μαντήλα που φορούσαν οι γυναίκες σαν ένδειξη πένθους πήρε την ονομασία και το χωριό. Η παράδοση μάλιστα αναφέρει ότι οι γυναίκες εγκατέλειψαν το χωριό και εγκαταστάθηκαν στο σημερινό Πετρωτό. Ο Οικισμός ιδρύθηκε από βοσκούς που έρχονταν από τα ορεινά και ξεχυμώνιαζαν εκεί τα κοπάδια τους. Από το 1912 είναι τμήμα της κοινότητας Σαραβαλίου και από το 1919 της κοινότητας Πετρωτού. Το 1955 είναι η έδρα της κοινότητας.
[Επεξεργασία] Οικισμός Αγίας Παρασκευής
Η Αγία Παρασκευή είναι ορεινός οικισμός ,στην απογραφή του 2001 είχε 10 κατοίκους.
[Επεξεργασία] Κλάους
- Για την γνωστή ποτοποιία διαβάστε το κυρίως άρθρο Αχάια Κλάους
Είναι ο οικισμός που περιβάλει την γνωστή ποτοποιία και δημιουργήθηκε από εργάτες της. Ακολούθησε και αυτή την μοίρα των υπόλοιπων οικισμών του Πετρωτού, αρχικά οικισμός του Σαραβαλίου και μετέπειτα του Πετρωτού. Μάλιστα το 1928 είχε 111 κατοίκους.
[Επεξεργασία] Λαογραφία
Στην Μαυρομανδήλα ζούσε ένα στοιχείο το οποίο συχνά πάλευε με το στοιχείο του Σαραβαλίου , αλά σαν πιο δυνατό το νικούσε συνέχεια. Σε μια μονομαχία που αποφασίσανε τα δύο στοιχειά έβαλαν στοίχημα όποιο νικήσει να θανατώσει τους άντρες του χωριού αυτού που θα έχανε. Το στοιχείο του Σαραβάλι με δόλο και την βοήθεια ενός κυνηγού σκότωσε αυτό της Μαυρομανδήλας αλλά επειδή ήταν καλό δεν πείραξε τους άντρες του χωριού. Η παράδοση λέει ότι έτσι πήρε το όνομα του ο οικισμός από το πένθος των γυναικών που φορούσαν μαύρη μανδήλα για να πενθήσουν το στοιχειό.
[Επεξεργασία] Αθλητισμός
Στο Πετρωτό υπάρχουν το Γήπεδο Ανδρέας Κάνιστρας της Ε.Π.Σ. Αχαΐας με πλαστικό τάπητα και το , Ξερό, γήπεδο της ομάδας του χωριού του Ίκαρου.
[Επεξεργασία] Αναφορές
- ↑ Ιστορικόν λεξικόν των Πατρών, Κώστα Τριανταφύλλου, Τρίτη έκδοσις, Πάτρα 1995
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Πληθυσμιακή διοικητική & Γεωγραφική εξέλιξη των δήμων & κοινοτήτων του νομού Αχαΐας Εκλογικές αναμετρήσεις Πετρωτού
[Επεξεργασία] Πηγές
- Το κάστρο του Σαραβαλίου, ένα χωριό μια ιστορία, Νίκου Παναγιωτακόπουλου, Πάτρα 2000,
- Ιστορία της πόλεως Πατρών Στέφανου Θωμοπούλου, Αχαϊκές εκδόσεις, Πάτρα 1999, SET ISBN 960-7960-10-6
- Το λιμάνι της σταφίδας, Χρήστου Μούλια, εκδόσεις Περί Τεχνών, Πάτρα 2000, ISBN 960-86814-0-5
- Ιστορία της Ελληνικής επανάστασης, Σπυρίδωνος Τρικούπη, Εκδόσεις Νέα Σύνορα-Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα 1993
- Απομνημονεύματα Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, Γιώργου Τερτσέτη, εκδόσεις Βεργίνα
|
|||||
