Πέδρο Καλντερόν δε λα Μπάρκα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πορτρέτο του Πέδρο Καλδερόν δε λα Μπάρκα (έργο ανώνυμου). Μουσείο Μαδρίτης

O Πέδρο Καλντερόν δε λα Μπάρκα (Pedro Calderόn de la Barca, 1600 – 1681) ήταν Ισπανός θεατρικός συγγραφέας που διαδέχθηκε τον Λόπε δε Βέγα, ως ο κορυφαίος δραματουργός στη θεατρική σκηνή της Ισπανίας. Λόπε δε Βέγα, Τίρσο δε Μολίνα και Καλντερόν συγκροτούν την ανυπέρβλητη τριάδα της θεατρικής τέχνης κατά τη διάρκεια του ισπανικού Χρυσού Αιώνα (El Siglo de Oro).

Βίος και σταδιοδρομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Καλντερόν γεννήθηκε στη Μαδρίτη στις 17 Ιανουαρίου 1600. Ο πατέρας του ήταν εύπορος δημόσιος λειτουργός, ο οποίος προόριζε το γιο του να γίνει κληρικός. Από τα πρώτα νεανικά του χρόνια, ο Καλντερόν άρχισε εκκλησιαστικές σπουδές στο Κολέγιο των Ιησουιτών στη Μαδρίτη. Το 1614 γράφτηκε στο θεολογικό τμήμα του Πανεπιστημίου της Αλκαλά δε Χενάρες και ένα χρόνο αργότερα έκανε μεταγραφή στη Σαλαμάνκα, συνεχίζοντας τις σπουδές του στα νομικά μέχρι το 1620, οπότε διέκοψε την εκκλησιαστική σταδιοδρομία για να ασχοληθεί με το θέατρο.

Έγραψε το πρώτο έργο του σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών, ενώ στα είκοσι χρόνια του κέρδισε ένα βραβείο ποίησης. Μεταξύ 1623 και 1625 ταξίδεψε στη Φλάνδρα και την Ιταλία. Δέκα χρόνια αργότερα έλαβε μέρος στην Επανάσταση της Καταλωνίας (1640). Το 1651 χειροτονήθηκε ιερέας, ενώ το 1653 εγκαταστάθηκε στο Τολέδο, όπου τον προσέλαβε ως ιερέα η μητροπολιτική εκκλησία της πόλης. Ο Καλντερόν δεν παντρεύτηκε ποτέ, απέκτησε όμως ένα εξώγαμο γιο, αν και τίποτε δεν είναι γνωστό σχετικά με τη μητέρα του παιδιού.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του επέστρεψε στη Μαδρίτη, όπου διορίστηκε επίτιμος εφημέριος στο βασιλικό παρεκκλήσι. Πέθανε στη Μαδρίτη στις 25 Μαΐου 1681 σε ηλικία 81 ετών.

Θεατρική παραγωγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χειρόγραφο του Πέδρο Καλντερόν δε λα Μπάρκα

Η δραματική παραγωγή του Καλντερόν είναι πλούσια σε θεματογραφία και περιλαμβάνει 120 δράματα ιστορικού, θρησκευτικού ή ηθογραφικού περιεχομένου, 80 άουτος σακραμεντάλες και περίπου 25 άλλα έργα, τα οποία έχουν διασωθεί. Τα περισσότερα από αυτά χαρακτηρίζονται από μια αίσθηση πεσσιμισμού και αντιφατικών ανθρώπινων παρορμήσεων.

Τα νεανικά του δράματα «Η ευλάβεια του σταυρού» (La devociόn de la cruz, 1633), «Ο θαυματουργός μάγος» (El magico prodigioso, 1637), αναφερόμενο στη ζωή του Αγίου Κυπριανού, και «Σ’ αυτή τη ζωή το καθετί είναι αλήθεια και όλα ένα ψέμα» (En esta vida todo es verdad y todo es mentira) είναι φορτωμένα με αφηρημένο συμβολισμό και αλληγορικό χαρακτήρα.

Μια επιλογή από τα πολυάριθμα άλλα έργα του Καλντερόν είναι: «Σπίτι με δύο πόρτες δεν μπορείς να το φυλάξεις» (Casa con dos puertas mal es de guardar, 1629), «Ο γιατρός της τιμής του» (El medico de su honra, 1635), «Ζήλεια, το μεγαλύτερο τέρας» (El mayor monstruo, los cellos, 1637), «Στην κρυφή προσβολή, κρυφή εκδίκηση» (A secreto agravio, secreta venganza, 1637), «Ο Δήμαρχος της Θαλαμέας» (El Alcalde de Zalamea, περ. 1640) κ. ά.

Στο αριστούργημά του, «Η ζωή είναι όνειρο» (La vida es sueno, 1635 ― ελλην. μετάφρ. Παντελή Πρεβελάκη, "ΣΧΟΛΗ ΜΩΡΑΪΤΗ"), ο Καλντερόν, μέσω του Σιγισμούνδου, αντιπροσωπευτικού ήρωά του, εξιστορεί το δράμα της μοίρας του ανθρώπου και της προσωρινότητας της ζωής.

Στις τελευταίες δεκαετίες της ζωής του, ο Καλντερόν αφοσιώθηκε σχεδόν αποκλειστικά στα «άουτος σακραμεντάλες», θρησκευτικά έργα που παίζονταν στις μεγάλες εορτές της Θείας Ευχαριστίας (Κόρπους Κρίστι), με έντονες αντανακλάσεις από τη διδασκαλία της καθολικής θεολογίας.

Μεταξύ των καλύτερων θρησκευτικών έργων του είδους αυτού είναι «Το μεγάλο θέατρο του κόσμου» (El Gran Teatro del Mundo, 1649), «Ο μεγάλος έμπορος του κόσμου» (El Gran Mercado del Mundo) και «Τα θέλγητρα της ενοχής» (Los Encantos de la Culpa).

Μνημείο του Καλντερόν στην Πλατεία της Αγίας Άννας στη Μαδρίτη, 2008

Μνημείο Καλντερόν[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ένα περίτεχνο από μάρμαρο μνημείο, αφιερωμένο στον Ισπανό δραματουργό Πέδρο Καλντερόν δε λα Μπάρκα (1600 – 1681), βρίσκεται στην ιστορική Πλατεία της Αγίας Άννας (Plaza de Santa Ana) της Μαδρίτης.

Το μνημείο φιλοτεχνήθηκε το 1878 από τον Ισπανό γλύπτη Χουάν Φιγέρας (Juan Figueras). H σκεπτική μορφή του Καλντερόν είναι στραμμένη προς το αντικρινό Τεάτρο Εσπανιόλ (1745), ενώ το βάθρο του μνημείου κοσμείται με σκηνές από τέσσερα έργα του δραματουργού.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 501 Great Writers”, “Pedro Calderόn de la Barca”, σελ. 63 (General Editor: Julian Patrick), Apple Press, London, 2009.
  • John Russell Taylor: “The Penguin Dictionary of the Theatre”, “Calderόn de la Barca, Pedro”, Penguin Books Ltd, Harmondsworth, Middlesex, England, 1968.
  • Eγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάνικα, λήμμα «Καλντερόν δε λα Μπάρκα, Πέδρο», τόμ. 31, Εκδόσεις Πάπυρος, Αθήνα, 1996.
  • Εγκυκλοπαίδεια "ΔΟΜΗ", λήμμα "Καλντερόν ντε λα Μπάρκα, Πέντρο ", τόμ. 7ος, Εκδόσεις "ΔΟΜΗ" Α.Ε., Αθήνα.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα