Ουίλιαμ Μπάντινγκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ουίλιαμ Μπάντινγκ
William Banting.png
Ο Ουίλιαμ Μπάντινγκ μετά τη δίαιτα
Γέννηση 1797
Θάνατος 16 Μαρτίου 1878
Κατοικία Κένσιγκτον, Λονδίνο
Εθνικότητα Άγγλος
Ιδιότητα κατέγραψε και δημοσίευσε την πρώτη εμπορική δίαιτα αδυνατίσματος
Σύζυγος Μαίρη Ανν Μπάντινγκ
Τόπος κοιμήσεως Μπρόμπτον, Λονδίνο
Απασχόληση νεκροθάφτης
Γνωστός για δίαιτα του Μπάντινγκ
Σημαντικά έργα Γράμμα περί Παχυσαρκίας, απευθυνόμενο στο κοινό
Επηρέασε δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων
Ύψος 1,65 μ.
Βάρος 92 - 71 kg

Ο Ουίλιαμ Μπάντινγκ (αγγ. William Banting, 1797 – 16 Μαρτίου 1878) κατέγραψε και δημοσίευσε την πρώτη δίαιτα αδυνατίσματος που διατέθηκε εμπορικά για το κοινό.[1] Ήταν πρώην παχύσαρκος και εργαζόταν ως νεκροθάφτης.[2] Θεωρείται ο πατέρας των διαιτών που βασίζονται σε χαμηλά ποσοστά υδατανθράκων.[3]

Τα χρόνια του Μπάντινγκ ως την παχυσαρκία του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ουίλιαμ Μπάντινγκ γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1797 και ανήκε στην ανώτερη μεσαία τάξη. Η οικογένειά του είχε τη βασιλική άδεια να κηδεύει μέλη της βασιλικής οικογένειας, την οποία διατήρησαν οι απόγονοί του ως το 1928.[4] Έμαθε ξυλουργική και χρησιμοποίησε την τέχνη του για να κατασκευάζει φέρετρα. Διατηρούσε γραφείο κηδειών, επιχείρηση που κληρονόμησε από τον πατέρα του Τόμας Μπάντινγκ, στην οδό Αγίου Ιακώβου 27. Στο διπλανό αριθμό βρίσκονται σήμερα τα γραφεία του περιοδικού "The Economist".[5] Θεωρούνταν ικανός τεχνίτης και είχε κατασκευάσει το φέρετρο του Δούκα του Ουέλλινγκτον.[3]

Παντρεύτηκε και ζούσε μια άνετη ζωή με τη γυναίκα του Μαίρη Ανν στο Κένσινγκτον.[4][6] Απέκτησε οχτώ παιδιά, δύο γιους και έξι κόρες. Είχε σημαντική περιουσία και διατηρούσε κελάρι με εκλεκτά κρασιά.[4] Ωστόσο, αν και διέθετε αρκετό χιούμορ, η ζωή του δεν ήταν πολύ χαρούμενη. Στα τριάντα του άρχισε να παίρνει βάρος και μέχρι τα εξήντα του είχε φτάσει να ζυγίζει περίπου 92 κιλά, αρκετά δυσανάλογο βάρος για το μικρό ύψος του (1 μέτρο και 65 εκατοστά). Λόγω του υπερβολικού βάρους αναγκαζόταν να κατεβαίνει τις σκάλες ανάποδα και δεν έφτανε να δέσει τα κορδόνια του.[2][7]

Η Δίαιτα Μπάντινγκ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η δίαιτα του Μπάντινγκ, αρχικά προτάθηκε από το γιατρό του ως θεραπεία για τη σταδιακή απώλεια ακοής, από την οποία άρχιζε να πάσχει. Ο γιατρός του Ουίλιαμ Χάρβι[1] διέγνωσε πως το υπερβολικό λίπος στο λαιμό του έφραζε τις ευσταχιανές σάλπιγγες και του πρότεινε μια δίαιτα "χαμηλή σε άλευρα".[8][9] Ήταν η πρώτη δίαιτα χαμηλή σε υδατάνθρακες[8] στην οποία βασίστηκαν αρκετές μοντέρνες δίαιτες απώλειας βάρους.[2]

Η δίαιτα προοριζόταν για διαβητικούς, αλλά ο γιατρός του, θεωρώντας το διαβήτη και την παχυσαρκία σχετικές ασθένειες, την πρότεινε στον Μπάντινγκ. Ο Χάρβι είχε παρακολουθήσει μαθήματα διαβητολογίας του Κλωντ Μπερνάρ στο Παρίσι.[10] Ο Ουίλιαμ Μπάντινγκ ήταν μακρινός συγγενής του νομπελίστα ιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ, ο οποίος απομόνωσε την ινσουλίνη. Ο Φρέντερικ Μπάντινγκ έμαθε για τον διάσημο μακρινό συγγενή του χρόνια μετά τη βράβευσή του.[11]

«Μπορώ τώρα να πω με βεβαιότητα ότι η ποσότητα της διατροφής μπορεί με ασφάλεια να αφεθεί στην φυσική όρεξη και ότι είναι η ποιότητα και μόνο, η οποία είναι βασική για τη μείωση και τη θεραπεία της παχυσαρκίας.»
Phaistos glyph 12.svg
«I can now confidently say that quantity of diet may be safely left to the natural appetite ; and that it is the quality only which is essential to abate and cure corpulence.» [12]

Το διατροφικό πρόγραμμα συνιστούσε αποχή όσο περισσότερο γίνεται από το ψωμί, το βούτυρο, το γάλα, τη μπύρα και τις πατάτες, τρόφιμα τα οποία ως τότε ήταν τα πιο συνήθη στον Μπάντινγκ.

  • Για πρωϊνό, έτρωγε τέσσερις ή πέντε ουγκιές μοσχαρίσιο κρέας, αρνί, συκώτι, ψητό ψάρι, μπέικον ή οποιοδήποτε κρύο κρέας εκτός από χοιρινό, μια μεγάλη κούπα τσάι (χωρίς γάλα ή ζάχαρη), ένα μικρό μπισκότο ή μία ουγκιά ξερό τοστ.
  • Για μεσημεριανό, πέντε ή έξι ουγκιές οποιοδήποτε ψάρι εκτός από σολωμό, οποιοδήποτε κρέας εκτός από χοιρινό, οποιοδήποτε λαχανικό εκτός από πατάτες, μια ουγκιά ξερό τοστ, τα φρούτα ενός γλυκού, οποιοδήποτε πουλερικό ή κυνήγι και δύο ή τρία ποτήρια καλό κόκκινο κρασί (κλαρέτ), σέρυ ή κρασί Μαδέρα - η σαμπάνια, το πόρτο και η μπύρα απαγορεύονταν.
  • Για απογευματινό, δύο ή τρεις ουγκιές φρούτα, ένα ή δύο παξιμάδια και ένα φλυτζάνι τσάι χωρίς γάλα ή ζάχαρη.
  • Για δείπνο, τρεις ή τέσσερις ουγκιές κρέας ή ψάρι όμοια με το μεσημεριανό, με ένα ή δύο ποτήρια κόκκινο κρασί.
  • Σαν ποτό προ του ύπνου, αν ήταν αναγκαίο, έπινε ένα ποτήρι του ουίσκι γκρογκ - (τζιν, ουίσκι ή μπράντυ χωρίς ζάχαρη) - ή ένα ή δύο ποτήρια κόκκινο κρασί ή σέρυ.

Κάθε πρωί έπαιρνε μια κουταλιά ειδικό τονωτικό, που ονομαζόταν Βάλσαμο της Ζωής (Balm of Life), αναμεμιγμένο με ένα ποτήρι του κρασιού νερό.[2][12]

Οι εκδόσεις του φυλλαδίου με τη δίαιτα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ενθουσιασμένος από τα αποτελέσματα της δίαιτας ο Μπάντινγκ κατέγραψε την εμπειρία του σε φυλλάδιο που εξέδωσε το 1863 με τίτλο Γράμμα περί Παχυσαρκίας, Απευθυνόμενο στο Κοινό.[Σημ. 1] Το φυλλάδιο αμέσως έγινε ευπώλητο, γρήγορα εξαντλήθηκε και επανεκδόθηκε και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, πουλώντας πάνω από 63.000 αντίτυπα.[9][13] Μέσα σε δύο χρόνια είχε φτάσει στην έκτη έκδοση.[2] Ο όρος Bantingism και το ρήμα to bant καθιερώθηκαν στην αγγλική γλώσσα ως συνώνυμα των λέξεων δίαιτα και κάνω δίαιτα, αντιστοίχως.[2][13] Επειδή ο Μπάντινγκ και ο Ουίλιαμ Χάρβι δεν αποσκοπούσαν σε δημοσιότητα, ο Μπάντινγκ απέφυγε να αναφέρει το όνομα του γιατρού του στις τέσσερις πρώτες εκδόσεις του φυλλαδίου του, γράφοντας πως "ίσως φανεί ότι κορδώνεται, κάτι που ξέρω πως απεχθάνεται".[7]

Η ανθρωπιστική δράση του Μπάντινγκ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ουίλιαμ Μπάντινγκ, μολονότι στις επόμενες εκδόσεις έγραφε πως ήταν χαρούμενος για την απώλεια βάρους των αναγνωστών, ένιωθε άβολα με την εμπορική επιτυχία της δίαιτας. Θεωρώντας ανήθικο να κερδίζει χρήματα από τη θλίψη των συνανθρώπων του, δώρισε όλα τα κέρδη σε φιλανθρωπίες και παρουσίασε τον αναλυτικό λογαριασμό στην τελευταία έκδοση.[2][7][14]

Κριτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βικτωριανή εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρόλο που το κοινό υποδέχτηκε με ενθουσιασμό το φυλλάδιο του Μπάντινγκ, η δίαιτα προκάλεσε πολλές αντιπαραθέσεις στους ιατρικούς κύκλους. Ο εκδότης του περιοδικού ιατρικής The Lancet απέρριψε τη δίαιτα του Μπάντινγκ,[14] λέγοντας πως επαναλάμβανε πληροφορίες γνωστές στους ιατρικούς κύκλους. Η κύρια αιτία για την ενόχληση ήταν ότι ο Ουίλιαμ Μπάντινγκ δεν ήταν γιατρός και το περιοδικό The Lancet συνέστησε "ο καθένας στο είδος του, να μην ανακατεύεται ξανά με την ιατρική βιβλιογραφία, αλλά να ικανοποιείται κοιτώντας τη δουλειά του."[15]

Ορισμένες εφημερίδες σε μικρό χρονικό διάστημα έσπευσαν να δημοσιεύσουν ακόμη και ότι ο Ουίλιαμ Μπάντινγκ πέθανε ακολουθώντας τη δίαιτα του. Αυτά τα δημοσιεύματα των εφημερίδων διέψευσε ο ίδιος ο Μπάντινγκ, ο οποίος παρέμεινε ζωντανός και υγιής μέχρι την ηλικία των 81 χρόνων.[2][4][14] Για να σταματήσει τους επικριτές του ο Ουίλιαμ Μπάντινγκ φωτογραφήθηκε φορώντας τα παλιά, φαρδιά ρούχα του, αν και θα προτιμούσε να είχε φωτογραφηθεί και παλαιότερα, ώστε να αντιπαραβάλει το παλαιότερο μέγεθος του εαυτού του με το καινούργιο.[4] Έντυπα της εποχής διακωμωδούσαν τον Ουίλιαμ Μπάντινγκ, με καρικατούρες και σατυρικά τραγουδάκια, όπως το "Mr. Double Stout".[2][6]

Σύγχρονη εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το έργο της αμφιλεγόμενης, τότε, προσωπικότητας του Ουίλιαμ Μπάντινγκ έχει επηρεάσει αλλά και έχει διχάσει και τους σύγχρονους επιστήμονες και θεραπευτές:

  • Αν και πιστεύουν ότι το κοινωνικό στίγμα για τους παχύσαρκους εδραιώθηκε στον 20ό αιώνα, θεωρούν ότι τα κείμενά του Μπάντινγκ συνέβαλαν στην διαμόρφωσή του.[3][16] Ο Μπάντινγκ ορίζει το λίπος σαν κάτι ξένο που προστίθεται και παρασιτεί στο σώμα και όχι τόσο ως μέρος του ανθρώπινου οργανισμού.[9]
  • Σύμφωνα με άλλες απόψεις, όπως των Χάμιλτον και Γκρήνγουεϊ, τα κείμενα του Ουίλιαμ Μπάντινγκ θεωρούνται εξαιρετική μαρτυρία.[17]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ο πρωτότυπος τίτλος είναι LETTER ON CORPULENCE, Addressed to the Public

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 D. Haslam (2007). «Obesity: a medical history». Obesity Reviews 8 (s1): 31-36. doi:10.1111/j.1467-789X.2007.00314.x. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1467-789X.2007.00314.x/full. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 «Legacy of a fat man». The Guardian. Guardian News and Media Limited. 20 Σεπτ 3003. http://www.guardian.co.uk/theguardian/2003/sep/20/weekend7.weekend1. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβ 2011. 
  3. 3,0 3,1 3,2 Sander L. Gilman (2008). Diets and Dieting: A Cultural Encyclopedia. Routledge. σελ. 15. ISBN 0415974208, 978-0415974202. http://www.amazon.co.uk/Diets-Dieting-Encyclopedia-Sander-Gilman/dp/0415974208. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Charlotte Edwardes, (πρόσθετη έρευνα: Duncan Abey) (14 Σεπτ 2003). «Mr Banting's Old Diet Revolution». The Telegraph. Telegraph Media Group Limited. http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1441407/Mr-Bantings-Old-Diet-Revolution.html. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβ 2011. 
  5. «The Atkins economy - How to lose weight and make money with low carbohydrate diets». The Economist. The Economist Newspaper Limited. 14 Αυγ 2003. http://www.economist.com/node/1994262. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβ 2011. 
  6. 6,0 6,1 Christopher Gillberg, Gregory O'Brien (2000). Developmental disability and behaviour. Cambridge University Press. σελ. 110. ISBN 1898683182, 978-1898683186 9781898683186. http://books.google.com/books?id=dlelM-lAT64C&printsec=frontcover&hl=el&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false. 
  7. 7,0 7,1 7,2 William C. Roberts (2000). «Facts and ideas from anywhere». Baylor University Medical Center Proceedings 13 (3): 304. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1317063/pdf/bumc0013-0303.pdf. 
  8. 8,0 8,1 David Haslam, Neville Rigby (10 Ιουλ 2010). «A long look at obesity». The Lancet 376 (9735): 85-86. doi:10.1016/S0140-6736(10)61065-3. http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736%2810%2961065-3/fulltext. 
  9. 9,0 9,1 9,2 Joyce L. Huff (2001). «A "Horror of Corpulence"». Bodies out of bounds. University of California Press. σελ. 40. ISBN 0520225856, 978-0520225855. http://books.google.com/books?id=kxvlP_3AH40C&pg=PA40. 
  10. Judith Wylie-Rosett, Nichola J. Davis (2009). «Low-carbohydrate diets: An update on current research». Current Diabetes Reports, Current Medicine Group LLC 9 (5): 397. doi:10.1007/s11892-009-0061-2. http://www.springerlink.com/content/7666157211376q87/. 
  11. Michael Bliss (1992). Banting: A Biography. University of Toronto Press. σελ. 18. ISBN 0802073867, 978-0802073860. 
  12. 12,0 12,1 William Banting (1869). Letter on Corpulence. HARRISON. http://www.proteinpower.com/banting. 
  13. 13,0 13,1 «Οι πρώτες δίαιτες στην ιστορία - Οι δίαιτες που ξέχασε ο χρόνος». Channel 4. http://www.channel4.com/history/microsites/D/diets-that-time-forgot/biographies. Ανακτήθηκε στις 26 Φεβ 2011. 
  14. 14,0 14,1 14,2 Elizabeth Lane Furdell (2009). Fatal Thirst: Diabetes in Britain until Insulin. BRILL. σελ. 131. ISBN 9004172505, 9789004172500. http://brill.nl/product_id31063. 
  15. 0 Conor Ward (1997). «Down's 1864 report case of Prader-Willi syndrome: a follow-up report». Journal of the Royal Medical Society of Medicine 90: 696. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1296748/pdf/jrsocmed00033-0050.pdf. 
  16. Lillian E. Craton (2009). The Victorian Freak Show: The Significance of Disability and Physical Differences in 19th-Century Fiction. Cambria Press. σελ. 110. ISBN 1604976535, 978-1604976533. http://books.google.com/books?id=MKcKPWkWtR0C&printsec=frontcover. 
  17. M. Hamilton, F. Greenway (2004). «Evaluating commercial weight loss programmes: an evolution in outcomes research». Obesity Reviews 5 (4): 217–232. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15458396.