Οργανική χημεία
Οργανική Χημεία ονομάζεται ο κλάδος της Χημείας ο οποίος μελετά τις ενώσεις του άνθρακα. Οι πρώτες οργανικές ενώσεις απομονώθηκαν στις αρχές του 18ου αιώνα. Ο πρώτος που μελέτησε συστηματικά τις οργανικές ενώσεις ήταν ο Scheele, ο οποίος απομόνωσε πλήθος οργανικών ενώσεων από φυτικές και ζωικές ύλες. Κατά τον 18ο αιώνα οι χημικοί πίστευαν ότι για να συντεθεί μία οργανική ένωση ήταν απαραίτητη η ζωική (<ζωή) δύναμη (vis vitalis) την οποία διαθέτουν μόνο οι ζωικοί οργανισμοί. Όμως το 1828 ο Wöhler ανακάλυψε μία οργανική ένωση που μπορούσε να παρασκευασθεί εργαστηριακά. Αυτό το πέτυχε τυχαία, όταν με θέρμανση κυανικού αμμωνίου (NH4OCN) παρασκεύασε την ουρία[1], η οποία είναι οργανική ένωση. Εν ολίγοις κατέρριψε την βιταλιστική θεωρία. Στις μέρες μας ο διαχωρισμός σε οργανική και ανόργανη γίνεται για καθαρά συστηματικούς λόγους στην εκμάθηση. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές στις ιδιότητες των οργανικών και των ανόργανων ενώσεων. Οι οργανικές ενώσεις μέχρι στιγμής είναι περισσότερες από 12.000.000.
Πίνακας περιεχομένων |
[Επεξεργασία] Εξαιρέσεις
Για ιστορικούς λόγους οι παρακάτω ενώσεις θεωρούνται ανόργανες: μονοξείδιο του άνθρακα (CO), διοξείδιο του άνθρακα (CO2), τα ανθρακικά άλατα (π.χ. Na2CO3, CaCO3 κ.α.) και το (θεωρητικό) ανθρακικό οξύ (H2CO3) καθώς και τα κυανικά και κυανιούχα άλατα.
[Επεξεργασία] Γιατί ξεχώρισε ο άνθρακας;
Ο άνθρακας ξεχώρισε και έγινε το βασικό στοιχείο των ζωικών οργανισμών για τους εξής λόγους:
- Διαθέτει τέσσερα μονήρη (μοναχικά) ηλεκτρόνια στην εξωτερική του στιβάδα. Για αυτό το λόγο μπορεί να ενωθεί με άτομα άλλων στοιχείων ή με άλλα άτομα άνθρακα.
- Έχει μικρή ατομική ακτίνα. Για αυτό σχηματίζει σταθερούς ομοιοπολικούς δεσμούς (τα κοινά ζεύγη ηλεκτρονίων συγκρατούνται ισχυρά, επειδή είναι κοντά στον πυρήνα του ατόμου του άνθρακα).
- Μπορεί να σχηματίζει σταθερούς ομοιοπολικούς δεσμους με πληθώρα ατόμων όπως υδρογόνο,οξυγόνο, άζωτο, θείο, φωσφόρος, λίθιο κ.α.
- Μπορεί να σχηματίζει μακρές αλυσίδες καθώς επίσης δακτύλιους και ακόρεστες ενώσεις.
- Μπορεί να σχηματίζει όχι μόνο απλούς δεσμούς (κορεσμένες ενώσεις) αλλα και διπλούς ή τριπλούς δεσμούς (ακόρεστες ενώσεις)
[Επεξεργασία] Ταξινόμηση οργανικών ενώσεων
Η ταξινόμηση των οργανικών ενώσεων μπορεί να γίνει με βάση:
- το είδος των δεσμών
- την διάταξη της ανθρακικής αλυσίδας
- τη χαρακτηριστική ομάδα
- την ομόλογη σειρά
[Επεξεργασία] Ονοματολογία οργανικών ενώσεων
Προκειμένου να διευκολυνθεί η ονοματοδοσία των εκατομμυρίων οργανικών ενώσεων η Διεθνής Ένωση Καθαρής και Εφαρμοσμένης Χημείας (International Union of Pure and Applied Chemistry, I.U.P.A.C.) διοργάνωσε συνέδριο το 1947 και καθιέρωσε ενα ενιαίο σύστημα διεθνούς ονοματολογίας.
[Επεξεργασία] Ισομέρεια
Μια χαρακτηριστική ιδιότητα των οργανικών και όχι μόνον ενώσεων είναι η ισομέρεια. Ισομέρεια είναι το φαινόμενο κατά το οποίο δύο ή περισσότερες ενώσεις με τον ίδιο μοριακό τύπο εχουν διαφορές στις ιδιότητές τους (είτε στις φυσικές είτε στις χημικές).
Η ισομέρεια οφείλεται είτε στον διαφορετικό τρόπο σύνδεσης των ατόμων (διαφορετική διάταξη στο επίπεδο) είτε σε διαφορετική διάταξη στον χώρο. Η πρώτη περίπτωση ισομέρειας λέγεται συντακτική ισομέρεια ενώ η δεύτερη λέγεται στερεοϊσομέρεια. Στην ιδιότητα της ισομέρειας οφείλεται ο μεγάλος αριθμός των οργανικών ενώσεων. Έτσι με την ίδια χημική σύσταση υπάρχουν πολλές διαφορετικές ενώσεις.
[Επεξεργασία] Βιβλιογραφία
- Χημεία Β΄ Ενιαίου Λυκείου (γενικής παιδείας) [που εκδόθηκε τουλάχιστον μέχρι και το σχολικό έτος 2006-07], Ο.Ε.Δ.Β.
[Επεξεργασία] Σημειώσεις
- ↑ Το κυανικό αμμώνιο θεωρείται ανόργανη ένωση. Η ιστορική σύνθεση του Wöhler είναι : NH4OCN → (NH2)2C=O
