Ομπερόν (δορυφόρος)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ο Ομπερόν (Oberon) είναι ο εξώτατος από τους κυριότερους φυσικούς δορυφόρους του πλανήτη Ουρανού και ο δεύτερος σε διαστάσεις από όσους περιφέρονται γύρω από αυτό τον πλανήτη, με μέση διάμετρο περί τα 760 km.

Πίνακας περιεχομένων

1 Ανακάλυψη
2 Ετυμολογία
3 Τροχιά
4 Διαστάσεις και σχήμα
5 Μάζα και βαρύτητα
6 Λοιπά χαρακτηριστικά
7 Εξωτερικός σύνδεσμος

[Επεξεργασία] Ανακάλυψη

Ο Ομπερόν ανακαλύφθηκε στις 11 Ιανουαρίου 1787 από τoν Ουίλιαμ Χέρσελ, το ίδιο έτος που ανέφερε και την ανακάλυψη της Τιτανίας. Επί σχεδόν μισό αιώνα μετά την ανακάλυψή τους, ο Ομπερόν και η Τιτανία δεν παρατηρήθηκαν από κάποιο άλλο τηλεσκόπιο από αυτό του Χέρσελ. Ωστόσο, σήμερα ένα καλό ερασιτεχνικό τηλεσκόπιο είναι αρκετό για να γίνει ορατός ο Ομπερόν από τη Γη.

[Επεξεργασία] Ετυμολογία

Οι δορυφόροι του πλανήτη Ουρανού έχουν όλοι πάρει τα ονόματά τους από χαρακτήρες λογοτεχνικών έργων του Ουίλιαμ Σαίξπηρ και του Αλεξάντερ Πόουπ. Ο Ομπερόν ονομάσθηκε από τον βασιλιά των ξωτικών Ομπερόν στο θεατρικό έργο «Όνειρο καλοκαιριάτικης νύχτας». Τα ονόματα του Ομπερόν και των άλλων τριών δορυφόρων του Ουρανού που ήταν τότε γνωστοί προτάθηκαν από τον γιο του Ουίλιαμ Χέρσελ, τον Τζον Χέρσελ στη δημοσίευσή του (του 1852) μετά από προτροπή του Ουίλιαμ Λάσελ. Ο Ομπερόν είναι γνωστός και με τα διακριτικά Uranus IV (Ουρανός ΙV). Αρχικώς τον αποκαλούσαν απλώς «ο δεύτερος δορυφόρος του Ουρανού». Το 1848 ο Λάσελ του είχε δώσει τα διακριτικά Uranus II.

[Επεξεργασία] Τροχιά

Ο Ομπερόν περιφέρεται γύρω από τον Ουρανό σε μέση απόσταση από το κέντρο του πλανήτη (μεγάλος ημιάξονας της τροχιάς) 583.520 km ή 557.961 km πάνω από τις κορυφές των νεφών του, με εκκεντρότητα τροχιάς μόλις 0,0014. Χρειάζεται 13 γήινες ημέρες, 11 ώρες, 7 λεπτά και 3,4 δευτερόλεπτα (13,463234 γήινες ημέρες) για να συμπληρώσει μία πλήρη περιφορά. Η κλίση του επιπέδου της τροχιάς είναι μόλις 3,5 λεπτά της μοίρας ως προς το ισημερινό επίπεδο του Ουρανού.

[Επεξεργασία] Διαστάσεις και σχήμα

Η μέση διάμετρος του Ομπερόν είναι 1523 χιλιόμετρα (8,4 περίπου φορές μικρότερη από της Γης και 2,28 φορές μικρότερη από τη διάμετρο της Σελήνης). Το σχήμα του είναι πρακτικά σφαιρικό, οπότε η επιφάνειά του έχει εμβαδό 7.285.000 km² ή 5,21 φορές μικρότερο του εμβαδού της σεληνιακής επιφάνειας και ο όγκος του ανέρχεται σε 1,85 δισεκατομμύριο κυβικά χιλιόμετρα.

Καθώς συμβαίνει και με τη Σελήνη της Γης, ο Ομπερόν εμφανίζει το φαινόμενο της σύγχρονης περιστροφής, δηλαδή το ένα του ημισφαίριο «βλέπει» συνεχώς προς τον Ουρανό, ενώ το άλλο είναι στραμμένο μονίμως μακριά του. Αυτό οφείλεται στις παλιρροϊκές δυνάμεις που ασκεί ο πλανήτης στον δορυφόρο του επί δισεκατομμύρια χρόνια. Οι ίδιες δυνάμεις έχουν καταστήσει την τροχιά σχεδόν εντελώς κυκλική. Επομένως, ένα ημερονύκτιο πάνω στον Ομπερόν διαρκεί 13,46... γήινα ημερονύκτια.

[Επεξεργασία] Μάζα και βαρύτητα

Η μάζα του Ομπερόν υπολογίσθηκε σε 3,014 πεντάκις εκατομμύρια τόνους, δηλαδή 1982,0 φορές μικρότερη από τη μάζα της Γης. Αυτή η τιμή αντιστοιχεί σε μέση πυκνότητα 1,63 γραμμάριο/cm³. Η επιτάχυνση της βαρύτητας στην επιφάνεια είναι περί τα 0,346 m/sec², δηλαδή η βαρύτητα εκεί είναι 28,3 φορές ασθενέστερη από αυτή στην επιφάνεια της Γης. Η ταχύτητα διαφυγής είναι περίπου 730 m/sec ή 2628 χιλιόμετρα την ώρα.

[Επεξεργασία] Λοιπά χαρακτηριστικά

Παρά το ότι η δομή και η σύσταση του εσωτερικού του Ομπερόν είναι αβέβαιες, μία διαδομένη θεωρία είναι ότι αποτελείται από περίπου κατά 50% πάγο νερού, 30% πυριτικά πετρώματα και 20% ενώσεις του άνθρακα (όπως το μεθάνιο) και του αζώτου. Η αρχαία, με πολλούς κρατήρες, και παγωμένη επιφάνεια δεν φέρει ίχνη εσωτερικής δραστηριότητας εκτός από κάποιο άγνωστο πιο σκούρο υλικό που εμφανίζεται να καλύπτει τους πυθμένες πολλών κρατήρων. Ωστόσο, κάποια μεγάλα ρήγματα είναι ορατά στο νότιο ημισφαίριο, κάτι που υπαινίσσεται κάποια εσωτερική δραστηριότητα σε πρώιμο στάδιο της ζωής του δορυφόρου. Λίγα μόνο είδη γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών έχουν αναγνωρισθεί πάνω στον Ομπερόν: κρατήρες, χάσματα και όρη. Το υψηλότερο βουνό υψώνεται περί τα 6 χιλιόμετρα πάνω από τη μέση επιφάνεια του δορυφόρου. Η λευκαύγεια (άλβεδο) είναι κατά μέσο όρο 0,23. Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια του Ομπερόν είναι περίπου 212 βαθμοί C υπό το μηδέν.

Μέχρι σήμερα, οι μόνες εικόνες του Ομπερόν από κοντά προήλθαν από το διαστημόπλοιο Βόγιατζερ 2, που τον φωτογράφησε τον Ιανουάριο 1986. Την ώρα που πέρασε από κοντά το σκάφος, φωτιζόταν από τον Ήλιο το νότιο ημισφαίριο του δορυφόρου, οπότε το βόρειο ημισφαίριο δεν μπορούσε να απεικονισθεί.