Ομάδα αίματος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Η ομάδα αίματος καθορίζεται, εν μέρει, από τον τύπο των αντιγόνων του συστήματος ΑΒΟ που βρίσκονται στην επιφάνεια των ερυθρών κυττάρων.

Η ομάδα αίματος (ή τύπος αίματος) είναι μια ταξινόμηση του αίματος βασισμένη στην παρουσία ή απουσία κληρονομούμενων αντιγονικών συστατικών στην επιφάνεια των ερυθρών κυττάρων. Αυτά τα αντιγόνα, που ανήκουν στο σύστημα αντιγόνου ABO, μπορεί να είναι πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, γλυκοπρωτεΐνες, γλυκολιπίδια ανάλογα με το σύστημα ταξινόμησης. Κάποια από αυτά τα αντιγόνα μπορεί να παρουσιάζονται και στην επιφάνεια άλλων τύπων κυττάρων σε πολλούς ιστούς. Αρκετά από αυτά τα αντιγόνα τών ερυθροκυττάρων μπορεί να προέρχονται από ένα αλλήλιο (ή πολύ στενά συνδεδεμένα γονίδια) και αποτελούν ένα σύστημα ομάδας αίματος.[1] Από τη Διεθνή Εταιρεία Μετάγγισης Αίματος αναγνωρίζονται σήμερα συνολικά 30 περίπου συστήματα ομάδων αίματος.[2]

Οι ομάδες αίματος κληρονομούνται και από τους δύο γονείς. Πολλές έγκυες γυναίκες μπορεί να κυοφορούν έμβρυο με ομάδα αίματος διαφορετική από την δική τους και η μητέρα μπορεί να δημιουργήσει αντισώματα εναντίον των εμβρυικών ερυθροκυττάρων. Μερικές φορές αυτά τα αντισώματα είναι αντισώματα IgG, μια μικρή ανοσοσφαιρίνη, που μπορεί να διαπεράσει την πλακουντική μεμβράνη και να προκαλέσει αιμόλυση των εμβρυικών ερυθροκυττάρων, και έτσι να προκληθεί μία ασθένεια που ονομάζεται αιμολυτική νόσος των νεογνών, που μπορεί να είναι θανατηφόρα για το έμβρυο (εμβρυικός ύδρωπας).[3]

Τα συστήματα της ομάδας αίματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μια πλήρης ομάδα αίματος καθορίζεται από ένα σύνολο από 30 ουσίες στην επιφάνεια των ερυθροκυττάρων, και η ομάδα αίματος ενός ατόμου είναι ένας από τους πολλούς δυνατούς συνδυασμούς συστημάτων αντιγόνων.[2] Σε αυτες τις 30 ομάδες αίματος έχουν βρεθεί πάνω από 600 συστήματα αντιγόνων[4] αλλά πολλά από αυτά είναι πολύ σπάνια, κάποια βρίσκονται κυρίως σε ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες.

Σχεδόν πάντοτε, ένα άτομο έχει την ίδια ομάδα αίματος για όλη του τη ζωή, αλλά πολύ σπάνια η ομάδα αίματος ενός ατόμου αλλάζει τύπο μέσω προσθήκης ή καταστολής ενός αντιγόνου σε λοίμωξη, κακοήθεια, ή αυτοάνοση νόσο.[5][6][7][8] Μια άλλη πιο κοινή αιτία για την αλλαγή της ομάδας αίματος είναι μια μεταμόσχευση μυελού των οστών. Οι μεταμοσχεύσεις μυελού των οστών πραγματοποιούνται για πολλές λευχαιμίες και λεμφώματα, μεταξύ άλλων νόσων. Εάν ένα άτομο λαμβάνει μυελό των οστών από κάποιον που έχει διαφορετικό τύπο αίματος ΑΒΟ (π.χ., τύπου Α ασθενής λαμβάνει μυελό των οστών τύπου O),η ομάδα αίματος του ασθενούς θα μετατραπεί τελικά σύμφωνα με τον τύπο του δότη.

Ορισμένες ομάδες αίματος σχετίζονται με την κληρονομικότητα των άλλων νόσων: για παράδειγμα, το αντιγόνο Kell συνδέεται μερικές φορές με σύνδρομο McLeod.[9] Ορισμένες ομάδες αίματος μπορεί να επηρεάσουν την ευαισθησία σε λοιμώξεις, ένα παράδειγμα είναι η αντίσταση σε συγκεκριμένα είδη ελονοσίας που παρατηρήθηκε σε άτομα που στερούνται το αντιγόνο Duffy.[10] Το αντιγόνο Duffy , πιθανώς ως αποτέλεσμα της φυσικής επιλογής, είναι λιγότερο κοινό στις εθνικές ομάδες από περιοχές με υψηλή συχνότητα εμφάνισης της ελονοσίας.[11]

Σύστημα ομάδων αίματος ΑΒΟ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σύστημα ομάδων αίματος ΑΒΟ: το διάγραμμα δείχνει τις αλυσίδες υδρογονανθράκων στην επιφάνεια των ερυθροκυττάρων που καθορίζουν την ομάδα αίματος κατά ΑΒΟ.

Το "'σύστημα ΑΒΟ"' είναι το πλέον σημαντικό σύστημα ομάδων αίματος του συστήματος σε μετάγγιση αίματος ανθρώπου. Οι αντι-Α και αντι-Β ανοσοσφαιρίνες είναι συνήθως ανοσοσφαιρίνη Μ (IgM). Τα ABO IgM αντισώματα παράγονται κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής από την ευαισθητοποίηση σε περιβαλλοντικές ουσίες, όπως τρόφιμα, βακτήρια και ιούς Το αντιγόνο O στο σύστημα ΑΒΟ ορθά ονομάζεται 0 ( μηδέν).[12] Η ανακάλυψή του έγινε από τον Αυστριακό ιατρό Καρλ Λαντστάινερ.

Φαινότυπος Γενότυπος
A AA or AO
B BB or BO
AB AB
O OO

Σύστημα ομάδας αίματος Ρέζους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το σύστημα Rh είναι η δεύτερη πιο σημαντική ομάδα αίματος σε μετάγγιση αίματος ανάμεσα σε 50 αντιγόνα. Το πιο σημαντικό Rh αντιγόνο είναι το αντιγόνο D, επειδή είναι το πιο πιθανό να προκαλέσει μια αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος των πέντε κύριων Rh αντιγόνων. Είναι κοινό για D-αρνητικά άτομα να μην έχουν καμία αντι-D IgG ή IgM αντισώματα, επειδή τα αντι-D αντισώματα συνήθως παράγονται με ευαισθητοποίηση έναντι των περιβαλλοντικών ουσιών. Ωστόσο, τα D-αρνητικά άτομα που μπορούν να παράγουν IgG αντι-D αντισώματα μετά από μια εκδήλωση ευαισθητοποίησης: πιθανώς εμβρυομητρική μετάγγιση αίματος από ένα έμβρυο κατά την εγκυμοσύνη ή περιστασιακά μια μετάγγιση αίματος με D-θετικό RBC s.[13] Rh disease can develop in these cases.[14] Rh negative blood types are much less in proportion of Asian populations (0.3%) than they are in White (15%).[15] Στον παρακάτω πίνακα, η παρουσία ή απουσία των αντιγόνων Rh σημαίνεται από το + ή - σημάδι, έτσι ώστε για παράδειγμα η Α-ομάδα δεν έχει κανένα από τα Rh αντιγόνα.

Κατανομή συστημάτων ΑΒΟ και Ρέζους ανά χώρα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πρότυπο:Disputed-section

ABO and Rh blood type distribution by nation (population averages)
Country Population[16]  O+  A+  B+ AB+  O−  A−  B− AB−
Αυστραλία[17] 22,015,576 40% 31% 8% 2% 9% 7% 2% 1%
Αυστρία[18] 8,219,743 30% 37% 12% 5% 6% 7% 2% 1%
Βέλγιο[19] 10,438,353 37% 38% 7% 2.5% 7% 7% 1% 0.5%
Βραζιλία[20] 199,321,413 36% 34% 8% 2.5% 9% 8% 2% 0.5%
Καναδάς[21] 34,300,083 39% 36% 7.6% 2.5% 7% 6% 1.4% 0.5%
Δανία[22] 5,543,453 35% 37% 8% 4% 6% 7% 2% 1%
Εσθονία[23] 1,274,709 30% 31% 20% 6% 4.5% 4.5% 3% 1%
Φινλανδία[24] 5,262,930 27% 38% 15% 7% 4% 6% 2% 1%
Γαλλία[25] 65,630,692 36% 37% 9% 3% 6% 7% 1% 1%
Γερμανία[26] 81,305,856 35% 37% 9% 4% 6% 6% 2% 1%
Χονγκ-Κονγκ[27] 7,153,519 40% 26% 27% 7% 0.31% 0.19% 0.14% 0.05%
Ισλανδία[28] 313,183 47.6% 26.4% 9.3% 1.6% 8.4% 4.6% 1.7% 0.4%
Ινδία[29] 1,205,073,612 36.5% 22.1% 30.9% 6.4% 2.0% 0.8% 1.1% 0.2%
Ιρλανδία[30] 4,722,028 47% 26% 9% 2% 8% 5% 2% 1%
Ισραήλ[31] 7,590,758 32% 34% 17% 7% 3% 4% 2% 1%
Ιταλία[31] 61,261,254 40% 36% 7.5% 2.5% 7% 6% 1.5% 0.5%
Ιαπωνία[32] 127,368,088 29.9% 39.8% 19.9% 9.9% 0.15% 0.2% 0.1% 0.05%
Ολλανδία[33] 16,730,632 39.5% 35% 6.7% 2.5% 7.5% 7% 1.3% 0.5%
Νέα Ζηλανδία[34] 4,327,944 38% 32% 9% 3% 9% 6% 2% 1%
Νορβηγία[35] 4,707,270 34% 40.8% 6.8% 3.4% 6% 7.2% 1.2% 0.6%
Πολωνία[36] 38,415,284 31% 32% 15% 7% 6% 6% 2% 1%
Πορτογαλία[37] 10,781,459 36.2% 39.8% 6.6% 2.9% 6.0% 6.6% 1.1% 0.5%
Σαουδική Αραβία[38] 26,534,504 48% 24% 17% 4% 4% 2% 1% 0.23%
Νότια Αφρική[39] 48,810,427 39% 32% 12% 3% 7% 5% 2% 1%
Ισπανία[40] 47,042,984 36% 34% 8% 2.5% 9% 8% 2% 0.5%
Σουηδία[41] 9,103,788 32% 37% 10% 5% 6% 7% 2% 1%
Ταϊβάν[15] 23,234,936 43.9% 25.9% 23.9% 6.0% 0.1% 0.1% 0.01% 0.02%
Τουρκία[42] 79,749,461 29.8% 37.8% 14.2% 7.2% 3.9% 4.7% 1.6% 0.8%
Ουκρανία[43] 44,854,065 ~40% ~10%
Ηνωμένο Βασίλειο[44] 63,047,162 37% 35% 8% 3% 7% 7% 2% 1%
Η.Π.Α.[45] 313,847,465 37.4% 35.7% 8.5% 3.4% 6.6% 6.3% 1.5% 0.6%
Population-weighted mean (total population = 2,261,025,244) 36.44% 28.27% 20.59% 5.06% 4.33% 3.52% 1.39% 0.45%

Η ομάδα αίματος Β έχει υψηλότερη συχνότητα στη Βόρεια Ινδία και τις γειτονικές περιοχές της Κεντρικής Ασίας, καθώς  η συχνότητά του μειώνεται τόσο προς τα δυτικά και τα ανατολικά, και φθάνει μονοψήφια ποσοστά στην Ισπανία.[47][48] Πιστεύεται ότι ήταν εντελώς απούσα από τους Εγγενής Αμερικανούς και τους  Αβορίγινες πληθυσμούς της Αυστραλίας πριν από την άφιξη των Ευρωπαίων σε αυτές τις περιοχές.[48][49]

Η ομάδα Α συνδέεται με υψηλές συχνότητες στην Ευρώπη, κυρίως στη Σκανδιναβία και την Κεντρική Ευρώπη, αν και οι υψηλότερες συχνότητες της εμφανίζονται σε ορισμένους πληθυσμούς Αβορίγινων της Αυστραλίας καθώς  στους Ινδιάνους Blackfoot της Μοντάνα.[50][51]

Τα υπόλοιπα συστήματα ομάδων αίματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συμπεριλαμβανομένων των ΑΒΟ και Rh συστημάτων, έχουν ταυτοποιηθεί συνολικά 32 συστήματα ομάδων αίματος.[52] Έτσι, εκτός από τα ΑΒΟ και Rh , πολλά άλλα αντιγόνα εκφράζονται επί της επιφανειακής μεμβράνης των ερυθροκυττάρων. Για παράδειγμα, ένα άτομο μπορεί να είναι ΑΒ, D θετικό, και την ίδια στιγμή Μ και Ν θετικό (MNS σύστημα ομάδας αίματος), Κ θετικό (Kell σύστημα ομάδας αίματος), Le α ή Le β αρνητικό (αντιγόνο Lewis), και ούτω καθεξής, όντας ταυτόχρονα θετικό ή αρνητικό για κάθε σύστημα ομάδας αίματος. Πολλά από τα συστήματα ομάδας αίματος ονομάστηκαν  από τους ασθενείς στους οποίους τα αντίστοιχα αντισώματα βρέθηκαν αρχικά.

Κλινική σημασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετάγγιση αίματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Μετάγγιση αίματος

Η ιατρική των μεταγγίσεων είναι ένας εξειδικευμένος κλάδος της αιματολογίας που ασχολείται με τη μελέτη των ομάδων αίματος, και μαζί με τις τράπεζες αίματος επιδιώκει να παρέχει υπηρεσίες που έχουν να κάνουν με το αίμα και άλλα προϊόντα αίματος. Σε όλο τον κόσμο, τα προϊόντα πρέπει να συνταγογραφούνται από γιατρό με παρόμοιο τρόπο όπως τα φάρμακα.

Κύρια συμπτώματα της οξείας αιμολυτικής αντίδρασης που μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια μετάγγισης λόγω της ασυμβατότητας των ομάδων αίματος δότη και λήπτη.[53][54]

Μεγάλο μέρος της δουλειάς ρουτίνας μιας τράπεζα αίματος αποτελεί ο έλεγχος του αίματος τόσο από δότες όσο και από λήπτες για να διασφαλίσει ότι σε κάθε μεμονωμένο λήπτη δίνεται αίμα που είναι συμβατό με την ομάδα του αίματός του και είναι όσο το δυνατόν ασφαλέστερο. Αν μια μονάδα αίματος είναι ασυμβίβαστη στη μετάγγιση αίματος ανάμεσα σε ένα δότη και τον λήπτη, είναι πιθανό να συμβεί μια σοβαρή οξεία αιμολυτική αντίδραση με αιμόλυση (καταστροφή ερυθρών αιμοσφαιρίων), νεφρική ανεπάρκεια και κυκλοφορικό σοκ, κατάσταση που μπορεί πιθανά να οδηγήσει στο θάνατο. Τα αντισώματα μπορούν να είναι εξαιρετικά ενεργά και να επιτεθούν στα ερυθροκύτταρα δεσμεύοντας συστατικά του συστήματος συμπληρώματος και προκαλώντας έτσι μαζική αιμόλυση του μεταγγιζόμενου αίματος.

Στην ιδανική περίπτωση, οι ασθενείς θα πρέπει να λαμβάνουν το δικό τους αίμα ή ειδικού τύπου προϊόντα αίματος για να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα μιας αντίδρασης στη μετάγγιση. Οι κίνδυνοι μπορούν να μειωθούν περισσότερο με ελέγχους διασταύρωσης στο αίμα, αλλά αυτό μπορεί να παραλείπεται όταν η χορήγηση αίματος απαιτείται άμεσα σε επείγοντα περιστατικά. Ο έλεγχος διασταύρωσης περιλαμβάνει την ανάμιξη ενός δείγματος του ορού του παραλήπτη με ένα δείγμα των ερυθρών κυττάρων του αίματος του δότη, ελέγχοντας εάν το μείγμα υφίσταται συγκόλληση, ή σχηματίζει μορφές. Αν η συγκόλληση δεν είναι προφανής με γυμνό μάτι, οι τεχνικοί της τράπεζας αίματος συνήθως ελέγχουν για συγκολλήσεις με μικροσκόπιο. Αν συμβεί συγκόλληση, το αίμα αυτού του συγκεκριμένου δότη δεν μπορεί να μεταγγίζεται για το συγκεκριμένο παραλήπτη. Σε μια τράπεζα αίματος είναι ζωτικής σημασίας όλα τα δείγματα αίματος να έχουν αναγνωριστεί σωστά. Έτσι η επισήμανση έχει τυποποιηθεί βάσει ενός συστήματος γνωστού ως ISBT 128.

Η ομάδα αίματος μπορεί να συμπεριλαμβάνεται στις μεταλλικές ταυτότητες που φοριούνται από το στρατιωτικό προσωπικό, σε περίπτωση που θα χρειαστεί μια επείγουσα μετάγγιση αίματος έκτακτης ανάγκης. Οι στρατιώτες των Waffen-SS που πολεμούσαν στην πρώτη γραμμή κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου είχαν τατουάζ όπου αναγραφόταν η ομάδα αίματος.

Σπάνιες ομάδες αίματος μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα εφοδιασμού για τις τράπεζες αίματος και τα νοσοκομεία. Για παράδειγμα, Duffy-αρνητικό αίμα εμφανίζεται πολύ πιο συχνά σε ανθρώπους αφρικανικής καταγωγής,[55] και η σπανιότητα αυτής της ομάδας αίματος στο υπόλοιπο του πληθυσμού μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη Duffy-αρνητικού αίματος για αυτούς τους ασθενείς. Ομοίως για RhD αρνητικούς ανθρώπους, υπάρχει ένας κίνδυνος που σχετίζεται με τα ταξίδια σε μέρη του κόσμου όπου τα αποθέματα RhD αρνητικού αίματος είναι περιορισμένα, ειδικά στην Ανατολική Ασία, όπου οι υπηρεσίες αίματος μπορεί να προσπαθήσουν να ενθαρρύνουν Δυτικούς να δώσουν αίμα.[56]

Αιμολυτική ασθένεια των νεογνών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μια προγεννητική, έγκυος γυναίκα μπορεί να κάνει IgG αντισώματα μιας ομάδας αίματος, εάν το έμβρυο της έχει αντιγόνο της ομάδα αίματος που εκείνη δεν έχει. Αυτό μπορεί να συμβεί αν κάποια από τα κύτταρα αίματος του εμβρύου περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος της μητέρας (π.χ. μια μικρή εμβρυομητρική αιμορραγία, αιμορραγία κατά το χρόνο του τοκετού ή μαιευτική επέμβαση), ή μερικές φορές μετά από μια θεραπευτική μετάγγιση αίματος . Αυτό μπορεί να προκαλέσει Rh νόσος ή άλλες μορφές αιμολυτική νόσος του νεογνού (HDN) στην τρέχουσα κύηση και, ή επόμενες εγκυμοσύνες. Εάν μια έγκυος γυναίκα είναι γνωστό ότι έχει αντι-D αντισώματα, το Rh τύπο του αίματος ενός εμβρύου μπορεί να ελεγχθεί με ανάλυση του εμβρυϊκού DNA στο μητρικό πλάσμα για να εκτιμήσουν τον κίνδυνο για την αιμολυτική νόσο των νεογνών.[57] Μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις του εικοστού αιώνα ήταν η πρόληψη αυτής της ασθένειας από τη διακοπή του σχηματισμού των αντι-D από D αντισώματα, αρνητικών μητέρων με ένα ενέσιμο φάρμακο που ονομάζεται __Rho (D) ανοσοσφαιρίνης .[58][59] Αντισώματα που συνδέονται με ορισμένες ομάδες αίματος μπορεί να προκαλέσει σοβαρή HDN, άλλα μπορούν να προκαλέσουν μόνο ήπιες HDN και άλλοι δεν είναι γνωστό ότι προκαλούν HDN.[3]

Παράγωγα αίματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Για να παρέχουν το μέγιστο όφελος από κάθε αιμοδοσία και να επεκτείνουν την διάρκεια ζωής, οι τράπεζες αίματος διαχωρίζουν το ολικό αίμα σε διάφορα προϊόντα. Τα πιο κοινά από αυτά τα προϊόντα είναι συσκευασμένα ερυθρά αιμοσφαίρια, πλάσμα αίματος ,αιμοπετάλια, κρυοϊζήμα και φρέσκου κατεψυγμένου πλάσματος (FFP). FFP είναι βαθείας κατάψυξης για να διατηρήσει απενεργοποιημένους τους παράγοντας πήξηςV και [_Παράγοντα VIII | VIII], οι οποίοι χορηγούνται συνήθως σε ασθενείς οι οποίοι έχουν ένα δυνητικά θανατηφόρο πρόβλημα πήξης που προκαλείται από κατάσταση, όπως προχωρημένη ηπατική νόσο, υπερδοσολογία αντιπηκτικού, ή διάχυτη ενδαγγειακή πήξη (DIC).

Οι μονάδες συμπυκνωμένων ερυθρών κυττάρων γίνονται με την αφαίρεση όσου μέρους του πλάσματος είναι δυνατόν από ολόκληρες μονάδες αίματος.

Πήξης παράγοντες συντίθεται με σύγχρονες μευόδους ανασυνδυασμένου DNΑ και είναι τώρα σε κλινική χρήση ρουτίνας για αιμοφιλίες, καθώς αποφεύγονται οι κίνδυνοι μετάδοσης λοίμωξης που συμβαίνουν με συγκεντρωμένα προϊόντα αίματος.

Συμβατότητα ερυθροκυττάρων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Άτομα με Ομάδα αίματος ΑΒ έχουν τόσο Α και Β αντιγόνα στην επιφάνεια των ερυθροκυττάρων τους, και στο πλάσμα αίματος δεν περιέχονται αντισώματα έναντι είτε του  Α ή Β αντιγόνου. Επομένως, ένα άτομο με ομάδα αίματος ΑΒ μπορεί να λάβει αίμα από κάθε ομάδα (με την ΑΒ να είναι προτιμότερη), αλλά δεν μπορεί να δώσει αίμα είτε σε Α ή Β ομάδα. Είναι γνωστοί ως καθολικοί παραλήπτες.
  • Άτομα με Ομάδα αίματος Α έχουν το Α αντιγόνο στην επιφάνεια των ερυθροκυττάρων τους, και ο ορός του αίματος περιέχει IgM αντισώματα κατά του αντιγόνου Β. Συνεπώς, η ομάδα Α μπορεί να λάβει αίμα μόνο από άτομα των ομάδων Α ή Ο (με την Α να προτιμάται), και μπορούν να δώσουν αίμα σε άτομα των ομάδων Α ή ΑΒ.
  • Άτομα με Ομάδα αίματος Β έχουν το αντιγόνο Β επί της επιφανείας των ερυθροκυττάρων τους, και ο ορός του αίματος περιέχει αντισώματα IgM κατά του αντιγόνου Α. Συνεπώς, ένα άτομο με αίμα ομάδας Β μπορεί να λάβει αίμα μόνο από άτομα των ομάδων Β ή Ο (με τη Β να προτιμάται), και μπορούν να δώσουν αίμα σε άτομα με τύπου Β ή ΑΒ.
  • Τα άτομα με ομάδα αίματος Ο (ή αίμα μηδενικής ομάδας σε ορισμένες χώρες) δεν έχουν  Α ή Β αντιγόνα στην επιφάνεια των ερυθροκυττάρων τους, αλλά ο ορός του αίματος τους περιέχει IgM αντι-Α και αντι-Β αντισώματα έναντι των Α και Β αντιγόνων της ομάδας αίματος. Συνεπώς, ένα άτομο  ομάδας O μπορεί να λάβει αίμα μόνο ίδιας ομάδας (ομάδα Ο), αλλά μπορούν να δώσουν αίμα σε άτομα κάθε ομάδας αίματος ΑΒΟ (δηλ., Α, Β, Ο ή ΑΒ). Εάν ένας ασθενής στο νοσοκομείο  χρειαστεί επειγόντως μετάγγιση αίματος σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, και εφόσον ο χρόνος που απαιτείται για την εξακρίβωση της ομάδας αίματος του δέκτη θα προκαλούσε επιζήμια καθυστέρηση, μπορεί να δοθεί O αρνητικό αίμα. Τα άτομα με ομάδα αίματος Ο αρνητικό είναι γνωστοί ως καθολικοί δότες.
Διάγραμμα συμβατότητας ερυθροκυττάρων
Εκτός από την ίδια τους την ομάδα, τα άτομα ομάδας Ο μπορούν να δώσουν αίμα και σε όλες τις υπόλοιπες ομάδες. Η ομάδα Ο είναι καθολικός δότης. Τα άτομα ομάδς Α και Β μπορούν, εκτός από την ομάδα τους, να δώσουν αίμα και στην ομάδα ΑΒ. Η ΑΒ είναι καθολικός δέκτης.
Πίνακας συμβατότητας ερυθροκυττάρων[60][61]
Δέκτης[1] Δότης[1]
O− O+ A− A+ B− B+ AB− AB+
O− ΝαιY ΌχιN ΌχιN ΌχιN ΌχιN ΌχιN ΌχιN ΌχιN
O+ ΝαιY ΝαιY ΌχιN ΌχιN ΌχιN ΌχιN ΌχιN ΌχιN
A− ΝαιY ΌχιN ΝαιY ΌχιN ΌχιN ΌχιN ΌχιN ΌχιN
A+ ΝαιY ΝαιY ΝαιY ΝαιY ΌχιN ΌχιN ΌχιN ΌχιN
B− ΝαιY ΌχιN ΌχιN ΌχιN ΝαιY ΌχιN ΌχιN ΌχιN
B+ ΝαιY ΝαιY ΌχιN ΌχιN ΝαιY ΝαιY ΌχιN ΌχιN
AB− ΝαιY ΌχιN ΝαιY ΌχιN ΝαιY ΌχιN ΝαιY ΌχιN
AB+ ΝαιY ΝαιY ΝαιY ΝαιY ΝαιY ΝαιY ΝαιY ΝαιY

Σημείωση
1. Υποθέτοντας απουσία άτυπων αντισωμάτων που θα προκαλούσαν ασυμβατότητα μεταξύ του αίματος δότη και δέκτη, απουσία που συνήθως υπάρχει στο αίμα που επιλέγεται από τη διαδικασία αντιστοίχισης.

Μια ασθενής ρέζους D- αρνητικό που δεν έχει αντι-D αντισώματα (και δεν υπήρξε ποτέ προηγουμένως ευαισθητοποιημένη σε D-θετικά ερυθροκύτταρα) μπορεί να λάβει με μετάγγιση D-θετικό αίμα μία φορά, αλλά αυτό θα προκαλέσει ευαισθητοποίηση στο D αντιγόνο, και μια γυναίκα ασθενής θα διέτρεχε στο εξής κίνδυνο για αιμολυτική νόσο νεογνού. Εάν ένας D-αρνητικός ασθενής έχει αναπτύξει αντι-D αντισώματα, μία επακόλουθη έκθεση σε D-θετικό αίμα θα οδηγούσε σε μία δυνητικά επικίνδυνη αντίδραση σε μετάγγιση. Rh D-θετικό αίμα δεν πρέπει ποτέ να δίνεται σε D-αρνητικές γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία ή σε ασθενείς με αντισώματα D, έτσι οι τράπεζες πρέπει να χορηγούν αίμα ρέζους αρνητικό στους ασθενείς αυτούς. Σε ακραίες περιπτώσεις, όπως μείζονα αιμορραγία, όταν τα αποθέματα των D-αρνητικών μονάδων αίματος είναι πολύ χαμηλά στην τράπεζα αίματος, D-θετικό αίμα μπορεί να δοθεί σε D-αρνητικές γυναίκες πάνω από την ηλικία τεκνοποίησης ή Rh-αρνητικούς άνδρες, υπό τον όρο ότι δεν έχουν αντι-D αντισώματα, για να διατηρηθεί το απόθεμα D-αρνητικού αίματος στην τράπεζα. Το αντίστροφο δεν είναι ισχύει: οι Rh D-θετικοί ασθενείς δεν αντιδρούν αρνητικά με το αντιγόνο D στο αίμα.

Αυτή η αντιστοίχιση γίνεται και για άλλα αντιγόνα του συστήματος Rh όπως C, c, Ε και e και για άλλα συστήματα της ομάδας αίματος με γνωστό κίνδυνο για ανοσοποίηση όπως το σύστημα Kell, ιδίως για τις γυναίκες σε ηλικία τεκνοποίησης ή ασθενείς με γνωστή ανάγκη για πολλές μεταγγίσεις.

Συμβατότητα πλάσματος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Plasma compatibility chart
In addition to donating to the same blood group; plasma from type AB can be given to A, B and O; plasma from types A, B and AB can be given to O.

Recipients can receive plasma of the same blood group, but otherwise the donor-recipient compatibility for blood plasma is the converse of that of RBCs: plasma extracted from type AB blood can be transfused to individuals of any blood group; individuals of blood group O can receive plasma from any blood group; and type O plasma can be used only by type O recipients.

Plasma compatibility table[61]
Recipient Donor[1]
O A B AB
O ΝαιY ΝαιY ΝαιY ΝαιY
A ΌχιN ΝαιY ΌχιN ΝαιY
B ΌχιN ΌχιN ΝαιY ΝαιY
AB ΌχιN ΌχιN ΌχιN ΝαιY

Table note
1. Assumes absence of strong atypical antibodies in donor plasma

Τα αντισώματα _ D είναι ασυνήθιστα, έτσι γενικά ούτε D αρνητικό ούτε D-θετικό αίμα  περιέχει αντι-D αντισώματα. Εάν ένας δυνητικός δότης βρεθεί να έχει αντι-D αντισώματα ή οποιοδήποτε ισχυρό άτυπο αντίσωμα ομάδας αίματος δια διαλογής αντισώματος στην τράπεζα , δεν θα γίνεται δεκτός ως δότης (ή σε μερικές τράπεζες αίματος το αίμα θα πρέπει να επισημαίνεται κατάλληλα) συνεπώς, ο δότης πλάσματος αίματος που εκδίδεται από μια τράπεζα αίματος μπορεί να επιλεγεί ώστε να είναι απαλλαγμένο το αίμα του από αντισώματα D και άλλα άτυπα αντισώματα, και τέτοιο πλάσμα  που εκδίδεται από μία τράπεζα αίματος θα ήταν κατάλληλο για έναν παραλήπτη ο οποίος μπορεί είναι θετικού ή αρνητικού D, εφ 'όσον το πλάσμα του αίματος και ο λήπτης είναι ΑΒΟ συμβατών {{Citation απαιτείται | Ημερομηνία = Δεκεμβρίο

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Maton, Anthea; Jean Hopkins, Charles William McLaughlin, Susan Johnson, Maryanna Quon Warner, David LaHart, Jill D. Wright (1993). Human Biology and Health. Englewood Cliffs, New Jersey,: Prentice Hall. ISBN 0-13-981176-1. 
  2. 2,0 2,1 «Table of blood group systems». International Society of Blood Transfusion. October 2008. http://ibgrl.blood.co.uk/isbt%20pages/isbt%20terminology%20pages/table%20of%20blood%20group%20systems.htm. Ανακτήθηκε στις 2008-09-12. 
  3. 3,0 3,1 E.A. Letsky; I. Leck, J.M. Bowman (2000). «Chapter 12: Rhesus and other haemolytic diseases». Antenatal & neonatal screening (Second έκδοση). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-262826-8. 
  4. «American Red Cross Blood Services, New England Region, Maine, Massachusetts, New Hampshire, Vermont». American Red Cross Blood Services – New England Region. 2001. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις June 21, 2008. http://web.archive.org/web/20080621091025/http://www.newenglandblood.org/medical/rare.htm. Ανακτήθηκε στις 2008-07-15. «there are more than 600 known antigens besides A and B that characterize the proteins found on a person's red cells» 
  5. Dean, Laura. «The ABO blood group». Blood Groups and Red Cell Antigens. online: NCBI. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/bookshelf/br.fcgi?book=rbcantigen&part=ch05ABO. «A number of illnesses may alter a person's ABO phenotype» 
  6. Stayboldt C, Rearden A, Lane TA (1987). "B antigen acquired by normal A1 red cells exposed to a patient's serum". Transfusion 27 (1): 41–4. doi:10.1046/j.1537-2995.1987.27187121471.x. PMID 3810822. 
  7. Matsushita S, Imamura T, Mizuta T, Hanada M (November 1983). "Acquired B antigen and polyagglutination in a patient with gastric cancer". The Japanese Journal of Surgery 13 (6): 540–2. doi:10.1007/BF02469500. PMID 6672386. 
  8. Kremer Hovinga I, Koopmans M, de Heer E, Bruijn J, Bajema I (2007). "Change in blood group in systemic lupus erythematosus". Lancet 369 (9557): 186–7; author reply 187. doi:10.1016/S0140-6736(07)60099-3. PMID 17240276. 
  9. Chown B., Lewis M., Kaita K. (October 1957). "A new Kell blood-group phenotype". Nature 180 (4588): 711. doi:10.1038/180711a0. PMID 13477267. 
  10. Miller LH, Mason SJ, Clyde DF, McGinniss MH (August 1976). "The resistance factor to Plasmodium vivax in blacks. The Duffy-blood-group genotype, FyFy". The New England Journal of Medicine 295 (6): 302–4. doi:10.1056/NEJM197608052950602. PMID 778616. 
  11. Kwiatkowski DP (August 2005). "How Malaria Has Affected the Human Genome and What Human Genetics Can Teach Us about Malaria". American Journal of Human Genetics 77 (2): 171–92. doi:10.1086/432519. PMID 16001361. «The different geographic distributions of α thalassemia, G6PD deficiency, ovalocytosis, and the Duffy-negative blood group are further examples of the general principle that different populations have evolved different genetic variants to protect against malaria». 
  12. «Your blood – a textbook about blood and blood donation» (PDF). σ. 63. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις June 26, 2008. http://web.archive.org/web/20080626184746/http://www.bloddonor.dk/fileadmin/Fil_Arkiv/PDF_filer/Andre/Your_Blood__June_2006.pdf. Ανακτήθηκε στις 2008-07-15. 
  13. Talaro, Kathleen P. (2005). Foundations in microbiology (5th έκδοση). New York: McGraw-Hill. σελ. 510–1. ISBN 0-07-111203-0. 
  14. Moise KJ (July 2008). "Management of rhesus alloimmunization in pregnancy". Obstetrics and Gynecology 112 (1): 164–76. doi:10.1097/AOG.0b013e31817d453c. PMID 18591322. 
  15. 15,0 15,1 «Rh血型的由來». Hospital.kingnet.com.tw. http://hospital.kingnet.com.tw/activity/blood/html/a.html. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  16. «CIA World Factbook». Cia.gov. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2119.html. Ανακτήθηκε στις 2012-09-20. 
  17. «Blood Types, Australian Red Cross Blood Service». donateblood.com.au. http://www.donateblood.com.au/about-blood/types. Ανακτήθηκε στις 2012-06-22. 
  18. «Austrian Red Cross – Blood Groups». roteskreuz.at. http://www.roteskreuz.at/blutspende/blut-im-detail/wissenswertes-ueber-blut/blutgruppen/. Ανακτήθηκε στις 2012-06-22. 
  19. «Croix-Rouge de Belgique – The blood service». transfusion.be. http://www.transfusion.be/pages/fr/le_sang.php. Ανακτήθηκε στις 2012-06-22. 
  20. «Tipos Sanguíneos». Hemoam.org.br. http://www.hemoam.org.br/?secao=sangue_tipos. Ανακτήθηκε στις 2011-12-10. 
  21. Canadian Blood Services – Société canadienne du sang. «Types & Rh System, Canadian Blood Services». Bloodservices.ca. http://www.bloodservices.ca/CentreApps/Internet/UW_V502_MainEngine.nsf/page/Blood%20Types%20and%20Rh%20System?OpenDocument. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  22. Frequency of major blood groups in the Danish population.[νεκρός σύνδεσμος]
  23. «Veregruppide esinemissagedus Eestis». Kliinikum.ee. http://www.kliinikum.ee/verekeskus/index.php?menu=9&mod=page&id=5. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. [νεκρός σύνδεσμος]
  24. «Suomalaisten veriryhmäjakauma». Veripalvelu.fi. 2009-08-21. http://www.veripalvelu.fi/asp/system/empty.asp?P=1275&VID=default&SID=908029945449597&S=1&C=24395. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  25. «Les groupes sanguins (système ABO)» (στα French). Le Centre Hospitalier Princesse Grace – Monaco. C.H.P.G. MONACO. 2005. http://www.chpg.mc/go/article.php3?id_article=111. Ανακτήθηκε στις 2008-07-15. 
  26. Häufigkeit der Blutgruppen (γερμανικά)
  27. «Blood Donation, Hong Kong Red Cross». .ha.org.hk. http://www5.ha.org.hk/rcbts/template?series=18&article=76. Ανακτήθηκε στις 2011-12-10. 
  28. «Blóðflokkar». Landspitali.is. http://www4.landspitali.is/lsh_ytri.nsf/pages/bb_blodflokkarnir. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  29. «Indian Journal for the Practising Doctor». Indmedica.com. http://www.indmedica.com/journals.php?journalid=3&issueid=75&articleid=965&action=article. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  30. «Irish Blood Transfusion Service – Irish Blood Group Type Frequency Distribution». Irish Blood Transfusion Service. http://www.ibts.ie/All_About_Blood/Blood_Group_Basics/. Ανακτήθηκε στις 2009-11-07. 
  31. 31,0 31,1 «The national rescue service in Israel». Mdais.org. http://www.mdais.org/362/. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  32. «血液の知識». Japanese Red Cross Society. http://www.jrc.or.jp/blood/knowledge/tipe/index.html. Ανακτήθηκε στις 2012-08-07. 
  33. «Voorraad Erytrocytenconcentraten Bij Sanquin» (στα Dutch). http://www.sanquin.nl/Sanquin-nl/erygrafiek.nsf/All/Voorraad-Erytrocytenconcentraten-Bij-Sanquin.html. Ανακτήθηκε στις 2009-03-27. 
  34. «What are Blood Groups?». NZ Blood. http://www.nzblood.co.nz/?t=31. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  35. «Norwegian Blood Donor Organization». Giblod.no. https://www.giblod.no/Modules/Page/viewPage.asp?modid=7324&level=7324. Ανακτήθηκε στις 2011-12-10. 
  36. «Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa we Wroclawiu». Rckik.wroclaw.pl. 2010-07-20. http://rckik.wroclaw.pl/?id=5&go=0. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  37. Portuguese Blood Institute (assuming Rh and AB antigens are independent)
  38. «Fequency of ABO blood groups in the eastern region of Saudi Arabia». Cat.inist.fr. http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=14126617. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  39. «South African National Blood Service – What's Your Type?». Sanbs.org.za. http://www.sanbs.org.za/donors_whattype.htm. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. [νεκρός σύνδεσμος]
  40. «Federación Nacional de Donantes de Sangre/La sangre/Grupos». Donantesdesangre.net. http://www.donantesdesangre.net/menu.htm. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  41. «Frequency of major blood groups in the Swedish population». Geblod.nu. 2007-10-02. http://www.geblod.nu/general.aspx?PageId=10. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. [νεκρός σύνδεσμος]
  42. «Turkey Blood Group Site». Kangrubu.com. http://www.kangrubu.com/default.asp?sayfa=kan_gruplari. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  43. "Палеоантропологічні дані та гематологічні групи сучасних народів дають право вважати українців спорідненими з людністю Північної Італії, Балкан, Швейцарії, Півдня Німеччини, Півдня Англії, Чехії, Словаччини, окремих районів Франції (90 % українців мають групу крові «А», «АВ» та «О». Пор. з росіянами та монголами, у яких група «В» становить 80 %)." [in:] Etnologia Ukrainy. filosofsko-teoretychnyĭ ta etnorelihiieznavchyĭ aspekt. Helyna Lozko. str. 69. 2001
  44. «Frequency of major blood groups in the UK». Blood.co.uk. http://www.blood.co.uk/pages/all_about.html. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  45. «Blood Types in the U.S». Bloodcenter.stanford.edu. 2008-06-20. http://bloodcenter.stanford.edu/about_blood/blood_types.html. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  46. «Racial and ethnic distribution of ABO blood types». Bloodbook.com. http://www.bloodbook.com/world-abo.html. Ανακτήθηκε στις 2010-08-01. 
  47. Blood Transfusion Division, United States Army Medical Research Laboratory (1971). Selected contributions to the literature of blood groups and immunology. 1971 v. 4. United States Army Medical Research Laboratory, Fort Knox, Kentucky. http://books.google.com/?id=ALilcA7Acd0C. «... In northern India, in Southern and Central China and in the neighboring Central Asiatic areas, we find the highest known frequencies of B. If we leave this center, the frequency of the B gene decreases almost everywhere ...» 
  48. 48,0 48,1 Encyclopaedia Britannica (2002). The New Encyclopaedia Britannica. Encyclopaedia Britannica, Inc.. ISBN 0-85229-787-4. http://books.google.com/?id=fpdUAAAAMAAJ. «... The maximum frequency of the B gene occurs in Central Asia and northern India. The B gene was probably absent from American Indians and Australian Aborigines before racial admixture occurred with the coming of the white man ...» 
  49. Carol R. Ember, Melvin Ember (1973). Anthropology. Appleton-Century-Crofts. http://books.google.com/?id=fvpFAAAAMAAJ. «... Blood type B is completely absent in most North and South American Indians ...» 
  50. Laura Dean, MD (2005). Blood Groups an Red Cell Antigens. National Center for Biotechnology Information, United States Government. ISBN 1-932811-05-2. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/bookshelf/br.fcgi?book=rbcantigen. «... Type A is common in Central and Eastern Europe. In countries such as Austria, Denmark, Norway, and Switzerland, about 45–50% of the population have this blood type, whereas about 40% of Poles and Ukrainians do so. The highest frequencies are found in small, unrelated populations. For example, about 80% of the Blackfoot Indians of Montana have blood type A ...» 
  51. (PDF) Technical Monograph No. 2: The ABO Blood Group System and ABO Subgroups. Biotec. March 2005. http://www.biotec.com/pdf/Technical%20Monograph%20No.%202%20-%20ABO%20system%20and%20subgroups.pdf. «... The frequency of blood group A is quite high (25-55%) in Europe, especially in Scandinavia and parts of central Europe. High group A frequency is also found in the Aborigines of South Australia (up to 45%) and in certain American Indian tribes where the frequency reaches 35% ...» 
  52. Joshua E. Brown (22 February 2012). «Blood Mystery Solved». University Of Vermont. http://www.uvm.edu/~uvmpr/?Page=news&storyID=13259. Ανακτήθηκε στις 11 June 2012. 
  53. Possible Risks of Blood Product Transfusions from American Cancer Society. Last Medical Review: 03/08/2008. Last Revised: 01/13/2009
  54. 7 adverse reactions to transfusion Pathology Department at University of Michigan. Version July 2004, Revised 11/5/08
  55. Nickel RG, Willadsen SA, Freidhoff LR και άλλοι. (August 1999). "Determination of Duffy genotypes in three populations of African descent using PCR and sequence-specific oligonucleotides". Human Immunology 60 (8): 738–42. doi:10.1016/S0198-8859(99)00039-7. PMID 10439320. 
  56. Bruce, MG (May 2002). «BCF – Members – Chairman's Annual Report». The Blood Care Foundation. http://www.bloodcare.org.uk/html/resources_chairman_2001.htm. Ανακτήθηκε στις 2008-07-15. «As Rhesus Negative blood is rare amongst local nationals, this Agreement will be of particular value to Rhesus Negative expatriates and travellers» [νεκρός σύνδεσμος]
  57. Daniels G, Finning K, Martin P, Summers J (September 2006). "Fetal blood group genotyping: present and future". Annals of the New York Academy of Sciences 1075: 88–95. doi:10.1196/annals.1368.011. PMID 17108196. 
  58. «Use of Anti-D Immunoglobulin for Rh Prophylaxis». Royal College of Obstetricians and Gynaecologists. May 2002. http://www.rcog.org.uk/index.asp?PageID=1972. [νεκρός σύνδεσμος]
  59. «Pregnancy – routine anti-D prophylaxis for D-negative women». NICE. May 2002. http://www.nice.org.uk/guidance/TA41/?c=91520. 
  60. «RBC compatibility table». American National Red Cross. December 2006. http://chapters.redcross.org/br/northernohio/INFO/bloodtype.html. Ανακτήθηκε στις 2008-07-15. 
  61. 61,0 61,1 Blood types and compatibility bloodbook.com