Ξόρκι

Ο μαγεμένος κήπος (1889), New Gallery, Λίβερπουλ.

Το Ξόρκι (απευχή), λατ. (incantare= ψάλλω μέσα μου και conjurare= πλάθω) αποδίδεται στη λαϊκή φαντασία ως κάτι που δεν πρέπει να γίνει. Στην ελληνική μυθολογία γίνεται λόγος για το πουλί Ίυγξ που δώρησε η θεά Αφροδίτη στον Ιάσωνα για να μαγέψει τη Μήδεια.

Διαχρονικότητα

Αναφορά στα ξόρκια (επωδές) γίνεται και στο πλατωνικό διάλογο «Χαρμίδης». Εκφράζεται συνήθως μετά από μια κατάρα ή όταν κάποιος αναφέρει κάτι κακό θάνατο, αρρώστεια κλπ. Σκοπός της είναι να αποτρέψει ή να στρέψει αλλού το κακό, συνοδευόμενη πολλές φορές και από διάφορα ξόρκια, όπως σταύρωμα, φτύσιμο, χτύπημα ξύλου κλπ. Έτσι, στο άκουσμα μιας κατάρας συχνές είναι οι εκφράσεις τους είδους «στα παιδιά του να πέσει», «στο κεφάλι του να γυρίσε», «στα βουνά να πάει» κ.α. Αν αναφερθεί μια αρρώστια πολλές φορές ακούγονται οι απευχές «μακριά από ΄δω» ή «μακριά» από το παιδί (αν παρευρίσκεται εκεί κάποιο παιδί), «χτύπα ξύλο» κλπ. Στο άκουσμα του ονόματος του διαβόλου ακολουθεί το «οξ΄από΄δω» κ .α. Τέλος με την προσφυγή στη θεϊκή βοήθεια υπάρχουν οι απευχές «θεός φυλάξοι», «Κύριε ελέησον», «βοήθα Παναγιά» κ.α. Πολλές φορές, η απευχή ταυτίζεται με την κατάρα ή τη βρισιά, όταν απευθύνεται σε πρόσωπα, π.χ. «χάσου από τα μάτια μου κλπ».