Ντανισμεντίδες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Οι Ντανισμεντίδες ή Δανισμεντίδες (Τανισμάνιοι στις βυζαντινές πηγές) υπήρξαν τούρκικη δυναστεία που κυριάρχησε στην κεντρική και ανατολική Μικρά Ασία, κατά την περιόδο 1071-1178. Ήταν χωρισμένη σε δύο μεγάλους κλάδους: της Σεβάστειας (1071-1174) και της Μελιτηνής (1142-1178). Ήταν οι πρώτοι που οργάνωσαν μουσουλμανικό κράτος στην Μικρά Ασία με την ονομασία «Ρουμ» (δηλαδή χώρα των Ρωμαίων) και κυριάρχησαν κατά διαστήματα και στις πόλεις: Καισάρεια και Κασταμονή του Πόντου. Ύστερα από πολυετείς συγκρούσεις με το Βυζάντιο και με τους Σελτζούκους του Ικονίου, υποτάχτηκαν το 1178 στους τελευταίους, που είχαν ηγέτη τον Κιλίτζ Αρσλάν Β'.

Τα εδάφη που κατείχαν οι Ντανισμεντίδες το 1097

Αξιόλογη υπήρξε η δράση των πρώτων εμίρηδων: Ντανισμέντ Γαζί (1071-1104) και Γαζί Γιουμουστεγκίν (1104-1134), που σημείωσαν στρατιωτικές επιτυχίες κατά των Σταυροφόρων, των Σελτζούκων και των Αρμενίων της Κιλικίας. Μετά την κατάκτηση της Καισάρειας, της Άγκυρας και της Κασταμονής. ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας, Ιωάννης Β', αναγκάστηκε να αναλάβει δράση εναντίον τους με δύο εκστρατείες το 1130-1135 και το 1139-1140. Το 1131 οι Βυζαντινοί ανακατέλαβαν την Κασταμονή, όμως ξανάπεσε στα χέρια των Δανισμεντιδών. Ο εμίρης Μοχάμεντ (1134-1142), οχύρωσε την Καισάρεια και κατά την δεύτερη εκστρατεία του ο Ιωάννης Β', αναγκάστηκε να προωθηθεί ως την Νεοκαισάρεια του Πόντου, την οποία απέτυχε να ανακαταλάβει. Το 1139-1140 ο Ιωάννης Β' κατάφερε να εκδιώξει τους Δανισμεντίδες από την Βιθυνία και την Παφλαγονία, απωθώντας τους ως την Χαλδία του Πόντου. Το 1141, όμως, οι βυζαντινές δυνάμεις υπέστησαν σοβαρές απώλειες από τον Μοχάμεντ, ο οποίος το επόμενο έτος πέθανε. Ο θάνατος του σήμανε την διαίρεση του εμιράτου του στις δυναστείες της Σεβάστειας και της Μελιτηνής, οι οποίες σε λίγες δεκαετίες υποτάχτηκαν στους Σελτζούκους.

Όπως και οι Σελτζούκοι του Ρουμ έτσι και οι Δανισμεντίδες είχαν σημαντικές πολιτιστικές επιρροές από το Βυζάντιο και τον ελληνικό πολιτισμό εν γένει. Σε σωζόμενα νομίσματά τους, ο εκάστοτε ηγέτης τους αναφέρεται ως: «εμίρης και σουλτάν Ρωμανίας».

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Παγκόσμια Ιστορία. Εκδοτική Αθηνών. Αθήνα 1990. ISBN 960-213-127-6.