Νιτρομεθάνιο

Νιτρομεθάνιο
Γενικά
Όνομα IUPAC	Νιτρομεθάνιο
Άλλες ονομασίες	Νιτροκαρβόλη
Χημικά αναγνωριστικά
Χημικός τύπος	CH3NO2
Μοριακή μάζα	61,04amu
Σύντομος συντακτικός τύπος	CH3NO2
Συντομογραφίες	MeNO2
Αριθμός CAS	75-52-5
SMILES	C[N+]([O-])=O
Αριθμός RTECS	PA9800000
Ισομέρεια
Ισομερή θέσης	11
Φυσικές ιδιότητες
Σημείο τήξης	−29 °C
Σημείο βρασμού	100-103 °C
Πυκνότητα	1.137,1 kg/m3
Διαλυτότητα στο νερό	100 kg/m3
Ιξώδες	0,61 mPa·s (25 °C)
Εμφάνιση	Άχρωμο υγρό
Χημικες ιδιότητες
pKa	10,2
Βαθμός οκτανίου	750
Ελάχιστη θερμοκρασία ανάφλεξης	35 °C
Επικινδυνότητα
Φράσεις κινδύνου	R5 R10 R22
Φράσεις ασφαλείας	S41
Κίνδυνοι κατά NFPA 704	3 2 4
Η κατάσταση αναφοράς είναι η πρότυπη κατάσταση (25°C, 1 Atm) εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά

Το νιτρομεθάνιο ή νιτροκαρβόλη είναι οργανική ένωση με σύντομο συντακτικό τύπο CH₃NO₂. Είναι η απλούστερη νιτροένωση. Πρόκειται για άχρωμο, ελαφρά κολλώδες, πολύ πολικό υγρό, που χρησιμοποιείται ως διαλύτης σε ποικιλία βιομηχανικών εφαρμογών, όπως εκχύλιση, μέσο για διάφορες αντιδράσεις και ως καθαριστικό συσκευών. Ως ενδιάμεσο σε οργανικές συνθέσεις, χρησιμοποιείται ευρύτατα στην παραγωγή φαρμακευτικών, ζιζανιοκτόνων, εκρηκτικών, ινών και επιστρώσεων. Χρησιμοποιείται επίσης ως (κορυφαίο) πρόσθετο καύσιμο αγώνων αυτοκινήτων (με αριθμό οκτανίου 750!) και τηλεκατευθυνόμενων μοντέλων κλίμακας (μινιατούρες) αυτοκινήτων, σκαφών και αεροσκαφών. Με βάση το χημικό του τύπο, CH₃NO₂, έχει τα ακόλουθα 10 ισομερή θέσης:

1. Νιτρώδης μεθυλεστέρας με σύντομο συντακτικό τύπο: CH₃ONO (ο μεθυλεστέρας του νιτρώδους οξέος).
2. Υδροξιμινομεθανόλη με σύντομο συντακτικό τύπο: HON=CHOH.
3. Νιτρωδομεθανόλη με σύντομο συντακτικό τύπο: ONCH₂OH.
4. Μεθανοϋδροξαμίδιο με σύντομο συντακτικό τύπο: HCONHOH
5. Καρβαμικό οξύ με σύντομο συντακτικό τύπο: H₂NCOOH.
6. 1,2,3-διοξαζετιδίνη με σύντομο συντακτικό τύπο: .
7. 1,3,2-διοξαζετιδίνη με σύντομο συντακτικό τύπο: .
8. 3-υδροξυ-1,2-οξαζιριδίνη με σύντομο συντακτικό τύπο: .
9. Ν-υδροξυ-1,2-οξαζιριδίνη με σύντομο συντακτικό τύπο: .
10. Αμινοδιοξιράνιο με σύντομο συντακτικό τύπο: .
11. N-μεθυλοδιοξαζιριδίνη με σύντομο συντακτικό τύπο: .

Πηγές

• Γ. Βάρβογλη, Ν. Αλεξάνδρου, Οργανική Χημεία, Αθήνα 1972
• Α. Βάρβογλη, «Χημεία Οργανικών Ενώσεων», παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1991
• SCHAUM'S OUTLINE SERIES, Οργανική Χημεία, Μτφ. Α. Βάρβογλη, 1999
• Ασκήσεις και προβλήματα Οργανικής Χημείας Ν. Α. Πετάση 1982