Νικολά Πουσέν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Νικολά Πουσέν
Nicolas Poussin 078.jpg
Αυτοπροσωπογραφία του Νικολά Πουσέν, 1650
Πραγματικό όνομα Nicolas Poussin
Γέννηση 15 Ιουνίου 1594
Τόπος γέννησης Λεζ Αντελί, Νορμανδία, Βασίλειο της Γαλλίας
Θάνατος 19 Νοεμβρίου 1665 (71 ετών)
Τόπος θανάτου Ρώμη, Παπικά Κράτη
Εθνικότητα Γάλλος
Είδος Τέχνης Ζωγραφική
Καλλιτεχνικά ρεύματα Κλασικισμός, Μπαρόκ
Σημαντικά έργα Et in Arcadia ego
"Η Αρπαγή των Σαβίνων" (1634/35, Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη)

Ο Νικολά Πουσέν (Nicolas Poussin, 15 Ιουνίου 1594 - 19 Νοεμβρίου 1665) ήταν Γάλλος ζωγράφος, ο σημαντικότερος του κλασικού γαλλικού μπαρόκ, αν και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της σταδιοδρομίας του στη Ρώμη. Γεννήθηκε κοντά στην πόλη Λεζ Αντελύ της βορειοδυτικής Γαλλίας το 1594 και πέθανε το 1665 στη Ρώμη. Εκτός από τα δύο χρόνια που υπηρέτησε ως αυλικός ζωγράφος του Λουδοβίκου ΙΓ΄ στο Παρίσι, έζησε και εργάστηκε στη Ρώμη.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Πουσέν, αν και ήταν γιος φτωχών αγροτών, απέκτησε επιμελημένη μόρφωση. Το ενδιαφέρον του για την τέχνη αφυπνίστηκε από τον ζωγράφο Κεντέν Βαρέν (Quentin Varin, 1570 – 1634) το 1612. Έφυγε για τη Ρουέν και μετά για το Παρίσι, όπου γνώρισε την τέχνη της ώριμης ιταλικής Αναγέννησης μέσα από τα χαρακτικά αντίγραφα έργων του Ραφαήλ. Μετά από μια περίοδο μεγάλης φτώχειας, εγκαταστάθηκε το 1624 στη Ρώμη, με τη βοήθεια του Ιταλού αυλικού ποιητή της Μαρίας των Μεδίκων Τζανμπατίστα Μαρίνο, ο οποίος παρήγγειλε στον Πουσέν να φιλοτεχνήσει μια σειρά μυθολογικών σχεδίων για την εικονογράφηση των «Μεταμορφώσεων» του Οβιδίου.

Κατά το διάστημα της παραμονής του στη Ρώμη (1624 – 1640), ο Πουσέν γνωρίστηκε με σημαντικές προσωπικότητες της Ρώμης. Μέσω του γραμματέα του καρδιναλίου Μπαρμπερίνι, τον Καστάνο νταλ Πότσο, ο Πουσέν έγινε ένθερμος θαυμαστής του αρχαίου ρωμαϊκού πολιτισμού και της κλασικής τέχνης. Το 1630, ο Πουσέν νυμφεύθηκε με την κόρη ενός Γάλλου ζαχαροπλάστη στη Ρώμη, την Αν-Μαρί Ντυγκέ, με την οποία έζησε μέχρι το θάνατό της, δίχως να κάνουν παιδιά.

Μεταξύ των ετών 1638 και 1639, τα επιτεύγματα και η εκτίμηση της τέχνης του Πουσέν στους καλλιτεχνικούς κύκλους της Ρώμης τράβηξαν την προσοχή της γαλλικής βασιλικής Αυλής. Ο υπουργός του Λουδοβίκου ΙΓ΄ καρδινάλιος Ρισελιέ προσπάθησε να πείσει τον Πουσέν Να επιστρέψει στο Παρίσι και να γίνει μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας Ζωγραφικής και Γλυπτικής. Παρά τους αρχικούς ενδοιασμούς του, ο Πουσέν υποχώρησε στις συνεχείς πιέσεις του Ρισελιέ και του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΓ΄και στα τέλη του 1640 επέστρεψε στο Παρίσι, όπου έγινε δεκτός με μεγάλες τιμές και ονομάστηκε «πρώτος ζωγράφος του βασιλιά».

Σύντομα, λόγω της μεγαλομανίας και της αλαζονικής συμπεριφοράς του, ο Πουσέν άρχισε να αντιμετωπίζει προβλήματα με τους υπουργούς του βασιλιά και τους Γάλλους καλλιτέχνες. Οι δημιουργίες του δεν απέσπασαν τους αναμενόμενους επαίνους και τον Σεπτέμβριο του 1642, απογοητευμένος και ταπεινωμένος, εγκατέλειψε το Παρίσι και για δεύτερη φορά εγκαταστάθηκε στη Ρώμη. Κατά την περίοδο αυτή, ο Πουσέν έζησε ως «καλλιτέχνης – φιλόσοφος», απέκτησε πολλούς θαυμαστές, προς τους οποίους διατύπωνε τις ιδέες του για τη ζωή και την τέχνη.

Από το 1660 και μετά, αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα υγείας και στις αρχές του 1665 έπαψε να ζωγραφίζει. Πέθανε το φθινόπωρο του ίδιου έτους και ενταφιάστηκε στον Σαν Λορέντζο ιν Λουτσίνα, την εκκλησία της ενορίας του στη Ρώμη.

Καλλιτεχνική εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

"Κέφαλος και Ηώ" (1627, Εθνική Πινακοθήκη, Λονδίνο)

Ο Πουσέν έζησε σε μιαν εποχή άνθησης της τέχνης του Μπαρόκ, όταν οι καλλιτέχνες ακολουθούσαν το γενικό ρεύμα του ρωμαϊκού μπαρόκ, με σκοπό να διακριθούν στη γενική τάση της εποχής. Αντίθετα, ο Πουσέν, εμπνεόμενος από το μεγαλείο των έργων του Μαντένια και του Ραφαήλ, επιδίωξε να ξεπεράσει την τεχνοτροπία της μόδας και να ανανεώσει την αισθητική φιλοσοφία της εποχής του.

Τα πρώιμα έργα του Πουσέν είναι εμπνευσμένα από την παλαιά Διαθήκη, την Καινή Διαθήκη και τη μυθολογία, αντλώντας τη θεματολογία του από τις βιβλικές περιγραφές και την αρχαιότητα. Αργότερα, στράφηκε σε μια τεχνοτροπία, βασισμένη στη σπουδή των ανθρώπινων παθών, όπου κυριαρχεί το γυμνό ανθρώπινο σώμα και επιβεβαιώνει το νέο αισθητικό προσανατολισμό του. Σε ορισμένους πίνακες με θρησκευτικό περιεχόμενο χρησιμοποιεί αρχιτεκτονικά στοιχεία και αστική σκηνογραφία, εμπνευσμένα από τον Πάολο Βερονέζε. Την τελευταία περίοδο της ζωής του, ο Πουσέν φιλοτέχνησε μια θαυμαστή σειρά πινάκων με τον τίτλο «Οι Τέσσερις Εποχές» (1660 – 1664, Μουσείο του Λούβρου), που αποτελεί ένα είδος πνευματικής διαθήκης του καλλιτέχνη.

Ενδεικτική εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

"Et in Arcadia ego (Οι Βοσκοί της Αρκαδίας)" (1637/38, Λούβρο)
"Άκις και Γαλάτεια" (περ.1629/30, Εθνική Πινακοθήκη Ιρλανδίας, Δουβλίνο)
"Νύμφη και Σάτυροι" (περ. 1627, Εθνική Πινακοθήκη, Λονδίνο)

Διάσημοι πίνακες του Πουσέν βρίσκονται σε κρατικά μουσεία και πινακοθήκες ή και ιδιωτικές συλλογές σε πολλές χώρες του κόσμου. Μια επιλογή έργων του, που βρίσκονται στις αίθουσες του Μουσείου του Λούβρου στο Παρίσι, περιλαμβάνει:

Πίνακες του Πουσέν σε άλλα μουσεία ή πινακοθήκες του κόσμου, ενδεικτικά, είναι:

  • «Το βασίλειο της Φλώρας» (1631, Πινακοθήκη, Δρέσδη)
  • «Ταγκρέδος και Ερμίνια» (περ. 1630, Μουσείο Ερμιτάζ, Αγία Πετρούπολη)
  • «Η Λατρεία του Χρυσού Μόσχου» (Εθνική Πινακοθήκη, Λονδίνο)
  • «Τοπίο με τον Άγιο Ματθαίο» (Πινακοθήκη, Βερολίνο)
  • «Τοπίο με τον Πολύφημο» (Μουσείο Ερμιτάζ, Αγία Πετρούπολη)
  • «Η Προσκύνηση των Ποιμένων» (Εθνική Πινακοθήκη, Λονδίνο)
  • «Κοιμωμένη Αφροδίτη, αιφνιδιαζόμενη από δύο Σάτυρους» (1626, Κούνστχαους, Ζυρίχη)
  • «Κέφαλος και Ηώ» (1627, Εθνική Πινακοθήκη Λονδίνου)
  • «Άκις και Γαλάτεια» (1629, Εθνική Πινακοθήκη Ιρλανδίας, Δουβλίνο)
  • «Άρτεμις και Ενδυμίων» (περ. 1636, Ινστιτούτο Καλών Τεχνών, Ντιτρόιτ Η.Π.Α.)
  • «Ο Ήλιος και ο Φαέθων με τον Κρόνο και τις Τέσσερις Εποχές» (περ. 1635, Πινακοθήκη, Βερολίνο)
  • «Μίδας και Βάκχος» (Ανάκτορο Νύμφενμπουργκ, Μόναχο)
  • « Τοπίο με την ταφή του Φωκίωνα» (1648, Εθνικό Μουσείο Κάρντιφ)
  • «Η Φυγή στην Αίγυπτο» (1657, Μουσείο Καλών Τεχνών, Λυών).
  • «Ο Μίδας λούζεται στην πηγή του Πακτωλού», 1624, Μουσείο Fesch Κορσική[1]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

• Χέρμπερντ Ρηντ: «Λεξικό Εικαστικών Τεχνών», λήμμα «Πουσέν, Νικολά», σελ. 271 - 272, Εκδόσεις ΥΠΟΔΟΜΗ Ε.Π.Ε., Αθήνα, 1986.

• Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάνικα, λήμμα «Πουσέν, Νικολά», τόμος 50, σελ. 283 - 285, Εκδόσεις Πάπυρος, 1996.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ο πίνακας κλάπηκε από το Μουσείο τον Φεβρουάριο του 2011 και βρέθηκε σε γκαράζ στο Αιάκειο στις 05 Μαΐου 2012: Yahoo News: Γαλλία: Βρέθηκαν κλεμμένοι πίνακες ζωγραφικής μεταξύ των οποίων κι ένας του Πουσέν