Νίκος Σαμψών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Νικόλαος Σαμψών
Νικος Σαμψών.jpg
Νικόλαος Σαμψών
de facto πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας
Περίοδος
15 Ιουλίου 1974 – 23 Ιουλίου 1974
Προκάτοχος Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄
Διάδοχος Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄
Προσωπικά στοιχεία
Παρατσούκλι Άτρωτος [1] , Χασάπης της Ομορφίτας[2], Πρόεδρος των οκτώ ημερών[3].
Γέννηση 16 Δεκεμβρίου 1935
Λευκωσία
Θάνατος 9 Μαΐου 2001 (65 ετών)
Λευκωσία
Εθνικότητα Flag of Greece.svgΕλληνική
Υπηκοότητα Flag of Cyprus.svg Κυπριακή
Πολιτικό Κόμμα Προοδευτική Παράταξις ( 1970 - 1974 )
Σύζυγος Βέρα Σαμψών
Παιδιά 2
Επάγγελμα δημοσιογράφος

Ο Νίκος Σαμψών (16 Δεκεμβρίου 1935 - 9 Μαΐου 2001) ήταν εγκάθετος πρόεδρος της Κύπρου για οκτώ ημέρες, μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974, το οποίο έγινε κατά του νόμιμα εκλεγμένου Προέδρου Μακαρίου. Για αυτή του την ενέργεια καταδικάστηκε από την δικαιοσύνη σε εικοσαετή φυλάκιση, ποινή της οποίας δεν εξέτισε παρά ένα μικρό μέρος. [4] Το πραξικόπημα έγινε η αφορμή για την τουρκική εισβολή που πραγματοποιήθηκε αμέσως μετά. Ο Νίκος Σαμψών, συμμετείχε στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ την περίοδο 1955 - 1959, διετέλεσε δημοσιογράφος, εκδότης, πολιτικός και αρχηγός ένοπλης παραστρατιωτικής οργάνωσης.

Τα πρώτα χρόνια και η συμμετοχή στην ΕΟΚΑ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Νικόλαος Σαμψών Γεωργιάδης[5] γεννήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου του 1935 στη Λευκωσία[6] ή στην Αμμόχωστο[7]. Εργάστηκε από νεαρή ηλικία ως δημοσιογράφος σε διάφορες εφημερίδες όπως ο «Φιλελεύθερος», «H Αλήθεια», η «Cyprus Mail» και οι «Times Of Cyprus» και παράλληλα εντάχθηκε στον ενωτικό, απελευθερωτικό και αντιαποικιακό αγώνα της ΕΟΚΑ καταγράφοντας ιδιαίτερα έντονη δράση κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του θέρους του 1956[8]. Μνημονεύεται κυρίως για τη δημιουργία του λεγομένου «μιλίου του θανάτου», στην οδό Λήδρας στην παλιά πόλη της Λευκωσίας, σημείο όπου αρκετοί Βρετανοί στρατιώτες εκτελέστηκαν από την ΕΟΚΑ[9] και μεταξύ άλλων διακρίθηκε για την απελευθέρωση των Αργύρη Καραδήμα και Παναγιώτη Γεωργίου στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας στις 15 Αυγούστου του 1956 [10], για τη συμμετοχή του στην αιματηρή συμπλοκή την 31η Αυγούστου του 1956 στο ίδιο νοσοκομείο που είχε ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση του Πολύκαρπου Γιωρκάτζη[11], για την εκτέλεση του λοχαγού Ουίλσον ( υπεύθυνος του Βρετανικού Στρατιωτικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και εξάδελφος της συζύγου του κυβερνήτη Χάρντινγκ) την 21η Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους[12], την εκτέλεση λίγες ημέρες αργότερα δύο Βρετανών υπαξιωματικών της αστυνομίας στην οδό Λήδρας[13] κλπ. Μελανό σημείο της δράσης του στα πλαίσια της ΕΟΚΑ απετέλεσε η εκτέλεση του Βρετανού δημοσιογράφου Μακ Ντόναλντ, πράξη για την οποία επικρίθηκε και από την ηγεσία της ΕΟΚΑ[14].

Για τη δράση του συλλαμβάνεται την 30ή Ιανουαρίου του 1957[15] στο Δάλι, όπου είχε καταφύγει μετά από αποτυχημένη απόπειρα επίθεσης σε Τουρκοκύπριο αστυνομικό, έπειτα από προδοσία[16], βασανίζεται και καταδικάζεται δις εις θάνατον[17] με την ποινή να μετατρέπεται τελικά σε ισόβια κάθειρξη[18]. Μετήχθη στις φυλακές της Μεγάλης Βρετανίας για να εκτίσει την ποινή που του επιβλήθηκε αλλά μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου και την ίδρυση του κυπριακού κράτους, χορηγήθηκε γενική αμνηστία και το 1960 επέστρεψε στην Κύπρο αφού πρώτα παρέμεινε για ένα μικρό χρονικό διάστημα στην Ελλάδα μαζί με άλλους απελευθερωθέντες αγωνιστές της ΕΟΚΑ.

Από την ανεξαρτησία μέχρι την εισβολή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δραστηριότητες την περίοδο 1960-1963[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λίγο καιρό μετά την επιστροφή του από την εξορία και συγκεκριμένα την 24η Οκτωβρίου του 1960, ο Σαμψών προβαίνει στην έκδοση της εφημερίδας «Μάχη», η κυκλοφορία της οποίας χαιρετίζεται μεταξύ άλλων και από τους Μακάριο και Γρίβα[19]. Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους μετατρέπει την «Μάχη» από εβδομαδιαία σε καθημερινή ενώ τον Ιούλιο του 1961 ιδρύει την εβδομαδιαία εφημερίδα «Θάρρος»[20]. Παράλληλα, το 1962 δημιουργεί πολιτικό φορέα υπό την ονομασία «Οργάνωσις Προστασίας Ελλήνων Κύπρου»[21] αλλά και τη δική του ένοπλη παραστρατιωτική ομάδα έπειτα από έγκριση του Μακαρίου ( παρόμοια άδεια έλαβε από τον τότε προκαθήμενο της κυπριακής εκκλησίας αλλά και πρόεδρο της κυπριακής δημοκρατίας και ο Βάσος Λυσσαρίδης)[22].

Διακοινοτικές Συγκρούσεις και δράση στην Ομορφίτα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την έναρξη των Διακοινοτικών Συγκρούσεων τα Χριστούγεννα του 1963, ο Σαμψών ηγήθηκε του δικού του ένοπλου τμήματος. Διεδραμάτισε μάλιστα σπουδαίο ρόλο στις συγκρούσεις στην Ομορφίτα, οι οποίες ξέσπασαν όταν οι Ελληνοκύπριοι που κατοικούσαν στο στρατηγικής σημασίας προάστιο της Λευκωσίας, το οποίο κατοικείτο κυρίως από Τουρκοκύπριους, δέχτηκαν σφοδρή επίθεση από τουρκοκυπριακές ένοπλες δυνάμεις[23].

Ο Σαμψών και η διλοχία του, που αποτελείτο από περίπου 60 άνδρες, χάρη και στην ενίσχυση από τους άνδρες του Ρένου Κυριακίδη ανέλαβαν το κύριο βάρος της επίθεσης[24] επιτυγχάνοντας να καταλάβουν τις αντίπαλες θέσεις και να εκκαθαρίσουν έπειτα από σκληρή μάχη το προάστιο από τους Τουρκοκύπριους ενόπλους[25]. Ακολούθως, γύρω στα 800 γυναικόπαιδα της τουρκοκυπριακής κοινότητας απομακρύνθηκαν από την πεδίο των μαχών, παραδόθηκαν στις αρχές και φιλοξενήθηκαν εντός ελληνικού σχολείου[26] (κατ' άλλη εκδοχή, κρατήθηκαν εκεί ως όμηροι[27]) για να παραδοθούν στη συνέχεια στον Ερυθρό Σταυρό και να μεταφερθούν με ασφάλεια στον τουρκοκυπριακό τομέα της Λευκωσίας. H δράση του αποσπάσματος Σαμψών στην Ομορφίτα και η καθοριστική συμβολή του στην έκβαση της μάχης είχε ως αποτέλεσμα την αποθέωσή του ιδίου και των ανδρών του από τον ελλαδικό και κυπριακό τύπο[28]. Αντιθέτως, λόγω των ιδίων γεγονότων, ο Σαμψών εξελίχθηκε σε μισητή προσωπικότητα για τους Τούρκους[29]. Σε αυτό, πέραν της συμβολής του στην έκβαση της μάχης και της γενναίας στάσης του[30], διεδραμάτισε ρόλο το ότι η ομάδα Σαμψών θεωρείτο η πιο εξτρεμιστική από όλες τις κυπριακές παραστρατιωτικές ομάδες αλλά και το γεγονός πως μαρτυρίες κάνουν λόγο για δράση και κατά αμάχων[31]. Μάλιστα, η τουρκική πλευρά αξιοποίησε με τον καλύτερο τρόπο τις καταγγελίες αυτές κατά του Σαμψών, στον οποίο και απέδωσε το προσωνύμιο «ο χασάπης της Ομορφίτας»[32] ενώ ξένα περιοδικά όπως το «Newsweek», τον παρουσίαζαν ως «φονιά με την αθώα παιδική μορφή»[33]

Πολιτικές και λοιπές δραστηριότητες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκείνη την εποχή, ο Σαμψών διέθετε μεγάλο έρεισμα στους κόλπους της κυπριακής νεολαίας[34] ενώ από Ελλαδίτη δημοσιογράφο που επισκέπτηκε την Κύπρο και τον συνάντησε χαρακτηρίζεται ως απροσάρμοστος, πεισματάρης, αναρχικός, πατριώτης και ισχυρογνώμων[35].

Ο Σαμψών, αρχικά υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής του Μακαρίου και η εφημερίδα του, «Μάχη», διακρινόταν από έντονη αντιβρετανική, αντιαμερικανική και αντινατοϊκή αρθρογραφία ενώ από το 1967 και μετά υιοθετεί φιλοχουντική στάση[36]. Το 1970 εμπλέκεται ενεργά στην πολιτική ως συναρχηγός της φιλομακαριακής Προοδευτικής Παρατάξεως επιτυγχάνοντας να εκλεγεί βουλευτής στη Βουλή των Αντιπροσώπων στις γενικές εκλογές του ίδιου έτους όντας πρώτος σε προτιμήσεις ψήφου στην επαρχία Αμμοχώστου[37], από το 1973 όμως αρχίζει να συγκλίνει προς τη γριβική παράταξη με αποτέλεσμα την ανεξαρτητοποίησή του το 1974[38], για την οποία καθοριστικός παράγοντας υπήρξε η συναισθηματικά φορτισμένη παρουσία του, η οποία από πολλούς συσχετιζόταν με άλλα κίνητρα[39], στην κηδεία του Γρίβα τον Ιανουάριο του ίδιου έτους στη Λεμεσό.

Ο Σαμψών δεν ήταν άγνωστος στα ελληνικά πολιτικά δρώμενα της προ-πραξικοπιματικής περιόδου. Συγκεκριμένα, ήταν ένας από τους βασικότερους μάρτυρες κατηγορίας στην υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ. Στη δίκη της υπόθεσης αυτής κάτω από τον βομβαρδισμό ερωτήσεων του δικηγόρου υπεράσπισης Νικηφόρου Μανδηλαρά όπου ο Σαμψών "ομολογούσε" ότι δεν θυμόταν τι έγραφε στις εφημερίδες που διεύθυνε, και παρά την περίεργη προστασία που του παρείχε ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου απεδείχθη η ψευδομαρτυρία του[40], ( η δίκη αυτή ολοκληρώθηκε μετά την επιβολή του πραξικοπήματος ). Συν τοις άλλοις, σύμφωνα με δημοσίευμα της αμερικανικής εφημερίδας «Washington Post» και με μαρτυρία του πράκτορα της NSA Ουίσλοου Πεκ, ο Σαμψών ήταν όργανο της CIA από τς αρχές της δεκαετίας του 1960[41]. Ο Σαμψών σε συνέντευξη που έδωσε το 1974 απάντησε πως "Ο Νίκος ο Σαμψών πιστεύει μόνο στην Ελλάδα και πουθενά αλλού. Δεν μπορεί να είναι πράκτορας της CIA" [42]

Ιούλιος του 1974[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πραξικόπημα και ανάληψη της προεδρίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου του 1974, στη Κύπρο, το οποίο είχε υποκινήσει ο Δημήτριος Ιωαννίδης, τότε επικεφαλής της Χούντας στην Αθήνα, οι δυνάμεις της Εθνικής Φρουράς και της ΕΛΔΥΚ, συνεπικουρούμενες από μέλη της ΕΟΚΑ Β', έπειτα από σύντομες αλλά σφοδρές μάχες σε ολόκληρη την Κύπρο[43], ανέτρεψαν τον Μακάριο ο οποίος κατέφυγε αρχικά στην Πάφο και από εκεί μετέβη στο εξωτερικό. Το όλο εγχείρημα της ανατροπής του Μακαρίου, είχε, κατά τα φαινόμενα, την ενθάρρυνση της CIA και του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών υπό τον Χένρυ Κίσινγκερ[44]

Αν και το όνομα του Σαμψών δεν συμπεριλαμβανόταν ανάμεσα σε αυτά των υποψηφίων αντικαταστατών του Μακαρίου[45], η εξαφάνιση του Γλαύκου Κληρίδη με το που ξεκίνησαν οι πρώτες μάχες[46], η απουσία στο εξωτερικό του προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Μιχαλάκη Τριανταφυλλίδη καθώς και η άρνηση του Ζήνωνα Σεβέρη, οδήγησαν τον ταξίαρχο Γεωργίτση να αναθέσει ( βιαστικά [47]) στον Σαμψών την προεδρία της Κύπρου[48]. Δύο χρόνια αργότερα, κατά τη διάρκεια της δίκης του, ο Σαμψών υποστήριξε ότι δέχτηκε να αναλάβει την προεδρία επειδή νόμιζε πως ο Μακάριος ήταν νεκρός, όπως άλλωστε είχε διαδοθεί, μετά την σφοδρή επίθεση των πραξικοπηματιών εναντίον του Προεδρικού Μεγάρου το πρωί της 15ης Ιουλίου[49].

Ο Σαμψών, ορκίστηκε την ίδια ημέρα από τον, καθαιρεμένο από την Μείζονα Ιερά Σύνοδο, Γεννάδιο[50] και στη συνέχεια προχώρησε σε διάγγελμα προς τον λαό[51] όπου μεταξύ άλλων κατηγορούσε τον Μακάριο, δικαιολογούσε το πραξικόπημα ισχυριζόμενος ότι ο στρατός αναγκάστηκε να επέμβει λόγω εσωτερικών πολιτικών ανωμαλιών ένω τόνιζε ότι αναλάμβανε με ιδιαίτερη υπερηφάνεια τα νέα του καθήκοντα και πως στόχος του ήταν η αποκατάσταση της νόμου και της τάξεως, η ηρεμία στους κόλπους της κυπριακής εκκλησίας, η άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων όλων των κοινωνικών τάξεων, η συνέχιση της διαδικασίας επίλυσης του Κυπριακού μέσω ενισχυμένων διακοινοτικών συνομιλιών καθώς και η προκήρυξη ελεύθερων εκλογών σε ορίζοντα ενός έτους[52]. Αμέσως μετά την οριστική επικράτηση των πραξικοπηματιών, ο Σαμψών εκμεταλλευόμενος τη θέση του πέτυχε να προστατεύσει αρκετούς υποστηρικτές του Μακαρίου αποτρέποντας ακόμα και δολοφονίες[53] ενώ τις παραμονές της εισβολής και με τον πόλεμο να πλανάται πάνω από την Κύπρο πρότεινε γενική επιστράτευση η οποία όμως απορρίφθηκε από τον ταξίαρχο Γεωργίτση με το σκεπτικό να μην προκληθεί η Τουρκία[54].

Η τουρκική εισβολή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όμως, με την εκδήλωση της τουρκικής εισβολής φάνηκε ότι η στηριζόμενη και επιβαλλόμενη από τις πραξικοπηματικές δυνάμεις, κυβέρνηση Σαμψών, δεν ενέπνεε την αξιοπιστία και την εμπιστοσύνη που θα χρειαζόταν σε περίοδο εθνικής κρίσης. Συγκεκριμένα, αρκετοί αρνήθηκαν να πάρουν τα όπλα ενώ άλλοι, κυρίως τις πρώτες ώρες, είδαν την εισβολή ως ευκαιρία για να καταρρεύσει η πραξικοπηματική κυβέρνηση[55]. Συν τοις άλλοις, ο Σαμψών ως προσωπικότητα δεν διέθετε κύρος στο εξωτερικό: στην Αγγλία λόγω της έντονης δράσης του την περιόδο του αγώνα της ΕΟΚΑ είχε τη φήμη του δολοφόνου και εκτελεστή Άγγλων ενώ ήταν για τους Τούρκους μισητή προσωπικότητα[56] κυρίως εξαιτίας των γεγονότων στην Ομορφίτα τον Δεκέμβριο του 1963[57].

Πράγματι, την 23η Ιουλίου, με τα τουρκικά στρατεύματα να κατέχουν την Κερύνεια, την Εθνική Φρουρά και την ΕΛΔΥΚ να έχουν αποτύχει να εξαλείψουν τον ισχυρό θύλακα Κιόνελι - Αγύρτας και την συμφωνία κατάπαυσης του πυρός σε ισχύ[58] ( συμφωνία την οποία όμως δεν σεβάστηκε η τουρκική πλευρά συνεχίζοντας τις επιχειρήσεις[59]) ο Σαμψών αναγκάστηκε, υπό το βάρος των εξελίξεων, να παραιτηθεί και να παραδώσει την προεδρία στην νόμιμα εκλεγμένη αρχή. Επειδή ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος βρισκόταν λόγω του πραξικοπήματος στο εξωτερικό, προεδρεύων ανέλαβε ο πρόεδρος της βουλής των αντιπροσώπων, Γλαύκος Κληρίδης, ως νόμιμος αναπληρωτής μέχρι την επιστροφή του Μακάριου[60] ( εξάλλου, την ίδια ημέρα κατέρρεε και στην Αθήνα η Χούντα των Συνταγματαρχών και αποφάσιζε να παραδώσει την εξουσία στους πολιτικούς ). Μετά την παραίτησή του, ο Σαμψών, προχώρησε μέσω ραδιοφώνου σε νέο διάγγελμα προς τον κυπριακό λαό όπου τόνιζε μεταξύ άλλων πως μέσω της «επανάστασης» ( έτσι χαρακτήρισε το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου ) έπεσε το προσωποπαγές καθεστώς του Μακαρίου, αποκάλεσε την τουρκική εισβολή άνανδρη και ισχυρίστηκε πως ανέλαβε την προεδρία όχι από προσωπική φιλοδοξία αλλά για να αποτρέψει τον εμφύλιο και να ενώσει ψυχικά τον λαό. Τέλος, ανέφερε πως είχε τη συνείδησή του ήσυχη και πως η παραίτησή του ήταν προέκταση της όλης προσφοράς του[61]. Κρίνεται βέβαια δέον να σημειωθεί, ότι ούτως ή άλλως ο Σαμψών θεωρείτο προσωρινή λύση ανάγκης[62] ενώ ταυτόχρονα η θέση του επιβαρυνόταν και από τις αρνητικές αναφορές από τα ξένα ΜΜΕ[63].

Μετά την Εισβολή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σύλληψη και η δίκη του Σαμψών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την επιστροφή του Μακαρίου στην Κύπρο, τον Δεκέμβριο του 1974, ο Σαμψών δεν δικάστηκε άμεσα καθώς ίσχυε η προφορική αμνηστεία την οποία παραχώρησε ο Κύπριος ιεράρχης και πολιτικός[64]. Παρόλα αυτά, την 30ή Οκτωβρίου του 1975, εγκρίθηκε ψήφισμα[65], βάση του οποίου θα διώκονταν οι «αμετανόητοι» για τα γεγονότα του πραξικοπήματος αλλά και όσοι συνέχιζαν τη δράση τους ( όπως π. χ. η ΕΟΚΑ Β', η οποία υφίστατο μέχρι και το 1978[66]). Οι δηλώσεις του Σαμψών κατά τη διάρκεια του δευτέρου ετήσιου μνημόσυνου του Γρίβα τον Ιανουάριο του 1976 απετέλεσαν την αφορμή για την έναρξη ποινικής δίωξης εναντίον του με αποτέλεσμα αρχικά την κλήση του από την Αστυνομία και την επιβολή απαγόρευσης εξόδου του από τη χώρα ( 3 Φεβρουαρίου )[67] και εν συνεχεία τη σύλληψή του στις 16 Μαρτίου του 1976[68].

Στις 27 Απριλίου το επαρχιακό δικαστήριο της Λευκωσίας αποφάσισε την απευθείας παραπομπή του σε κακουργιοδικείο έπειτα από εισήγηση της εισαγγελίας για αποφυγή της διαδικασίας της προανάκρισης, κάτι που δέχτηκε και ο ίδιος ο Σαμψών[69], ο οποίος παρουσιάστηκε στη δίκη χωρίς συνήγορο αφού κανένας δικηγόρος δεν είχε αναλάβει μέχρι εκείνη τη στιγμή την υπεράσπισή του[70]. Άξιο αναφοράς είναι το γεγονός πως κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, έξω από τον χώρο των δικαστηρίων σημειώθηκαν άγριες συμπλοκές μεταξύ υποστηρικτών και αντιπάλων του κατηγορουμένου[71] ενώ η αστυνομία προχώρησε στη σύλληψη πέντε υποστηρικτών ( οι τέσσερεις εκ των οποίων ήταν γυναίκες ) του Σαμψών με την κατηγορία ότι συμπεριφέρθηκαν απρεπώς και ότι εξύβρισαν τον πρόεδρο της δημοκρατίας, Μακάριο[72].

Η δίκη του Σαμψών, την υπεράσπιση του οποίου ανέλαβε τελικά ο Μανώλης Χριστοφίδης[73], συνεχίστηκε από την 21η Ιουλίου στο Κακουργιοδικείο Λευκωσίας, το οποίο εξέδωσε κατά την 31η Αυγούστου 1976 την ετυμηγορία του, τονίζοντας πως ο κατηγορούμενος δεν δικαζόταν για τα πιστεύω του αλλά για τις πράξεις του[74]: το δικαστήριο απεφάνθη πως ο Νίκος Σαμψών κρίθηκε ένοχος για συνεργασία σε πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας καθώς και για σφετερισμό του αξιώματος του προέδρου της δημοκρατίας κατά το διάστημα από τις 15 μέχρι και τις 23 Ιουλίου του 1974, κατηγορίες τις οποίες είχε αποδεχτεί και ο ίδιος, και του επεβλήθηκε εικοσαετής ποινή φυλάκισης με βάση τα άρθρα 20, 21 και 40 του ποινικού κώδικα[75] ενώ η απόφαση δεν εφεσιβλήθη[76]. Νωρίτερα, ο Σαμψών είχε δηλώσει στο δικαστήριο πως δεν μετάνιωνε για τις πράξεις του και πως έδρασε με γνώμονα την εξυπηρέτηση της πατρίδας[77].

Μετάβαση και παραμονή στο εξωτερικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περίπου τρία χρόνια αργότερα, στις 21 Απριλίου του 1979, με διάταγμα του τότε προέδρου της κυπριακής δημοκρατίας Σπύρου Κυπριανού, πραγματοποιήθηκε προσωρινή αναστολή της ποινής του Σαμψών για λόγους υγείας. Συγκεκριμενα, έπειτα από εξέταση στην οποία υποβλήθηκε από Ελλαδίτη, Αμερικάνο καθώς και Κύπριους γιατρούς διαγνώστηκε επιδείνωση της υγείας του ( ο Σαμψών υπέφερε από αιμοπτύσεις ) και κρίθηκε απαραίτητη η άμεση μετάβασή του σε κλινική του εξωτερικού για θεραπεία[78].

Η αναστολή της ποινής είχε αρχικά εξάμηνη διάρκεια, η οποία στην πορεία διπλασιάστηκε[79], και έγινε αφού πρώτα ο Σαμψών υπέγραψε δήλωση με την οποία υποχρεούτο α) μετά την απόλυσή του από τις φυλακές να εγκαταλείψει άμεσα την Κύπρο και να μην επανέλθει μέχρι την αποπεράτωση της θεραπείας και β) να εκτίσει το υπόλοιπο της ποινής του με την επιστροφή του από το εξωτερικό, μετά την αποθεραπεία[80].

Ο Σαμψών μετέβη αρχικά για ιατρική παρακολούθηση στο Μόναχο της Δυτικής Γερμανίας[81] και αργότερα στη Γαλλία όπου και παρέμεινε ως το 1990 παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος Σπύρος Κυπριανού είχε άρει από τον Δεκέμβριο του 1980 το διάταγμα της προσωρινής αναστολής που του είχε παρασχεθεί το 1979 και ταυτόχρονα τον καλούσε να επιστρέψει στην Κύπρο για να εκτίσει την υπόλοιπη ποινή του καθώς σύμφωνα με πληροφορίες που είχε στη διάθεσή της η κυπριακή κυβέρνηση, ο Σαμψών στο διάστημα της μέχρι τότε απουσίας του όχι μόνο δεν είχε υποβληθεί σε θεραπεία[82] αλλά ταυτόχρονα συνδεόταν ( σύμφωνα πάντα με τους ισχυρισμούς της κυπριακής κυβέρνησης) και με παράνομες δραστηριότητες[83].

Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων υποστήριξε ότι την 17η Ιουλίου 1974, τρεις ημέρες πριν την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο μυστική συνάντηση μεταξύ του Μακαρίου και Μπουλέντ Ετσεβίτ[84].

Επιστροφή στην Κύπρο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά την επιστροφή του στην Κύπρο, ο Σαμψών τέθηκε υπό κράτηση. Στις 6 Σεπτεμβρίου του 1991, το Ανώτατο Δικαστήριο θα αποφασίσει την αποφυλάκιση του[85], έτσι στις 22 Μαρτίου 1992 του απονεμήθηκε χάρη του υπολοίπου της ποινής του, από τον τότε Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Γιώργο Βασιλείου. Μετά την αποφυλάκισή του, επέστρεψε στον δημοσιογραφικό χώρο συνεχίζοντας την έκδοση των εφημερίδων του, που είχε ξεκινήσει από παλαιότερα, δύο ημερησίων, της «Μάχης» και της «Νίκης», και μίας εβδομαδιαίας, του «Θάρρους».

Θάνατος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Απεβίωσε σε ηλικία 66 ετών, την Τετάρτη 9 Μαΐου 2001 έπειτα από πολύχρονη μάχη με τον καρκίνο, σε κλινική της Λευκωσίας όπου νοσηλευόταν[86]. Η σορός του εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα στα γραφεία της εφημερίδας «Μάχη», γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση του ΑΚΕΛ που με ανακοίνωση υποστήριξε πως ο Σαμψών λόγω της συμπεριφοράς του κατά το Πραξικόπημα δεν άξιζε την τιμή λαϊκού προσκυνήματος[87]. Η κηδεία του πραγματοποιήθηκε την 12η Μαΐου στον Ι. Ν. της Παναγίας Ευαγγελίστριας στην Παλλουριώτισσα υπό την παρουσία πλήθους κόσμου ανάμεσα στους οποίους συγκαταλέγονταν μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ Νίκος Αναστασιάδης καθώς και αρκετοί βουλευτές και στελέχη του κόμματος ενώ στη νεκρώσιμο ακολουθία χοροστάτησε ο τότε αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος Α'[88].

Ήταν παντρεμένος με τη Βέρα Σαμψών και είχε δύο παιδιά. Ο γιος του Σωτήρης είναι πολιτικός και βουλευτής με το ΔΗΣΥ[89].

Σημειώσεις - Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ενδέκατο ετήσιο εθνικοθρησκευτικό μνημόσυνο του Αγωνιστή της Ελευθερίας Νίκου Σαμψών
  2. Andreas Constandinos, America, Britain and the Cyprus Crisis Of 1974:Calculated Conspiracy Or Foreign Policy Failure?, 2003, σελ 194
  3. Κακαουνάκη Νίκου,2.650 μερόνυχτα συνωμοσίας, εκδόσεις Παπαζήση, τόμος β', σελ 277.
  4. Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα Τόμος 53, σελίδα 124
  5. Αργότερα, άλλαξε το επίθετό του σε «Σαμψών», λόγω του ότι το «Γεωργιάδης» αποτελεί κοινό επίθετο στην Κύπρο (Ρίχτερ Χάιντς Α., Ιστορία της Κύπρου, τόμος Β' , 1950 - 1959, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2011, σελ 565 - 566 ).
  6. Νίκος Σαμψών (βιογραφικά)
  7. Ρίχτερ Χάιντς Α., Ιστορία της Κύπρου, τόμος Β' , 1950 - 1959, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2011, σελ 565 - 566
  8. Ρίχτερ Χάιντς Α., Ιστορία της Κύπρου, τόμος Β' , 1950 - 1959, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2011, σελ 566
  9. H πιο τραγική μορφή της σύγχρονης ιστορίας - Δέκα χρόνια από το θάνατο του Νίκου Σαμψών
  10. Παπαδημήτρη Παναγιώτη - Νεοφύτου Ανδρέα, Πολύκαρπος Γιωρκάτζης, Ο Χουντίνι της ΕΟΚΑ, τόμος 2, σελ 83-84
  11. Παπαδημήτρη Παναγιώτη - Νεοφύτου Ανδρέα, Πολύκαρπος Γιωρκάτζης, Ο Χουντίνι της ΕΟΚΑ, τόμος 2, σελ 86-102 και Γρίβα Διγενή Γεωργίου, Χρονικόν Αγώνος ΕΟΚΑ 1955-1959, σελ 179-181
  12. Ο Σαμψών εκτελεί τον εξάδελφο της λαίδης Χάρντινγκ στην Παλλουριώτισσα
  13. εφημερίδα Ελευθερία, 29/9/1956, σελ 1 και Συνέντευξη του Άθου Πετρίδη στην εφημερίδα «The Independent» που δημοσιεύθηκε στις 31/3/1995
  14. Ρίχτερ Χάιντς Α., Ιστορία της Κύπρου, τόμος Β' , 1950 - 1959, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2011, σελ 582
  15. εφημερίδα Ελευθερία, 1/2/1957, σελ 1
  16. Ρίχτερ Χάιντς Α., Ιστορία της Κύπρου, τόμος Β' , 1950 - 1959, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2011, σελ 588. Κατά τη σύλληψή του προσπάθησε ανεπιτυχώς να προβάλει αντίσταση
  17. Ταχυδρόμος Αιγύπτου, 17/7/1974, σελ 3
  18. Βαρνάβα Ανδρέα, Ιστορία του απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959, Λευκωσία 2002, σελ 220 και Εμπρός,12/10/1957,σελ 6
  19. εφημερίδα Μάχη,24/10/1960,σελ 1
  20. Εφημερίδα «Η ΜΑΧΗ»:Μισός αιώνας ενημέρωσης
  21. Αυτή η οργάνωση ενισχύθηκε από τον Ευάγγελο Αβέρωφ ( Παπαγεωργίου Σπύρος, Καραμανλής και Κύπριακόν, Νέα Θέσις, β' έκδοσις, Αθήνα 1988, σελ 271 )
  22. Γιάννης Κ. Λάμπρου,Ιστορία του Κυπριακού,Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία,1960-2004,Λευκωσία 2004,σελ 103 και Μακάριος Δρουσιώτης - Ahmet An - Desmond Fernandes - Iskender Ozden, Tο βαθύ κράτος:Τουρκία - Ελλάδα - Κύπρος, εκδόσεις Αλφάδι, Δεκέμβριος 2004, σελ 43
  23. James Ker-Lindsay, Britain and the Cyprus Crisis 1963-64 (2004), σελ 24
  24. Κατά τον Ι. Γ. Μπήτο, ο Σαμψών έδρασε στην Ομορφίτα έπειτα από εντολή του Γιωρκάτζη ( βλ. Ι. Γ. Μπήτος, Από την Πράσινη Γραμμή στους δύο Αττίλες, β' έκδοση, Αθήνα 1998, σελ 69). Από την άλλη, ο Σπύρος Παπαγεωργίου υποστηρίζει πως ο Σαμψών ανέλαβε την εκκαθάριση της Ομορφίτας με δική του πρωτοβουλία και πως ο Γιωρκάτζης απλά συναίνεσε (βλ. Παπαγεωργίου Σπύρος,Από την Ζυρίχη εις τον Αττίλαν,εκδόσεις Επιφανίου,τόμος Α', σελ 239)
  25. Παπαγεωργίου Σπύρος,Από την Ζυρίχη εις τον Αττίλαν,εκδόσεις Επιφανίου,τόμος Α', σελ 239-244 και Γιάννης Κ. Λάμπρου,Ιστορία του Κυπριακού,Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία,1960-2004,Λευκωσία 2004,σελ 109
  26. Γλαύκου Κληρίδη, Η Κατάθεσή Μου, Λευκωσία 1988, Τόμος 1, σελ 244
  27. Paul Sant Cassia,Bodies of Evidence: Burial, Memory, and the Recovery of Missing Persons in Cyprus, Berghahn Books, 2007, ISBN 1-84545-228-3.
  28. εφημερίδα Ελευθερία,27/12/1963,σελ 1
  29. Π. Παπαδημήτρη - Π. Πετρίδη, Ιστορική Εγκυκλοπαίδεια της Κύπρου, εκδόσεις Κ. Επιφανίου, Α' έκδοση, Λευκωσία 1979 - 1980, τόμος 15ος, σελ 27
  30. Γιάννης Κ. Λάμπρου,Ιστορία του Κυπριακού,Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία,1960-2004,Λευκωσία 2004, σελ 480
  31. Μακάριος Δρουσιώτης - Ahmet An - Desmond Fernandes - Iskender Ozden, Tο βαθύ κράτος:Τουρκία - Ελλάδα - Κύπρος, εκδόσεις Αλφάδι, Δεκέμβριος 2004, σελ 54, Άντρος Παυλίδης, Φάκελος Κύπρος - άκρως απόρρητον, τόμος Β', εκδόσεις Χρ. Ανδρέου, β' έκδοση, Λευκωσία, Δεκέμβριος 1983, σελ 779 και Πλουτής Σέρβας, Κυπριακό- Ευθύνες, τόμος Β΄, εκδ. Γραμμή, Αθήνα 1984, σελ 337
  32. Andreas Constandinos, America, Britain and the Cyprus Crisis Of 1974:Calculated Conspiracy Or Foreign Policy Failure?, 2003, σελ 194
  33. Ταχυδρόμος Αιγύπτου, 3/3/1964, σελ 4. Το πιο γνωστό έγκλημα κατά αμάχων που έχει αποδοθεί στον Σαμψών και τους άνδρες του είναι η κατηγορία για τη δολοφονία της γυναίκας και των παιδιών του στρατιωτικού ιατρού της ΤΟΥΡΔΥΚ, Νιχάτ Ιλχάν συνοδευόμενη και από φωτογραφία( βλ. Ιός: Όταν η Λευκωσία έγινε Σεράγεβο, γ' μέρος ). Βέβαια, η κυπριακή πλευρά αντικρούει τον ισχυρισμό αυτό επικαλούμενη μαρτυρία του φωτογράφου της περίφημης εικόνας που έκανε το γύρο του κόσμου, Αχμέτ Μπαράν, στον δημοσιογράφο Κώστα Γεννάρη. Σύμφωνα με τον Μπαράν, το έγκλημα αυτό διαπράχτηκε από τον ευρισκόμενο σε κατάσταση αμόκ Νιχάτ Ιλχάν. Μάλιστα, ο τόπος του εγκλήματος δεν ήταν η Ομορφίτα όπως υποστήριζε η τουρκική πλευρά, αλλά το κέντρο της τουρκικής συνοικίας της Λευκωσίας, σημείο στο οποίο δεν μπορούσαν να πλησιάσουν οι Ελληνοκύπριοι ένοπλοι (βλ. Κώστας Γεννάρης, Εξ ανατολών και Κίνηση για Ελευθερία & Δικαιοσύνη στην Κύπρο, Αιματηρή αλήθεια - Bloody truth 1955-1974, σελ 66 - 69).
  34. εφημερίδα Ελευθερία, 21/10/1964, σελ 3
  35. εφημερίδα Ελευθερία, 22/10/1964, σελ 3-4
  36. Γιάννης Κ. Λάμπρου,Ιστορία του Κυπριακού, Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία, 1960-2004, Λευκωσία 2004, σελ 479
  37. Παπαγεωργίου Σπύρος, Καραμανλής και Κύπριακόν, Νέα Θέσις, β' έκδοσις, Αθήνα 1988, σελ 271
  38. Γιάννης Κ. Λάμπρου,Ιστορία του Κυπριακού, Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία, 1960-2004, Λευκωσία 2004, σελ 346 και 480
  39. Κατά τον Άντρο Παυλίδη, η συμπεριφορά του Σαμψών στην κηδεία του Γρίβα, κατά την οποία έφτασε μέχρι το σημείο να αφήσει πάνω στη άψυχη σορό του Γρίβα ένα τεύχος της εφημερίδας «Μάχη», οφειλόταν σε προσπάθειά του ( είτε με δική του πρωτοβουλία είτε έπειτα από παραίνεση του προσωπικού του φίλου Ιωαννίδη ) να προσεγγίσει την ΕΟΚΑ Β' (βλ. Άντρος Παυλίδης, Φάκελος Κύπρος - άκρως απόρρητον, τόμος Β', εκδόσεις Χρ. Ανδρέου, β' έκδοση, Λευκωσία, Δεκέμβριος 1983, σελ 631 - 632
  40. εφημερίδα Απογευματινή, 5/9/1974
  41. Μακάριος Δρουσιώτης - Ahmet An - Desmond Fernandes - Iskender Ozden, Tο βαθύ κράτος:Τουρκία - Ελλάδα - Κύπρος, εκδόσεις Αλφάδι, Δεκέμβριος 2004, σελ 54-55
  42. Συνέντευξη Σαμψών στον Κακογιάννη- Αρχείο ΡΙΚ
  43. Ι. Γ. Μπήτος, Από την Πράσινη Γραμμή στους δύο Αττίλες, β' έκδοση, Αθήνα 1998, σελ 194 - 204 και 207 - 208
  44. Jon V. Kofas, Under the eagle's claw - exceptionalism in postwar U.S.-Greek relations, Greenwood Publishing Group, 2003, ISBN 0-275-97623-8, σελ 128-129 και William Mallinson, Cyprus: a modern history, σελ 80-81
  45. εφημερίδα Φιλελεύθερος, 15/10/2012, σελ 10
  46. Κώστας Κάππος, Έγκλημα εναντίον της Κύπρου, εκδόσεις Γνώσεις, Αθήνα 1992, σελ 65
  47. William Mallinson, Cyprus- a modern history, I.B.Tauris, 2005, ISBN 1-85043-580-4, σ. 81
  48. Γιάννης Κ. Λάμπρου,Ιστορία του Κυπριακού, Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία, 1960-2004, Λευκωσία 2004, σελ 478 Δώδεκα χρόνια αργότερα, στην κατάθεσή του στη Βουλή των Ελλήνων στις 2 Ιουλίου 1986, ο Γεωργίτσης υποστήριξε ότι ο Σαμψών ορίστηκε ως πρόεδρος από μερίδα αξιωματικών που βρίσκονταν στο ΓΕΕΦ χωρίς να ζητήσουν την δική του άποψη ( βλ. Πόρισμα Κυπριακής Βουλής για το φάκελο της Κύπρου, σελ 100)
  49. Ανδρέα Λοΐζου, Το Πραξικόπημα, οι πραξικοπηματίες και το Δίκαιο στο συλλογικό έργο Κύπρος, Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης - Γιάννος Κρανιδιώτης, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα, δεύτερη έκδοση, Μάιος 2000, σελ 525
  50. Γιάννης Κ. Λάμπρου,Ιστορία του Κυπριακού, Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία, 1960-2004, Λευκωσία 2004, σελ 478
  51. εφημερίδες Τα ΝΕΑ, 16/7/1974, σελ 1 και Ταχυδρόμος Αιγύπτου, 16/7/1974, σελ 1
  52. Andreas Constandinos, America, Britain and the Cyprus Crisis Of 1974:Calculated Conspiracy Or Foreign Policy Failure?, 2003, σελ 197 και εφημερίδες Η Ημέρα των Πατρών, 16/7/1974, σελ 1 και Πελοπόννησος,16/7/1974, σελ 1 και 8
  53. Γιάννης Κ. Λάμπρου,Ιστορία του Κυπριακού, Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία, 1960-2004, Λευκωσία 2004, σελ 482
  54. Γιάννης Κ. Λάμπρου,Ιστορία του Κυπριακού, Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία, 1960-2004, Λευκωσία 2004, σελ 521
  55. Π. Παπαδημήτρη - Π. Πετρίδη, Ιστορική Εγκυκλοπαίδεια της Κύπρου, εκδόσεις Κ. Επιφανίου, Α' έκδοση, Λευκωσία 1979 - 1980, τόμος 15ος, σελ 119 - 122
  56. Ενδεικτικά, εκείνη την εποχή, ο Ραούφ Ντενκτάς παρομοίασε την άνοδο του Σαμψών στην προεδρία με μια ενδεχόμενη ανάληψη της προεδρίας του Ισραήλ από τον Χίτλερ ( Nikos Sampson, 66, Cyprus President After Coup, Dies
  57. Άντρος Παυλίδης, Φάκελος Κύπρος - άκρως απόρρητον, τόμος Β', εκδόσεις Χρ. Ανδρέου, β' έκδοση, Λευκωσία, Δεκέμβριος 1983, σελ 779
  58. Ανδρέα Λοΐζου, Το Πραξικόπημα, οι πραξικοπηματίες και το Δίκαιο στο συλλογικό έργο Κύπρος, Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης - Γιάννος Κρανιδιώτης, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα, δεύτερη έκδοση, Μάιος 2000, σελ 511
  59. Αντώνιος Κακαράς,Οι Έλληνες στρατιωτικοί, Αξιωματικοί και Υπαξιωματικοί στη μεταπολεμική Ελλάδα, τόμος δεύτερος, εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2006, σελ 252 και Γιώργου Κ. Τενεκίδη, Διεθνοποίηση και αποδιεθνοποίηση του Κυπριακού πριν και μετά την Εισβολή στο συλλογικό έργο Κύπρος, Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης - Γιάννος Κρανιδιώτης, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα, δεύτερη έκδοση, Μάιος 2000, σελ 248
  60. Ανδρέα Λοΐζου, Το Πραξικόπημα, οι πραξικοπηματίες και το Δίκαιο στο συλλογικό έργο Κύπρος, Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης - Γιάννος Κρανιδιώτης, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα, δεύτερη έκδοση, Μάιος 2000, σελ 511
  61. Πελοπόνησσος, 24/7/1974, σελ 1 και 3
  62. Πρόεδρο «μιας χρήσης» θεωρούσε τον Σαμψών
  63. Κώστας Κάππος, Έγκλημα εναντίον της Κύπρου, εκδόσεις Γνώσεις, Αθήνα 1992, σελ 65
  64. Π. Παπαδημήτρη - Π. Πετρίδη, Ιστορική Εγκυκλοπαίδεια της Κύπρου, εκδόσεις Κ. Επιφανίου, Α' έκδοση, Λευκωσία 1979 - 1980, τόμος 15ος, σελ 374
  65. Π. Παπαδημήτρη - Π. Πετρίδη, Ιστορική Εγκυκλοπαίδεια της Κύπρου, εκδόσεις Κ. Επιφανίου, Α' έκδοση, Λευκωσία 1979 - 1980, τόμος 15ος, σελ 375
  66. Κηρύσσεται διάλυση της ΕΟΚΑ Β
  67. Κρεμμύδας Γ. Θ., Οι Άνθρωποι της χούντας μετά τη Δικτατορία, Εξάντας 1984, σελ 111 και 1960 - 2010, Ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας, Ο Φιλελεύθερος, τόμος 4, σελ 27.
  68. Π. Παπαδημήτρη - Π. Πετρίδη, Ιστορική Εγκυκλοπαίδεια της Κύπρου, εκδόσεις Κ. Επιφανίου, Α' έκδοση, Λευκωσία 1979 - 1980, τόμος 15ος, σελ 376 και Κυπριακή Δημοκρατία:Γραφείον Δημοσίων Πληροφοριών- Ανακοινωθέν: 16 Μαρτίου 1976, Αρ.2 «Σύλληψις και ποινική δίωξις του Ν. Σαμψών»
  69. Ριζοσπάστης, 28/3/1976, σελ 14 Μακεδονία, 28/3/1976, σελ 20
  70. Π. Παπαδημήτρη - Π. Πετρίδη, Ιστορική Εγκυκλοπαίδεια της Κύπρου, εκδόσεις Κ. Επιφανίου, Α' έκδοση, Λευκωσία 1979 - 1980, τόμος 15ος, σελ 377
  71. Μακεδονία, 28/3/1976, σελ 20
  72. Μακεδονία, 30/3/1976, σελ 1
  73. Μακεδονία, 31/8/1976, σελ 12
  74. Π. Παπαδημήτρη - Π. Πετρίδη, Ιστορική Εγκυκλοπαίδεια της Κύπρου, εκδόσεις Κ. Επιφανίου, Α' έκδοση, Λευκωσία 1979 - 1980, τόμος 15ος, σελ 378
  75. Εφημερίδα Μακεδονία, 31/8/1976, σελ 1 και 9
  76. Ανδρέα Λοΐζου, Το Πραξικόπημα, οι πραξικοπηματίες και το Δίκαιο στο συλλογικό έργο Κύπρος, Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης - Γιάννος Κρανιδιώτης, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα, δεύτερη έκδοση, Μάιος 2000, σελ 526
  77. Π. Παπαδημήτρη - Π. Πετρίδη, Ιστορική Εγκυκλοπαίδεια της Κύπρου, εκδόσεις Κ. Επιφανίου, Α' έκδοση, Λευκωσία 1979 - 1980, τόμος 15ος, σελ 378
  78. Κυπριακή Δημοκρατία:Γραφείον Δημοσίων Πληροφοριών-Γενικόν Νοσοκομείον Λευκωσίας, τη 2α Αυγούστου, 1978,Ιατρική Έκθεσις Συμβουλίου αφορώσα τον ασθενή Νίκο Σαμψών
  79. εφημερίδα Ριζοσπάστης, 1/7/1980, σελ 11
  80. Ανδρέα Λοΐζου, Το Πραξικόπημα, οι πραξικοπηματίες και το Δίκαιο στο συλλογικό έργο Κύπρος, Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης - Γιάννος Κρανιδιώτης, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα, δεύτερη έκδοση, Μάιος 2000, σελ 526 - 527 και εφημερίδα Μακεδονία, 22/4/1979, σελ 10
  81. εφημερίδα Μακεδονία, 15/11/1979, σελ 11
  82. Κυπριακή Δημοκρατία:Γραφείον Δημοσίων Πληροφοριών- Ανακοινωθέν: 16 Δεκεμβρίου 1980, Αρ.8 «Ανακλήθηκε η αναστολή εκτίσεως της ποινής φυλακίσεως του Νίκου Σαμψών»
  83. εφημερίδα Μακεδονία, 12/4/1980, σελ 7 Ακόμα πιο δριμεία ήταν η κριτική του ΑΚΕΛ στο ζήτημα Σαμψών: συγκεκριμένα, ο βουλευτής του κόμματος Ανδρέας Φαντής ισχυριζόταν πως ο Σαμψών είχε εμπλοκή ακόμη και σε δολοφονίες, ισχυρισμό τον οποίο αντέκρουσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος λέγοντας πως η κυβέρνηση ήταν ενήμερη για τις δραστηριότητες του Σαμψών στο εξωτερικό, στις οποίες όμως δεν περιλαμβάνονταν δολοφονίες ( βλ. εφημερίδα Μακεδονία, 12/4/1980, σελ 7). Επίσης ο γ.γ. του κόμματος, Εζεκίας Παπαϊωάννου, είχε υποστηρίξει το 1980 πως ο Σαμψών βρισκόμενος στη Δυτική Γερμανία είχε αναπτύξει «έντονη πολιτική δραστηριότητα ενάντια στην κυβέρνηση και τον λαό της Κύπρου» ( βλ. εφημερίδα Ριζοσπάστης, 1/7/1980, σελ 11)
  84. Παναγιωτάκου Κωνσταντίνου Π. , Κύπρος - Ο φάκελος της μεγάλης προδοσίας, εκδόσεις Φιλιππότη, β' έκδοση, Αθήνα 1986, σελ 60
  85. εφημερίδα Καθημερινά Νέα Τρίπολης, 6 Σεπτεμβρίου 2011
  86. Πέθανε ο Νίκος Σαμψών
  87. Αναγγελία του hri.org σχετικά με το θάνατο του Νίκου Σαμψών
  88. Κηδεύτηκε στην Κύπρο ο Νίκος Σαμψών
  89. Ένα χυδαίο και ανυπόφορο ανέκδοτο


Βιβλιογραφία - Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Eλληνόγλωσση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βαρνάβα Ανδρέα, Ιστορία του απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959, Λευκωσία 2002.
  • Γρίβα - Διγενή Γεωργίου, Χρονικόν Αγώνος ΕΟΚΑ 1955-1959.
  • Δρουσιώτης Μακάριος - An Ahmet An - Fernandes Desmond - Ozden Iskender, Tο βαθύ κράτος: Τουρκία - Ελλάδα - Κύπρος, εκδόσεις Αλφάδι, Δεκέμβριος 2004 ISBN 9963-631-07-X.
  • Κακαράς Αντώνιος, Οι Έλληνες στρατιωτικοί, Αξιωματικοί και Υπαξιωματικοί στη μεταπολεμική Ελλάδα, τόμος δεύτερος, εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2006 ISBN 960-02-1971-0.
  • Κάππος Κώστας, Έγκλημα εναντίον της Κύπρου, εκδόσεις Γνώσεις, Αθήνα 1992 ISBN 960-252-006-Χ.
  • Κληρίδη Γλαύκου, Η Κατάθεσή Μου, Λευκωσία 1988, Τόμος 1
  • Κρεμμύδας Γ. Θ., Οι Άνθρωποι της χούντας μετά τη Δικτατορία, Εξάντας 1984.
  • Λοΐζου Ανδρέα, Το Πραξικόπημα, οι πραξικοπηματίες και το Δίκαιο στο συλλογικό έργο Κύπρος, Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, επιμέλεια Γιώργος Τενεκίδης - Γιάννος Κρανιδιώτης, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα, δεύτερη έκδοση, Μάιος 2000
  • Λάμπρου Γιάννης Κ.,Ιστορία του Κυπριακού, Τα χρόνια μετά την ανεξαρτησία, 1960-2004, Λευκωσία 2004.
  • Μπήτος Ι. Γ., Από την Πράσινη Γραμμή στους δύο Αττίλες, β' έκδοση, Αθήνα 1998.
  • Παναγιωτάκου Κωνσταντίνου Π. , Κύπρος - Ο φάκελος της μεγάλης προδοσίας, εκδόσεις Φιλιππότη, β' έκδοση, Αθήνα 1986.
  • Παπαγεωργίου Σπύρος, Από την Ζυρίχη εις τον Αττίλαν, εκδόσεις Επιφανίου,τόμος Α'.
  • Παπαγεωργίου Σπύρος, Καραμανλής και Κύπριακόν, Νέα Θέσις, β' έκδοσις, Αθήνα 1988.
  • Παπαδημήτρη Παναγιώτη - Νεοφύτου Ανδρέα, Πολύκαρπος Γιωρκάτζης, Ο Χουντίνι της ΕΟΚΑ, τόμος 2.
  • Παπαδημήτρη Π. - Πετρίδη Π., Ιστορική Εγκυκλοπαίδεια της Κύπρου, εκδόσεις Κ. Επιφανίου, Α' έκδοση, Λευκωσία 1979 - 1980.
  • Παυλίδης Άντρος, Φάκελος Κύπρος - άκρως απόρρητον, τόμος Β', εκδόσεις Χρ. Ανδρέου, β' έκδοση, Λευκωσία, Δεκέμβριος 1983.
  • Ρίχτερ Χάιντς Α., Ιστορία της Κύπρου, τόμος Β' , 1950 - 1959, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2011.
  • Σέρβας Πλουτής, Κυπριακό- Ευθύνες, τόμος Β΄, εκδ. Γραμμή, Αθήνα 1984.
  • Συλλογικό έργο, Αιματηρή αλήθεια - Bloody truth 1955-1974.
  • Συλλογικό έργο, Κύπρος, Ιστορία, προβλήματα και αγώνες του λαού της, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα, δεύτερη έκδοση, Μάιος 2000.

Ξενόγλωσση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Constandinos Andreas , America, Britain and the Cyprus Crisis Of 1974:Calculated Conspiracy Or Foreign Policy Failure?, 2003
  • Ker-Lindsay James, Britain and the Cyprus Crisis 1963-64 (2004).
  • Kofas Jon V., Under the eagle's claw - exceptionalism in postwar U.S.-Greek relations, Greenwood Publishing Group, 2003.
  • Mallinson William, Cyprus: a modern history, I.B.Tauris, 2005.
  • Sant Cassia Paul,Bodies of Evidence: Burial, Memory, and the Recovery of Missing Persons in Cyprus, Berghahn Books, 2007.

Εφημερίδες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]